Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Frišlżst land

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Frišlżst land

						FRIÐLÝST

LAND

Utgefandi:

Friðiýst land   —  samtök rithöfunda oe menntamanna.

Ritstjórn:

Bjarni Benediktsson, Einar Bragi (áb.), Ragnar Arnalds

Afgreiðsla blaðsins er í Bókaskemmunni,

Traðarkotssundí 3, (milli Laugavegs og Hverfisgötu,

gegnt Þjóðleikhúsinu).

Prentsmiðia Þjóðviljans.

NOVEIYIBER 1958   -   1. TBL.       -   1. ARG.

Við myndun núverandi ríkis-

stjórnar undirrituðu fulltrúar

stjórnarflokkanna         málefna-

samning, þar sem því var heitið,

að varnarsamningurinn við

Bandaríkin yrði tekinn til end-

urskoðunar með það fyrir aug-

um, að herinn hyrfi af landi

brott. Nokkrum mánuðum síðar

ákvað ríkisstjórnin að fresta

öllum aðgerðum um óákveðinn

tíma. Síðan eru liðin tvö ár, og

ekkert frekar hefur heyrzt frá

ríkisstjórn íslands um þetta

mál. En f resturinn stendur ekki

að eilífu. Uppsagnarákvæði her-

verndarsamningsins er 18 mán-

uðir, og sumarið 1960 verða

kosningar   á  íslandi.   Ef  ríkis-

Mánuður til stefnu

stjórn íslands aðhefst ekkert í

þessum mánuði eða byrjun hins

næsta, nefnist aðgerðaleysið

ekki frestun heldur svik. Eng-

um getum verður að því leitt,

hvort Alþýðuflokkurinn, Fram-

sóknarflokkurinn og Alþýðu-

bandalagið ætla sér að svíkja í

þessu máli, en það er skylda

landsmanna við heiður sinn og

manndóm að sýna þeim herrum,

sem kjörnir hafa verið til for-

ystu, að svik verða ekki þoluð.

Um tíma var hljóðara um her-

málið en oft áður. En nú hefur

þögnin verið rofin. Hvaðanæva

berst krafan um brottför hers-

ins, og í kjölfar landshelgismáls-

ins hefur hermálið komizt á

dagskrá. Bandaríski varnarher-

inn lýsir sig hlutlausan, þegar

stórveldi beitir okkur ofbeldi í

íslenzkri lögsögu, bandalags-

þjóðir okkar snúast nær allar

gegn okkur, þegar um lífshags-

muni þjóðarinnar er að tefla, og

brezkt herskip siglir óáreitt upp

undir landsteina við Keflavík-

urflugvöll eins og til að sýna

íslendingum    varnargildi   her-

íslendingum

sigra í land

Tveir mánuðir eru liðnir síð-

an íslendingar færðu út fisk-

veiðilögsögu sína í tólf mílur.

Allan þann tíma hafa brezkir

togarar stundað herverndaðan

veiðiþjófnað innan hinnar nýju

landhelgislínu. íslendingum hef-

ur ekki tekizt að friða grunn-

mið sín fyrir ágangi erlendra

togara; og við getum á hverri

stundu búizt við því, að varð-

skip okkar verði sigld niður —

með afleiðingum, sem þarflaust

er að lýsa. í dag er ekki sjáan-

legt, að nein breyting sé fyrir-

huguð á þessu ástandi. Þó eig-

um við íslendingar í fórum okk-

ar vopn, sem við erum skyldir

að beita vegna manndóms okkar

ojí' sæmdar — vopn sem auk

þess eru líkleg til að binda endi

á þjófnað Breta á íslandsmið-

um. Hver eru þau?

Þá fyrst getum við

vænzt réttlætis

Við gerum þrennt í senn. í

fyrsta lagi köllum við sendi-

herra okkar í Bretlandi heim

og bjóðum herra Gilkristi ó-

keypis far til Lundúna í sama

mund. Það er mótmælaaðgerð

sem mörg ríki hafa beitt af

minna tilefni, en sýndi Bretum

eigi að síður hve alvara okkar

í baráttunni er skýlaus. í öðru

lagi segjum við upp „varnar-

samningnum" við A-bandalag-

ið, í þeim yfirlýsta tilgangi að

bandaríska hernámsliðið hverfi

héðan brott;  og við hefjum í

er innan  handar að

h e I g i s d e i I u n n i

þriðja lagi opinberan undirbún-

ing að úrsögn okkar úr A-banda-

laginu. Friðlýst land leggur á-

herzlu á skyldu okkar til að

beita þessum aðgerðum —

skylduna við íslenzkan heiður

og íslenzkan dug. En Friðlýst

land leggur einnig áherzlu á

það, að þessar aðgerðir eru lík-

legar til að færa okkur sigur í

baráttunni. Við vitum upp á hár

hvernig þær yrðu túlkaðar í

Lundúnum og Washington: ís-

lendingar væru að fleygja sér

í fangið á Rússum og heims-

kommúnismanum, „frjálsum

þjóðum" væri að fækka um

eina! Brezka íhaldsstjórnin

vaknaði upp við vondan draum,

og það yrði lagt að henni að

taka upp siðaðri hætti í við-

skiptum við íslendinga - ekki til

að sýna okkur réttlæti, heldur

til að bjarga því sem bjargað

yrði á íslandi. Bæði Bretar og

aðrir „bandamenn" íslendinga

láta sér í léttú, rúmi liggja

hvernig komið er fram við þá,

meðan þeir gæta þess sjálfir að

skríða í duftinu; við getum þá

fyrst vænzt siðaðra viðskipta,

þegar við þorum að berjast eins

og menn.

Þá hlakkar aftur í þeim

Það eru þessar aðgerðir af

hálfu íslendinga, sem brezk

blöð óttuðust mest um það bil

sem landhelgin var færð út.

Sum þeirra hvöttu til varkárni

og sögðu semsvo: það er hættu-

legt fyrir vestræna samvinnu

og A-bandalagið að Bretar fari

með her gegn íslendingum; þeir

eru vísir að segja sig úr lögum

stöðvanna. En þótt landhelgis-

málið og hermálið hafi tvinn-

azt þannig saman á síðustu mán-

uðum, þá má aldrei gleyma því,

að önnur og veigameiri rök

herða framar öðru á kröfunni

um brottför hersins. Siðferðileg

rök og efnahagsleg rök — þjóð-

arheiður og þjóðarstolt og þó

fyrst og fremst lífsvilji og sjálfs-

bjargarviðleitni. Einungis smá-

vægilegt atvik þarf til að hleypa

kjarnorkustríði af stað, og strax

á fyrstu klukkutímum þess

stríðs verða herstöðvarnar á ís-

landi sprengdar í loft upp.

Friðlýst land telur það skyldu

sína að minna á, að hvernig sem

landhelgisdeilan fer, má aldrei

hvika frá kröfunni um brottför

hersins.

Núverandi valdhöfum mun

ekki líðast að leika hetjur í

landhelgismálinu, en gerast

svikarar í herstöðvamálinu.

Þjóðin  veit,  hverju  þeir  hafa

Framhald á 4. síðu.   heitið.

Hvað ætlasf Sósíalisfaflokkurinn fyrir!

t

AUt frá því bandaríska

hernum var hleypt hér á

land vorið 1951, að undan-

gengnu stjórnarskrárbroti,

hefur það verið höfuðmál

Sósíalistaflokksins að berj-

ast gegn hersetunni, sýna

mönnum fram á fánýti henn-

ar í friði og háska hennar í

stríði, leiða mönnum fyrir

sjónir þá röskun á efnahags-

kerfi þjóðarinnar sem hún

ýlli, þá andlegu og efnalegu

spillingu sem hún hefði í för

með sér. Barátta flokksins

gegn hersetunni hafði á sér

mjög einlægnislegt yfir-

bragð, og hún laðaði að

flokknum margt fólk sem

annars átti skemmri leið í

aðra flokka.

Sumarið 1956 gekk Sósíal-

istaflokkurinn til stjórnar-

samvinnu við tvo aðra

flokka, sem höfðu heitið því

í kosningunum að víkjahern-

um úr landi eftir þær. Síðan

er liðið talsvert á þriðja ár

— og enn er beðið eftir efnd-

unum. í málgagni Sósíalista-

flokksins, Þjóðviljanum, er

öðru hverju verið að impra á

brottför hersins, og blaðið

birtir ályktanir almennings

um þetta efni með sýnilegri

velþóknun. En flokkurinn

sjálfur heldur að sér hönd-

um og hefst ekki að.

Ýmsir voru að ímynda sér

að           Sósíalistaflokkurinn

mundi taka hernámsmálun-

um ærlegt tak þegar í upp-

hafi núverandi þings. En sú

hef ur heldur ekki orðið raun-

in á. Það er engu líkara en

hersetan sé orðin bannheil-

agt hugtak hjá stjórnmála-

flokkunum á íslandi, Sósíal-

istaflokknum sem öðrum.

Friðlýst land ber engan sér-

stakan hlýhug til ýmsra

þeirra verka, sem ríkisstjórn-

in hefur unnið nú um skeið

og Sósíalistaflokkurinn hefur

átt hlut að. En það hef ði ein-

hverntíma þótt fyrirsögn, að

hann mundi einnig láta bar-

áttuna gegn hernáminu niður

falla.

Herinn situr, Sósíalista-

flokkurinn þegir. Hvað ætl-

ast Sósíalistaflokkurinn fyr-

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4