Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšvörn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšvörn

						mnwwndr ¦ *~

¦f

>

1. tW.

Fimmtudaginn 27. jan. 1949.

1949.

.lX;f:-7».  .J37>.!

r.

vlljum   vér

alfiir   vera

Þessi orð voru greypt í

meiki þjóðar vorrar í sókn

hennar fiam til sjálístæðis.

Sú sókn varð sigur, og

rnr.u þar saman hamingja

ísiands og festa þjóðskör-

unga og alþýðu. Hverjum

sigri var fagnað í þcim

hug, að ekki skyldi aftur

hopað. Vér náðum mark-

inu fyrir skemmstu ein-

huga um að halda í horfi

iim freísi landsins og full-

teldi þjóðarinnar.

Skuggar styrjaldar og

íiiendrar hersetu hvíldu

yfir landi, þegar lýðveldið

¦'æddist. Vér þöttumst sjá

fram úr því skuggsýni. En

síðan ófriði lauk, hefir

stórveldi farið fram á um-

l'angsmikil itök hér á landi

og fengið nokkur. Oskir

þess um víðtæk og 'varan-

teg ítök voru eindregið

ituddar af íslenzkum

mönnum, þótt feá væri

visað að miklu leyti þá um

sinn. En nú er það boðað

af harðfylgi og stutt af

stjórnmálaforingjum, að

íslendingar skuli bindast

Sðrum ríkjum um hcr-

Varnir. Verður ekki séð, að

slíkt verði framkvæmt án

íiess að íslendingar verði

innan skamms, ef ekki

þegar i stað, að ljúka upp

landi sínu fyrir erlendum

herafla og vígbúnaði.

Vtr gerum oss þess fulla

grein, að ástand alþjóða-

mála er viðsjált og lega

landsins hættusöm. En vér

tel.jiim, að því fremur beri

að gjalda varhug við því,

að vér látum berast í kjöl-

sog annarra ríkja og stýr-

um fyrir öiiög fram út í

hringiðu alþjóðaátaka.

Vér teljum það vísan voða

þjóðerni voru og sjálf-

stæði að opna landið fyrir

víðtækri íhlutun framandi

stórvelda. Vér heitum á ÍS-

lendinga að sporna við

slíku svo sem auðið má

verða, að gæla ítrustu var-

úðar í vitanríkismálum og

^eriast erlendum her-

stöðvum í landi hér af

fremsta megni.

Ritnefndin.

séra Jakob Jónsson

SHa*au þessa  fluiii séra •fahah •Jówisson   rið  aujfþjónusiu'

é    Hialiatmítnshirkjju    sL    sunnudaa*    aa   wnuw§   hún    hufia

vahia   wneira   uiniaí  aa   aðtláeesa  utn  ian<l aili en nahh"

ur    önnur    sióira*ua«    sent    hér    hefur    reriu    flutí    i

[aí.síBEíussaiiiEBigiíít.   (auaþjfÓBtusiunni   rar   úirarpaö'

(Pistili:   Uóm.   12,   l(i;   21).

PÍSÍ'IÍJ,   t>HSSA   SUNNU-

'daga keonir eins og kvoðja

i'rá liiinun gamla 'postula til

vor íslendinga í (V&£, þt'Sar

lutgur   þjóðarinnar    cr   að

komast i uppnám út af því,

livert   verða   skuli   viðhorf

hennar   gagnvart   stríð}   og

friði á koniandi tímum...Það

liggur við, að i þessuin efn-

uin    hafi   maigl  koniið  al-

menningi algcrlega á óvart.

Ivinn   af  guði'ra'ðikennurum

háskölans    og    fyiTverandi

prestur þcssa saí'naðar hcld-

ur     ræðu     við     lu'uíðahöld

sfudentá hinn fyrsla dcsein-

bei\    Ilann læliir þar í I.iós

þá skoðun, að hin islenzka

þjóð skuli  verða hlutlaus í

slyrjöldum   f ramvcgis   scm

liingað til. Homun er svarað

með þvílikum ajsingi í cinu

hlaðinu cftir annað, að cngu

var líkara en hér hefði kom-

ið   fram   vísvitandi   tilrauu

einhvers    illvirk.ja     lil     að

svipta     jijóðina     frelsi     og

sjálfsforræði og jafnvel lif-

inu sjálfu. Siðau hefir vcrið

i;ctt iim málin leynt og ljóst,

bæði i blöðum og manna á

meðal.  Margt ógætilegt  orð

hefir verið talað, en það, scm

heiir  komið   mest   á   óvart,

cr þ.að, að til cru menn í land

ííin,   scm   beinlinis   virðast

ganga inn á það ineð ljúi'u

gcði  að   gerast   hcrnaðarað-

|ili  og  tclja   það varla  vera

uinhugsunaratriði,        hvaða

slefnu  þ.jóðin  cigi  að  taka.

En  þyí  ineir sem   ég   fyrir

mitt lcyti   hcfi   huiísað um

þetta, ])ví meiri nauðsyn f inn

ég a þvi að hugsa málin af

slillihgu, oq gæta þess vand-

lcr/a   ad'   bietii kristileg sið-

fnvði og þjóðlcgar crfðir séu

sá.   grundvöllur,   cr   niður-

staðqn vcrði bijggð ú.

Ef mögulegt er, þá hafið

frið við alla nienn, segir

textinn. Enginn val'i er á þvi

að Páll hcfir skilið lvrist, er

hann bætir við: „Ef óvin

þinn bungrar, þá gef honum

gei' honum að drekka."

Dæmi Krists sýnir það og

sannar, að hið eina, sem er

I'yllilega i samræmi við fagn

aðarerindið, cr að risa ckki

gcgn mótgerðamanninum,

Íieldur sigra illt með góðu.

l>að cr enginn efi á þvi, að

þcgar inaður fer að bcra

vopn á meðbravður sína, er

hann koininn i ósanirpemi

við sitl innsta eðli, 'fjarlæg-

ari Guði en pær rándýrun-

um. I>á hei'ir bann lækkað

að mun. Manngildi -lians

raunvcrulcga niinnkað og

hlettur fallið á guðsmynd

hans. Jafnvel haturshugar-

farið, hvað þá drapgirnin,

afskræmir þinn innra mann.

Hæði i fjullræðunni og víð-

ar i guðsp.iöllunum cr þcssi

hugsiin skýrt og ótvírætl lát-

in í ljós.

félagi það lífsöryggi, sem

gerði jafn-frumstæðar að-

ferðir og hernað eða vopna-

viðskipti ónauðsynleg.

JN   -   REYxNZLA   MANN-

kynssögunnar hcfir sýnt,

að einmitt þetta boðorð frels-

arans cr svo erfitt  í   fram-

kvæmd, að scnnilega er ekk-

erl i boðskap hans, seui veld-

ur meiri né tiðari hrösunum

en það, hversu ósýnt oss er

að tilcinka oss þcssa hugsun

pislarvættisins og hins skil-

yrðislausa kæiicika. I>að boð

Jesú,   að   beita ekki  svcrði

undir   nokkrum    kringum-

stæðum, rekst á tvær stcrkar

og cðlilegar hneigðir í sálar-

lifi mannanna. Annarsvegar

sjálf.sbjargar hvölina, löng-

un sjerhverrar lifandi veru

til að verja lif sitt, og hins

vegar  yfirráðafýsnina,  sem

cr að visu ógöfug hvöt, en er

þó skykl hinni fyrri, meðan

mannlcgt félag er svo 'frum-

stait, að hinn slerkasti sé ör-

uggastur uin lif sitt. Kristin

kirkja og raunar ýmsir fleiri

aðilar hafa á liðnum öldum

leitast við að hcfja manns-

andann á það stig, að frið-

arboðskapurinn   mætti    sín

mcira  en  hinar frumslæðu

þarfir.   Meðal  annars hefir

verið   unnið   að   þvi    eftir

megni     að     skapa    hinum

I þessu efni hefir meira á

unnizt en flestir virðast vilja

viðurkenna.   A  söguöldinni

hlaut sá, sem var rangsleitni

beittur,   að   lcita sér skjóls

lijá einhverjum,  sem   hafði

vopnuðu liði yfir að ráða, til

að tryggja lif' sitt og tilveru.

Nú er þjóðin komih á það

slig, að lnin lætur trúnaðar-

menn sína gera út um málin,

cftir að allir málavcxtir hafa

verið rannsakaðir hlutdrægn-

islaust.    Bö    mannkynið    í

heild hefir enn ekki komizt

á þetta stig. Þais ræður enn

hið frumstæða siðferði villi-

dýranna. Þar — þegar þjóð-

iriiar og rikin eiga í hlut, er

lifsöryggið     ennþá     komið

undir því, að vera grár fyrir

j árnum.     Sj úlf sbj argarlivöt

smáþjóðanna     kemur     þá

fram i viðleitni þeirra til að

styrkja   varnir   sinar   sem

bezt,   drotlnunargirni   stór-

þjóðanna i þvi að hervæðast

af sem meslu kappi, og ná

valdi yfir sem mestu svæði

af  jarðkringlunni,   ci'   ckki

öðruvísi,   þá   með   báli    og

brandi. Þegar slik tiðindi cru

að gcrast i hciminum, verð-

ur þetta, scm ég gat uiu áð-

an,   að   bin kristna btigsun

þokasl niður í undirvitund-

ina og cr haldið þar i skcf.j-

um, meðan mennirnir móti

betri    vitund    myrða    hvcr

annan  og  drepa   með   syo

hryllilegum hætti,  að  hinar

fornu hugmyndir um drcng-

skap  og   riddaralög  i   bern-

aði cru algcrlega úr sögunni.

þegar  lil  kastapna   kenmr.

þau vopn  og þær aðferðir,

sem mest cr um rætt að við-

hafa  í   nútimahcrnaði,   cru

yfiiicitt þess eðlis, að fyrir

nokkrum    áratugum  —  já,

jafnvel   i   heiðinni  fornöld

hcfðu þau vcrið ætluð nið-

ingum einum.     - Nægir að

minna   á   atómbombur    og

||IN ÍSLENZKA ÞJÓÖ

hcfir fram að þcssu hrós-

að happi yfir því að hafa

ekki þurft að verða aðili að

stj'rjölduni. Guð hefir veitt

oss sjálfstæði vort, án þess

að vcr værum nokkurntima

lciddir í þá freistni að þurfa

að drepa eða myrða incð-

bræður vora. Fyrir þetta höf

um vcr prestarnir   þakkað


að cta. Ef hann þyrstir, þá minni máltar i hverju þjóð- sóttkveikjuhernað

við mcssurnar á þjóðhátið-

artiögunum og oftar og ckki

vcrið eimr um það.Og á styrj-

aldaráninuni. þegar islenzk-

ir sjómcnn ljetu lífið, voíti

jafnvel skotnir niður á þilj-.

um skipa sinna, var það

siimiun ástvinum ]>eirra

huggun, að þeir sjálfir hefðu

ckki farið sína hinztu för í

þeim tilgangi að drepa aðra

menn. Þeirra starf var að

bjarga og gefa lif, en ekki

deyða.

Nú virðist mér scm sumir

ábyrgir menn i þessu þjóð-

félagi geri ráð fyrir breyt-

ingu á þessu inna'n skamms.

Það er talað um það í fullri

alvöru, að islcnzka lýðveld-

ið gangi í hernaðarbandalag.

Og sumir virðast nú þegar

gera ráð fyrir því sem óhjá-

kvæmilegum hlut.

Eg vil segja það undir

cins, að ég er ckkcrt undr-

andi yfir ]ivi, þó að þcssar

raddir komi fram, eins og

ástatt er i heiminum. Tvö af

mcslu stórveldum heimsins

hafa um nokkurt skeið látið

i veðri vaka, að strið sje

skammt undan landi. Þau

brigsla hvort öðru og hræða

hvort annað. Og i flestum

löndtim heimsins hafa þjóð-

félögin skipzt innbyrðis í

flokka, mcð og móti hvoru

ríki fyrir sig. Svo rammt hcf

ir kveðið að þessu hér á voru

eigin landi, að ágreiningur

mn ])ýðingarmikil innan-

landsmál sýnist vera að

gleymasi dagblöðunutn.

WIÐIIORFIÐ GAGNVART

hinum tveimur stórveld-

um cr fyrst og frcmst tengt

viðhorfi    manna    "aönvart

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8