Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Verkamannafélagiš Hlķf 30 įra

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 1. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Verkamannafélagiš Hlķf 30 įra

						VEBKAHANNAFÉLAfilD HLÍF
1907
30  ára
1937
«9. jan.
Fylgirit Alþýðublaðsins.
1937
Starf brautryðiendanna
VERKAMANNAFÉLAGIÐ Hlíf
í Ha'i'n arfiröi er 30 ára þessa
dBgtana. Fyrsta iundargeröabók
félagsins er glötuð fyrir mörgum
árum, ög er því ekki hægt að sjá,
bvaí>a idag félagið var stofnað,
'Og þejim mönnium, sem enn lifa
bg voru stofnendur félagsins, en
þejir voru 30—40, kemur ekki
saman um þetta atriói. Það veltur
r|aftinar ekki á miklu um stofn-
tiiaginn. Þegar rifja á nipp sögu
slíks félagsskapar sem verka-
ariannaiélagiö Hlíf er, þá er eðli-
lejgast að minnast þeirra tíma, er
félagsskapurinn var stofnaður á,
ög þelirrar aðstöðu, er verka-
mjalnnastétrin hafði þá í þjóðfé-
lagínu, og síðan baráttuáranna.
— Er það gert í þessu blað|i.
Velrkamannafélagið Hlíf er fé-
lagsskapur hafnfirzkra verka-
manna. Fyrst framan af voru
fcinnig í félaginu sjómenn og
veírkakonur, en síðan voru stofn-
mð félög fyrir báðar þessar stétt-
tr, Sjómannafélag Hafnarfjarðar
cg verkakvennafélagið Framtiðin.
Verkamannafélagið Hlíf hefir
nú um fjöldamörg ár verið
gtiundvöllurinn, sem hafnfirzk al-
jþýða h&fir bygt alla, opinbera
siarfsemi á, og ráðin, sem þar
hafa verið tekin, hafa gefist vel.
Hafnarfjörður eir verkamannabær
og er stjórnað áf verkamönnum.
Hér fara á eftir frásagnir
fve.ggja stofnenda Hlífar um á-
standið meðal alþýðu í Hafnar-
firði á þeim árum, þegar alþýðan
var að vakna til samtaka. Er
fyrst viðtal við Guðmund Jónas-
i9on bæjarfulltrúa, sem nú um
fjöldamörg ár hefir verið einn
iif traustustu forvígismönnum al-
þýðunnar í Hafnarfirði, en síðan
er stutt viðtal við Gísla Jónsson,
-Bldraðan verkamann, sem alt af
hefir staðið traustur í baráttu al-
þýðunnar og aldrei hvikað frá
þeim hugsjónum, er lágu til
Jgrundvallar fyrir stofnun verka-
Inannafélagsins Htífar veturinn
1907.
Afmælísháríð  161.  er í  kv'óld.
STJÓRN   VERKAMANNAFÉLAGSINS  HLÍF
Standandi frá vinstri til hægri: Þór&ur Þórðarson; formaður og
Albert Krjsltinsson ritari. Sitjandi í söma röð: Halldór Halldórs-
slpin gjaldkerí, Jóhann Tómasson   f jármálaritari    og    Þorvaldur
Gaömandsjsim   varaformaður.
Viðtal  við   Guðmund Jónasson bœjarfulltrúa.
EG fluttist hingað til Hafnar-
fjarðar 1903. Þá var Hafn-
arfjörður að vaxa. Um alda-
mótin voru hér 6—700 manns.
Enginn sem lifði þá hér, getur
þekkt Hafnarfjörð nú fyrir
sama bæ. Breytingarnar hafa
hér orðið svo örar eins og víð-
ar. Þá voru hér aðeitns þrír
vegspottar, Reykjavíkurvegur,
sem var auðvitað aðalgatan,
Garðavegur að Garðakirkju og
auk þess örlítill vegspotti, sem
einstakur maður byggði og
átti.
Þá var Hafnarfjörður og
Garðahreppur eitt hreppsfé-
lag, og land bæjarins sem nú
er, var þá eign Brydesverzlun-
ar og Garðakirkju. Bærinn
átti enga spildu. Hinsvegar
g'átu 'menn þá feng'ið stórar
lóðir leigðar fyrir lítið verð.
Hafnarfjörður gat í raun og
veru ekki heitið verzlunarbær
fyrr ,en  skúturnar komu.  Þá
leituðu menn héðan vor og
haust í atvinnu, aðallega í
vegavinnu austur, norður og
vestur og til hvalastöðvanna á
Vesturlandi. Þá þekktist hér
lítil vetrarvinna. Menn gengu
um auðum höndum. Garðrækt
var svo að segja engin og bygg
ingar mjög lítilfjörlegar, bæir
voru á víð og dreif um hraun-
ið, skipulagslítið og dreifðir.
1902—1903 flytja menn
hingað úr öllum áttum, eins
ört og hægt var. En byggða-
leyfislögin stóðu á móti ög
takmörkuðu fólksflutningana.
Voru þau illa séð af mörgum
í þá daga, og fá lög hafa ver-
ið jafnmikið hötuð af alþýðu.
Mestu dugnaðarmenn sóttu hér
um byggðarleyfi til hrepps-
nefndar, en það var á valdi
hennar, hverjir fengju leyfi til
að setjast að í hreppnum. Það
voru aðallega fjölskyldumenn
sem urðu fyrir barðinu á þess-
um lögum, ,en undanskyldir
þessu voru þeir menn, sem
höfðu konunglegt lausamanns-
bréf og þeir menn, sem höfðu
kost á því að fá grasbýli. —
Eg man marga góða drengi,
sem áttu í baráttu við þessi
lög.\ Eg gæti nefnt nöfn sA~
kunnra dugnaðarmanna hér í
Hafnarfirði, sem urðu að þola
óréttlætið, sem þau sköpuðu.
Eg man t. d. að Ólafur heitinn
Þorkelsson varð fyrir þessar
hömlur að g,erast vinnumaður
með konu og 2 börn hér áður
en hann fékk byggðarleyfi.
Unga fólkið ætti að minnast
þessara manna, feðra sinna og
mæðra, og þeirra erfiðleika,
sem þeir áttu við að búa, er
það kvartar undan því sem á-
bjátar nú.
Byggðarleyfislögin eru nú úr
gildi felld fyrir löngu. Þau
höfðu mikinn órétt í för með sér
á þeim tíma, hinsv.egar horfir
nú til vandræða með fólksflutn
ingana, það finnum við bezt,
sem lifum í vaxandi bæjarfé-
lagi. —
Á þessum árum — um 1903,
þegar eg fluttist hingað, um
tvítugt, var aðalatvinnuvegur-
inn eins og nú sjávarútvegur-
inn. Skipastóllinn var meira en
GUÐMUNDUR JÓNASSON,

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8