Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Eskfiršingur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Eskfiršingur

						LANDSBÓKASAFN

JV3 134701

ESKFIRÐINGU

Eskifiröi,

sunnudagiin

10. júní 1934.

1. ár.      1. tölubl.

Kosningarnar,

Við kosningar þær, sem fram

fara í cag, er óhjákvæmilegt aö

líta um öxl og litast um eftir

árangrinum af stdrfi þeirra manna

í hreppsnefnd Eskifjarðarhrepps,

sem nú víkja sæti fyrir öörum. Er

sú sýn heldur dapurleg og mæt-

ir auganu við fyrsta tillit: pen-

Ingalaus hreppur, þurausinn hafn-

arsjóður, ófullnægjandi skólahús

ónýt rafstöð, að falli komnar

húseignir, lokað sjúkrahús, hálf-

ófærir vegir og glatað traust. —

Hér verður ekki sögð sagan

um stjórnarferil fráfarandi hrepps-

nefndar, til þess er hún of ó-

merkileg, enda þótt vel gæti hún

verið öðrum hreppsnefndum til

viðvörunar. Veröur aðeins brugð-

iö upp lítilli mynd af því, hvern-

íg klíkan í hreppsnefnd Eski-

fjarðarhrepps — Ólafur H.

Sv«insson, Arnfinnur Jónsson og

Páll Magnússon — hefir hagaö

þeim ráðstöfunum, sem enduöu

með gjaldþroti hreppsins. —

í fardögum árið 1915erueign-

ir Eskifjarðarhrepps kr. 18902.92

og skuldir sem þá hvíla á hreppn-

um eru kr. 5827.00. Var þá búið

að byggja barnaskólahúsiö og

rafstöðina. Af andvirði rafstöðv-

arinnar eru þó aðeins færðar á

eignalið kr. 3700,00 — en það er

sú upphæð, sem hreppurinn lagði

til byggingar hennar. Um þetta

leyti stóð Eskifjarðarhreppur bet-

ur að vígi, en önnur sveitarfélög

á landinu með svipaða íbúatölu:

með nýjan barnaskóla og raf-

stöð. Aö þeim tíma hafði hreppn-

um veriö stjórnað með hagsæld

alls hreppsfélagsins fyrir augum

og framkvæmdir miðaðar við

gjaldþol og getu hreppsbúa.

Sveitarfélagið var ekki á þeim

tíma notað sem bakhjarl til þess

aö tryggja auðsöfnun gróðafík-

inna einstaklinga innan þorpsins.

En þessi stefna í fjármáiastarf-

semi Eskifjarðarhrepps hélst ekki

lengi. Nýjir menn tóku við, meö

nýja stefnu, sem mjög bráðlega

lætur til sín taka. —

Fardagaáriö 1917—18 er tekið

„bráðabirgðalán" í Útibúi Lands-

bankans á Eskifirði, að upphæð

kr. 20000 — tuttugu þúsund —

án þess að séö verðf í reikning-

um hreppsins frá þeim tíma, að

hreppnum komi nokkur eign til

jafnaðar þessari upphæð. Henni

er bara eytt á árinu. Á næstu

árum og alt til þessa dags, er

svo haldið áfram ' aö taka lán,

án þess að nokkuð sé greitt af

eldri lánum og án þess að eign-

ir hreppsins aukist að sama skapi.

Jöfnum höndum og lán eru tek-

in, innheimtast ekki tekjur hrepps-

ins. Mönnum kann nú að virð-

ast það óskiljanlegt, að unt skuli

vera að taka lán á lán ofan, án

þess aö eignir lántakandans auk-

ist að sama skapi og skuldimar.

En hreppsnefndir Eskifjarðar-

hrepps hafa fundið ríð við því,

sem virðist vera í-því fólgið, að

samþykkja nýtt mat á eignunum.

Á þann hátt hækkar rafstööin í

verði frá fardögum árið 1922 til

fardaga árið 1923 úr kr. 25000.

upp í kr. 45000, án þess að nokkr-

ar endurbætur á rafstöðinni eigi

sér stað á því ári. En það var

vilji hreppsnefndarinnar að raf-

stöðin hækkaði í verði, og svo

hækkaði hún í verði um tuttugu

þúsund krónur, eða um átta

þúsund krónum hærri upphæð

en stöðin kostaöi nýbygð. —

En lántökunum heldur áfram.

Á öllum þeim stöðum, sem hægt

er að fá lán, eru lán tekin, þar

til að síðustu, að Bjargráðasjóð-

ur varð að „hjálpa" hreppnum

um kr. 6000, en þá var stundin

komin: Eskifjarðarhreppur gjald-

þrota. Skilyrðin fyrir þessari

Bjargráðasjóðshjálp voru þau,

að Suður-Múlasýsla ábyrgðist

lánið. Abyrgð sýslunnar var aft-

ur því skilyröi bundin, að ákveðn-

ar tekjur hreppsins væru veð-

settar sýslunni, sem og einnig

var gert. En svo einkennilega

vildi til, að þegar sýslunefnd fór

fram á að fá hina veðsettu pen-

inga, um tvö þúsund krónur, þá

hafði gleymst, að peningarnir

voru veösettir — og þeir voru

búnir! —

þegar Eskifjarðarhreppur var

afhentur til skiftameöferðar,

eru skuldir hans um kr. 135000

— eitt hundrað þrjátíu og

fimm • þúsund krónur. Eignir

hreppsins, sem undantekningar-

laust allar eru í niðurníðslu

munu alls ekki virtar á meira en

kr. 35000 — þrjátíu og fimm

þúsund krónur, þrátt fyrir það

þó fráfarandi hreppsnefnd mundi

fús að samþykkja annað mat á

þeim. —

Eitt alvarlegt atriði í óstjórn

hreppsiris undanfarin ár er það,

aö ekki hefir verið séð fyrir því,

að þurfamenn hreppsins gætu

fengið nauðsynjar sínar, þegar

þeir þurftu á að halda. Er þó

kunnugt, að margir af þurfa-

mönnum draga það til sfðustu

stundar að leyta til hreppsins,

svo ógeðfelt er þeim það, enda

þótt nauösyn knýji þá til.  þess-

vegna ^er því brýnna, aö þeim

sé sint þá þegar er þdr leita til

hreppsins um styrk. Eu alkunn-

ugt er, að þurfamönnum hefir

verið boðið upp á þau vildar-

kjör, að bíða næsta eða næstu

daga með afgreiðslu jafnsjálf-

sagðra hluta, eins og úthlutun

lífsnauðsynja þeirra er. —

Ef til vill er þó ennþá alvar-

legra það atriði, sem snýr að

sjúklingum, sem leita þurfa að-

stoðar hreppsins. Hefir hrepps-

nefndin með óreiðu sinni í fjár-

málum, stofnað til skulda við

nálega hvert einasta sjúkrahús

landsins, án þess að sýna hina

minstu viðleytni á að greiða

þeim. Ábyrgðir hafa verið gefnar

út fyrir þá sem sjúkrahúsanna

þurfa að leita, en þegar reikn-

ingar hafa borist hreppsnefnd-

inni og vingjarnleg tilmæli um

greiðslu, þá hefir engu einasta af

þessum erindum einu sinni verið

svarað, hvað þá meira, hve oft

sem ítrekuð voru tilmælin um

greiöslu. Enda er nú svo komið,

að sjúkrahúsin taka ekki lengur

gildar ábyrgðir Eskifjarðarhrepps

fyrir legukostnaði sjúklinga og

læknishjálp. Er sorglegt að hugsa

til þess, að svo kærulausum

mönnum   skuli   falið    að   gegna

störfum fyrir almenning, sem

jafn svívirðilega hafa farið eð,

eins og hér hefir stuttlega veiiO

lýst. En hreppsnefndin á eVki

öll sök hér á. Aðalsökina á | ví

öngþveiti, sem Eskifjarðarhrepp-

ur er nú í, á klíka sú, sem áöur

er uefnd. —

Við kosningarnar í dag á stai f-

semi þessarar þriggja manua

klíku að vera lokið. Eskfirðing-

ar verða í dag með atkvæðum

sínum, að fyu'rbyggja, að þessir'

menn fái aðstöðu til þess, aö

halda áfram á þeirrri skaðræðii-

braut, sem þeir að þessum tíma

hafa farið eftir. Enda er alvfg

fulhíst að enginn af þessuin

mönnum hefir vit ne vilja á því

að rétta við fjárhag hreppsins

og þar með tryggja framtíö hans.

Engum heilvita manni detturheld-

ur í hug, þeim mönnum sem

komið hafa hreppsfélaginu á

vonarvöl, takist að byggja upp

að nýju traust lánsstofnana og

annara, sem hreppurinn þarf afl

skifta við. Til þess þarf aðra

menn, Og ég vona að þið Esk

firðingar, sýnið fyrirlitningu á

óstjórn undanfarinna ára í hrepps-

málum á Eskifirði, með atkvæða-

greiðslunni í dag.

E. Bjarnason.

Sýnishorn af lýðræði á Eskifirði.

Hmn 29. október 1933 beidd- beiðni sína úr hreppsnefndinni,

ust hreppsnefndarmennirnir Ing-

ólfur Einarsson og Páll Magnús-

son lausnar úr hreppsnefnd Eski-

fjarðarhrepps, og var þeim veitt

lausn úr hreppsnefndinni þá þeg-

ar, þó þannig, að úrslitum um

lausn Páls Magnússonar réöi at-

kvæði oddvita, samkvæmt lögum

nr. 12, 31. maí 1927, 11. gr. Á

sama fundi ákvað h-eppsnefndín

að stofna til nýrra kosningar

hreppsnefndarmanna, í stað þeirra

tveggja, sem þannig voru leystir

frá starfanum, en lét jafnframt

þess getið, aö hún teldi þeim

brottleystu skylt að starfa íhrepps-

nefndinni, þangað til kosning

manna í þelrra stað heföi fram

farið. Kosning sú, sem ákveðin

var, varð ógild sökum formgalla,

en með því að regluleg hrepps-

nefndarkosning átti fram að fara

eftir nokkra mánuði, var þá eigi

frekar gert í málinu. —

Hinn 8. maí 1934 hélt hrepps-

nefnd Eskifjarðarhrepps fund, og

var þar ákveðið, að regluleg

hreppsnefndarkosning til hrepps-

nefndar Esklfjarðarhrepps skuli

fram fara 10. júní næsta. Á fujridi

þessum lýsti Páll Magnússon yfir

þvf, að hann tæki aftur lausnar-

,og hafði hreppsnefndin ekkert

við það að athuga", er skráð í

sveitarbókina. —

Með bréfi dags. 9. maí þ. á,

hefir kjósandi í hrepnnum æskt

úrskurðar valdsmanns umf hvoit

téður Páll Magnússon skuli áfram

vera hreppsnefndarmaður í Eski-

fjaröarhreppi, eða kjósa beri

hreppsnefndarmann í hans stað

við kosningu þá til hreppsnefnd-

ar Eskifjarðarhrepps, sem fram

á að fara 10. júní næstk.

í 4. gr. laga nr. 59, 14. júní

1929 segir svo: „ . . . Hrepps-

nefnd og bæjarstjórn úrskurðar,

hvort aðili hafi mist kjörgengi,

eöa hvort veita skuli honum lausn

eða víkja honum frá starfanum

. . . ", en engin ákvæði finn-

ast, er heimili hreppsnefnd að

setja aftur inn í hreppsnefndina

mann, sem hún einu sinni hefir

leyst frá starfanum, og því að

sfður getur sá, er beiðst hefir

lausnar og fengið hana, ákveðið

að sitja áfram sem hreppsnefnd-

armaður, nema atkvæði kjósenda

komi til. Verður því að líta svo

á, að Páll Msgnússon sé aðeins

starfandi í hreppsnefnd Eskifjarð-

•rhrepps   þangað   til   kosinn er

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4