Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Şjóğvörn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Şjóğvörn

						mnwwndr ¦ *~
¦f
>
1. tW.
Fimmtudaginn 27. jan. 1949.
1949.
.lX;f:-7».  .J37>.!
r.
vlljum   vér
alfiir   vera
Þessi orð voru greypt í
meiki þjóðar vorrar í sókn
hennar fiam til sjálístæðis.
Sú sókn varð sigur, og
rnr.u þar saman hamingja
ísiands og festa þjóðskör-
unga og alþýðu. Hverjum
sigri var fagnað í þcim
hug, að ekki skyldi aftur
hopað. Vér náðum mark-
inu fyrir skemmstu ein-
huga um að halda í horfi
iim freísi landsins og full-
teldi þjóðarinnar.
Skuggar styrjaldar og
íiiendrar hersetu hvíldu
yfir landi, þegar lýðveldið
¦'æddist. Vér þöttumst sjá
fram úr því skuggsýni. En
síðan ófriði lauk, hefir
stórveldi farið fram á um-
l'angsmikil itök hér á landi
og fengið nokkur. Oskir
þess um víðtæk og 'varan-
teg ítök voru eindregið
ituddar af íslenzkum
mönnum, þótt feá væri
visað að miklu leyti þá um
sinn. En nú er það boðað
af harðfylgi og stutt af
stjórnmálaforingjum, að
íslendingar skuli bindast
Sðrum ríkjum um hcr-
Varnir. Verður ekki séð, að
slíkt verði framkvæmt án
íiess að íslendingar verði
innan skamms, ef ekki
þegar i stað, að ljúka upp
landi sínu fyrir erlendum
herafla og vígbúnaði.
Vtr gerum oss þess fulla
grein, að ástand alþjóða-
mála er viðsjált og lega
landsins hættusöm. En vér
tel.jiim, að því fremur beri
að gjalda varhug við því,
að vér látum berast í kjöl-
sog annarra ríkja og stýr-
um fyrir öiiög fram út í
hringiðu alþjóðaátaka.
Vér teljum það vísan voða
þjóðerni voru og sjálf-
stæði að opna landið fyrir
víðtækri íhlutun framandi
stórvelda. Vér heitum á ÍS-
lendinga að sporna við
slíku svo sem auðið má
verða, að gæla ítrustu var-
úðar í vitanríkismálum og
^eriast erlendum her-
stöðvum í landi hér af
fremsta megni.
Ritnefndin.
séra Jakob Jónsson
SHa*au þessa  fluiii séra •fahah •Jówisson   rið  aujfþjónusiu'
é    Hialiatmítnshirkjju    sL    sunnudaa*    aa   wnuw§   hún    hufia
vahia   wneira   uiniaí  aa   aðtláeesa  utn  ian<l aili en nahh"
ur    önnur    sióira*ua«    sent    hér    hefur    reriu    flutí    i
[aí.síBEíussaiiiEBigiíít.   (auaþjfÓBtusiunni   rar   úirarpaö'
(Pistili:   Uóm.   12,   l(i;   21).
PÍSÍ'IÍJ,   t>HSSA   SUNNU-
'daga keonir eins og kvoðja
i'rá liiinun gamla 'postula til
vor íslendinga í (V&£, þt'Sar
lutgur   þjóðarinnar    cr   að
komast i uppnám út af því,
livert   verða   skuli   viðhorf
hennar   gagnvart   stríð}   og
friði á koniandi tímum...Það
liggur við, að i þessuin efn-
uin    hafi   maigl  koniið  al-
menningi algcrlega á óvart.
Ivinn   af  guði'ra'ðikennurum
háskölans    og    fyiTverandi
prestur þcssa saí'naðar hcld-
ur     ræðu     við     lu'uíðahöld
sfudentá hinn fyrsla dcsein-
bei\    Ilann læliir þar í I.iós
þá skoðun, að hin islenzka
þjóð skuli  verða hlutlaus í
slyrjöldum   f ramvcgis   scm
liingað til. Homun er svarað
með þvílikum ajsingi í cinu
hlaðinu cftir annað, að cngu
var líkara en hér hefði kom-
ið   fram   vísvitandi   tilrauu
einhvers    illvirk.ja     lil     að
svipta     jijóðina     frelsi     og
sjálfsforræði og jafnvel lif-
inu sjálfu. Siðau hefir vcrið
i;ctt iim málin leynt og ljóst,
bæði i blöðum og manna á
meðal.  Margt ógætilegt  orð
hefir verið talað, en það, scm
heiir  komið   mest   á   óvart,
cr þ.að, að til cru menn í land
ííin,   scm   beinlinis   virðast
ganga inn á það ineð ljúi'u
gcði  að   gerast   hcrnaðarað-
|ili  og  tclja   það varla  vera
uinhugsunaratriði,        hvaða
slefnu  þ.jóðin  cigi  að  taka.
En  þyí  ineir sem   ég   fyrir
mitt lcyti   hcfi   huiísað um
þetta, ])ví meiri nauðsyn f inn
ég a þvi að hugsa málin af
slillihgu, oq gæta þess vand-
lcr/a   ad'   bietii kristileg sið-
fnvði og þjóðlcgar crfðir séu
sá.   grundvöllur,   cr   niður-
staðqn vcrði bijggð ú.
Ef mögulegt er, þá hafið
frið við alla nienn, segir
textinn. Enginn val'i er á þvi
að Páll hcfir skilið lvrist, er
hann bætir við: „Ef óvin
þinn bungrar, þá gef honum
gei' honum að drekka."
Dæmi Krists sýnir það og
sannar, að hið eina, sem er
I'yllilega i samræmi við fagn
aðarerindið, cr að risa ckki
gcgn mótgerðamanninum,
Íieldur sigra illt með góðu.
l>að cr enginn efi á þvi, að
þcgar inaður fer að bcra
vopn á meðbravður sína, er
hann koininn i ósanirpemi
við sitl innsta eðli, 'fjarlæg-
ari Guði en pær rándýrun-
um. I>á hei'ir bann lækkað
að mun. Manngildi -lians
raunvcrulcga niinnkað og
hlettur fallið á guðsmynd
hans. Jafnvel haturshugar-
farið, hvað þá drapgirnin,
afskræmir þinn innra mann.
Hæði i fjullræðunni og víð-
ar i guðsp.iöllunum cr þcssi
hugsiin skýrt og ótvírætl lát-
in í ljós.
félagi það lífsöryggi, sem
gerði jafn-frumstæðar að-
ferðir og hernað eða vopna-
viðskipti ónauðsynleg.
JN   -   REYxNZLA   MANN-
kynssögunnar hcfir sýnt,
að einmitt þetta boðorð frels-
arans cr svo erfitt  í   fram-
kvæmd, að scnnilega er ekk-
erl i boðskap hans, seui veld-
ur meiri né tiðari hrösunum
en það, hversu ósýnt oss er
að tilcinka oss þcssa hugsun
pislarvættisins og hins skil-
yrðislausa kæiicika. I>að boð
Jesú,   að   beita ekki  svcrði
undir   nokkrum    kringum-
stæðum, rekst á tvær stcrkar
og cðlilegar hneigðir í sálar-
lifi mannanna. Annarsvegar
sjálf.sbjargar hvölina, löng-
un sjerhverrar lifandi veru
til að verja lif sitt, og hins
vegar  yfirráðafýsnina,  sem
cr að visu ógöfug hvöt, en er
þó skykl hinni fyrri, meðan
mannlcgt félag er svo 'frum-
stait, að hinn slerkasti sé ör-
uggastur uin lif sitt. Kristin
kirkja og raunar ýmsir fleiri
aðilar hafa á liðnum öldum
leitast við að hcfja manns-
andann á það stig, að frið-
arboðskapurinn   mætti    sín
mcira  en  hinar frumslæðu
þarfir.   Meðal  annars hefir
verið   unnið   að   þvi    eftir
megni     að     skapa    hinum
I þessu efni hefir meira á
unnizt en flestir virðast vilja
viðurkenna.   A  söguöldinni
hlaut sá, sem var rangsleitni
beittur,   að   lcita sér skjóls
lijá einhverjum,  sem   hafði
vopnuðu liði yfir að ráða, til
að tryggja lif' sitt og tilveru.
Nú er þjóðin komih á það
slig, að lnin lætur trúnaðar-
menn sína gera út um málin,
cftir að allir málavcxtir hafa
verið rannsakaðir hlutdrægn-
islaust.    Bö    mannkynið    í
heild hefir enn ekki komizt
á þetta stig. Þais ræður enn
hið frumstæða siðferði villi-
dýranna. Þar — þegar þjóð-
iriiar og rikin eiga í hlut, er
lifsöryggið     ennþá     komið
undir því, að vera grár fyrir
j árnum.     Sj úlf sbj argarlivöt
smáþjóðanna     kemur     þá
fram i viðleitni þeirra til að
styrkja   varnir   sinar   sem
bezt,   drotlnunargirni   stór-
þjóðanna i þvi að hervæðast
af sem meslu kappi, og ná
valdi yfir sem mestu svæði
af  jarðkringlunni,   ci'   ckki
öðruvísi,   þá   með   báli    og
brandi. Þegar slik tiðindi cru
að gcrast i hciminum, verð-
ur þetta, scm ég gat uiu áð-
an,   að   bin kristna btigsun
þokasl niður í undirvitund-
ina og cr haldið þar i skcf.j-
um, meðan mennirnir móti
betri    vitund    myrða    hvcr
annan  og  drepa   með   syo
hryllilegum hætti,  að  hinar
fornu hugmyndir um drcng-
skap  og   riddaralög  i   bern-
aði cru algcrlega úr sögunni.
þegar  lil  kastapna   kenmr.
þau vopn  og þær aðferðir,
sem mest cr um rætt að við-
hafa  í   nútimahcrnaði,   cru
yfiiicitt þess eðlis, að fyrir
nokkrum    áratugum  —  já,
jafnvel   i   heiðinni  fornöld
hcfðu þau vcrið ætluð nið-
ingum einum.     - Nægir að
minna   á   atómbombur    og
||IN ÍSLENZKA ÞJÓÖ
hcfir fram að þcssu hrós-
að happi yfir því að hafa
ekki þurft að verða aðili að
stj'rjölduni. Guð hefir veitt
oss sjálfstæði vort, án þess
að vcr værum nokkurntima
lciddir í þá freistni að þurfa
að drepa eða myrða incð-
bræður vora. Fyrir þetta höf
um vcr prestarnir   þakkað

að cta. Ef hann þyrstir, þá minni máltar i hverju þjóð- sóttkveikjuhernað
við mcssurnar á þjóðhátið-
artiögunum og oftar og ckki
vcrið eimr um það.Og á styrj-
aldaráninuni. þegar islenzk-
ir sjómcnn ljetu lífið, voíti
jafnvel skotnir niður á þilj-.
um skipa sinna, var það
siimiun ástvinum ]>eirra
huggun, að þeir sjálfir hefðu
ckki farið sína hinztu för í
þeim tilgangi að drepa aðra
menn. Þeirra starf var að
bjarga og gefa lif, en ekki
deyða.
Nú virðist mér scm sumir
ábyrgir menn i þessu þjóð-
félagi geri ráð fyrir breyt-
ingu á þessu inna'n skamms.
Það er talað um það í fullri
alvöru, að islcnzka lýðveld-
ið gangi í hernaðarbandalag.
Og sumir virðast nú þegar
gera ráð fyrir því sem óhjá-
kvæmilegum hlut.
Eg vil segja það undir
cins, að ég er ckkcrt undr-
andi yfir ]ivi, þó að þcssar
raddir komi fram, eins og
ástatt er i heiminum. Tvö af
mcslu stórveldum heimsins
hafa um nokkurt skeið látið
i veðri vaka, að strið sje
skammt undan landi. Þau
brigsla hvort öðru og hræða
hvort annað. Og i flestum
löndtim heimsins hafa þjóð-
félögin skipzt innbyrðis í
flokka, mcð og móti hvoru
ríki fyrir sig. Svo rammt hcf
ir kveðið að þessu hér á voru
eigin landi, að ágreiningur
mn ])ýðingarmikil innan-
landsmál sýnist vera að
gleymasi dagblöðunutn.
WIÐIIORFIÐ GAGNVART
hinum tveimur stórveld-
um cr fyrst og frcmst tengt
viðhorfi    manna    "aönvart
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4
Blağsíğa 5
Blağsíğa 5
Blağsíğa 6
Blağsíğa 6
Blağsíğa 7
Blağsíğa 7
Blağsíğa 8
Blağsíğa 8