Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nżja blašiš

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nżja blašiš

						^dsbók^N

NÝJA  BLADID.^

*x

^JantV

974

£U

I.   árg.

Siglufirði, Fimtudaginn 6. janúar 1927.

1. tbl.

Ginningafíflin.

Eg verð að segja það rjett eins

og er. að ósvífnari ásökun hefi eg

ekki oft heyrt slengt fram.an í al-

menning en þá, er forsprakkar Jóns-

túnsmanna ljetu sjer um munn fara

á bæjarstjórnarfundinum sæla, sem

haldinn var núna fyrir jólin. Peir

sögðu það tvímælalaust, að undir-

skriftaskjalið, sem rúmir 250 kjós-

endur höfðu með eigin hendi skrif-

að nöfn sín undir, væri að engu

hafandi og ekkert mark á takandi

sakir þess, að þessar sálir hefðu

verið ginntar til þess með blekking-

um að skrifa þar á nöfn sín. Með

öðrum orðum: Allir þessir rúml.

250 kjósendur, og þar á meðal

meiri hluti gætnustu og göíugustu

borgara bæjarins, eru kallaðir ginn-

ingaíífl — veifiskatar Sófúsar Árna-

sonar, sem bar að mestu skjalið

milli manna. Pað sem þessir heimsk-

ingjar áttu að hafa látið ginnast á,

og glapti þeim ráð og sýn, kváðu

þeir hafa verið það, að Sófús átti

að hafa „málað svo svart á vegg-

inn", eins og Jón Guðmundss»n,

túneigandi, komst að orði, um auka-

kostnað þann er verða mundi ef

kirkjan yrði bygð á túni Jóns, að

öllum blöskraði, allir trúðu og allir

skrifuðu. undir í krafti þeirrar út-

málunar Sófúsar. Mikill er þinn

kraftur, Sófús minn! og skaði að þú

skyldir ekki finna Jónstún-herrana

líka, því sennilega eru ýmsir þeirra

litlu vitrari en sumir, er undir skjal-

ið skrifuðu, nje fastari.í rásinni hvað

skoðanir snertir á opinberum mál-

um, nje ótalhlýðnari en margir

þessara 250.

Pað er nokkuð einkennileg máls-

vörn hjá leiðandi mönnum, er þeir

annað tveggja kalla allar varnir og

og mótbárur andstæðinga sinna

„vitleysu" og „heimsku" eða „blekk-

ingar" og jafnvel „lýgi". Er þetta

nú hyggileg aðferð til að vinna

málstað sínum gagn? Nei, því fer

fjarri! Allir, sem vilja vinna hug-

sjónum sínum og skoðunum gagn í

ræðu og riti og og hafa þroska til

að koma fram í drengilegri baráttu,

íara ekki þannig að ráði sínu. —

Peir reyna að færa fram skynsam-

leg rök fyrir sínum málstað, sem

hvortveggja í senn, styrkir þeirra

mál og veikir vörn andstæðinganna,

og því betur tekst þetta alla jafna,

sem menn eru kurteisari í garð

sinna andsíæðinga. Pað er sjálísagt

ekkert til, sem ber jafn greinilegan

vott um klaufalega frammistöðu og

og rökþroj eins ræðumanns eins og

það, þegar hann hreytir úr sjer íII-

yrðum í garð mótstöðumannanna,

og lengst kemst hann í klunnaskapn-

um, þegar hann grípur til þeirra

örþrifáráða reiðra manna að bríxla i

andstæðing sínum um heimsku! vit-

andi þó vel, oftastnær, að andstæð-

ingurinn mundi standa honum fylli-

lega á sporði, og enda verða með

hærri einkunn, ef gáfnafar beggja

væri lagt á óskeikula sálfræðislega*

rannsóknarvog. Eru þessir og því-

líkir forustumenn ekki til hinsverra

fyrir þann málstað er þeir ljá fylgi

sitt með þvílíkri framkomu? Getið

þið hugsað ykkur ndkkurt hlægilegra

fyrirbrygei, en að sjá æstan ræðu-

mann berja í borðið", sótrauðan af

ráðaleysi og reiði, og kalla hispurs-

laust andstæðinga sína heimskingja

og blekkingamenn, án þess svo mik-

ið sem gera tilraun til þess að finna

orðum sínum stað? Ef slíkur klaufa-

skapur og ánaháttur getur ekki leitt

meðaumkvunarbros ffam á varir á-

heyrendanna, þá veit eg ekki hvað

til þess þarf. En það er á allra vit-

orði, að ekkert gerk einn foringja

lítilmótlegri en einmitt það, þegar

hann gerir sjálfan sig hlægilegan

með fruntaskap og framWeypni. Ef

mótstöðumaðurinn gerir sig beran

að heimsku, þarf andmælandinn

ekki að vera að eyða orðum sínum

og skarpleik til að lýsa því. Aheyr-

endurnir eða lesendurnir finna það

sjálfir kannske betur.

Ekki er eg ræðumaður og ekki

er eg líklegur til þess að gera mig

að foringja eða leiðandi manni í

þessum bæ, en þó ann eg [sjálfstæði

mínu og  sóma   svo   mikils,   að   eg

kann því illa að menn,  hvort   sem

þeir  eru   „háttvirtir   bæjarfulltrúar"

eða ekki, kalli mig   ginningaíífl   og

heimskingja,   þótt   jeg   skrifi    nafn

mitt undir  það,   sem   jeg   tel   rjett

og viturlegast ráðið,  ef  það   heyrir

undir mitt atkvæði. Egget tekið undir

með Jóni Brandssyni og sagt:   „Eg

hefi aldrei þurft að   láta   aðra   gefa

mjer   sannfæringu   nje   heldur   hefi

jeg látið aðra ginna mig til að skrifa

nafn 'mitt undir það,   sem   eg   hefi

talið rángt". Honum  fórst   eitthvað

þessu líkt orð, er hann hafði   lesið

„Frjettir og auglýsingar", er út ko mu

eftir borgarafundinn. Og það   fanst

á,   að    þessi    gamli    heiðursmaður

þóttist grátt Ieikinn,  að   vera talinn

ginningafífl, þótt hann skrifaði nafn

sitt  undir  áskorun,   er   eftir    hans

sannfæringu var í alla staði rjettmæt

og kurteislega orðuð. Og svo er fyrir

þakkandi,   að   til   eru   í   Siglufirði

menn   og   konur,   sem   þykir   nafn

sitt og heiður og sannfæring   meira

virði    en   svo,    að   þeir   þoli   það

þykkulaust, að  vera   svífvirtur   þótt

þeir láti uppi skoðun sína bg sann-

færingu.   Eg  var  einn    af   þessum

„ginningarfíflum" og   tel   mjer   það

vansalaust að vera í þeim hóp. En

eg kann því illa að   vera   svívirtur

fyrir það. En það   kalla eg svívirð-

ingu, frá bæjarfulltrúum, sem menn

ættu að vænta af sæmilegar kurteisi,

þegar svo er um mælt, að ekki  sje

takandi mark á þessum undirskrift-

um,   vegna   þess   annaðtveggja, að

menn hafi verið gintir til að skrifa

þar   á   nofn  sín   með  blekkingum,

eða þá. að menn hafi skrifað undir

af því,   að   þeim   hafi   verið   sama

um   kirkjustæðið,   —   verið   áhuga-

lausir fyrir   málinu.    Eg   endurtek

það, að   þetta   kalla   eg   svívirðileg

ummæli, og   lítilsvirðingu   á  hæsta

stigi fyrir borgurum þeim, er undir

skjalið rítuðu,   og   ekki   síst,   þegar

þau koma frá þeim mönnum,  sem

fjöldi þessara sömu   „ginningafífla"

hafa áðut^ þokað   upp   í  virðingar-

stöðu með atkvæði sínu.  Og þakk-

irnar   komu    ekki   vonum   seinna.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2