Tíminn - 23.03.1944, Blaðsíða 4

Tíminn - 23.03.1944, Blaðsíða 4
128 TÍI»IINi\, fimmtudaginn 23. niarz 1944 31. Jilao Biskupinn. Alltaf öðru hverju eru að koma frétt- ir af biskupnum vestan hafs og hinum ágætu viðtökum, sem mæta honum þar hvarvetna. Nú síðast er sagt frá fyrsta deginum, sem biskup dvaldi í Kali- forníu. Tók borgarstjórn San Pranc- iscoborgar á móti honum með við- höfn, en um kvöldið sat biskup veizlu með íslendingum. Voru þar m. a. sam- ankomnir 23 íslenzkir námsmenn og Sturla Einarsson, sem er ráðunautur íslenzkra námsmanna við háskólann þarna í borg. Sturla, sem er bróður- sonur Indriða Einarssonar, er pró- fessor í stjörnufræði við háskólann í Kaliforníu og er fyrir löngu síðan kunnur menntamaður vestra. Mjólk og mjólkurvörur. • Nú er Hellisheiði sæmilega góð yfir- ferðar og mjólk kemur líka frá Akra- nesi og Borgarnesi. Er því nóg mjólk í bænum daglega. Meðan erfiðleikam- ir voru mestir að koma mjólkinni, seldust til jafnaðar í bænum um 22 % þús. lítrar á dag í jan. en 24 þús. lítr- ar í febr. Nú í marz seljast a. m. k. 26. þús. lítrar á dag. Skyr seldist í jan. — febr. um 1100 kg. á dag, en á þessum mánuði nokkru meira. Rjómi seldist allur sem til féllst. Smjör kom örlítið á markaðinn um daginn, með- an ekki var hægt að flytja eins mikla mjólk og þurfti, en venjulega er mikil smjörekla, því það sem skilið er af mjólk í mjólkurbúunum, nægir ekki til að fullnægja rjómaþörfinni. Ostar voru líka algerlega þrotnir á mark- aðnum, en eru_nú að byrja að koma aftur. Mjólkurverðið er nú kr. 1,45 lít- ir. rjómi kr. 9,20 lítir og skyr kr. 2,48 kg. Vísitölur. Vísitala framfærslukostnaðar í þess- um mánuði hefir nú verið reiknuð og reyndist vera 265 stig, eða tveim stigum hærri en í febrúar. Húsaleigu- vísitalan hefir einnig verið reiknuð fyrir tímabilið 1. apríl til 1. júní og verður hún 136 stig eða einu stigi hærri en núgildandi vísitala. Hækk- anirnar stafa aðallega af hækkuðu kaupgjaldi. Skíðamótið. Skíðamót Reykjavíkur, sem áður hefir veriö getið hér í bæjarfrétt- unum, hélt áfram um síðustu helgi. Björn Blöndal (K. R.) varð fystur í göngunni, en Sveinn Sveinsson (í. R.) í stökkinu. í bruni var ekki hægt að keppa vegna óveðurs. Skíðastökk. Norðmannafélagið gengst fyrir að Norðmenn sýna stökklistir sínar að Kolviðarhóli kl. 12 á hádegi n. k. mánudag. íslenzkum og norskum skíða- mönnum er boðin þátttaka og eiga þeir að gefa sig fram við Jón Kaldal sem fyrst. Strandmenn. 38 menn af hinum þrem skipum, sem strönduðu á Fossfjöru á Síðu eru nýkomriir til bæjarins, en þrír liggja austur frá ennþá, vegna kals og meiðsla. Verið er að reyna að ná hin- um strönduðu skipum út og eru nokkr- ar vonir um að það takist. Tryggingar. Borgarstjóri hefir nú undirskrifað samningana um brunatryggingarnar milli Reykjavíkurbæjar og Almennar trvggingar h. f. Taka Almennar trygg- ingar h. f. við tryggingunum 1. næsta mánaðar. Lokunartími. Samkvæmt samkomulagi kaup- manna og Verzlunarmunnafélags Reykjavíkur, er ráðgert að loka sölu- búðum í sumar kl. 7 á föstudögum i stað kl. 8 undanfarin sumur og á laugardögum kl. 12 á hádegi í stað kl. 1 áður'. Leigugarðar. Bæjarverkfræjfingur aðvarar þá, sem ætla að nota garða sína í sumar, en hafa ekki enn borgað leiguna af þeim, að koma sem fyrst á skrifstofu sína og borga garðleiguna. Ný bók. „Vörðubrot" eftir Jónas Guðmunds- son er nýkomin út. Eru það spádóm- ar, sem stýðjast við „Pýramídann mikla". Sagt er um bókina m. a.: „Heimsstyrjöldin var sögð fyrir, krepp- an mikla, yfirstandandi heimsstyrjöld og loks hafa fjölmargir atburðir þeirr- ar styrjaldar verið sagðir fyrir með svo mikilli nákvæmni, að ekki hefir skeikað um dag." — „Sagðir eru fyr- ir örlagaríkir atburðir, er gerast munu á þessu ári — sagðir fyrir upp á dag." Það er Guðjón Ó. Guðjónsson, sem gefur bessa bók út og er hún 320 bls. og kostar 25 krónur. Heimili og skóli, 1. hefti 3. árg. hefir borist Tímanum. Efnið er: Áhrif kristindómsins á mót- un skapgerðar, eftir Jón Þ. Björnsson, Helgi Elíasson, eftir Snorra Sigfússon, Syndir feðranna, eftir Hannes J. Magnússon, Skriftarnám, eftir Marinó S. Stefánsson, Unglingaregla I O. G. T„ eftir Hannes J. Magnússon o. fl. Óþefur. Lögreglustjóri hefir nýlega birt að- vörun við að bera áburð, sem leggur megnan óþef af á tún og i garða, sem li-"*.ja að almannafæri. Einu sinni var kveðið í tilefni af svona áburði: „Út við grænan Austurvöll sem angar lengi á vorin." Þetta vaf kveðið af því að þefmikill foraráburður var í þá daga borinn á Austurvöll. — En hvað ætli bæjaryfirvöldin, sem nú eru, líði lengi allan óþefinn, sem leggur yfir Vest- urbæinn, þegar vindur blæs frá Eiðsgrandanum ? Á víðavangi (Framh. af 1. slðu) vera. Sem slíkur verður hann að hafa frjálsræði til beggja handa, þó að sjálfsögðu verði að leggja honum þá skyldu á herðar að nota það frjálsræði þjóðinni til farsældar." Undir þessi ummæli Dags mun vafalaust allir Framsóknarmenn taka. Eins og þar kemur rétti- lega fram eru báðir aðalflokk- arnir, sem eru sitt til hvorrar handar við Framsóknarmenn, ekki samstarfshæfir fyrir um- bótasinnaðan miðflokk, eins og sakir standa. Hvor þeirra batn- ar fyrr, getur enginn sagt um fyrir fram. En meðan þetta ástand varir verður að nota þá eða hluta af þeim sem „eitur- lyf" gegn skaðræðisverkum eða til að koma fram vissum um- bótamálum, ef unnt er. Þannig voru Jón á Reynistað, Pétur Ottesen og Ingólfur ' á Hellu notaðir á síðasta þingi til að hrinda ofsókn kommúnista gegn bændum, eins og Dagur bendir réttilega á. Á sama hátt voru kommúnistar notaðir á þingi í vetur til að fá aukna fjárveitingu til Krýsuvíkurveg- arins, þegar meirihluti Sjálf- stæðisþingmanna og Morgun- blaðið snerust gegn því máli. 1/ ö gtak Samkvæmt kröfu útvarpsstjórans í Beykjavík og að undaiigeiignum úr« skurði, verða lögtök látin fara fram fyrir ógreiddum afnotagjöldum af út- varpi fyrir árið 1943, að 8 dögum liðn- um frá Mrtingu þcssarar auglýsingar. Borgarfógetinn í Reykjavík, 22. marz 1944. Kr. Kristjánsson settur. Pallíettur Rauðar, grænar, bláar, hvít- ar, svartar ,silfraðar, kopraðar og gylltar. H. Toft .Skólavörðustíg. 5. Sími 1035. Hugleíðíngar mmar og nágrannanna (Framh. af 2.. siðu) því frumstæða stigi, sem hún hefir viða staðið á, svo að land- búnaðurinn geti staðið, jafnt að vígi og aðrir atvinnuvegir landsmanna um alla tækni. Þá finnst mönnum ekki síður nauðsynlegt að auka skipakost- inn, jafnvel okkur sveitakörl- unum, sem aldrei sjáum ef til vill út á sjóinn, finnst þess full þörf, þegar við lítum á þá hluti frá þjóðhagslegu sjónarmiði, og það er nú það sjónarmið, sem við segjum að allir eigi að hafa. Það er svo.sem margt ógert. Þótt hér sé drepið á fá atriði, þá er það fæst af því sem gera þarf. Þó sumum finnist kannske að fjármálahugsun okkar bænd- anna sumrá sé heldur smá, þá dylst okkur samt ekki, að allar umbætur útheimta fjármagn, og því meira fé, því stærri sem þær eru. Því segjum við: Ekki dugir fyrir þegnana að kveinka sér, þótt seilzt sé í vasa þeirra eftir Sendiherra hjá norsku stjórninní Samkvæmt frétt til norska blaðafulltrúans hér, hefir Stef- án Þorvarðarson sendiherra ís- lands í London, gengið á fund Hákonar Noregskonungs, en sendiherra er, eins og kunnugt er, einnig sendiherra íslands hjá norsku stjórninni. - • Fræðimannastyrkir (Framh. af 1. síðu) son, bókavörður, Geir Jónasson, magister, Guðbrandur Jónsson, prófessor, Indriði Indriðason, rithöf., Lárus Blöndal, bóka- vörður, Lúðvík Kristjánsson, fræðimaður, Þorvaldur Þórar- insson, lögfræðingur. 600 kr.: Einar Guðmundsson, þjóðsa-gnaritari, Jóhann Hjalta- son, rithöf., Jón Thorarensen, prestur, Kristleifur Þorsteins- son, fræðimaður, Pétur Jónsson, fræðimaður, Stefán Jónsson, fræðimaður, Þorsteinn Bjarna- son, fræðimaður. Þá hefir menntamálaráð einnig úthlutað námsstyrkjum og verður síðar skýrt frá þeim úthlutunum. Veitingastofur. Ráðgert er að loka eitthvað af veit- ingastofum, sem ekki hafa veitinga- leyfi í lagi eða hafa ófullkominn húsa- kost og útbúnað. Er minni þörf lyrir veitingastofur síðan fækkaði nokkuð í bænum. En þó er skortur enn á veit- ingastöðum, sem séu heimilislegir og vistlegir fyrir þá að dvelja á, sem eng- in eiga hé"imili. Menn þurfa að geta átt^kost á stöðum svipuðum og t. d. Gimli, þar sem menn geta telft, spil- að og rabbað saman, rétt eins og það væri þeirra eigið heimili. En þessa þraut geta menn bezt leyst með mætti samvinnunnar. tekjum í ríkissjóðinn, ef þeir sjá að því fé er varið fyrir fólkið og framtíðina. Hinu kunna þeir verr, að sjá miljónirnar hverfa án þess að skila þeim neinu. Skipulag framleiðslunnar. Það hefir verið um það ritað ög rætt, að það þyrfti að skipu- leggja landbúnaðarframleiðsl- una. Við spjöllum oft um þetta grannarnir, og erum þeirrar skoðunar, að þess sé full þörf. Það er nú kannske af því, að við erum svo smáir í fram- leiðslunni, að við búumst ekki við að tapa neinu við það. Líka getur það verið af því, að skipu- lagsleysið hefir gert okkur mik- ið tjón, eins og t. d. 1939—1940, þegar við urðum að henda hluta af sölukartöflum okkar fyrir það, að of lítið var hugsað um að gera okkur verðmæti úr þeim. Ég veit reyndar ekki, hvort það var skipulagsleysi eða eitthvað annað, sem var þess vaídandi, að K. A. S. K. varð að liggja uppundir ár með mik- inn hluta af kjötinu óseldu í ó- nýtum umbúðum, sem hafði þær afleiðingar, að kjötið skemmdist. Vafalaust eiga þess- ar skemmdir svo þátt í þvi, að við fáum ekki fullar 4 kr. fyrir kjöt-kg. til jafnaðar á dilkakjöt fyrir ársframleiðslu 1942. Það er eitthvað lægra en vísitölú- nefndin gerði tillögur um, að við bændurnir fengjum. Var þar ekki talað um kr. 6,82? Við segj- um, grannarnir, að það sé til lítils að vera að lofa okkur bændunum miklu, þegar efndir geta ekki orðið. Ef svo væri, að þetta verð væri fyrir neðan það, sem aðrir kjötframleiðendur fá fyrir framleiðslu 1942, þá er ég hræddur um að'hljóð komi úr horni um það ranglæti, sem þeir eru beittir, er verða að liggja með kjötið fyrir það, að aðrir ganga fyrir markaðinum. En um það væri ekkert að^ segja, ef kjótið allt væri verðjafnað og það hefir kannske verið gert. Ég er því enn ekki nógu kunnugur. Við grannarnir teljum, að skipulagning framleiðslunnar mundi skapa meira öryggi um alla framleiðslu og sölu en nú er. Það er þetta öryggi, sem ekki má undir höfuð leggjast. Á því byggist framtíð landbúnaðarins, en ekki því, að hver framleiði í kapp við annan, án markaðs- vona og við óheppilega stað- hætti eins og oft vill verða. Mig minnir, að Búnaðarþing í fyrra teldi æskilegt, að bænd- urnir sjálfir efndu til samtaka um þetta. Það teldi ég líka, ef þess væri kostur. En eftir hverju er þá fyrir okkur að bíða að bera okkar ráð saman? Mér sýnist að hvert ár, sem líður, leiði það betur í ljós, að þetta skipulag er okkur nauðsynlegt. Þeir tímar, sem í hönd fara, geta þó kannske ýtt enn meir á það en okkur grunar. Stofnum nú til allsherjar fé- lagsskapar, bændurnir, og lát- um þetta mál, skipulagning landbúnaðarframleiðslunnar, Erlent yfirlit. (Framh. af 1. síðu) þátt í hernáminu, að Þjóðverj- ar hafi verið farnir að van- treysta Ungverjum. Nokkuð er og það, að Ungverjar hafa í seinni tíð ekki sent neitt her- lið til austurvígstöðvanna, eins og þeir gerðu um skeið. Fyrir tilstyrk Þjóðverja hafa Ungverjar á undanförnum ár- um endurheimt allmikið af því landi, sem þeir urðu að láta af hendi við Rúmena, Jugoslava og Tékka eftir seinustu heimsstyrj- öld. Landið var 36 þús. fermílur eftir styrjöldina, en er nú talið 62 þús. fermílur. Land það, sem Ungverjar hafa endurheimt, er byggt af mörgum þjóðflokkum og eru ungverskt fólk ekki nærri því alls staðar i meira hluta. Ungverjar hafa þó hvergi nærri fengið aftur allt það land, sem þeir héldu fyrir fyrir heims- styrjöldina, því að þá var flat- armál landsins talið 109 þús. fermílur. Ungverjar voru áður mjög illa þokkaðir af *þjóðar- brotum þeim, er þeir réðu yfir. Ungverjar eru náskyldir Finn- um að uppruna. Framan af öld- um lifðu þeir sem hirðingjaþjóð á sléttunummilli Don og Donár. Um 900 settust þeir að í núver- andi rieimkynnum sínum og má segja, að sambúö þeirra og Þjóð- verja hafi verið oftast hin örð- ugasta frá þeim tíma. Á tíma- bilinu 1000—1500 var Ungverja- land sjálfstætt konungsríki og átti oft frækna konunga. Um 1520 lentu Ungverjaland og Austurríki undir sama konung, vegna mægða. Austurríkismenn kúguðu Ungverja smátt og smátt undir sig og var sambúð þeirra hin versta. Á 19. öld háðu Ungverjar harða sjálfstæðis- baráttu og fengu sjálfstjórn á síðari hluta aldarinnar. Eftir heimsstyrjöldina skyldu þeir við Austurríki og var mesta óöld í landinu um skeið. Um tíma var þar kommúnistastjórn- undir forustu<hins illræmda Bela Kun. Rúmenskur her gerði þá inn- rás í landið og sat um skeið í Budapest. Að lokum tókst hægri mönnum að brjótast til valda undir forustu ungverska flota- foringjans Horthys og hefir hann verið ríkisstjóri síðan eða í rúm 25 ár. Að nafninu til er Horthy kallaður staðgengill kon- ungs, því að Ungverjaland er talið konungsdæmi, þótt engan konung hafi það haft á þessum tíma. Á sama hátt hefir Horthy haldið fast við flotaforingja- nafnið, þótt Ungverjaland hafi hvorki haft flota eða aðgang að sjó síðan fyrra heimsstríðinu lauk. Ungverjaland er fyrst og fremst landbúnaðarland. Jarð- eignirnar eru í höndum aðals-' manna og stórbænda, er búið hafa þannig um hnútana, að hin raunverulega bændastétt er fáfróður og kúgaður öreiga- lýður. Það er við . aðalinn og stórbændurna, sem Horthy og ríkisstjórnir hans hafa einkum stuðst, svo og iðjuhölda í borg- unum. Löngum hefir verið ótt- ast að hinir kúguðu smábændur og menntunarlausi verkalýður bæjanna gætu orðið hættulegur efniviður í byltingu í Ungverja- landi, ef losna tæki um völd Horthys. verða fyrsta mál þess félags- skapar. Þá mun hans lengi minnst í þessu landi. Skrifað á þorraþrælinn 1944. -—GAMLA BÍÓ- ICynslóðir koma — kynslóðir fara (Forever And a Day) Amerísk stórmynd, leikin af 78 frægum leikurum. Sýnd kl. 7 og 9. DULCY Gamanmynd með ANN SOTHERN JAN HUNTER ROLAND YOUNG Sýnd kl. 5. ? NÝJA BÍÓ. Eiginkonur liljómiistarmanna (Orchestra Wives). Skemmtileg „músikmynd". Aðalhlutverk: LYNN BARI. ANN RUTHERFORD. CAROL LANDIS. VIRGINIA GILMORE. CESAR ROMERO. GLENN MILLER og hljóm- sveit hans. Sýnd kl. 5, 7 og 9. Skíðaleistar ^jéleisíar í heíidsöiu Samband ísh sam vinnttl éiaga Sími 1080. Ráðsmaður óskast Ráðsmannsstaðan á biiinu Lundi í IiUndar- reykjadal, er laus frá 10. maí n. k. Tilboo sendist fyrir 5. apríl n. k. Unplýsingar gefur Herluf Clausen Vi.Mni.-l 63, kl. 13-1 daglega. Höium íyrírííggjandí allar teg. ai blóma- og matjurtafræi Utan Reykjavíkur fæst fræ frá okkur í eftirtöldum verzlunum: Yerzlun Þuríðar Sæmnndsen, Blönduósi Yerzlun Eysteins Bjarnasonar, Sauðárkróki Verzlun Ingimundar Jónssonar, Keflavík Verzlun Margrétar Johnsen, Vestmannaeyjjum Blóin & Ávextir Sími 2717. Ten-Test (tré-tex) þilplötur Eigum von á TEN-TEX ÞILPLÖTUM á næstunni. Þeir, sem hafa gert pantanir hjá okkur, tali við okkur sem fyrst. Sænsk-íslenzka verzlunariélagíð Rauðará. — Sími 3150. Vönduð ^mokingföt einhneppt, ýmsiar stærðir. Klæðagerðtn ULTIMA Skólavörðustíg 19. (Ath. Símanúmerið er 3321, en ekki það, sem stendur í skránni).

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.