Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ingólfur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ingólfur

						

r———————

RITSTJÓRAR:

Egill Bjarnason,

Jón Emil  Guðjónsson.

ÚTGEPANDI: S. TJ. F.

Ritstjórn,    afgreiðsla    og

innheimta:      Edduhúsi,

Lindargötu    1D.    Sími

2323.    Pósthólf   1044.

L-—~~—~—~-__-—~—j

S. U. P. GEFUR ÚT:

Komandi ár, ritgerðasafn

eftir Jónas Jónsson.

Dvöl, bókmenntatímarit.

Ingólfur,   málgagn   ungra

Framsóknarmanna.

GERIZT ÁSKRIFENDUR


1. árg.

Reykjavík, 1. clescmber 1940

1. blaft

Fylgt úr hlaði

Það hefir lengi verið áhugamál ungra Framsóknarmanna að

eignast sérstakt málgagn. í aðalblaði Framsóknarflokksins hefir

að visu jafnan gœtt mikilla áhrifa fra ungum mönnum. En það

er ekki nœgilegt. Sérstakt œskulýðsblað sýnir, réttari mynd af

starfsorku, áhuga og hugsjónamálum þeirra œskumanna, sem

flokknum fylgja, og œtti áð geta verið í nánari tengslum við œsk-

una almennt en stórt blað, sem verður að sinna ýmsum fleirum

málefnum en þeim, sem fyrst og fremst varða œskuna.

Stjórn S. U. F. hefir nú ákveðið að hefjast handa um útgáfu

sliks blaðs. Fyrsta tölublaðið kemur hér. fyrir sjónir almennings.

Blaðið mun koma út hálfsmánaðarlega og verða fjórar síður í

sama broti og nu. Ritstjórar blaðsins hafa verið ráðnir Egill

Bjarnason og Jón Emil Guðjónsson, en þeir hafa verið meðal

áhugasömustu og vöskustu forvígismanna S. U. F. undanfarin ár.

Nafn blaðsins verður Ingólfur. Þótti fátt geta minnt betur

á það hlutverk, sem því er œtlað, en að láta það heita eftir

fyrsta landnámsmanninum. Markmið blaðsins er að berjast fyrir

landnámi í hinni víðtœkustu merkingu þess orðs. Markmið Ing-

ólfs er að stuðla að því, að auðœfi moldarinnar, hafsins og vatns-

aflsins, er i sameiningu gera fsland að einu ríkasta landi heims-

ins, verði numin sem fyrst og látin skapa núlifandi og óbornum

íslenzkum kynslóðum betri lífskjör. Markmið Ingólfs er að hjálpa

þjóðinni til að nema nýtt land í heimi félagsmálanna, þar sem

byggt sé á frjálsri samvinnu og menn lœri að virða réttindi

annarra ekki minna en sín eigin. íslenzka þjóðin verður aldrei

hamingjusöm, jafnvel þótt hún hagnýti til fullnustu auðcefi

landsins, ef henni tekst ekki jafnframt að nema nýtt og betra

land í heimi félagsmenningarinnar.

Þetta eru sannindí, sem ungir menn mega aldrei gleyma.

Efnisbaráttan ein er þess ekki megnug að skapa sanna lífsham-

ingju. Hin œðsta lífshamingja er fólgin í fómfýsi fyrir göfugum

málum, — í kœrleika, sem óðrum einstaklingum er sýndur. Þess

vegna getur. ekkert annað en frjáls og réttlát samvinna lagt

grundvöll undir hamingju þjóðarinnar. Ingólfur mun álita það

helgustu köllun sina að boða þessi sannindi meðal œsku landsins.

Þótt Ingólfur telji það meginverk sitt að rœða malefni fram-

tiðarinnar, mun hann einnig láta til sín heyra um dœgurmálin.

Ingólfur er eindregið fylgjandi samstarfi þjóðarinnar og sam-

vinnu helztu stjórnmálaflokkanna á þessum óvissu og alvöru-

miklu tímum. En hann gerir sér jafnframt Ijóst, að slíkri sam-

vinnu geta fylgt ýmsir annmarkar, eins og t. d. samkomulag milli

ráðandi manna um embœttavéitingar og úrlausnir mála, sem

geta farið í bága við hagsmuni þjóðarinnar. Vegna alvöru tím-

anna vilja flokksforingjarnir ekki slíta samvinnunni,nema í brýn-

ustu neyð, og kunna þvi að freistast til undanlátssemi við óbil-

gjarnar kröfur. Ingólfur mun telja sér skylt að fylgjast með öllu

slíku og ekki láta það falla í þagnargildi. Þótt hann kunni að

hljóta fyrir þetta hnútur. og vera talinn stjórnarsamvinnunni

andvígur mun hann ekki láta það á sig fá. Hann telur, ¦ að með

slíkri gagnrýni megi vinna heilbrigðu samstarfi stjórn-

málaflokkanna mikið gagn.

Ingólfur mun einnig taka til meðferðar annan þátt i dægur-

málunum. Langflestar. þjóðir leggja nú á sig miklar byrðar til

tryggingar öryggi sínu og frelsi í framtíðinni. íslenzka þjóðin

þyrfti vissulega að gera það sama. Margar framkvœmdir stöðvast

meðan styrjóldín varir og þarf að hefja þœr. í margfallt stœrri

stíl en áður, þegar henni lýkur. Atvinnuvegunum vegnar nú vel,

en miklir. erfiðleikar virðast bíða þeirra framundan. Þjóðin þarf

að safna sameiginlegum sjóðum tíl komandi ára og er hœgt að

koma því fyrir á marga vegu t. d. með lœkkun skulda. En slíkar

ráðstafanir. til tryggingar öryggi og afkomu þjóðarinnar í fram-

tíðinni virðast mœta miklu meiri mótspyrnu hér en hjá flestum

öðrum þjóðum um þessar mundir. Sérdrœgnin og eigingirnin

vírðist eiga miklu sterkari rœtur hér en annars staðar, einkum

hjá þeim, sem hafa mest fé handa á millí. Þetta má gleggst

marka á því, að hér eru gerðar kröfur um skattalækkun meðan

verið er að hœkka skattana víðast annars staðar. Þessi skortur á

þegnskap og fórnfýsi, þessi sérdrœgni og eigingimi eru þær mein-

semdir, sem eru hœttulegri framtið og frelsi þjóðarinnar en allt

annað til samans.

Útgáfa Ingólfs er hafin í trausti þess, að ungir Framsóknar-

menn vilji nokkuð á sig leggja til þess að kynna stefnu sina

meðal œsku landsins. Kostnaður við blaðið verður mikill, og það

þarfnast því margra skilvísra kaupenda. Þess vegna er treyst á

ötult útbreiðslustarf samherjanna. Því er treyst, að ungir. Fram-

sóknarmenn fylki sér vel um blað sitt, og láti það verða áhrifa-

mikinn og verðugan boðbera þeirra hugsjóna, sem þeir ætla sér

að bera fram til sigurs.

ÞÓRARINN  ÞÓRARINSSON

formaður. S.U.F.

Sjálfstæði Islands

1. desember 1918 var ísland

viðurkennt frjálst og fullvalda

ríki. 1. desember er því mikill

minningadagur fyrir oss íslend-

inga. Þann dag minnumst vér

langrar og erfiðrar baráttu

þjóðarinnar fyrir frelsi sínu og

sjálfstæði, fyrir lífi sínu og til-

veru. Þann dag minnumst vér

einnig hinna mörgu ágætu ís-

lendinga, sem fórnuðu kröftum

sínum og jafnvel lífi í þessari

baráttu, enda þótt þeir létust

eigi á vígvöllum eða í blóðug-

um bardögum.

Margs er að minnast frá um-

liðnum öldum, því að saga hinn-

ar íslenzku sjálfstæðisbaráttu

er orðin löng og merkileg.

Eins og kunnugt er, glataði

þjóðin frelsi sínu og sjálfstæði

laust eftir miðja 13. öld, er hún

gekk á hönd Hákoni Noregskon-

ungi hinum gamla. Öldum sam-

an varð þjóðin síðan að búa við

yfirdrottnun og kúgun erlendra

valdhafa, fyrst Norðmanna, síð-

an Dana. Raunir þjóðarinnar

voru miklar. Hún varð ~að lúta

stjórn valdhafa, sem aldrei

höfðu land hennar litið, og

skildu ekki né töluðu tungu

hennar og voru yfirleitt ókunn-

ir íslenzkum högum og málefn-

um. Auk þessa var svo verzlun-

arstéttin og verulegur hluti

embættismannastéttarinnar að

jafnaði útlen'dir menn, sem

mæltu á útlenda tungu, og

skildu eigi mál það, sem talað

var í landinu sjálfu, og höfðu

allt of oft litla þekkingu á

störfum sínum og lítinn skiln-

ing á verkefnum þeim, sem úr-

lausnar biðu. Eigi var að undra,

þó að slíkir menn yrðu þjóðinni

oft og einatt ærið óþarfir.

Svo sem að líkum lætur, hafði

þessi skipan, þ. e. útlendir menn

í verzlunar- og embættismanna-

stétt, í för með sér mjög mikla

þjóðernislega hættu. Hætt var

við, að alþýðan drægi dám af

þeim, týndi tungu sinni og

menningu og tæki upp siðu og

mál hinna útlendu herramanna,

því að „hvað höfðingj arnir haf-

ast að, hinir ætla sér leyfist

það." Slík varð þó eigi raunin.

Alþýðan brást eigi. Hún hélt

fast við siðu sína, mál sitt og

menningu. Varðveitti hún

þannig þjóðareinkennin og

bjargaði   framtíð  þjóðarinnar.

Oft og einatt voru íslend-

ingar hart leiknir af hinu út-

lenda valdi. Eru þess mörg og

ljót dæmi, sem hér skulu eigi

talin.

En það voru ekki aðeins hinir

útlendu valdhafar, sem léku

þjóðina grátt á þessum tímum.

Ýmisskonar ógæfa,svo sem hall-

æri, harðindi, hafís, eldgos,

drepsóttir og ýmislegt fleira

steðjaði að þeim samtímis. Má

það kraftarverk kallast, að öll-


um þessum óvinum skyldi eigi

takast að leggja þjóðina í rúst-

ir. Er þolgæði hennar og þraut-

seigja á þessum tímum athygl-

is- og aðdáunarverð. Rauna-

saga.íslenzku þjóðarinnar á um-

liðnum öldum skal annars eigi

nánar rakin í grein þessari, en

ástæða er til að minna á hana,

því að þá fyrst, er menn hafa

hana í huga, geta þeir gert sér

ljóst, hversu þýðingarmikill

sigur var unninn 1. des. 1918 og

hversu löng og ægileg barátta

hafði farið á undan þeim sigri.

Við samanburð á árunum frá

1918 og þeim öldum, sem vér

vorum undirokuð þjóð, er hægt

að færa hverjum og einum heim

sanninn um, hversu fullveldið

og frelsið er oss dyrmætt.

19. öldin er voröld. Þá vakna

nýjar hugsjónir, og nýjar skoð-

anir á mannréttindum og þjóð-

félagsmálum taka að ryðja sér

til rúms. Frelsisalda fer yfir álf-

una. Hún vekur fólkið, gerir

stjórnmálamennina andvaka og

grefur undan hásætum ein-

valdanna. Hin vaknandi frelsis-

hreyfing nær til Danmerkur.

Um þær mundir eru allmargir

íslenzkir námsmenn og mennta-

menn í Kaupmannahöfn. Þeir

fara eigi varhluta af þeirri

frelsisást og frelsisanda, sem

flýgur yfir löndin. Þeir vakna

og fara að vekja þjóð sína af

aldasvefni. Fjölnismenn, Jón

Sigurðsson o. fl. o. fl. koma fram

á sjónarsviðið. Það eru mennta-

mennirnir, sem hefja sjálf-

stæðis- og frelsisbaráttu þjóðar-

innar, og jafnan síðan stóðu þeir

i fylkingarbrjósti. Mikill hluti

alþýðunnar í landinu veitti þeim

öruggt fylgi. En alltaf voru ein-

hverjir íslendingar, sem voru

vantrúaðir á, að íslenzka þjóð-

in gæti staðið á eigin fótum

og stýrt sjálf málefnum sínum.

Baráttan varð því eigi aðeins út

á við gegn hinu erlenda yfir-

ráðaríki, heldur og inn á við,

gegn vantrú og deyfð lands-

manna sjálfra. En þrátt fyrir

marga og mikla erfiðleika mið-

aði sjálfstæðismálinu stöðugt

áfram. Einn sigurinn eftir

annan var unninn. Alþingi er

endurreist, að vísu fyrst aðeins

sem ráðgefandi þing. Síðan fær

það þátttöku í löggj afarvaldi í

sérmálum landsins. Þjóðfundir

eru haldnir. Landið fær sérstak-

an ráðherra búsettan hér á

landi. Og loks er svo fengin

fullveldisviðurkenningin með

sambandslögunum frá 1918.

Hér er aðeins bent á nokkra

sigra, en á milli þessara sigra

er þrotlaus barátta og merki-

leg saga, sem hver góður ís-

lendingar ætti að kynna sér

sem bezt. Hér er þó eigi rúm til

að fara ítarlega út í það efni.

Þessu næst verður hér vikið

með  nokkrum  orðum   að   efni

D »2i

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8