Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Eskfiršingur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Eskfiršingur

						LANDSBÓKASAFN
JV3 134701
ESKFIRÐINGU
Eskifiröi,
sunnudagiin
10. júní 1934.
1. ár.      1. tölubl.
Kosningarnar,
Við kosningar þær, sem fram
fara í cag, er óhjákvæmilegt aö
líta um öxl og litast um eftir
árangrinum af stdrfi þeirra manna
í hreppsnefnd Eskifjarðarhrepps,
sem nú víkja sæti fyrir öörum. Er
sú sýn heldur dapurleg og mæt-
ir auganu við fyrsta tillit: pen-
Ingalaus hreppur, þurausinn hafn-
arsjóður, ófullnægjandi skólahús
ónýt rafstöð, að falli komnar
húseignir, lokað sjúkrahús, hálf-
ófærir vegir og glatað traust. —
Hér verður ekki sögð sagan
um stjórnarferil fráfarandi hrepps-
nefndar, til þess er hún of ó-
merkileg, enda þótt vel gæti hún
verið öðrum hreppsnefndum til
viðvörunar. Veröur aðeins brugð-
iö upp lítilli mynd af því, hvern-
íg klíkan í hreppsnefnd Eski-
fjarðarhrepps — Ólafur H.
Sv«insson, Arnfinnur Jónsson og
Páll Magnússon — hefir hagaö
þeim ráðstöfunum, sem enduöu
með gjaldþroti hreppsins. —
í fardögum árið 1915erueign-
ir Eskifjarðarhrepps kr. 18902.92
og skuldir sem þá hvíla á hreppn-
um eru kr. 5827.00. Var þá búið
að byggja barnaskólahúsiö og
rafstöðina. Af andvirði rafstöðv-
arinnar eru þó aðeins færðar á
eignalið kr. 3700,00 — en það er
sú upphæð, sem hreppurinn lagði
til byggingar hennar. Um þetta
leyti stóð Eskifjarðarhreppur bet-
ur að vígi, en önnur sveitarfélög
á landinu með svipaða íbúatölu:
með nýjan barnaskóla og raf-
stöð. Aö þeim tíma hafði hreppn-
um veriö stjórnað með hagsæld
alls hreppsfélagsins fyrir augum
og framkvæmdir miðaðar við
gjaldþol og getu hreppsbúa.
Sveitarfélagið var ekki á þeim
tíma notað sem bakhjarl til þess
aö tryggja auðsöfnun gróðafík-
inna einstaklinga innan þorpsins.
En þessi stefna í fjármáiastarf-
semi Eskifjarðarhrepps hélst ekki
lengi. Nýjir menn tóku við, meö
nýja stefnu, sem mjög bráðlega
lætur til sín taka. —
Fardagaáriö 1917—18 er tekið
„bráðabirgðalán" í Útibúi Lands-
bankans á Eskifirði, að upphæð
kr. 20000 — tuttugu þúsund —
án þess að séö verðf í reikning-
um hreppsins frá þeim tíma, að
hreppnum komi nokkur eign til
jafnaðar þessari upphæð. Henni
er bara eytt á árinu. Á næstu
árum og alt til þessa dags, er
svo haldið áfram ' aö taka lán,
án þess að nokkuð sé greitt af
eldri lánum og án þess að eign-
ir hreppsins aukist að sama skapi.
Jöfnum höndum og lán eru tek-
in, innheimtast ekki tekjur hrepps-
ins. Mönnum kann nú að virð-
ast það óskiljanlegt, að unt skuli
vera að taka lán á lán ofan, án
þess aö eignir lántakandans auk-
ist að sama skapi og skuldimar.
En hreppsnefndir Eskifjarðar-
hrepps hafa fundið ríð við því,
sem virðist vera í-því fólgið, að
samþykkja nýtt mat á eignunum.
Á þann hátt hækkar rafstööin í
verði frá fardögum árið 1922 til
fardaga árið 1923 úr kr. 25000.
upp í kr. 45000, án þess að nokkr-
ar endurbætur á rafstöðinni eigi
sér stað á því ári. En það var
vilji hreppsnefndarinnar að raf-
stöðin hækkaði í verði, og svo
hækkaði hún í verði um tuttugu
þúsund krónur, eða um átta
þúsund krónum hærri upphæð
en stöðin kostaöi nýbygð. —
En lántökunum heldur áfram.
Á öllum þeim stöðum, sem hægt
er að fá lán, eru lán tekin, þar
til að síðustu, að Bjargráðasjóð-
ur varð að „hjálpa" hreppnum
um kr. 6000, en þá var stundin
komin: Eskifjarðarhreppur gjald-
þrota. Skilyrðin fyrir þessari
Bjargráðasjóðshjálp voru þau,
að Suður-Múlasýsla ábyrgðist
lánið. Abyrgð sýslunnar var aft-
ur því skilyröi bundin, að ákveðn-
ar tekjur hreppsins væru veð-
settar sýslunni, sem og einnig
var gert. En svo einkennilega
vildi til, að þegar sýslunefnd fór
fram á að fá hina veðsettu pen-
inga, um tvö þúsund krónur, þá
hafði gleymst, að peningarnir
voru veösettir — og þeir voru
búnir! —
þegar Eskifjarðarhreppur var
afhentur til skiftameöferðar,
eru skuldir hans um kr. 135000
— eitt hundrað þrjátíu og
fimm • þúsund krónur. Eignir
hreppsins, sem undantekningar-
laust allar eru í niðurníðslu
munu alls ekki virtar á meira en
kr. 35000 — þrjátíu og fimm
þúsund krónur, þrátt fyrir það
þó fráfarandi hreppsnefnd mundi
fús að samþykkja annað mat á
þeim. —
Eitt alvarlegt atriði í óstjórn
hreppsiris undanfarin ár er það,
aö ekki hefir verið séð fyrir því,
að þurfamenn hreppsins gætu
fengið nauðsynjar sínar, þegar
þeir þurftu á að halda. Er þó
kunnugt, að margir af þurfa-
mönnum draga það til sfðustu
stundar að leyta til hreppsins,
svo ógeðfelt er þeim það, enda
þótt nauösyn knýji þá til.  þess-
vegna ^er því brýnna, aö þeim
sé sint þá þegar er þdr leita til
hreppsins um styrk. Eu alkunn-
ugt er, að þurfamönnum hefir
verið boðið upp á þau vildar-
kjör, að bíða næsta eða næstu
daga með afgreiðslu jafnsjálf-
sagðra hluta, eins og úthlutun
lífsnauðsynja þeirra er. —
Ef til vill er þó ennþá alvar-
legra það atriði, sem snýr að
sjúklingum, sem leita þurfa að-
stoðar hreppsins. Hefir hrepps-
nefndin með óreiðu sinni í fjár-
málum, stofnað til skulda við
nálega hvert einasta sjúkrahús
landsins, án þess að sýna hina
minstu viðleytni á að greiða
þeim. Ábyrgðir hafa verið gefnar
út fyrir þá sem sjúkrahúsanna
þurfa að leita, en þegar reikn-
ingar hafa borist hreppsnefnd-
inni og vingjarnleg tilmæli um
greiðslu, þá hefir engu einasta af
þessum erindum einu sinni verið
svarað, hvað þá meira, hve oft
sem ítrekuð voru tilmælin um
greiöslu. Enda er nú svo komið,
að sjúkrahúsin taka ekki lengur
gildar ábyrgðir Eskifjarðarhrepps
fyrir legukostnaði sjúklinga og
læknishjálp. Er sorglegt að hugsa
til þess, að svo kærulausum
mönnum   skuli   falið    að   gegna
störfum fyrir almenning, sem
jafn svívirðilega hafa farið eð,
eins og hér hefir stuttlega veiiO
lýst. En hreppsnefndin á eVki
öll sök hér á. Aðalsökina á | ví
öngþveiti, sem Eskifjarðarhrepp-
ur er nú í, á klíka sú, sem áöur
er uefnd. —
Við kosningarnar í dag á stai f-
semi þessarar þriggja manua
klíku að vera lokið. Eskfirðing-
ar verða í dag með atkvæðum
sínum, að fyu'rbyggja, að þessir'
menn fái aðstöðu til þess, aö
halda áfram á þeirrri skaðræðii-
braut, sem þeir að þessum tíma
hafa farið eftir. Enda er alvfg
fulhíst að enginn af þessuin
mönnum hefir vit ne vilja á því
að rétta við fjárhag hreppsins
og þar með tryggja framtíö hans.
Engum heilvita manni detturheld-
ur í hug, þeim mönnum sem
komið hafa hreppsfélaginu á
vonarvöl, takist að byggja upp
að nýju traust lánsstofnana og
annara, sem hreppurinn þarf afl
skifta við. Til þess þarf aðra
menn, Og ég vona að þið Esk
firðingar, sýnið fyrirlitningu á
óstjórn undanfarinna ára í hrepps-
málum á Eskifirði, með atkvæða-
greiðslunni í dag.
E. Bjarnason.
Sýnishorn af lýðræði á Eskifirði.
Hmn 29. október 1933 beidd- beiðni sína úr hreppsnefndinni,
ust hreppsnefndarmennirnir Ing-
ólfur Einarsson og Páll Magnús-
son lausnar úr hreppsnefnd Eski-
fjarðarhrepps, og var þeim veitt
lausn úr hreppsnefndinni þá þeg-
ar, þó þannig, að úrslitum um
lausn Páls Magnússonar réöi at-
kvæði oddvita, samkvæmt lögum
nr. 12, 31. maí 1927, 11. gr. Á
sama fundi ákvað h-eppsnefndín
að stofna til nýrra kosningar
hreppsnefndarmanna, í stað þeirra
tveggja, sem þannig voru leystir
frá starfanum, en lét jafnframt
þess getið, aö hún teldi þeim
brottleystu skylt að starfa íhrepps-
nefndinni, þangað til kosning
manna í þelrra stað heföi fram
farið. Kosning sú, sem ákveðin
var, varð ógild sökum formgalla,
en með því að regluleg hrepps-
nefndarkosning átti fram að fara
eftir nokkra mánuði, var þá eigi
frekar gert í málinu. —
Hinn 8. maí 1934 hélt hrepps-
nefnd Eskifjarðarhrepps fund, og
var þar ákveðið, að regluleg
hreppsnefndarkosning til hrepps-
nefndar Esklfjarðarhrepps skuli
fram fara 10. júní næsta. Á fujridi
þessum lýsti Páll Magnússon yfir
þvf, að hann tæki aftur lausnar-
,og hafði hreppsnefndin ekkert
við það að athuga", er skráð í
sveitarbókina. —
Með bréfi dags. 9. maí þ. á,
hefir kjósandi í hrepnnum æskt
úrskurðar valdsmanns umf hvoit
téður Páll Magnússon skuli áfram
vera hreppsnefndarmaður í Eski-
fjaröarhreppi, eða kjósa beri
hreppsnefndarmann í hans stað
við kosningu þá til hreppsnefnd-
ar Eskifjarðarhrepps, sem fram
á að fara 10. júní næstk.
í 4. gr. laga nr. 59, 14. júní
1929 segir svo: „ . . . Hrepps-
nefnd og bæjarstjórn úrskurðar,
hvort aðili hafi mist kjörgengi,
eöa hvort veita skuli honum lausn
eða víkja honum frá starfanum
. . . ", en engin ákvæði finn-
ast, er heimili hreppsnefnd að
setja aftur inn í hreppsnefndina
mann, sem hún einu sinni hefir
leyst frá starfanum, og því að
sfður getur sá, er beiðst hefir
lausnar og fengið hana, ákveðið
að sitja áfram sem hreppsnefnd-
armaður, nema atkvæði kjósenda
komi til. Verður því að líta svo
á, að Páll Msgnússon sé aðeins
starfandi í hreppsnefnd Eskifjarð-
•rhrepps   þangað   til   kosinn er
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4