Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Magni

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Magni

						Qlcðilcgt sumar!

*

1. tölublað.

Akranesi, föstudaginn 21. apríl  1961.

1. árgangur.

Hdlefni Bæjarútgerðar Akraness

Bjarni   Ólafsson  seldur   á  nauðungaruppboði fyrir kr. 3,6 milljónir. —

Rekstrartap kr. 10—11 milljónir 1960.

Hvað gera mennirnir, sem valdið hafa Akraneskaupstað milljónatjóni?

Á árunum 1954—'57 var togaraútgerð í land-

inu almennt rekin með halla. Bæjarútgerð Akra-

ness fór ekki varhluta af þessu. I maí 1958 var

rekstrargrundvöllur togaranna stórbættur og

aflamagnið það mesta, sem það varð um mörg ár.

Margir togarar bættu hag sinn verulega á þessu

ári. Hins vegar varð hallinn þá hjá Bæjarútgerð

Akraness um kr. 2 millj. auk þess, sem kr. 908

þús. af viðhaldskostnaði var færður til eignar og

engir vextir voru reiknaðir af kr. 11 millj. láni

frá bæjarsjóði. önnur útgerðarfélög hefðu orðið

að bæta þeim lið við rekstur sinn og jafnvel út

svari. Með slíkri viðbót hefði hallinn orðið allt að

kr. 4 millj. í mesta veltiári togaraútgerðarinnar

á s. 1. áratug.

Deilan um útgerðina

hefst.

Þegar þessar staðreyndir

lágu fyrir 1959 í sambandi við

reikninga ársins 1958 taldi ég,

að ekki væri lengur eftir neinu

að bíða. Leggja bæri útgerðina

niður og koma skipunum í

sæmilegt verð. Óforsvaranlegt

væri að leggja þennan mikla

taprekstur á gjaldendur bæjar-

ins, einkum eftir að í ljós kom,

að aðrir togarar — nálega all-

ir nema þeir austfirzku —

hefðu skilað verulegum hagn-

aði og margir gróða. Atvinnu-

ástand bæjarins réttlætti þetta

engan veginn eftir að sements-

verksmiðjan hefði komið til

viðbótar öðrum atvinnutækjum

á Akranesi. Deildi ég á tog-

aranefnd fyrir að láta fljóta

sofandi að feigðarósi og gera

það eitt að krefjast fjár úr bæj-

arsjóði í botnlausa hit útgerð-

arinnar. Fékk mál mitt litlar

undirtektir en fullkomna and-

stöðu framkvæmdastjórans, G.

Sveinbj., sem sagði m. a.:

„Tap útgerSarinnar 1958 er

ekki meira en um mörg und-

anfarin ár og gefur því ekki

tilefni til sérstakrar um-

ræSu".

Svo starblindur var hann í

þessum málum, að hann sá

ekkert athugavert við rekst-

urinn fyrst hallinn var ekki

meiri en undanfarin ár, og

taldi ekki þörf á að ræða slíka

smámuni. Þá lágu fyrir upp-

lýsingar um mjög góða útkomu

hjá nálega öllum öðrum togara-

félögum landsins. Það er ekki

von á breytingu til batnaðar

með slíku hugarfari. Nokkru

síðar fékk þó Sig. Guðm. sam-

þykkta tillögu i útgerðarráði

um að bæjarstjórnin kysi 3

manna nefnd til að gera sér-

stakar athuganir á rekstri tog

aranna í samvinnu við útgerð

arráð. Þessi samþykkt var þó

ekki send bæjarstjórn fyrr en

löngu síðar, enda voru G. Sv.

og H. Sv. staðráðnir í því að

gera ekkert með hana. Um-

rædd nefnd var svo kjörin 24.

febrúar 1960 og skyldi H. Sv.

kalla hana saman, en hann var

þá orðinn formaður útgerðar-

ráðs. Það lét hann ógert næstu

5 mánuði, en þá var svo farið

að þrengja að útgerðinni að

þeir H. Sv. og G. Sv. gátu

ekki lengur setið auðum hönd-

um.

Tillaga um sölu

togaranna.

Á bæjarstjórnarfundi 31.

maí 1960 bar Bj. Th. Guð-

mundsson fram svofellda til-

lögu:

„Bœjarstjórnin telur óviöunandi a$

verja árlega 1%—20% af útsvarsiekj-

um   bæjarins   í   hallarekstur   bæjar-

útgerSarinnar, auk þess sem bæjar-

sjóöur verSur jafnframt aS taka á

sig stórfelldar ábyrgSir vegna rekst-

urslána útgerSarinnar.

Atvinnulíf á Akranesi er hins veg-

ar svo fjólþœtt aS engin brýn nauS

syn ef til þess aS bæjarsjóSur hafi

meS höndum jafn áhœttusaman at

vinnurekstur. Fyrir því samþykkir

Bæiarstjórn Akraness aS leggja niS

ur togaraútgerS bœjarins og selja

togarana innanbæjar, ef þess er kost~

ur — en annars hverjum þeim, sem

gerir aSgengileg tilboS í þá."

H. Sv. varð ókvæða við til

lögu þessari og barðist hart fyr

ir því að hún væri drepin strax

Ég lagði til að henni yrði visað

til útgerðarráðs og nefndar

þeirrar, sem áður getur, þar

sem ekki var von fyrir sam-

þykkt hennar strax, sem æski-

legast hefði verið. Sú tillaga

var samþykkt gegn atkvæðum

tveggja krata. Þeir vildu ekki

einu sinni láta ræða þann

möguleika að koma togurunum

í sæmilegt verð meðan enn var

timi til þess.

Rétt áður en þetta skeði var

b.v. Norðlendingur seldur fyr-

ir kr. 8,4 millj. og b.v. Aust-

firðingur fyrir kr. 10,6 millj.

og vitað var um ýms togarafé-

lög, sem þá vildu auka flota

sinn, og höfðu möguleika til

þess. Bókfærðar skuldir útgerð-

arinnar í árslok 1958 voru kr.

16,3 millj. og í árslok 1959

kr. 17,6 millj., auk framlags

bæjarins, sem var kr. 12,4

millj. HefSu bœjarfulltrúar vilj

aS læra af reynslu ársins 1958

var aúSvelt aS selja togarana

fyrir áhvílandi skuldum. AS-

eins bœjarframlagiS hefSi tap-

Fjftrhftgsftietlcio Akrftnes-

kiiupstftðftr 1961

var samþykkt á bæjarstjórnarfundi 15. marz s.l. er stóð

í 9^2 klst. Á fundinum komu eftirgreindar staðreyndir

í ljós:

1.  Rekstrarútgjöld bæjarins eru hækkuð um

kr. 1,5 millj. eða um 20% frá fjárhags-

áætlun ársins 1960.

2.  Ýmsar verklegar f ramkvæmdir — einkum

byggingarframkvæmdir — eru lækkaðar

um kr. 1.360.000,00 — eða um 70%.

3.  Vanskil af lánum haf narinnar um s. 1. ára-

mót námu kr. 2.451.000,00.

4.  Ríkissjóður hefur þegar verið krafinn um

kr. 1 millj. af vanskilum þessum.

5.  Umframgreiðslur bæjarsjóðs 1960 námu

kr. 1.873.000,00.

6.  Á fjárhagsáætlun hafnarinnar vantar

raunverulega ca. kr. 3 millj.

Sjá grein um fjárhagsáætlunina í næsta blaði.

azt, sem var alltaf vonarpen-

ingur. ÞaS hefSi veriS góS út-

koma fyrir bæinn móti þeim

ósköpum, sem nú hafa skeS.

Ég átti sæti í 3 manna nefnd

inni og tók þar upp tillögu Bj.

Th. Guðm. lítið breytta, ásamt

ítarlegri greinargerð, er ég

lagði fram. Enginn vilji var

fyrir því að auglýsa togarana á

frjálsum markaði. Hins vegar

var rætt við frystihúsaeigendur

um stofnun útgerðarfélags og

kaup á skipunum með þátttöku

bæjarins. Bak við það virtist þó

lítil alvara, eins og síðar kom á

daginn, því úr þeirri félags-

stofnun varð ekkert. En í sam-

bandi við meðferð þessa máls

fékk G. Sv. og kratarnir brenn-

andi áhuga fyrir því að víkja

mér úr starfi bæjarstjóra, hvað

þeir fengu samþykkta tillögu

um 24. ágúst og eftir þaS féllu

GagnfræSaskóli Akraness var byggSur á árunum 1958—'60. Hófst kennsla í skölanum

haustiS 1959 og þá kennt í nokkrum hluta hans en allur var skólinn tekinn í notkun haustiS

1960, aS undanteknu skólaeldhúsinu. Enn er þá eftir aS fullmála skólann, ganga frá lóSinni

og girSa hana. Samkvæmt áætlun á þessum áfanga áS vera lokiS í ár. ÁœtlaSur kostnáSur er

kr. 6 millj. og er líklegt aS hann œtli aS standast furSuvel, þrátt fyrir miklar hœkkanir, eink-

um a s. I. ári. RíkissjóSur greiSir l/2 stofnkostnaSar. — StærS skólans er 4700 ms og grunn-

flötur 867 ms. í honum verSa 9 kennslustofur og skólaeldhús, auk herbergja fyrir kenn-

ara og skólastjóra og bókasafn. Er þetta hiS glæsilegasta hús og mjög þœgilegt á allan

hátt. Gert er ráS fyrir viSbyggingum síSar t. d. fyrir verklegt nám, samkomusal, íbúS fyrir hús-

vörS og fleiri kennslustofur. Skólinn er skuldlaus eign bœjarins og enn óvéSsettur. Eitt dœmi

úr framfaratímabili Akraness síSustu árin.

niSur ailar umræSur um sölu

togaranna. G. Sv. hafSi lengi

óttast viShorf mitt til togara-

málsins, en nú varS hann ró-

legri og taldi ekkert aS 'óttast.

Alvöruna fann hann svo 29.

marz s. I.

Hin fræga „klössun".

Eftir að mér var vikið frá

rekur G. Sv. útgerðina sem

einkafyrirtæki sitt. Fundur var

aldrei haldinn í útgerðarráði

frá 26. ágúst og þar til nýtt

útgerðarráð var kjörið í febrú-

ar s.l. G. Sv. sendir b.v. Bjarna

Ólafsson i „klössun" í South-

Shields i Bretlandi í október

eftir að bæjarstjórnin hafði

samþykkt á fundi sínum 24.

ágúst að leggja útgerðina nið-

ur og selja togarana. Hann

semur um „klössun" fyrir kr.

3,3 millj. án þess að nokkur

samþykkt bæjarins liggi fyrir

um þá ráðstöfun, eða hann hafi

hugmynd um, hvernig eigi að

greiða upphæðina. Hann mátti

vita, að útgerðin hafði ekkert fé

og lánstraust hennar var löngu

glatað. Þegar „klössun" var

lokið 4. des. var enginn pening-

ur til þess að greiða með og

allt stóð fast.

Var nú gengið milli Lands-

bankans og ráðuneytanna og

beðið um hjálp til að leysa

vandræðin, því skipasmíðastöð-

in hótaði sölu á skipinu. Setið

var fyrir ráðherrum og banka-

stjórum, hvar sem þeirra var

von og beðið um hjálp, eins og

beiningarmenn, sem rétta fram

höndina og biðja um einn máls

verð. Þannig gengu málin vik-

um og mánuðum saman. Þeim

lauk þannig að rikisstjórnin

sagði nei. Landsbankinn sagði

Framhald á síSu 2.

£1i! i £0 f\ó f; rv>q jnid

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4