Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagsbrśnarblašiš

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagsbrśnarblašiš

						GSBRUNAR-

BLAÐIÐ

VERNDIÐ LYÐRÆÐIÐ I  „DAGSBRUN"!

1. árgangur

Reykjavik, 23. desember 1936.

1. tölublað

I

Samfylking og

lýðræði.

Eftir Pétur G. Guðmundsson,

¦

ritara Jafnaðarmannafélags   Islands.

Á þessu ári, sem nú er að líða,

hafa gerzt tvö merkileg fyrir-

brigði í verklýðshr.eyfingunni

hér á landi.

Annað er það, að ýmsir unn-

endur jafnaðarstefnunnar og

verklýðssamtakanna hafa gert

háværar og ákveðnar kröfur til

hinna frjálslyndari flokka í

landinu um meira samstarf en

verið hefir í baráttunni gegn aft-

urhalds- og yfirdrottnunarstefn-

unni. Þessum mönnum — sam-

fylkingarmönnum, sem þeir hafa

verið kallaðir — er það fullljóst,

að nú er komið að þýðingarmikl-

um tímamótum í sögu þessara

mála hér á landi.

Fyrir dyrum standa bæjar-

stjórnarkosningar í Reykjavík.

Á þeim kosningum veltur það,

hvort yfirdrottnunarfull íhalds-

stefna á að ráða öllu um bæjar-

málin mörg ár enn, eða hvort

við á að taka — í fyrsta sinn í

sögu bæjarins — lýðholl bæj-

arstjórn, stjórn með umboð

hinna vinnandi stétta, stjórn,

sem hefir almenningsheill fyrir

augum í hverju ráði og hverri

athöfn.

Fyrir dyrum standa alþingis-

kosningar. Á þeim kosningum

veltur það, hvort íhaldið á að

taka völd í landinu aftur um

ófyrirsjáanlegan tíma, eða hvort

hinir frjálslyndari flokkar eiga

að fá tækifæri til að stjórna

landinu áfram og eflast að mætti

til að halda áfram þjóðþarf-

legri umbótastarfsemi, sem þeir

hafa hafið í mörgum greinum,

og auka þar drjúgum við.

Allir frjálslyndir menn, sem

bera almenningshag fyrir brjósti

óska sínum málstað sigurs í

báðum þessum höfuðorustum,

sem framundan eru. En það er

nú flestum orðið ljóst, sem af

alvöru h'ugsa um þessi mál, að

sá sigur er vonlaus, nema því

að eins, að fullkomið samkomu-

lag náist milli hinna frjálslynd-

ari flokka, um fullkomið sam-

starf í baráttunni fyrir þessum

sigri.

Framsóknarflokkurinn hefir

haft samstarf með Alþýðu-

flokknum um stjórn landsins frá

síðustu alþingiskosningum. Það

er ekki ástæða til að efast um,

að mikill fjöldi framsóknar-

manna sé fús til að halda því

samstarfi áfram.

Kommúnistaflokkurinn hefir

boðist til samstarfs við þessa

tvo flokka ,og leggur mikið kapp

á, að það samstarf megi takast.

Fjöldi Alþýðuflokksmanna

um allt land æskir einskis frek-

ar, en að samstarf milli þessara

þriggja flokka mætti takast, og

sjá það eitt úrræði til þess, að

hrista ok íhaldsins af þjóðinni.

Þ.essi samstarfsvilji og skiln-

ingur á nauðsyn samvinnu hinna

frjálslyndari flokka gefur von

um það, að framundan séu betri

flokknum, sem telja samfylk-

ingu allra frjálslyndra manna í

landinu æskilega og nauðsyn-

lega. —

Og þessi neitun foringjanna

er ekki að eins birt í orðalagi

einfaldrar yfirlýsingar. Hún

kemur fram í skipulagðri og

margþættri ofsókn á hendur

þeim mönnum, sem vinna að

fullkominni sameiningu verka-

lýðsins og samvinnu allra frjáls-

lyndra manna og flokka. Árna

Ágústssyni er vikið úr Alþýðu-

flokknum, og Pétri G. Guð-

mundssyni er gefið fyrirheit um

sömu meðferð.

En vitanlega eru þessar að-

gerðir hvergi nærri einhlýtar, til

þess að hefta hina nýju og al-

mennu samtakaviðleitni. Þar

þarf meira til. Enda er nú ekki

annað sýnna, en þessir fáu menn

í forustu Alþýðusambandsins

ætli að taka til ráða, sem engan

hafði órað fyrir að beitt yrði.

Hver hræðíst dómstóí

lýðræðísíns ?

Vill Héðinn Valdimarsson sýna hollustu sína við lýð-

ræðið í Dagsbrún á næsta fundi með eftirtöldum þrem at-

riðum:

1.    Að báðir aðilar, þeir, sem eru með tillögum hans, og

þeir, sem eru á móti þeim, fái jafnan ræðutíma?

2.    Að félagsmenn fái að svara með jái eða neii í leyni-

legri atkvæðagreiðslu, hvort þeir vilja að ný nefnd,

skipuð fulltrúum beggja aðila, verði kosin á fundin-

um, til þess að leita að sameiginlegri lausn á skipulagi

Dagsbrúnar, sem tryggi lýðræðið og eininguna innan

félagsins?

3.    Og að verði sú tillaga samþykkt, að nef ndarmenn verði

kosnir skriflega, Ieynilegri kosningu, þar sem einn sé

ekki rétthærri en annar?

Enginn lýðræðissinni getur verið á móti þessari að-

ferð, nema því aðeins, að hann vantreysti málstað sínum.

og sigursærli tímar í verklýðs-

baráttunni.

Hitt fyrirbrigðið er það, að

nokkrir af helztu leiðtogum og

trúnaðarmönnum Alþýðuflokks-

ins hafa risið öndverðir gegn

þessum samstarfshug og sam-

takaviðleitni. — Þeir hafa á

þjösnalegan hátt neitað öllu

samstarfi við kommúnista. Þeir

hafa neitað að ræða um skilyrði

og möguleika fyrir slíku sam-

starfi. Þeir hafa neitað „í eitt

skipti fyrir öll" allri samvinnu

við þá unnendur verklýðssam-

takanna, sem teljast til komm-

únistaflokksins. En ekki nóg

með það. Þeir hafa neitað sam-

vinnu við þá menn úr Alþýðu-

Þeir gera sig líklega til að vilja

afnema lýðræðið í stærsta og

sterkasta samtakahóp verka-

lýðsins í landinu, verkamanna-

fél. Dagsbrún.

Hinar nýju tillögur þeirra um

endurskipulagningu félagsins

lúta í einu og öllu að því, að

skapa einræði fárra manna í öll-

um félagsmálum. Hinum alm.

félagsfundum á að fækka, og

fundina á að svifta að mestu

valdi yfir hinum merkilegustu

félagsmálum. Það vald á að fá

í hendur trúnaðarmannaráði,

sem foringjarnir ráða öllu um

hvaða mönnum verður skipað á

hverjum tíma. Ef þessar tillögur

Framhald á 4. síðu.

Skipulagsbreytingar

á »Dagsbrún«.

Raddir verkamanna.

Nokkur viðtöl við verkamenn og

trúnaðarmenn þeirra í alþýðu-

samtökunum.

Blaðið hefir snúið sér til

nokkurra Dagsbrúnarmanna og

annara leiðandi manna í verka-

lýðssamtökunum hér í bænum

og spurt þá um álit þeirra á

breytingum þeim, sem fram

hafa komið við lög „Dagsbrún-

ar", og hvaða skipulag á félag-

inu þeir teldu að bezt tryggði

einingu og lýðræði í baráttu

þess og störfum.

Svör verkamanna fara hér á

eftir:

AxeJ  Jónsson,

deildarstjóri  í  „Dagsbrún":

Að svo miklu leyti, sem eg

hefi kynnt mér tillögur þær, sem

Héðinn Valdimarsson flutti á

síðasta ,,Dagsbrúnar"-fundi, þá

tel eg þær mjög gallaðar og

fyrirkomulagið, sem Héðinn

vildi hafa um kosningu hins

fyrirhugaða trúnaðarmanna-

ráðs, með öllu óhæft.

Tillögurnar voru að vísu af-

greiddar til nefndar, sem átti

að endurskoða þær og breyta

þeim, ef henni litist svo. Nefnd-

in hefir nú skilað áliti sínu til

deildarstjóra félagsins. Helzta

og bezta breyting nefndarinnar

á tillögunni er sú, að fyrirkomu-

lagið um trúnaðarmannaráðs-

kosninguna er gert frjálslegra,

þar sem hún leggur til, að ef

100 félagsmenn beri fram til-

lögu um sérstakan kjörlista, þá

verði hann prentaður ásamt til-

lögu uppástungunefndar. Sam-

kvæmt tillögunum eins og þær

komu fyrst fram frá hendi Héð-

ins var gert ráð fyrir að þau

nöfn, sem uppástungunefnd

kæmi með, væru ein prentuð á

þar til gerðan kjörlista með

auðum línum á milli, þar sem

þ.eir félagar, sem ekki væru

ánægðir með tillögur nefndar-

innar, gætu skrifað önnur nöfn.

Það er'fljótséð, að með slíkri

tilhögun hefði trúnaðarmanna-

ráðið ekki verið kosið í raun og

veru af „Dagsbrúnar"mönnum

almennt, heldur af þeim þrem

mönnum, sem skipað hefðu

uppástungunefndina.   En   þrátt

fyrir það, þótt nefndin hafi

breytt hér um mjög til batnað-

ar, þá tel eg breytingarnar, sem

hugsaðar eru um skipulag

„Dagsbrúnar", svo umfangs-

miklar og verkamönnum ekki

gefist enn svo góður kostur á

að kynnast þeim, að rétt væri

að samþykkja þær, án þess að

þær séu enn athugaðar gaum-

gæfilega í nýrrí nefnd, kosinni

af félagsfundi.

Deildarstjóri í „Dagsbrún":

Eg lít svo á, að þegar um

skipulag „Dagsbrúnar" er að

ræða, þá beri að leggja höfuð-

áherzlu á það, að lýðræðinu sé

ekki sniðinn of þröngur stakk-

ur. Og ennfremur að tryggja

það sem bezt, að hver einstak-

ur félagsmaður finni sig ábyrg-

an þátttakanda (í störfum f é-

lagsins. Inn á þessi atriði hljóta

lög félagsins ávalt að grípa. —

Það er þðss vegna nauðsynlegt

að verkamenn kynni sér ætíð

vel allar breytingartillögur, er

koma fram við félagslögin. Og

mín skóðun er sú, að ýmislegt

mætti b.etur fara í þeim laga-

breytingum, sem nú eru rædd-

ar í „Dagsbrún", einkum og sér

í lagi með tilliti til Jýðræðisins.

Og vegna þess styð eg þá skoð-

un, sem eg hefi heyrt ýmsa

verkamenn hafa, sem ekki vilja

rasa fyrirráð fram í þessu efni,

að bezt sé að fá kosna nýja

nefnd á félagsfundi, er athugi

enn lagabreytingatillögurnar

og reyni að gera þær svo úr

garði, að sem mest eining og

samhugur geti orðið um endan-

lega afgreiðslu þeirra.   •

Sig. Guðmundsson, Bergþ. 17,

deildarstjóri í „Dagsbrún":

Eg tel það góða hugmynd,

sem fram kemur í Iagabreyt-

ingatillögunum í „Dagsbrún",

þar sem gert er ráð fyrir trún-

aðarmannaráði. En eg var á-

kveðinn andstæðingur þess

skipulags, sem átti að ríkja um

kosningu þessa ráðs samkvæmt

tillögunum, eins   og þær   voru

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4