Tímarit.is   | Tímarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vesturland

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Vesturland

						^.-öákaaa/ÍV

\

V-£í?ls«i^5»

1

TURLAN

Ritstjóri: Sigurður Kristjáiisson.

I.  árgangur.

ísafirSi,   21. ágúst 1923.

1. tölubl.

Ávarp.

Margir hafa þa<5 mælt, aS fleira

só skrifaS um stjórnmál hér á

landi, en þarflegt só, og minna

aS gæSum, en þör£ væri á. Hitt

hafa þó fleiri mælt, aS hér á

landi væri einna tilfmnanlegust

þörf á blöSum, sem laus væru

viS alla samábyrgS og öll höft

stótta- og flolckshagsmuna, og

hefSu jafhframt þekkingu og ein-

urS til þess aS halda fram hverju

því, sem landi voru og þjó'S er

holt og nauSsynlegt, hvort sem

þaS er vinsælt eSa óvinsælt,

og víttu þaS, sem miSur er gert,

án tillits til þess, hver í hlutá.

ÞaS er þá fyrst af öllu ætlun

þessa blaSs, aS leggja fram sinn

skerf til aS bæta úr þeirri þörf,

sem aS ofan er nefnd.

Um árabil hefir ekkert blaS eSa

rit, er rætt hafi þjóSmal, komiS

lít hér á Vesturlandi. Hefirþa'S

veriS bæSi minkun og tjón fyr-

ir þénhán landshluta. Hafa því

margir mætir meim, bæSi áísa-

firSi og í nærliggjandi hérhSum

skoraS á ritstjóra blaSsins og

fleiri góSa menn á ísafirSi a'S

koma út slíku blaSi, sem hór fer

af stokkunum og jafnframt heit-

iS sthSningi sínum um þaS, sem

penninn fær orkaS.

Mun því blaSiS aS sjálfsögSu

leggja sórstaka áherslu á alt þaS,

er varSar hag þess landshluta,

er þaS tekur nafn af. VerSa þar

allir látnir njóta sama róttar,

hvert sem þeir stunda landbún-

aS, sjávarútveg eSaverslun;hvort

heldur þeir eru atvinnurekendur

eSa vinnuþiggjendur.

Stefna blaSsins mun koma

best fram í því, hvaSa afstöSu

þaS tekur til heirra mála, sem í

því verSa rædd. Og ekki er unt

aS telja hór öll þau mál, erþa'S

mun láta sig varSa. Þó skal hér

gerS grein fyrir því helsta.:

Á síSustu árum hafa ýmsir

þeir, er viS stjórnmál fást, gert

sér far um aS vekja sundur-

þykkju og óvild milli atvinnu-

rekenda landsins, einkum bænda

og útgerSarmanna.

AuSvita'S er þetta gert til

þess   aS   reyna aS greina menn

í stóttir og reisa á þann veg

flokka, sem pólitisk hismi geti

flotiS á um stundarsakir.

BlaSiS mun verSa a verSi

fyrir öllu slíku pólitisku stór-

braski.

Eins og þaS mun öllum vit-

anlegt aS landbúnaSur og sjávar-

útvegur eru aSalatvinnuvegir

þessa lands, eins ætti öllum aS

vera þaS vitanlegt, aS þeir menn,

sem þessar atvinnugreinarstunda,

eru þær höfuSstoSir landsins,

sem vellíSan alls landslýSs bygg-

ist á, og verSskulda því virS-

ingu og stuSning allra lands-

manna. Hagur þeirra er svo ná-

tengdur, aS óhöpp og hrun ann-

ars þessa atvinnurekstrar hlýtur

aS stórskaSa hinn, og velgengni

annars þeirra a'S lyfta hinum

upp.

Þennan skilning mun blaSi'S

rökstySja frekar síSar, og á þann

hátt og annan veita þessum at-

vinnurekstri hvortveg'gja allan

þnhn stuSning, er þaS gctur.

Frjálsa verslun mun, bla'SiS

stySja, hvort heldur er kaup-

félagsskapur e'Sa einstakra manna-

verslun; en ber jast mun þa'S gegn

einkasölu og einokun,nemastrí'Ss-

ástand eSa aSrar jafngildar á-

stæSur réttlæti.

BlaSiS mun vinna aS gætni

og sparsemi í fjármálum lands-

ins og leggja aSaláherslu á þaS,

aS verklegum framkvæmdum

verSi sem mestur gaumur gef-

inn.

ÞaS mun standa fast gegn

byltingum og stormbreytmgum

í stjórnskipulagi landsins og þjó'S-

arháttum, en halda fast viS forn-

ar og þjóSlegar venjur.

AS öSru leyti mun blaSiS

jafnótt og þaS kemur út, skýra

nánar stefnu sína í þehn mal-

um, sem hór eru nefnd, og einn-

ig þeim, sem ótalin eru.

Rótt er a'S taka þaS fram, aS

blaSiS er ekki gefiS lít af neinu

félagi eSa flokki. Útgefendur eru

aSeins þrír^auk ritstjórans og

blaSútgcáfan öllum öSrum óviS-

komandi aS öSru leyti en því,

aS væ'nst er velvildar og stuSn-

ings allra þeirra nianna, sem

fylí?Jandi era stefnu þeirri, er

blaSiS heldur fram.

Hjartans þakkir fyrir auSsýnda hlutteknnigu viS, frá-

fall og jarSarför konu minnar, mó'Sur, tengdamóSur og

fósturmóSur.

GuSmundur Pálsson.

Kjartan GuSmundsson.

SigríSur GuSmundsdóttir.

Ása GuSmundsdóttir

Hendrik Theodórs.

María Sveinsdóttir.

Miigkosningarnar í

haust.

Um það bil, sem deilan um milli-

landamálin" var að ljúkast, vora

inargar getgátur mauna um þaSJ,

hvað skifta myndi flokkum í f'ram-

tíðimii. Menn sáti það, að millilanda-

málin gátu ekki lengur gert þaB.

Ýmsir spá'ðu þvi, að upp myndi

koma, að minsta kosti fyrst í sta'S,

flokkaskifting eftir stéttum, meSan

menn vœru a'S átta sig á að skipast

í ílokka oftir skoðunum, Ja'oska og

eðli.

Þessi spá héflr að nokkru leyti

ræst, scm eðlilegt ei', þvi eigin þ'örf-

in er þaB, sem venjulega er eí'st í

Imgummanna, og liitterlíkajafnvíst,

að J'eir, seni álii'if'ainenn eru, forsiná

of't engin ráð, sem stutt geta þaS

iíform þeirra að mynda um sig ilokk.

En f'yr eða síðai' kemur þó œtíjB að

þvi, að lífsskoðanii' nianna og þroska-

stig skipa þeim í flokka. Og að þess-

ari flokkaskiftingu er komið lijá

okkur Islendingum. Þessi fámenna

l'jóð, jafn stutt og liún hefir staðið

í liinum pólitiska skóla, liefir orðið

furðu fliót að átta sig á þessum

hlutum, og til þess liaí'a líka atvik-

in lijálpað.

í'egar þingmenn bjóða sig fraru,

er það venjulegt, einkumsé um ný

þiiigmamiaefni að rœða, aS þeir Vit-

mála mjög átakanlega þaS ólag, sem

sé á öllum hhitum. Og venjulega

telst þeim svo til, að ekki stafi ólag

þetta af eðlilegri viðburðarás, held-

ur af óvisku eða fantaskap þeirra,

sem með völdin fóru.

í rauninni œtti þaö ekki að geta

fieytt mönnum langt við]'ingmensku-

framboð, að setja saman slfkt mis-

gjörSaregistur og hörmungatöiiu. Og

harla vandalaust verk er ]'að, ekki

síst ef mörgu er þar logiS. En í

gegnum alt þetta má venjulegast

lesa þatS, aS frambjóðandiim só sá

eini, sem trúandi sé til þess aS kippa

öllu ]'essu í lag. Og þó er sú reynslan,

að ekki eru það ætíð óeigingjörnustu

og vitrustu memiirnir, sem fjölorð-

astir eru um þ§ssa hhiti.

Eius og nú standa sakir, er þaS

vitanlega engín uppgerð, að ástæð-

ur lands og þjóSar eru hörmulegar.

Er   það atiSvitað aS minstu leyti að

kenna ]'ingi og stjórn, þo margt liafi

þar miður farið cn skyldi. ÁstæS-

urnar eru að mestu leyti eðlilegar.

Þær eru aileiðing styrjaldarinnar.

Dýrtíðin og fjárþröng almennings,

þar með kyrkingur atvinnuvogaiina,

stafa sumpa-rt af því, að afurðir

okkar hafa fallið öit í vérSi, miklu

örar cn nauð]nu-ftir þær, cr vór

]'urfum til aimara að' sækja.. Sum

part af ]'ví, að' alt búskaparlag okk-

ar hefir á upþgangsárum stríðsins

breyst mjög. Þá fór eins og í vatna-

vöxtum, að alt braust úr gömlu f ar-

vegunum, þeim sem reynslaai hal'ði

sniðið eftir eðlilegitm vexti. En nú

þegar uppspi'etturnar þverra, ætlar

alt að þorna upp.

Hverju svo scm öll okkar bagindi

eru að kenna, er ]>að þó víst, að úr

þeim þarl' að ba>ta. Og ]>ctta verður

ekki gerfc m'eS öSru frekar, en með

sjáll'sai'ncifun - si)ai'siMiii. Og sjáli's-

afiieituniu ]?arf nnðsitað að koina

alstaðar f'i'ani, hjá livci'jum ein-

stakl. þjijðarinnar; en hún verSur um

fram alt að' byrja lijá ]'inginu.

I'að er mikið talað mn ]'aS, að lit-

il festa sé i fiokkaskiftingu nú á

þingi. Hefii' eitt blaðið' „Tíminn" gort

mikiS' úr því, hvaS alt va>ri þar

sundúrlaust „dót" flema Framsókn-

arfiokkui'inn. En þaS J'ýSir ekki að

vera að ségja mönnum ósatt um

þetta. Sannleikurinn er sá, að til er

miög sterkur flokkur í þinginu ann-

ar en Tímaflokkm-inn. ekki steiicur

vegna fjólmcnnis, heldur ]'ess, aS

þar hafa sameigiolégar skoSanir

og ákveSinn ásetningur, skipaS mönn-

um saman i flokk, sá ásetningur, aS

rétta við* hag iandsins, án þess aS

taka þar tillit til nokkurs stótta-

í'ígs cða hreppapólitíkur. l'etta er

viðreisnai'flokkurimi í þinginu —

íhaldið — sem gönuhlaupið undan-'

i'ariS heflr kalla'S fram. Það er skyn-

semin og manndómurinn, scm bœta

verður fyrir óviskuna og óhöppin,

sem a'S baki liggja.

Við uæstu kosningar verður a'Seins

milli tveggja flokka aS velja. Anna.rs

vegai' þess flokks, scm viS'reisnar-

stefnunni fylgir. Og þar eru fyrst

og fremst gömlu ]'ingmcmiii'nir lir

SparnaSarbanilalaginu og svo þau

ný þingmannacl'ni, er]'ástefnu stySja.

Hins vcgar verða þeir, sem Tímiim

reitir saman til framboðs.

					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4