Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Feršablaš Odds Sigurgeirssonar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Feršablaš Odds Sigurgeirssonar

						LANÖów-.. • /*'"

,xí iu n,>:j

Odds

XJtsöluverð kr. 0,25.

rerdablað

Sigurgeirssonar,   sjöinann.s,   Spítalastíg  7.

Útsöluverð kr. 0,25.

Formáli.

þar sem eg fór þessa löngu ferð, þykir mér til-

hlýðilegt að almenningur fái að heyra eitthvað af

því, sem eg sá og heyrði á þessari leið. Menn eru alt-

af að skora á mig að skrifa meira og meira, og verð

eg því að gera almenningi ofurlitla úrlausn. Síðustu

misserin mun eg vera mest lesni rithöfundurinn

hér á landi, menn teyga í sig ritgerðir mínar, rétt

eins og þegar dauðþyrstur smali þambar í sig spen-

volga nýmjólk. J)etta er glöggur mælikvarði á það

hversu landsmenn eru nú orðnir þroskaðir.

Fyrst var það meining mín, að láta eitthvert

hinna Reykvísku blaða fá ritgerð þessa En á því

urðu nokkrir agnúar. „Herópið" og Lögbirtinga-

blaðið taka ekkert annað en trúmála-hugvekjur,

gjaldþrota-auglýsingar og reka og óskilafjár-regist-

ur. Guðmundur úr Grindavíkinni yfirfyllir Alþýðu-

blaðið og ekki vil eg láta sjá nafn mitt syndugs leik-

manns í Tímanum innanum þá guðsmennina séra(?)

Harald og séra Tryggva. Morgunblaðið lesa menn

ekki og síðan að Jón frá Húsavík varð meðeigandi

Vísis, þá hefi eg ekki og ætla mér ekki að guða á

þann skjá. Af þessu geta menn séð, að besta ráðið

verður að fara með handritið í „Acta" rétt eins og

séra Haraldur.

Höfundurinn.

Ferðasagan

austur að Garðsauka í júnítn.

1924.

Ferð þessa fór eg ýmist fótgangandi eða í bifreið.

Fyrst í stað gekk ferðin vel, en inn á móts við „Gas-

stöð" og inn fyrir „Vatnsþró" var vegurinn ófær að

kalla, og varð vagnstjórinn að víkja útaf veginum

til þess að komast áfram bæði þarna, fyrir ofan Ár-

túnsbrekkuna og neðst í „Kömbum". Alt göslaðist

þó áfram og ekki hvolfdi troginu. Nú skrönglaðist

bíllinn áfram hjá Árbæ og hjá Baldurshaga. þetta

var um miðjan dag, og harmonikan ekki tekin til

starfa. Við fórum fram hjá Geithálsi, þar var síma-

stöð fyrrum en hefir verið lögð niður til þæginda

í'yrir vegfarendur. Á Hólmi býr Eggert, hann vill

selja Gvendarbrunnavatn. I gamla daga bjó á Hólmi

Grímur, faðir Brynka sjómanns, sem margir kann-

ast við. Fyrir ofan Geitháls er brú yfir Hólmsá, er

hún úr timbri, og rær öll og skelfuri). þar skamt frá

til vinstri við veginn, eru leyfar af gömlu býli og

sem nú er í eyði, mig minnir að það hafi heitað Vil-

borgarkot. Ef þeir sem um vegin fara líta í kring

um sig þá geta þeir séð ýmislegt sem bæði er við-

kunnanlegt og fagurt, t. d. ár, vötn og grasi grónar

lautir, að ógleymdum Rauðhólunum, sem myndast

hafa af eldgosum, enda eru þar margir gýgir. —

x) Sjá Hnútasvipu mína bls. 26.

Hraunið þar fyrir sunnan er orðið gamalt, enda kom-

in þar töluverður gróður, m. a. birkirunnar og hrísl-

ur  hér  og  þar.  J>ar er góð beit fyrir fé og mjög

skemtilegt   að   ganga  þar   „um   sumardag er sólin

skín", enda hafa nokkrir Reykvíkingar gert sér þar

sumarbústað til og frá. — þá eru það Lækjarbotn-

ar (eg nota það nafn þó Bjarni frá Vogi segi það

heita að Lögbergi). par býr Guðmundur Sigurðsson.

þar   fanst  mér   eg   finna brennivínslykt, þegar eg

gekk heim að húsinu. Ekki seldi eg neina bók þar.

Húsin þar standa á hárri klöpp uppi í hraunkrika.

þegar   gamla   baðstofan   var   rifin,   þá voru húsin

flutt þangað, var það gert til þæginda fyrir ferða-

menn, því áður varð maður að ganga bratta brekku

að  bænum,   en  Lækjarbotnum   er  þannig  í   sveit

komið, að flestir sem um veginn fara, verða að koma

þar við og fá sér þar hressingu, því þar er hálfnuð

ieiðin   að   Kolviðarhóli. par eru rúmir 15 km. frá

Rvík og 15 km. frá Lækjarbotnum að Kolviðarhóli.

í suður frá Lækjarbotnum, ca. hálfrar stundar ferð,

hafa skátar úr Rvík gert sér skála mikinn, eru vegg-

ir af'  torfi  og  grjóti, þiljað innan með timbri, en

þekjan er lögð  tjörubornum  pappa,  þarna hafast

drengirnir við á sumrin, og þaðan fara þeir í fjall-

göngur um óra vegu, og ér það mjög holt bæði fyrir

önd og líkama. 1 suðvestur frá skála þessum er dá-

lítið dalverpi með lækjardrögum,  þar  eru  augljós

merki  mannabústaða,   bæði  markar þar fyrir tún-

garði og svo sjást rústir eftir húsin. Ekki veit eg

hvað býli þetta hefir heitið, en sennilegt er að þetta

séu hinir upphaflegu Lækjarbotnar, því staðhættir

benda greinilega til þess, en hvað sem því líður, þá

hefir fólk hafst þarna við, og barist fyrir lífinu við

hina óblíðu náttúru. Hvenær bær þessi hefir lagst í

eyði get eg ekki sagt um, ef til vill hefir það verið

eftir Svartadauða eða Stórubólu. J>að getur vel ver-

ið að eg sé í frekara lagi „rómantiskur". Svo mikið

er  víst,   að  mér  finst skaði að því að saga slíkra

staða skuli vera týnd, og sama er að segja um aðra

staði sem bygðir hafa verið í margar aldir. það væri

mjög gaman að athuga það í frístundum sínum hve-

nær  þessi  eða hinn bærinn bygðist fyrst. Hvenær

þessi  eða hinn maðurinn bjó  þar.  Forfeður vorir

hafa   ekki   verið   hygnir hvað það snertir, eins og

leyndar í fleiru, en ekki dugar að sakast um orðinn

hlut, bara að nútíðar og framtíðarmenn taki þeim

liðnu fram. Klemens hefir „goldið Torfalögin", þar

sem hann hann hefir skrifað sögu Grundar í Eyja-

firði og Sögufélagið gaf út. Ekki skal fólk þó hugsa

að eg vilji láta prenta sögu hvers einstaks kots á

öllu Islandi, aðeins að sem fæstu sé fleygt í gleymsk-

unnar djúp. Eg er svo gerður að þegar eg kem í

þjóðmenjasafnið, þá finn eg stóran mun á því hvað

mér finst meira í þann hlut varið sem sú skýring

íylgir hver hafi átt og hve gamall sé, heldur en þann

sem ekkert annað hefir til að bera en að vera gamal'

hlutur. Fyrst eg á annað borð minnist á Forngripa-

safnið, þá get eg ekki látið hjá líða að láta það álit

mitt í ljósi að með tiltölulega litlum kosnaði mætti

efla það að mörgum góðum gripum. Eg man að mér

blöskraði   í   eitt  skifti  þegar eg kom að Gufunesi

(það   er  gamall  kirkju- og legstaður) að sjá eiun

legstein frá 17. eða 18. öld liggja í tröðunum í for

og bleytu. Hestar og menn tróðu á honum en vagn-

hjól  sörguðu  hann.  Slík  dæmi mætti finna fleiri.

Svo er heldur ekkert gert að því að róta í gömlum

haugum og rústum; til þess verks væri eg vel fall-

inn. því aldrei hefir heyrst að Oddur Sigurgeirsson

hinn sterki af Skaganum hafi orðið smeykur fyrir

sakir hjátrúar á drauga eður forynjur illar.

Nú  yfirgefum  við  fortíðina og höldum okkur á

veginum. pegar Lækjarbotnum sleppir tekur við 25

km. langur vegur, allur í óbygðu landi. þessi vegur

á  að  heita  varðaður.  Margar af þeim eru fallnar

að meira eða minna leyti og númerin sem á þeim

voru öll horfin. Til vinstri við veginn, skamt fyrir of-

an Lækjarbotna, er steinn, á hann er höggið ártalið

1884. Skamt þar fyrir ofan eru vötn, þangað reka

Reykvíkingar  stóð  sitt;  þar er sæluhús, sem bygt

er og haldið er við af landssjóði. það ættu allir veg- .

farendur að skoða. þar fyrir ofan er Sandskeiðið,

þar breytir vegurinn sér árlega.  pað er tvö þúsund

metra langur kafli, þar þarf að vera upphækkaður

vegur vel  varðaður, með  mörgum vatnsræsum. —

Tekur nú við hraunfláki mikill, þvínæst hraun —

að   fara  yfir.   pað er klukk*tíma ferð með hesta-

gangi; það er mjög misgamalt, þó mun mest af því

eftir ísöldina. pegar hrauninu sleppir verður fyrir

okkur bær einn, það er Kolviðarhóll. par drap Búi

hann Kolfinn og þá hans félaga. Eg skoðaði ræki-

lega klettinn sem Búi varðist hjá. pað hefir verið

aðdáanlega gott vígi fyxir einn mann. Nokkrir hafa

höggvið nafn sitt eða fangamark á klettinn. Á Kol-

viðarhóli var áður fyr aðeins sæluhús eins og í vötn-

unum, og þótti þá vera nokkuð mikill draugagang-

ur þar, en nú í tvo mannsaldra hefir fólk hafst þar

við til þess að taka á móti ferðlúnu fólki. Bóndinn á

„Hólnum" hefir ofurlítinn styrk frá landssjóði. Nú

býr þar Sigurður Daníelsson, bróðir Jóhanns V. á

Eyrarbakka, en að því getur Sigurður ekki gert, því

það er ekki honum að kenna, og Sigurður er alþekt-

ur sæmdarmaður, gestrisni hans er of kunn til þess

að eg þurfi þar um að skrifa. Sigurður hefir keypt

öll mín rit. Frá „Hólnum" beygir vegurinn í suður

íyrir Reykjafjöllin. Áður lá hann um Hellisskarð og

var   mjög   brattur.    Sunnan  í   Reykjafjöllum   eru

Hveradalirnir,   þar  væri  skemtilegur  staður  fyrir

sumarbústað. Svo tekur Hellisheiði við. Skálafell er

til hægri en Hengillinn til vinstri handar, á báðum

þeim stöðum eru sjóðandi hverir og úr þeim rýkur

mikil gufa. Getið þið fundið út hvernig á því stend-

ur? Ef þurt er veður, þegar komið er austur á Hell-

isheiðarbrún,   er  sjálfsagt  að   stansa þar og virða

fyrir sér útsýnið sem er mikið og dýrðlegt, þaðan

sést mikið og margt, í fjarska sést Hekla, öræfa-

jökull  og  Vestmanneyjar;  nær  er  Ingólfsfjall  og

sveitirnar, Holt,  Skeið,  Flói og ölfus. — par sígur

Ölfusá til sjávar stilt og hægt. Reykirnir af hver-

unum hjá Reykjum og í Reykjakotsfjalli standa þar

beint í loft upp. Hjá Reykjakoti hafa nú í seinni tíð

verið að koma upp nýir hverir, alveg heima í túni,

og  hefir  fólkið   ekki   verið   óttalaust   um að einn

mundi koma í bæjarstæðinu. Á jólanóttina 1917 eða

18 sprakk einn út, mjög svo stór skamt frá bænum

í miðju túninu. ölfusið er grösug og fögur sveit.

Fallegast   þykir   mér   þó á fjallabæjunum Reykja-

koti,   Reykjum,   Reykjahjáleigu,   Gljúfri,   Hvammi,

Völlum og Krossi. Allar þessar fyrnefndu jarðir í

ölfusinu á Gísli Björnsson, að undanteknum hluta

úr  Reykjakotinu,   sjálfur  býr  Gísli  í  Rvík og er

rukkari(!)   fyrir  borgina,  og  finst mér að honum

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2