Tíminn - 14.04.1942, Blaðsíða 4

TÍMIM, þrlðjiidagiim 14. apríl 1942
31. blað
126
Tilk^uning.
Allir þeir, sem starfa í þágu loftvarna hér í umdæminu, eru
beðnir að mæta á Vegabréfaskrifstofunni með þaraðlútandi skil-
ríki dagana 13.—18. þessa mánaðar til þess að fá vegabréf sín
stimpluð.
Skrifstofan er opin frá kl. 9—12 og 1—4%.
Reykjavlk, 10. apríl 1942.
Loftvarmirnfnd.
Skiptxng strídsgróðans
(Framh. af 2. síðu)
tTR BÆIVIJM
KviknaSi í bifhjóli.
í fyrrakvöld var slökkviliSið kvatt
að benzín afgreiðslu Shell við Vestur-
götu. Hafði kviknað þar i bifhjóli,
sem var að taka benzín á afgreiðsl-
unni. Starfsmönnum hafði þó tekizt
að ráða niðurlögum eldsins áður en
slökkviliðið kom á vettvang. Hefði
vafalaust geta orðið stórbruni þama,
ef ekki hefði tekizt að ráða við eld-
inn í tæka tið.
Almenningnr og
umferðareglurnar.
Þessa dagana gerlr lögreglan sérstaka
gangskör að því, að kenna fótgang-
andi vegfarendum að fara eftir settum
umferðaregliun. Um alllangt skeið hef-
ir lögreglan stjórnað umferðinni á
þeim stöðum og á þeim tíma dagsins,
sem umferðin er örust. Bifreiðastjórar
hafa yfirleitt tekið fullkomið tillit
til settra ákvæða í þessum efnum, en
gangandi fólk hefir hinsvegar farið
lítið eftir þeim reglum, sem settar
voru varðandl umferðina í bænum.
Ákveðið er að gera sérstaka gangskör
að því að lagfæra það sem mlður fer
i þessum efnum, næsta hálfan mánuð,
en þeir, sem gera sig seka um alvar-
leg brot varðandi þessi mál eftir þann
tíma, verða sektaðir. Talsvert hafði
borið á því, að bifreiðastjórar van-
ræktu að hafa ökuskirteini sin í lagi.
Lögreglan hefir gert herferðir gegn
þessu undanfarið og má heita að þessi
mál séu komin í gott horf.
Svlk.
í fyrradag var kveðinn upp dómur í
lögreglurétti Reykjavikur yfir manni,
sem narraði 200 krónur út úr veg-
faranda einum. Nánari málsatvik voru
þau, að maður, Ingólfur G. Þorstelns-
son að nafni, hitti mann nokkurn á
götu hér í bænum um kvöld fyrir
nokkru síðan og kvaðst geta útvegað
honum tvær flöskur af áfengi fyrir kr.
200. Maðurinn tók þessu boði Ingólfs
og fékk honum 200 krónumar til að
kaupa áfengið fyrir. En Ingólfur sást
ekki meira, hVorki með áfengið eða
peningana og kærði þá hinn maður-
inn þetta til lögreglunnar. Dómur Ing-
ólís var skilorðsbundinn og fylgir það
ákvæði honum, að hann verður að vera
undir eftirliti sérstaks manns næstu
5 ár. Auk þess er hann sviftur kosn-
lngarétti og kjörgengi.
Bandaríkjamaður ræðst
á íslending.
í fyrrakvöld var maður á leið heim
til sín sunnau úr Öskjuhlið. Mætti
hann þar fjórum Bandaríkjamönnum.
Rétt um leið og hann fór fram hjá
þeim, réðist einn hermannanna á ís-
lendinginn og sló hann til jarðar. ís-
lendingnum tókst þó að komast á fæt-
uma aftur og 1 íslenzka bifreið, sem
flutti hann í bæinn. Hermennimir
náðust og vom fluttir á varðstofu
amerisku lögreglunnar til yfirheyrslu.
Jarðraskið í Fljótsdal.
Nafn höfundarins að greininni,
„Jarðaraskið í Fljótsdal", ísiðasta tölu-
blaði féll af vangá niður. Höfundurinn
er Guttormur Pálsson, skógarvörður á
Hallormsstað.
Aðalfundur
bamavinafélagsins „Sumargjafar*
var haldinn 12. apríl. Formaður fé-
lagsins skýrði írá starfsemi þess á
árinu, sem var býsna margþætt. M. a.
keypti félagið hús i Tjarnargötu og
rekur þar nú margþætta starfsemi.
Alls voru félagar 666 i árslok 1941, en
þetta var 18. árið, sem félagið starf-
aði. Þá voru reikningar félagsins lagðir
fram og samþykktir. Tveir menn áttu
að ganga úr stjóminni, þeir Gísli
Jónasson, yílrkennari, og Arngrimur
Kristjánsson, skólastjóri. Gísli baðst
undan endurkosningu. En i hans stað
var kosinn Jónas Jósteinsson, kenn-
ari, en tll vara, frú Aðalbjörg Sig-
urðardóttir. Amgrímur var endurkos-
inn. í stjóminni eru þvl nú: Am-
grímur Kristjánsson, Áml Sigurðsson,
Bryndís Bjamadóttir, ísak Jónsson.
Jónas Jósteinsson, Magnús Stefánsson
og Ragnhildur Pétursdóttlr. Stjómln
4 krossgötnm
(Framh. af 1. siðu)
mikum örðugleikum var háð að fá efni
til endurbóta og ekki síður mannhjálp,
þvi allir vilja í Bretavinnu vera, en
ekki við sveitavinnu. Annars má í
stuttu máli segja, að í haust og vetur
hafl skipzt einmuna stillur og veður-
bliður eða þá fárviðri, stórfelldar rign-
ingar eða krapahríðar, en snjór heflr
aldrei orðið mikill, það sem af er
vetri og aldrei legið lengi, og heíir
varla nokkru slnni orðið haglaust með
öllu. Geta má þess sem dæmi um veð-
urblíðuna, að langt var liðlð á þorra,
þegar að þrjár kindur komu úr klett-
um í fjallinu milli Seyðisfjarðar og
Loðm.fjarðar, en þær vöntuðu frá því
desember. Sauðfé hefir verið fremur
hraust, nema dálítið hefir borið á hósta
öðru hverju, eú allir hafa bólusett
gegn lungnakvefi og virðlst það hafa
verið til bóta, auk þess sem inngjöf
ormalyfs er viðhöfð líka. Breytingar
vom töluverðar á ábúð Jarða hér í
sveit. Halldór Pálsson, sem búið heflr
á'Nesi liðlega tuttugu ár, seldi Jörð og
bú, og fluttist ráðsmaður að Saltvík á
KJalamesi, en tveir ungir bændur
keyptu Jörðina og byrjuðu þar búskap.
Einnig fluttist Eyjólfiu- Þórarinsson
frá Dallandi að Klyppsstað og býr þar
með tengdaföður sínum. Reki hefír ver-
ið töluverður síðari hluta vetrarins,
hefir aðallega rekið plankavið og norð-
ur í vikum heflr rekið ýmislegt brak
úr skipum s. s. hurðir o. fl. All-
mikið hefir verið um tundurdufla-
rek og hafa mörg sprungið, en eigi
hefir liiotizt tjón af þeim. Oft virðist
margt benda til þess, að til hernaðar-
átaka hafi komið hér út af, og eru
ýmsir þeir sem næst sjónum búa, hálf
kviðnir ef til verulegra átaka kæmi
nærri landi, en menn vona að til þess
komi ekkl þó- enginn vlti um slíkt
fjulr.
heflr ekki skipt með sér verkum. End-
urskoðendur voru endurkosnir, þeir
Bjarni Bjamason kennari og Gisli Sig-
urbjömsson, forstjóri. Nokkrar um-
ræður urðu um lelkvallastarfsemi í
bænum. Svohljóðandi tillaga frá Ás-
mundi Guðmundssyni, próíessor, var
samþykkt í einu hljóði: „Aðalfundur
Barnavinafélagsins Siunargjafar, 12.
aprfl 1942, samþykkir að bjóða bæjar-
stjóm Reykjavíkur að taka að sér út-
búnað og starfrækslu leikvalla í bæn-
um, gep-n því, að fjárveiting bæjarins
til félagsins vaxi sem kostnaði við þetta
nemur." Viðbúnaður undir hina ár-
legu fjársöfnun á sumardaginn fyrsta
er nú langt kominn.
ftmwm
fæst i lausasölu á þessum stöð-
um 1 Reykjavlk:
Bókabúð Eimreiðarinnar,
Aðalstræti
Hjá Filippusi Vigfússyni,
Kolasundi
„Fjólu“, Vesturgötu
Hafnarstræti 16
Hjá Ólafi R. Ólafssyni,
Vesturgötu 16
Sölutuminum.
Búðin, Bergstaðastræti 10.
V\ Dragið ekkl lengur að
gerast áskrifendur að
Dvöl, þessu sérstæða
tímariti i íslenzkum bókmenntum. —
Ykkur mun þykja vænt um Dvöl, og
þvi vænna um hana, sem þið kynnist
henni betur.
a. Veitir hluthöfum, stjórnend-
um félags eða öðrum lán í
peningum eða öðrum verð-
mætum, sem ekki eru bein-
línis viðkomandi rekstri fé-
lagsins.
b. Veitir hluthöfum, stjómend-
um félags eða öðrum nokkur
fríðindi, beint eða óbeint, um-
fram arðsúthlutun og venju-
legar eða eðlilegar launa-
greiðslur.
c. Kaupir eign óeðlilega háu
verði að dómi skattanefndar.
Skal þá skattanefnd meta,
hvert verð geti talizt hæfi-
legt. Mismun hins raunveru-
lega kaupverðs og matsverðs
skattanefndar telst ráðstaf-
að úr varasjóði, og úthlutun
arð úr félaginu ef keypt
hefir verið af hluthafa."
Þetta eru þá þau almennu á-
kvæði, sem tryggja eiga, að
varasjóðirnir verði raunveru-
Samningar Breta . . .
(Framh. af 1. síðu)
það verið gagnrýnt, að Bretar
hefðu getað komið upp miklu
meiri hergagnaiðnaði í Indlandi
en raun hefir á orðið. Þau hafa
einnig talið, að aðeins lítill hluti
þeirra Indverja, sem hafa boðizt
til að ganga í herinn, hafi feng-
ið hernaðarlega tilsögn, vegna
skorts á æfingastöðvum.
Þótt ekki hafi náðst samkomu-
lag milli Indverja og Breta að
sinni, hafa forráðamenn Ind-
verja lýst yfir því, að þeir muni
standa við hlið Breta, ef Japan-
ir ráðast á landið. Þeir óttast
Japani meira en Breta, þótt þeir
uni stjórn þeirra illa. Samkomu-
lagstilraunirnar munu líka hafa
mildað þá eitthvað og aukið
traust þeirra á því, að Bretar
munu síðar sýna þeim enn meiri
sanngirni í frelsismálunum, en
komu fram i tillögu brezku
stjómarinnar nú.
Lesendur!
Vekjlð athygli kunningja yð-
ar á, að hverjum þeim manni,
sem vill fylgjast vel með al-
mennum málum, er nauðsyn-
legt að lesa Tímann.
Skrifið eða simið til Timans
og tilkynnið honum nýja áskrif-
endur. Sími 2323.
lega notaðir til stuðnings at-
vinnurekstrinum og er almenna
reglan sú, að skattur er inn-
heimtur, ef út af er brugðið af
hálfu félaganna.
Til enn frekara öryggls og til
þess að tryggja sem bezt, að
fjármagnið verði að verulegu
leyti notað til endurnýjunar at-
vinnutækjanna, eru þau ákvæði
í frumvarpinu, að 50% af því
fé, sem útgerðarfélög leggja í
varasjóði, skuli teljast ný-
byggingarsjóðir, og eru um ný-
byggingarsjóði ennþá strangari
ákvæði en hinn hluta varasjóð-
anna.
Sá hluti varasjóðanna, sem
nýbyggingarsjóður nefnist, skal
vera geymdur i þankareikningi
eða í opinberuum verðbréfum
og þau falin banka til geymslu.
Skulu fylgja framtölum á
hverju ári skilríki frá bönkun-
um fyrir því, að féð hafi verið
og sé geymt þar, svo sem til-
skilið er.
Fé nýbyggingarsjóða má að-
eins verja til kaupa eða bygg-
ingu nýrra framleiðslutækja.
Þó er heimilt að verja fé úr
sjóðunum til þess að greiða
rekstrartöp, ef hinn hluti vara-
sjóðsins hrekkur ekki til, ásamt
öðrum eignum félagsins.
Sérstök 3 manna nefnd er
skipuð, til þess að hafa umsjón
með öllum nýbyggingarsjóðun-
um, og gæta þess, að fé þeirra
sé ekki varið á annan hátt en í
lögunum er ákveðið.
Hafi fé nýbyggingarsjóðs ver-
ið varið til þess að kaupa ný at-
vinnutæki, telst það úr því til
varasjóðsins, og gilda þá sömu
ákvæði um það og um varasjóð-
inn almennt, — en þau voru
rakin hér að framan.
Skattalvilnunum vegna vara-
sjóðshlunninda fylgir svo mik-
il íhlutun af hálfu ríkisvalds-
ins, að nærri stappar, að sjóð-
irnir séu sameign hlutafélag-
anna og hins opinbera. Ríkis-
valdið gerir skattakröfur sinar
gildandi hvenær sem vikið er
frá settum skilyrðum fyrir í-
vllnunum.
Ef til vill væri unnt að búa
enn tryggilegar um hnútana í
þessu sambandi og er sjálfsagt
að athuga allar skynsamlegar
tillögur í þá átt, er fram kunna
að koma.
Framsóknarflokknum er það
ljóst, að myndun hæfilegra
varasjóða hjá framleiðendum
er undirstöðuatriði þess, að hár
skattstigi sé lögleiddur fyrir
stríðsgróðann.
Varasjóðshlunnindi er hins
vegar ekki hægt að veita nema
unnt sé að tryggja að varasjóð-
irnir og endurbyggingarsjóðirn-
ir séu raunverulega notaðir til
eflingar atvinnurekstrinum en
ekki til einkaþarfa eigendanna.
Ef frumvörp þau, sem fyrir
liggja, verða samþykkt, má gera
ráð fyrir að flest framleiðslu-
fyrlrtæki, sem hér hafa starfað
fyrir stríð, hafi komið sér upp
talsvert ríflegum varasj óðum
og endurbyggingarsjóðum í árs-
lok 1941 og er hægt að láta fara
fram sérstaka athugun á því,
hversu ástatt er í þessum efn-
um, þegar reikningar ársins
1941 hafa verið gerðir og haga
ákvörðunum um þetta mál 1
framtíðinni eftir þvi, sem sú
athugun leiðir í ljós.
Með frumvörpum þessum er
það tryggt, að langsamlega
meiri hluti stríðsgróðans renn-
ur til opinberra þarfa og að
mestur hluti þess fjár, sem eft-
ir er skilinn, er bundinn i vara-
sjóðum og nýbyggingarsjóðum.
Hafa skyldu menn það 1 huga,
að þessi árangur næst fyrst og
fremst vegna þess, að „frádrátt-
arreglan" var áður úr lögum
numin.
434 Victor Bugo:
annað hlutsklpti íyrir höndum frekar
en hún að falla i hendur Charmelue og
Torterue. Þeir áttu ekki þess kost að
hleypa skáldfáki um hugarlendur eins
og Gringoire.
Tatararnir höfðu tjáð honum, að
Esmeralda hefði flúið til Frúarkirkj-
unnar. Það gladdi hann óumræðilega.
Þó þráði hann engan veginn að ná
fundi hennar. Öðru hvoru varð honum
þó hugsað til geitarinnar. — Hann
vann jafnan að því að afla sér lífsvið-
urværis. Um nætur vann hann að þvi
að semja ádeilurit gegn biskupnum 1
París. Honum var það rikt í minni,
að mylluhjól hans höfðu þeytt á hann
vatni í gamla daga. Þess vegna bar
hann þungan hug til hans. Auk þessa
ritaði hann einnig um þessar mundir
skýringarrit við hið merkilega rit De
cupa petra um eftir Baudry-le-Rouge
biskup af Noyon og Tournay, sem hafði
vakið hjá honum mikinn áhuga fyrir
byggingarllst.
Dag nokkurn, þegar hann stóð i
þungum þönkum og virti fyrir sér
höggmyndasmíð á gömlu bænahúsl,
hrökk hann við, því að skyndilega var
slegið óþyrmilega á öxl honum. Hann
snerist á hæli. — Andspænis honum
stóð hinn gamli vinur hans — erki-
djákninn.
Esmeralda 435
Hann gerðist næsta undrandi. Það var
langt um liðið síðan leiðir þeirra höfðu
legið saman. Claude Frollo var einnig
einn þeirra manna, sem jafnan raska
sálarjafnvægi efagjarnra heimspek-
inga.
Erkidjákninn þagði um stund. Grin-
goire gafst þannig tækifæri til þess að
virða hann fyrir sér. Hann varð þess
brátt var, að Claude Frollo hafði
breytzt að mun. Hann var fölur eins og
vetrarmorgunn, inneygur og hvítur
fyrir hærum.
Erkidjákninn rauf þögnina að lok-
um. Hann mælti rólegri en ískaldri
röddu:
— Hvernig líður þér, meistari Pétur?
— Hvernig líður mér? svaraði Grin-
goire. — Það segir nú tvennum sögum
af því. En þegar allt kemur til als,
mun óhætt að segja, að líðan mín sé
þolanleg. Ég er vanur því, að láta ekki
áhyggjur íþyngja mér um of. Þú veizt,
að listin er að láta sér líða sem bezt
samkvæmt kenningu Hippokratis: cibi,
potus, somni, venus, omina moderata
sint.
— Þú ert þá algerlega áhyggjulaus,
meistari Pétur?, hélt erkidjákninn á-
fram máli sínu og horfði hvasst á Grin-
goire.
—-OAMT.A BIÓ i
NANETTE
(No, No, Nanette)
Amerísk söngvamynd með
ANNE NEAGLE
Aukamynd:
Hnefaleikakeppni milli
JOE LOUIS og
BUDDY BAER.
Sýnd kl. 7 og 9.
Framhaldssýning 3y2-Gy2:
PÓSTÞJÓFARNIR
(Stage to Chino)
Cowboymynd með
GEORGE O’BRIEN.
affgang.
Börn innan 12 ára fá ekki
-—--------— -.—■—.—.—-j
---NÝJA BlO------
Á suðrænum
slóðum
. (Down Argentine Way).
Fögur og skemmtileg
stórmynd tekin 1 eðlileg-
um litum.
Aðalhlutverkin lelka:
DON AMECHE
og
BETTY GRABL...
Sýnd ki. 5, 7 og 9.
Smásöluverð
á vindlinguni
Útsöluverð á amerískum vindlingum má eigi vera hærra en hér
segir:
Lucky Strike ................ 20 stk. 'pk. Kr. 1.90 pakkinn
Raleigh ..................... 20 — — — 1.90 —
Old Gold .................... 20 — — — 1.90 —
Kool ...................... 20 — — — 1.90 —
Viceroy ..................... 20 — — — 1.90 —
Camel ....................... 20 — — — 2.00 —
Pall Mall ................... 20 — — — 2.20 —
Utan Reykjavíkur og Hafnarfjarðar má útsöluverðið vera 3%
hærra en að framan greinir, vegna flutningskostnaðar.
Tóbakseiukasala xíkirins.
Brezka menningarstofnimin
(THE BRITISH COLXCIL)
hefir ákveðið að veita þremur íslenzkum kandidötum styrk tii
framhaldsnáms við enska háskóla á komanda háskóla-árl.
Styrkurinn nemur £320 til hvers styrkþega. Eyðublöð undir
umsóknir fást hjá brezku sendisveitinni í Þórshamri, Reykja-
vík. Umsóknir sendist fyrir 1. maí n.k. til annars hvors
okkar undirritaðra, sem úthluta styrknum, samkvæmt sam-
komulagi brezkra og íslenzkra stjórnarvalda.
Pálmi Hannesson Cyril Jackson
Brezka menningarstofnuuin
(THE BRITISH COUNCIl)
býður fjóra styrki handa mönnum, sem vilja leggja stund á
verzlunar- eða iðnaðarnám í Bretlandi. Önnur fög geta einn-
ig komið til greina við styrkveitingarnar. Styrkurinn nemur
£100 til hvers styrkþega, og er veittur til náms á komanda
háskólaári. Eyðublöð undir umsóknir fást hjá brezku sendi-
sveitinni í Þórshamri, Reykjavik. Umsóknir sendist til mín
fyrr 1. maí n. k.
Cyril Jackson
Fulltrúi British Councils á íslandi.
Fyrir tilstilli British Conncil
geta nokkrir læknakandidatar fengið stöðu við brezk sjúkra-
hús, og fá frítt fæðí, húsnæði, og auk þess £10 í laun á mán-
uði. Nánari upplýsingar um stöður þessar má fá hjá land-
lækni.
Kartöflnr.
Að gefnu tilefni er matvöruverzlunum, útgerðarfyrirtækjum,
heimavistarskólum, matsöluhúsum, sjúkrahúsum o. s. frv., svo
og neytendum almennt, hér með bent á það, að kartöflur munu
alls ekki verða fluttar inn í vor eða á komandi sumri, hvað sem
líður innlendri uppskeru, Það er þvi óumflýjanleg nauðsyn, að
þessir aðilar kaupi eða tryggi sér nú þegar þær kartöflur, sem
þeir þurfa þangað til von er nýrrar uppskeru.
Enginn má treysta þvi, að framleiðendur, sem enn eiga kart-
öflur, bíði með þær óseldar von úr viti, til þess að greiða fyrir
neytendum, og án endurgjalds.
Ef innlendir kaupendur gefa sig ekki fram von bráðar, verður
horfið að því ráði, að koma kartöflunum í verð á annan hátt.
13. apríl 1942,
Græometisverzlim ríkislns.
Kaupendur Tímans
Nokkrir menn í ýmsum hreppum landsins eiga ennþá eftir
að greiða Tímann frá síðastliðnu ári, 1941.
Það er fastlega skorað á þessa menn, að sýna skilsemi slna
sem fyrst með þvl að greiða blaðið annaðhvort beint til afgreiðsl-
unnar í Reykjavík eða til næsta. umboðsmanns Tímans.
Bóndi - Kaupir þú búnaðarblaðið FREY?