Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ingólfur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ingólfur

						
r———————
RITSTJÓRAR:
Egill Bjarnason,
Jón Emil  Guðjónsson.
ÚTGEPANDI: S. TJ. F.
Ritstjórn,    afgreiðsla    og
innheimta:      Edduhúsi,
Lindargötu    1D.    Sími
2323.    Pósthólf   1044.
L-—~~—~—~-__-—~—j
S. U. P. GEFUR ÚT:
Komandi ár, ritgerðasafn
eftir Jónas Jónsson.
Dvöl, bókmenntatímarit.
Ingólfur,   málgagn   ungra
Framsóknarmanna.
GERIZT ÁSKRIFENDUR

1. árg.
Reykjavík, 1. clescmber 1940
1. blaft
Fylgt úr hlaði
Það hefir lengi verið áhugamál ungra Framsóknarmanna að
eignast sérstakt málgagn. í aðalblaði Framsóknarflokksins hefir
að visu jafnan gœtt mikilla áhrifa fra ungum mönnum. En það
er ekki nœgilegt. Sérstakt œskulýðsblað sýnir, réttari mynd af
starfsorku, áhuga og hugsjónamálum þeirra œskumanna, sem
flokknum fylgja, og œtti áð geta verið í nánari tengslum við œsk-
una almennt en stórt blað, sem verður að sinna ýmsum fleirum
málefnum en þeim, sem fyrst og fremst varða œskuna.
Stjórn S. U. F. hefir nú ákveðið að hefjast handa um útgáfu
sliks blaðs. Fyrsta tölublaðið kemur hér. fyrir sjónir almennings.
Blaðið mun koma út hálfsmánaðarlega og verða fjórar síður í
sama broti og nu. Ritstjórar blaðsins hafa verið ráðnir Egill
Bjarnason og Jón Emil Guðjónsson, en þeir hafa verið meðal
áhugasömustu og vöskustu forvígismanna S. U. F. undanfarin ár.
Nafn blaðsins verður Ingólfur. Þótti fátt geta minnt betur
á það hlutverk, sem því er œtlað, en að láta það heita eftir
fyrsta landnámsmanninum. Markmið blaðsins er að berjast fyrir
landnámi í hinni víðtœkustu merkingu þess orðs. Markmið Ing-
ólfs er að stuðla að því, að auðœfi moldarinnar, hafsins og vatns-
aflsins, er i sameiningu gera fsland að einu ríkasta landi heims-
ins, verði numin sem fyrst og látin skapa núlifandi og óbornum
íslenzkum kynslóðum betri lífskjör. Markmið Ingólfs er að hjálpa
þjóðinni til að nema nýtt land í heimi félagsmálanna, þar sem
byggt sé á frjálsri samvinnu og menn lœri að virða réttindi
annarra ekki minna en sín eigin. íslenzka þjóðin verður aldrei
hamingjusöm, jafnvel þótt hún hagnýti til fullnustu auðcefi
landsins, ef henni tekst ekki jafnframt að nema nýtt og betra
land í heimi félagsmenningarinnar.
Þetta eru sannindí, sem ungir menn mega aldrei gleyma.
Efnisbaráttan ein er þess ekki megnug að skapa sanna lífsham-
ingju. Hin œðsta lífshamingja er fólgin í fómfýsi fyrir göfugum
málum, — í kœrleika, sem óðrum einstaklingum er sýndur. Þess
vegna getur. ekkert annað en frjáls og réttlát samvinna lagt
grundvöll undir hamingju þjóðarinnar. Ingólfur mun álita það
helgustu köllun sina að boða þessi sannindi meðal œsku landsins.
Þótt Ingólfur telji það meginverk sitt að rœða malefni fram-
tiðarinnar, mun hann einnig láta til sín heyra um dœgurmálin.
Ingólfur er eindregið fylgjandi samstarfi þjóðarinnar og sam-
vinnu helztu stjórnmálaflokkanna á þessum óvissu og alvöru-
miklu tímum. En hann gerir sér jafnframt Ijóst, að slíkri sam-
vinnu geta fylgt ýmsir annmarkar, eins og t. d. samkomulag milli
ráðandi manna um embœttavéitingar og úrlausnir mála, sem
geta farið í bága við hagsmuni þjóðarinnar. Vegna alvöru tím-
anna vilja flokksforingjarnir ekki slíta samvinnunni,nema í brýn-
ustu neyð, og kunna þvi að freistast til undanlátssemi við óbil-
gjarnar kröfur. Ingólfur mun telja sér skylt að fylgjast með öllu
slíku og ekki láta það falla í þagnargildi. Þótt hann kunni að
hljóta fyrir þetta hnútur. og vera talinn stjórnarsamvinnunni
andvígur mun hann ekki láta það á sig fá. Hann telur, ¦ að með
slíkri gagnrýni megi vinna heilbrigðu samstarfi stjórn-
málaflokkanna mikið gagn.
Ingólfur mun einnig taka til meðferðar annan þátt i dægur-
málunum. Langflestar. þjóðir leggja nú á sig miklar byrðar til
tryggingar öryggi sínu og frelsi í framtíðinni. íslenzka þjóðin
þyrfti vissulega að gera það sama. Margar framkvœmdir stöðvast
meðan styrjóldín varir og þarf að hefja þœr. í margfallt stœrri
stíl en áður, þegar henni lýkur. Atvinnuvegunum vegnar nú vel,
en miklir. erfiðleikar virðast bíða þeirra framundan. Þjóðin þarf
að safna sameiginlegum sjóðum tíl komandi ára og er hœgt að
koma því fyrir á marga vegu t. d. með lœkkun skulda. En slíkar
ráðstafanir. til tryggingar öryggi og afkomu þjóðarinnar í fram-
tíðinni virðast mœta miklu meiri mótspyrnu hér en hjá flestum
öðrum þjóðum um þessar mundir. Sérdrœgnin og eigingirnin
vírðist eiga miklu sterkari rœtur hér en annars staðar, einkum
hjá þeim, sem hafa mest fé handa á millí. Þetta má gleggst
marka á því, að hér eru gerðar kröfur um skattalækkun meðan
verið er að hœkka skattana víðast annars staðar. Þessi skortur á
þegnskap og fórnfýsi, þessi sérdrœgni og eigingimi eru þær mein-
semdir, sem eru hœttulegri framtið og frelsi þjóðarinnar en allt
annað til samans.
Útgáfa Ingólfs er hafin í trausti þess, að ungir Framsóknar-
menn vilji nokkuð á sig leggja til þess að kynna stefnu sina
meðal œsku landsins. Kostnaður við blaðið verður mikill, og það
þarfnast því margra skilvísra kaupenda. Þess vegna er treyst á
ötult útbreiðslustarf samherjanna. Því er treyst, að ungir. Fram-
sóknarmenn fylki sér vel um blað sitt, og láti það verða áhrifa-
mikinn og verðugan boðbera þeirra hugsjóna, sem þeir ætla sér
að bera fram til sigurs.
ÞÓRARINN  ÞÓRARINSSON
formaður. S.U.F.
Sjálfstæði Islands
1. desember 1918 var ísland
viðurkennt frjálst og fullvalda
ríki. 1. desember er því mikill
minningadagur fyrir oss íslend-
inga. Þann dag minnumst vér
langrar og erfiðrar baráttu
þjóðarinnar fyrir frelsi sínu og
sjálfstæði, fyrir lífi sínu og til-
veru. Þann dag minnumst vér
einnig hinna mörgu ágætu ís-
lendinga, sem fórnuðu kröftum
sínum og jafnvel lífi í þessari
baráttu, enda þótt þeir létust
eigi á vígvöllum eða í blóðug-
um bardögum.
Margs er að minnast frá um-
liðnum öldum, því að saga hinn-
ar íslenzku sjálfstæðisbaráttu
er orðin löng og merkileg.
Eins og kunnugt er, glataði
þjóðin frelsi sínu og sjálfstæði
laust eftir miðja 13. öld, er hún
gekk á hönd Hákoni Noregskon-
ungi hinum gamla. Öldum sam-
an varð þjóðin síðan að búa við
yfirdrottnun og kúgun erlendra
valdhafa, fyrst Norðmanna, síð-
an Dana. Raunir þjóðarinnar
voru miklar. Hún varð ~að lúta
stjórn valdhafa, sem aldrei
höfðu land hennar litið, og
skildu ekki né töluðu tungu
hennar og voru yfirleitt ókunn-
ir íslenzkum högum og málefn-
um. Auk þessa var svo verzlun-
arstéttin og verulegur hluti
embættismannastéttarinnar að
jafnaði útlen'dir menn, sem
mæltu á útlenda tungu, og
skildu eigi mál það, sem talað
var í landinu sjálfu, og höfðu
allt of oft litla þekkingu á
störfum sínum og lítinn skiln-
ing á verkefnum þeim, sem úr-
lausnar biðu. Eigi var að undra,
þó að slíkir menn yrðu þjóðinni
oft og einatt ærið óþarfir.
Svo sem að líkum lætur, hafði
þessi skipan, þ. e. útlendir menn
í verzlunar- og embættismanna-
stétt, í för með sér mjög mikla
þjóðernislega hættu. Hætt var
við, að alþýðan drægi dám af
þeim, týndi tungu sinni og
menningu og tæki upp siðu og
mál hinna útlendu herramanna,
því að „hvað höfðingj arnir haf-
ast að, hinir ætla sér leyfist
það." Slík varð þó eigi raunin.
Alþýðan brást eigi. Hún hélt
fast við siðu sína, mál sitt og
menningu. Varðveitti hún
þannig þjóðareinkennin og
bjargaði   framtíð  þjóðarinnar.
Oft og einatt voru íslend-
ingar hart leiknir af hinu út-
lenda valdi. Eru þess mörg og
ljót dæmi, sem hér skulu eigi
talin.
En það voru ekki aðeins hinir
útlendu valdhafar, sem léku
þjóðina grátt á þessum tímum.
Ýmisskonar ógæfa,svo sem hall-
æri, harðindi, hafís, eldgos,
drepsóttir og ýmislegt fleira
steðjaði að þeim samtímis. Má
það kraftarverk kallast, að öll-

um þessum óvinum skyldi eigi
takast að leggja þjóðina í rúst-
ir. Er þolgæði hennar og þraut-
seigja á þessum tímum athygl-
is- og aðdáunarverð. Rauna-
saga.íslenzku þjóðarinnar á um-
liðnum öldum skal annars eigi
nánar rakin í grein þessari, en
ástæða er til að minna á hana,
því að þá fyrst, er menn hafa
hana í huga, geta þeir gert sér
ljóst, hversu þýðingarmikill
sigur var unninn 1. des. 1918 og
hversu löng og ægileg barátta
hafði farið á undan þeim sigri.
Við samanburð á árunum frá
1918 og þeim öldum, sem vér
vorum undirokuð þjóð, er hægt
að færa hverjum og einum heim
sanninn um, hversu fullveldið
og frelsið er oss dyrmætt.
19. öldin er voröld. Þá vakna
nýjar hugsjónir, og nýjar skoð-
anir á mannréttindum og þjóð-
félagsmálum taka að ryðja sér
til rúms. Frelsisalda fer yfir álf-
una. Hún vekur fólkið, gerir
stjórnmálamennina andvaka og
grefur undan hásætum ein-
valdanna. Hin vaknandi frelsis-
hreyfing nær til Danmerkur.
Um þær mundir eru allmargir
íslenzkir námsmenn og mennta-
menn í Kaupmannahöfn. Þeir
fara eigi varhluta af þeirri
frelsisást og frelsisanda, sem
flýgur yfir löndin. Þeir vakna
og fara að vekja þjóð sína af
aldasvefni. Fjölnismenn, Jón
Sigurðsson o. fl. o. fl. koma fram
á sjónarsviðið. Það eru mennta-
mennirnir, sem hefja sjálf-
stæðis- og frelsisbaráttu þjóðar-
innar, og jafnan síðan stóðu þeir
i fylkingarbrjósti. Mikill hluti
alþýðunnar í landinu veitti þeim
öruggt fylgi. En alltaf voru ein-
hverjir íslendingar, sem voru
vantrúaðir á, að íslenzka þjóð-
in gæti staðið á eigin fótum
og stýrt sjálf málefnum sínum.
Baráttan varð því eigi aðeins út
á við gegn hinu erlenda yfir-
ráðaríki, heldur og inn á við,
gegn vantrú og deyfð lands-
manna sjálfra. En þrátt fyrir
marga og mikla erfiðleika mið-
aði sjálfstæðismálinu stöðugt
áfram. Einn sigurinn eftir
annan var unninn. Alþingi er
endurreist, að vísu fyrst aðeins
sem ráðgefandi þing. Síðan fær
það þátttöku í löggj afarvaldi í
sérmálum landsins. Þjóðfundir
eru haldnir. Landið fær sérstak-
an ráðherra búsettan hér á
landi. Og loks er svo fengin
fullveldisviðurkenningin með
sambandslögunum frá 1918.
Hér er aðeins bent á nokkra
sigra, en á milli þessara sigra
er þrotlaus barátta og merki-
leg saga, sem hver góður ís-
lendingar ætti að kynna sér
sem bezt. Hér er þó eigi rúm til
að fara ítarlega út í það efni.
Þessu næst verður hér vikið
með  nokkrum  orðum   að   efni
D »2i
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8