Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vesturland

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Vesturland

						^.-öákaaa/ÍV
\
V-£í?ls«i^5»
1
TURLAN
Ritstjóri: Sigurður Kristjáiisson.
I.  árgangur.
ísafirSi,   21. ágúst 1923.
1. tölubl.
Ávarp.
Margir hafa þa<5 mælt, aS fleira
só skrifaS um stjórnmál hér á
landi, en þarflegt só, og minna
aS gæSum, en þör£ væri á. Hitt
hafa þó fleiri mælt, aS hér á
landi væri einna tilfmnanlegust
þörf á blöSum, sem laus væru
viS alla samábyrgS og öll höft
stótta- og flolckshagsmuna, og
hefSu jafhframt þekkingu og ein-
urS til þess aS halda fram hverju
því, sem landi voru og þjó'S er
holt og nauSsynlegt, hvort sem
þaS er vinsælt eSa óvinsælt,
og víttu þaS, sem miSur er gert,
án tillits til þess, hver í hlutá.
ÞaS er þá fyrst af öllu ætlun
þessa blaSs, aS leggja fram sinn
skerf til aS bæta úr þeirri þörf,
sem aS ofan er nefnd.
Um árabil hefir ekkert blaS eSa
rit, er rætt hafi þjóSmal, komiS
lít hér á Vesturlandi. Hefirþa'S
veriS bæSi minkun og tjón fyr-
ir þénhán landshluta. Hafa því
margir mætir meim, bæSi áísa-
firSi og í nærliggjandi hérhSum
skoraS á ritstjóra blaSsins og
fleiri góSa menn á ísafirSi a'S
koma út slíku blaSi, sem hór fer
af stokkunum og jafnframt heit-
iS sthSningi sínum um þaS, sem
penninn fær orkaS.
Mun því blaSiS aS sjálfsögSu
leggja sórstaka áherslu á alt þaS,
er varSar hag þess landshluta,
er þaS tekur nafn af. VerSa þar
allir látnir njóta sama róttar,
hvert sem þeir stunda landbún-
aS, sjávarútveg eSaverslun;hvort
heldur þeir eru atvinnurekendur
eSa vinnuþiggjendur.
Stefna blaSsins mun koma
best fram í því, hvaSa afstöSu
þaS tekur til heirra mála, sem í
því verSa rædd. Og ekki er unt
aS telja hór öll þau mál, erþa'S
mun láta sig varSa. Þó skal hér
gerS grein fyrir því helsta.:
Á síSustu árum hafa ýmsir
þeir, er viS stjórnmál fást, gert
sér far um aS vekja sundur-
þykkju og óvild milli atvinnu-
rekenda landsins, einkum bænda
og útgerSarmanna.
AuSvita'S er þetta gert til
þess   aS   reyna aS greina menn
í stóttir og reisa á þann veg
flokka, sem pólitisk hismi geti
flotiS á um stundarsakir.
BlaSiS mun verSa a verSi
fyrir öllu slíku pólitisku stór-
braski.
Eins og þaS mun öllum vit-
anlegt aS landbúnaSur og sjávar-
útvegur eru aSalatvinnuvegir
þessa lands, eins ætti öllum aS
vera þaS vitanlegt, aS þeir menn,
sem þessar atvinnugreinarstunda,
eru þær höfuSstoSir landsins,
sem vellíSan alls landslýSs bygg-
ist á, og verSskulda því virS-
ingu og stuSning allra lands-
manna. Hagur þeirra er svo ná-
tengdur, aS óhöpp og hrun ann-
ars þessa atvinnurekstrar hlýtur
aS stórskaSa hinn, og velgengni
annars þeirra a'S lyfta hinum
upp.
Þennan skilning mun blaSi'S
rökstySja frekar síSar, og á þann
hátt og annan veita þessum at-
vinnurekstri hvortveg'gja allan
þnhn stuSning, er þaS gctur.
Frjálsa verslun mun, bla'SiS
stySja, hvort heldur er kaup-
félagsskapur e'Sa einstakra manna-
verslun; en ber jast mun þa'S gegn
einkasölu og einokun,nemastrí'Ss-
ástand eSa aSrar jafngildar á-
stæSur réttlæti.
BlaSiS mun vinna aS gætni
og sparsemi í fjármálum lands-
ins og leggja aSaláherslu á þaS,
aS verklegum framkvæmdum
verSi sem mestur gaumur gef-
inn.
ÞaS mun standa fast gegn
byltingum og stormbreytmgum
í stjórnskipulagi landsins og þjó'S-
arháttum, en halda fast viS forn-
ar og þjóSlegar venjur.
AS öSru leyti mun blaSiS
jafnótt og þaS kemur út, skýra
nánar stefnu sína í þehn mal-
um, sem hór eru nefnd, og einn-
ig þeim, sem ótalin eru.
Rótt er a'S taka þaS fram, aS
blaSiS er ekki gefiS lít af neinu
félagi eSa flokki. Útgefendur eru
aSeins þrír^auk ritstjórans og
blaSútgcáfan öllum öSrum óviS-
komandi aS öSru leyti en því,
aS væ'nst er velvildar og stuSn-
ings allra þeirra nianna, sem
fylí?Jandi era stefnu þeirri, er
blaSiS heldur fram.
Hjartans þakkir fyrir auSsýnda hlutteknnigu viS, frá-
fall og jarSarför konu minnar, mó'Sur, tengdamóSur og
fósturmóSur.
GuSmundur Pálsson.
Kjartan GuSmundsson.
SigríSur GuSmundsdóttir.
Ása GuSmundsdóttir
Hendrik Theodórs.
María Sveinsdóttir.
Miigkosningarnar í
haust.
Um það bil, sem deilan um milli-
landamálin" var að ljúkast, vora
inargar getgátur mauna um þaSJ,
hvað skifta myndi flokkum í f'ram-
tíðimii. Menn sáti það, að millilanda-
málin gátu ekki lengur gert þaB.
Ýmsir spá'ðu þvi, að upp myndi
koma, að minsta kosti fyrst í sta'S,
flokkaskifting eftir stéttum, meSan
menn vœru a'S átta sig á að skipast
í ílokka oftir skoðunum, Ja'oska og
eðli.
Þessi spá héflr að nokkru leyti
ræst, scm eðlilegt ei', þvi eigin þ'örf-
in er þaB, sem venjulega er eí'st í
Imgummanna, og liitterlíkajafnvíst,
að J'eir, seni álii'if'ainenn eru, forsiná
of't engin ráð, sem stutt geta þaS
iíform þeirra að mynda um sig ilokk.
En f'yr eða síðai' kemur þó œtíjB að
þvi, að lífsskoðanii' nianna og þroska-
stig skipa þeim í flokka. Og að þess-
ari flokkaskiftingu er komið lijá
okkur Islendingum. Þessi fámenna
l'jóð, jafn stutt og liún hefir staðið
í liinum pólitiska skóla, liefir orðið
furðu fliót að átta sig á þessum
hlutum, og til þess liaí'a líka atvik-
in lijálpað.
í'egar þingmenn bjóða sig fraru,
er það venjulegt, einkumsé um ný
þiiigmamiaefni að rœða, aS þeir Vit-
mála mjög átakanlega þaS ólag, sem
sé á öllum hhitum. Og venjulega
telst þeim svo til, að ekki stafi ólag
þetta af eðlilegri viðburðarás, held-
ur af óvisku eða fantaskap þeirra,
sem með völdin fóru.
í rauninni œtti þaö ekki að geta
fieytt mönnum langt við]'ingmensku-
framboð, að setja saman slfkt mis-
gjörSaregistur og hörmungatöiiu. Og
harla vandalaust verk er ]'að, ekki
síst ef mörgu er þar logiS. En í
gegnum alt þetta má venjulegast
lesa þatS, aS frambjóðandiim só sá
eini, sem trúandi sé til þess aS kippa
öllu ]'essu í lag. Og þó er sú reynslan,
að ekki eru það ætíð óeigingjörnustu
og vitrustu memiirnir, sem fjölorð-
astir eru um þ§ssa hhiti.
Eius og nú standa sakir, er þaS
vitanlega engín uppgerð, að ástæð-
ur lands og þjóSar eru hörmulegar.
Er   það atiSvitað aS minstu leyti að
kenna ]'ingi og stjórn, þo margt liafi
þar miður farið cn skyldi. ÁstæS-
urnar eru að mestu leyti eðlilegar.
Þær eru aileiðing styrjaldarinnar.
Dýrtíðin og fjárþröng almennings,
þar með kyrkingur atvinnuvogaiina,
stafa sumpa-rt af því, að afurðir
okkar hafa fallið öit í vérSi, miklu
örar cn nauð]nu-ftir þær, cr vór
]'urfum til aimara að' sækja.. Sum
part af ]'ví, að' alt búskaparlag okk-
ar hefir á upþgangsárum stríðsins
breyst mjög. Þá fór eins og í vatna-
vöxtum, að alt braust úr gömlu f ar-
vegunum, þeim sem reynslaai hal'ði
sniðið eftir eðlilegitm vexti. En nú
þegar uppspi'etturnar þverra, ætlar
alt að þorna upp.
Hverju svo scm öll okkar bagindi
eru að kenna, er ]>að þó víst, að úr
þeim þarl' að ba>ta. Og ]>ctta verður
ekki gerfc m'eS öSru frekar, en með
sjáll'sai'ncifun - si)ai'siMiii. Og sjáli's-
afiieituniu ]?arf nnðsitað að koina
alstaðar f'i'ani, hjá livci'jum ein-
stakl. þjijðarinnar; en hún verSur um
fram alt að' byrja lijá ]'inginu.
I'að er mikið talað mn ]'aS, að lit-
il festa sé i fiokkaskiftingu nú á
þingi. Hefii' eitt blaðið' „Tíminn" gort
mikiS' úr því, hvaS alt va>ri þar
sundúrlaust „dót" flema Framsókn-
arfiokkui'inn. En þaS J'ýSir ekki að
vera að ségja mönnum ósatt um
þetta. Sannleikurinn er sá, að til er
miög sterkur flokkur í þinginu ann-
ar en Tímaflokkm-inn. ekki steiicur
vegna fjólmcnnis, heldur ]'ess, aS
þar hafa sameigiolégar skoSanir
og ákveSinn ásetningur, skipaS mönn-
um saman i flokk, sá ásetningur, aS
rétta við* hag iandsins, án þess aS
taka þar tillit til nokkurs stótta-
í'ígs cða hreppapólitíkur. l'etta er
viðreisnai'flokkurimi í þinginu —
íhaldið — sem gönuhlaupið undan-'
i'ariS heflr kalla'S fram. Það er skyn-
semin og manndómurinn, scm bœta
verður fyrir óviskuna og óhöppin,
sem a'S baki liggja.
Við uæstu kosningar verður a'Seins
milli tveggja flokka aS velja. Anna.rs
vegai' þess flokks, scm viS'reisnar-
stefnunni fylgir. Og þar eru fyrst
og fremst gömlu ]'ingmcmiii'nir lir
SparnaSarbanilalaginu og svo þau
ný þingmannacl'ni, er]'ástefnu stySja.
Hins vcgar verða þeir, sem Tímiim
reitir saman til framboðs.
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4