Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Verkamannafélagiš Hlķf 30 įra

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 1. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Verkamannafélagiš Hlķf 30 įra

						VEBKAHANNAFÉLAfilD HLÍF

1907

30  ára

1937

«9. jan.

Fylgirit Alþýðublaðsins.

1937

Starf brautryðiendanna

VERKAMANNAFÉLAGIÐ Hlíf

í Ha'i'n arfiröi er 30 ára þessa

dBgtana. Fyrsta iundargeröabók

félagsins er glötuð fyrir mörgum

árum, ög er því ekki hægt að sjá,

bvaí>a idag félagið var stofnað,

'Og þejim mönnium, sem enn lifa

bg voru stofnendur félagsins, en

þejir voru 30—40, kemur ekki

saman um þetta atriói. Það veltur

r|aftinar ekki á miklu um stofn-

tiiaginn. Þegar rifja á nipp sögu

slíks félagsskapar sem verka-

ariannaiélagiö Hlíf er, þá er eðli-

lejgast að minnast þeirra tíma, er

félagsskapurinn var stofnaður á,

ög þelirrar aðstöðu, er verka-

mjalnnastétrin hafði þá í þjóðfé-

lagínu, og síðan baráttuáranna.

— Er það gert í þessu blað|i.

Velrkamannafélagið Hlíf er fé-

lagsskapur hafnfirzkra verka-

manna. Fyrst framan af voru

fcinnig í félaginu sjómenn og

veírkakonur, en síðan voru stofn-

mð félög fyrir báðar þessar stétt-

tr, Sjómannafélag Hafnarfjarðar

cg verkakvennafélagið Framtiðin.

Verkamannafélagið Hlíf hefir

nú um fjöldamörg ár verið

gtiundvöllurinn, sem hafnfirzk al-

jþýða h&fir bygt alla, opinbera

siarfsemi á, og ráðin, sem þar

hafa verið tekin, hafa gefist vel.

Hafnarfjörður eir verkamannabær

og er stjórnað áf verkamönnum.

Hér fara á eftir frásagnir

fve.ggja stofnenda Hlífar um á-

standið meðal alþýðu í Hafnar-

firði á þeim árum, þegar alþýðan

var að vakna til samtaka. Er

fyrst viðtal við Guðmund Jónas-

i9on bæjarfulltrúa, sem nú um

fjöldamörg ár hefir verið einn

iif traustustu forvígismönnum al-

þýðunnar í Hafnarfirði, en síðan

er stutt viðtal við Gísla Jónsson,

-Bldraðan verkamann, sem alt af

hefir staðið traustur í baráttu al-

þýðunnar og aldrei hvikað frá

þeim hugsjónum, er lágu til

Jgrundvallar fyrir stofnun verka-

Inannafélagsins Htífar veturinn

1907.

Afmælísháríð  161.  er í  kv'óld.

STJÓRN   VERKAMANNAFÉLAGSINS  HLÍF

Standandi frá vinstri til hægri: Þór&ur Þórðarson; formaður og

Albert Krjsltinsson ritari. Sitjandi í söma röð: Halldór Halldórs-

slpin gjaldkerí, Jóhann Tómasson   f jármálaritari    og    Þorvaldur

Gaömandsjsim   varaformaður.

Viðtal  við   Guðmund Jónasson bœjarfulltrúa.

EG fluttist hingað til Hafnar-

fjarðar 1903. Þá var Hafn-

arfjörður að vaxa. Um alda-

mótin voru hér 6—700 manns.

Enginn sem lifði þá hér, getur

þekkt Hafnarfjörð nú fyrir

sama bæ. Breytingarnar hafa

hér orðið svo örar eins og víð-

ar. Þá voru hér aðeitns þrír

vegspottar, Reykjavíkurvegur,

sem var auðvitað aðalgatan,

Garðavegur að Garðakirkju og

auk þess örlítill vegspotti, sem

einstakur maður byggði og

átti.

Þá var Hafnarfjörður og

Garðahreppur eitt hreppsfé-

lag, og land bæjarins sem nú

er, var þá eign Brydesverzlun-

ar og Garðakirkju. Bærinn

átti enga spildu. Hinsvegar

g'átu 'menn þá feng'ið stórar

lóðir leigðar fyrir lítið verð.

Hafnarfjörður gat í raun og

veru ekki heitið verzlunarbær

fyrr ,en  skúturnar komu.  Þá

leituðu menn héðan vor og

haust í atvinnu, aðallega í

vegavinnu austur, norður og

vestur og til hvalastöðvanna á

Vesturlandi. Þá þekktist hér

lítil vetrarvinna. Menn gengu

um auðum höndum. Garðrækt

var svo að segja engin og bygg

ingar mjög lítilfjörlegar, bæir

voru á víð og dreif um hraun-

ið, skipulagslítið og dreifðir.

1902—1903 flytja menn

hingað úr öllum áttum, eins

ört og hægt var. En byggða-

leyfislögin stóðu á móti ög

takmörkuðu fólksflutningana.

Voru þau illa séð af mörgum

í þá daga, og fá lög hafa ver-

ið jafnmikið hötuð af alþýðu.

Mestu dugnaðarmenn sóttu hér

um byggðarleyfi til hrepps-

nefndar, en það var á valdi

hennar, hverjir fengju leyfi til

að setjast að í hreppnum. Það

voru aðallega fjölskyldumenn

sem urðu fyrir barðinu á þess-

um lögum, ,en undanskyldir

þessu voru þeir menn, sem

höfðu konunglegt lausamanns-

bréf og þeir menn, sem höfðu

kost á því að fá grasbýli. —

Eg man marga góða drengi,

sem áttu í baráttu við þessi

lög.\ Eg gæti nefnt nöfn sA~

kunnra dugnaðarmanna hér í

Hafnarfirði, sem urðu að þola

óréttlætið, sem þau sköpuðu.

Eg man t. d. að Ólafur heitinn

Þorkelsson varð fyrir þessar

hömlur að g,erast vinnumaður

með konu og 2 börn hér áður

en hann fékk byggðarleyfi.

Unga fólkið ætti að minnast

þessara manna, feðra sinna og

mæðra, og þeirra erfiðleika,

sem þeir áttu við að búa, er

það kvartar undan því sem á-

bjátar nú.

Byggðarleyfislögin eru nú úr

gildi felld fyrir löngu. Þau

höfðu mikinn órétt í för með sér

á þeim tíma, hinsv.egar horfir

nú til vandræða með fólksflutn

ingana, það finnum við bezt,

sem lifum í vaxandi bæjarfé-

lagi. —

Á þessum árum — um 1903,

þegar eg fluttist hingað, um

tvítugt, var aðalatvinnuvegur-

inn eins og nú sjávarútvegur-

inn. Skipastóllinn var meira en

GUÐMUNDUR JÓNASSON,

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8