Tíminn - 22.09.1944, Blaðsíða 4

Tíminn - 22.09.1944, Blaðsíða 4
356 TÍMmN, föstndaginn 23. sept. 1944 89. MafS s ÚR BÆIVIJM Fjórða þingr «. Sambands starfsmanna ríkis og bæja yar háð hér í bænum um síðastliðna helgi. Voru þar rædd ýms hagsmuna- 'mál opinberra starfsmanna og var m. a. skorað á Alþingi að samþykkja ný launalög og lög um réttindi og skyldur opinberra starfsmanna. Forseta íslands var sent árnaðarskeyti. Stjórn Sam- bandsins vár endurkosin, en hana skipa: Sigurður Thorlacius skólastjóri, formajSur, Lárus Sigurbjörnsson full- trúi, varaformaður. — Meðstjórnendur: Ásm. Guðmundsson prófessor, Ágúst Sæmundsson símritari, Guðjón B. Baldvinsson deildarstjóri, Kristinn Ár- mannsson menntaskólakennari og Þor- valdur Árnason skattstjóri. Nauðgun. 16 ára gömul stúlka varð fyrir árás á Ásvallagötu aðfaranótt mánudags siðastl. Réðst maður aftan að henni, dró hana inn í húsagarð, og þegar stúlkan reyndi að hrópa, stakk hann klút upp í hana og barði hana höfuð- högg. Hann hafði síðan samræði við hana. Stúlkan var mjög illa til reika, er hún komst heim. Ekki þekkti hún manninn né treystir sér til að lýsa honum, en heldur að hann hafi verið útlendingur. Kveð j usamsöngur. -Karlakór Reykjavíkur efnir til sam- söngs í Gamla Bíó í kvöld, með aðstoð Þorsteins H.^Hannessonar og Kjartans Sigurjónssonar, en þeir eru báðir é förum til Englands til söngnáms. Er hér um að ræða kveðjuhljómleika, því að báðir söngvararnir eru félagar í kórnum. Syngja þeir einsöng með að- stoð kórsins, en einnig sjálfstætt. Und- irleik annast frú Bára Sigurjónsdóttir, Dr. Victor von Urbantschitsch og Pritz Weisshappel. Árás. Síðastl. mánudagskvöld varð 13 ára gömul stúlka fyrir árás á Laugarnes- vegi. Segir stúlkan, að útlendingur haíi gengið til sín og ávarpað sig, en hún kvaðst ekki hafa sinnt þvl. Maður- inn réðist þá að henni og reyndi að draga hana út fyrir veginn, en þegar hún streittist á móti, tók hann upp hníf og otaði að henni. Stúlkan ætlaði að bera af sér lagið og skarst við það á hönd óg hné. í þessum svifum bar að bifreið, og hljóp þá maðurinn burt, en stúlkan fór i næsta hús og bað um aðstoð. Lögreglunni var síðan gert að- vart, og bundið um meiðsli stúlkunnar sem var flutt heirn til sín. Á Landsbókasafninu er nú sérstök bókasýning í tilefni af því, aff 100 ár eru liðin síðan fyrsta bókin var prentuð í Reykjavflt. Björgun. Ungur sjómaður, Karl Kristjánsson, Sjafnarg. 12 Reykjavík, 17 ára að aldri, vann það afrek fyrra laugardag ,að bjarga félaga sínum, er fallið hafði út af v.s. „Jakobi", er skipið var á' siglingu á Faxaflóa. Var þegar kastað til hans bjarghring og skipinu snúið en við fyrstu tilraun mistókst að leggja því að manninum. Sast um leið, að hann hafði misst taki á bjarghringnum og var að sökkva. Karl, sem er háseti á „Jakobi", kastaði þá af sér sjóstíg- vélum sínum og stakk sér til sunds Tókst honum von bráðar að synda með manninn að bjarghringnum, þar sem þeir héldu sér, unz þeim var bjargað um borð. Má þetta teljast mjög íræki- legt afrek af svo ungum manni sem Karl er. Hjúskapur. gær voru gefin saman í hjónaband af síra Jóni Thorarensen ungfrú Hanna Karlsdóttir, Reynimel 40 og Sigurður Einarsson skrifstoíustjóri, sama stað. Walterskeppni 'knattspyrnufélaganna lauk síðastl. sunnudag. Valur og K. R. kepptu til úrslita og vann Valur með 5:1. Hjónabönd. Síðastl. laugardag voru gefin saman í hjónaband ungfrú Guðfinna Einars- dóttir, Brávallagötu 46, Rvík, og Jón Jónsson bóndi að Stóra-Dal í Húna- vatnssýslu. — Einnig voru gefin saman systir brúðgumans, ungfrú Hanna Jónsdóttir frá Stóra-Dal og Sigurgeir Hannesson frá Blönduósi. Hjónavígslan fór fram að Stóra-Dal. Síðastl. laugardag voru gefin saman í hjónaband ungfrú Sigríður Ólafs- dóttir (Ólafs Th. Guðmundss. bygg-, ingameistara) og dr. John MacKenzie, starfsmaður hjá brezku sendisveitinni. Heimili þeirra verður 1 Garðastræti 43. Frv. atvinnnmálaráðh. (Framh. af 1. síðu) hvert ár til þess sveitarfélags, sem hún er rekin i, þó ekki yfir 25% af útsvörum hlutaðeigandi sveitarfélags. Að öðru leyti er verksmiðjan undanþegin öllum sköttum og gjöldum til sveitar- sjóðs og ríkissjóðs. — Úr greinargerðinni. Kjötverðið (Framh. af 1. síðu) Enn er ekki víst, hver niður- staðan verður í þessu máli. Bún- aðarþing, sem kom saman til aukafundar í gær, mun taka þau til athugunar og vafalaust kynna sér m. a., hvort eigi sé tryggt, að bændur fái útflutn- ingsuppbæturnar úr ríkissjóði. Verði því hafnað, verða það þeir, sem það gera, en eigi bænd- ur, er ábyrgð bera á þeirri dýr- tíðaraukningu, er af því hlýzt. I greinargerð fyrir frv. segir: Á undanförnum árum hefir allmikið verið rætt og ritað um stofnun áburðarverksmiðju hér á landi, án þess að þær umræður hafi þó enn þá hrint af stað framkvæmdum í málinu. Athug- anir og rannsókhir hafa þó verið gerðar til undirbúnings því, að hafizt yrði handa. Atvinnumála- ráðuneytið fékk hingað til lands á s. 1. hausti verkfræðing frá einu þekktasta verkfræðinga- firma í þessari grein í Banda- ríkjunum. Álitsgerð hans ásamt fleiri -athugunum er prentuð hér með frumvarpinu sem fylgiskjöl. Það virðist vera skoðun áhuga- í landbúnaðarmálum, að rétt sé og æskilegt að hraða stofnun áburðarverksmiðju, og telja ýmsir, að nú sé hinfl hentugi tími til þess, ekki sízt vegna hins mikla fjármagns, sem þjóð- inni hefir fallið í skaut á und- anförnum árum fram yfir það, sem áður hefir verið og senni- lega verður að loknu því stríðs- ástandi, sem nú er. Ríkisstjórnin er einnig þeirrar skoðunar, að ekki megi láta þessa velmegun- artíma líða hjá, án þess að gerðar séu fastar ákvarðanir, um framkvæmdir þessar og mark- viss undirbúningur að' því haf-' inn svo fljótt sem verða má. Um stærð verksmiðjunnar er gert ráð fyrir, að vinnslugeta hennar nægi til framleiðslu köfnunarefnisáburðar þess, sem þarf í landinu. Munu !ársþarf- irnar vera 3000—4000 smál. af þeirri áburðartegund einni, og er þá miðað við innflutning síð- ustu ára til landsins og óskir jarðræktarmanna um kaup á honum. Ræktaða landið eykst i árlega, og mörgum verður enn ljósari nauðsyn þess að bera nægilega vel og mikið á, og mætti því búast við, að ársþarfir yrðu vaxandi. Stærð verksmiðj- unnar er því hugsuð miðuð við rúmlega 5000 smál. ársfram- leiðslu miðað við innihald 20y2% köfnunarefnis. Jafnframt því að reisa verk- smiðjuna sjálfa 'er nauðsynlegt að tryggja henni nægilega orku til vinnslunnar. Fyrir því er á- kveðið, að fjárframlag ríkisins nái einnig til útvegunar hennar. Ætlazt er til, að verksmiðjan sé sjálfseignarstofnun, og 'jafn- framt eru sett ákvæði, sem tryggi það, að verksmiðjan sé hvorki seld né veðsett. Að því lúta ákvæði 2. gr. Sjálfsagt virðist, að verksmiðj- an hafi sérstaka stjórn, er skip- uð sé af ríkisvaldinu .og þeim aðilum, sem eru fulltrúar þeirr- ar atvinnugreinar, er mestra hagsmuna hefir að gæta og mest á undir því, hversu tekst um þessa stofnun, en það eru Búnaðarfélag ísland's og Sam- band ísl. samvinnufélaga. Mik- ill meiri hluti tilbúna áburðar- ins er keyptur af deildum þess síðarnefnda. Þriðja manninn í stjórninni er ætlazt til, að land- búnaðarráðherra skipi. Til þess að málinu sé ekki frestað um- fram þörf, er hér gert ráð.Jyrir, að verksmiðjustjórnin taki til starfa strax að lokinni lagasetn- ingu þessari. Að því lúta ákvæði í 3. gr. frumvarpsins. Verksmiðjustjórninni er feng- ið vald í hendur að ákveða, hvar reisa skuli verksmiðjuna, og að annast allan undirbúning um framkvæmdina. Er ætlazt til þess, að verksmiðjustíornin hafi hin beztu skilyrði til þess að hafa þetta hlutverk á hendi. Á verksmiðjustjórnin síðan að vera raunveruleg yfirstjórn verksmiðjunnar, en ræður að sjálfsögðu framkvæmdastjórn fyrir hana. í 8. gr. er ákvæði um, að á- burðarsala ríkisins kaupi af verksmiðjunni framleiðslu hennar fyrir kostnaðarverð. Verður verksmiðjan þá ekki verzlunarfyrirtæki sjálf, og virð- ist réttast, að áburðarsalan ann- ist þau viðskipti, þar sem líka einhver aðili verður að hafa á hendi innflutning og verzlun með aðrar tegundir áburðar en Erient yfirlit (Framh. af 3. síðu) ur, Lippmann, hefir nýlega í bók um næstu friðarsamninga, látið svo ummælt, að Banda- menn gætu ekki þolað það, að Þjóðverjar yrðu bandamenn Rússa og „bolsevisminn', næði þannig að Atlantshafinu. Lipp- mann er einn af helztu stuðn- ingsmönnum Dewey, en svip- aðra skoðana hefir gætt hjá fleiri stuðningsmönnum hans. Blaðamenn, sem voru í Hels- ingfors í vor, þegar Ribbentrop kom þangað, segja að hann hafi lagt megináherzlu á þetta á- greiningsefni Bandamanna og Rússa. Ribbentrop á að hafa sagt í þröngan hóp: Raunveru- lega höfum við tapað stríðinu, en við.þerjumst áfram, þyí að samvinna Bandamanna og Rússa hlýtur að bresta. Banda- menn geta ekki þolað kommún- isma í Þýzkalandi. Þeir verða að nota Þýzkaland sem vígi gegn kommúnismanum. Þétta mun almenningi í löndum Banda- manna stöðugt verða ljósara og ljósara og við verðum að þrauka þangað til sá skilningur er orð- inn almennur. í blöðum Bandamanna er bent á það, að þessar vonir Rib- bentrops séu falsvonir einar, ef hann byggi þær á því, að samið verði við nazista. Það verði aldrei gert. Þau státa líka af því, að fullt samkomulag sé milli Bandamanna og Rússa um Jþessi mál, en athyglisvert 'er það samt, að framtíð- Þýzka- lands skuli' rædd á sérfundi Churchills og Roosevelts. Gizka ýmsir á, að það kunni að stafa af því, að Bahdamenn ætli ein- if að hernema Þýzkaland. Á víðavangi. (Framh. af 1. siBu) benzínsölufélagið í bænum, en nú er það orðið það langstærsta. Talið er, að olíufélögin græði 200 kr. á hverri benzínsmálest, sem seld er í Reykjavík, en mik- ill frádráttur verður á þessu hjá olíufélögunum, sem selja bgnzín út um land, því að þar verður víða tap á sölunni. Hjá Nafta kemur enginn slíkur frádráttur til greina. Ætla má, að benzín- saia Nafta í Reykjavík nemi daglega 40 smál. og er þá hreinn hagnaður þess 8000 kr. á dag eða 240 þús. kr. Það er því ekkert undarlegt, þótt Einar Olgeirsson og félagar hans hafi hindrað samúðarverkfallið við Nafta og reyni að hafa verkfallið hjá hin- um olíufélögunum sem lengst. Benzínverkfallið er nú búið að standa á annan mánuð. Einar Olgeirsson og félagar hans eru búnir að græða á 400. þús. þús. kr. En starfsmenn hinna olíu- félaganna, sem hefir verið sigað út í verkfallið, eru búnir að tapa a. m. k. 100 þús. kr. og það myndi taka þá ein 2—3 ár að fá það tap bætt, þótt þeir fengju allar sínar kröfur fram og kaupgjald héldist óbreytt þann tíma, sem litlar líkur eru þó til. þá, sem framleidd er í verk- smiðjunni. Wokkrar upplýsingar Úr fylgiskjölum frv. þykir rétt að geta þessara upplýsing: Ameríski verkfræðingurinn, sem áður er nefndur, rannsak- aði skilyrði fyrir starfrækslu verksmiðjunnar á Svalbarðseyri, Húsavík og Oddeyri norðan- lands og á Brekku og Miðsandi og við Elliðaár sunnanlands. Á- leit hann Oddeyri bezta staðinn norðanlands og Elliðaár sunn- anlands. Til þess að hægt sé að starfrækja verksmiðjuna á Odd- eyri þyrfti að auka Laxárvirkj- unina um nær 6000 árskw. og virkjunin myndi kosta 7.4 milj. kr. Til þess, að hægt væri að starfrækja verksmiðjuna við Elliðaár, þyrfti að virkja Efra- Sogið, og áætlar Steingrímur Jónsson rafmagnsstjóri, að 11 þús. ha. stöð þar myndi kosta 22.7 mill. kr. Stofnkostnaður verksmiðj- unnar sjálfrar er áætlaður 1.100 þús. dollarar eða ca. 7.15 milj. ísl. króna. Er þá gert ráð fyrir efniskaupum vestra og miðað við núgildandi kaupgjald. Ár- legur rekstrarkostnaður er á- ætlaður 328 þús. dollarar eða 2.13 milj. isl. kr. og er þá miðað við *- TJARNARBÍÓ KVENHETJUR („So Proudly We Hail") Amerísk stórmynd um affek hjúkrunarkvenna í ófriðnum. Aðalhlutverkin leika: CLAUDETTE COLBERT PAULETTE GODDARD VERONICA LAKE. Sýnd kl. 4, 6% og 9. ^JAMLA BÍÓ- *l*. BRIJÐKAUPI AFLÝST - (Dr. Kildare Goes Home) LIONEL BARRYMORE LEW AYRES LARAINE DEY.. ' Sýnd kl. 7 og 9. SÖNGMÆRIN. (Cinderella Swings It) GLORIA WARREN (lék í „í hjarta og hug") HELEN PARRISH DICK HOGAN. Sýnd kl. 3 og 5. ? NÝJA EÍÓ. Hagkvæmt hjónaband („The Lady is Willing") Rómantísk gamanmynd. Aðalhlutverk: MARLENE DIETRICH, PRED MACMURRAY. Sýnd kl. 5, 7 og 9. .o^p-o^o—»(v«»«—."—»; COLDEN CENTER inniheldur öll beztu efni hveit- isins. Sérstaklega auðugt af náttúrulegu B1 vítamín. Læknar og næringarefna- fræðingar mæla með .. GOLDEN CEMTER. App?e**d %f ALFRED W. McCANN LABORATORŒS HEILDSOLUBIRGÐIR: EGGERT KRISTJÁNSSON & Co„ h.f. Til söiu: Ný fjárbyssa, sængur, kopar- rúmstæði, eikarbo^rð. — Hring- bráut 213, III. hæð til hægri. TEYGJU-AXLARÖNÐ HÖRTVINNI FISKIGARN HERRASOKKARÖIVD TÍTUPRJÓÍVAR OLYMPIA Vesturgötu 11 núverandi kaupgjald hér og að kwst. kosti 5 aura. Gert er ráð fyrir að ársframleiðslan sé 3150 smál. ammoníumnitrats, er að innihaldi samsvari 5370 smál. nótrókalki (20y2% N2). Það sézt á þessu, að framtíð áburðarverksmiðjunnar er mjög undir því komin, að auðið verði að tryggja henni ódýrt rafmagn og verður að velja henni stað með tilliti til þess. Sérvirkjun fyrir hana kemur vart til greina, a. m. k. á þeim stöðum, sem hér er minnst á, og mun hún því þurfa að njóta góðs af þeim stórfelldu raforkufram- kvæmdum, sem ráðgerðar eru og byggjist eiginlega á þeim. Sú til- laga, að hún geti notazt við af- gangsrafmagn í Reykjavík að næturlagi, stenzt ekki að áliti hins ameríska verkfræðings. Það er vitanlega ekki útilok- að, að hægt verði að fá ódyrari vélar en í Ameríku og lækka þannig stofnkostnaðinn. Eins ætti að mega gera ráð fyrir þvf, að kauþ"gjald lækkaði. Þess þegna eru nokkrar vonir til þess, að stofnkostnaðurinn geti orðið lægri en í áætlun ame- ríska verkfræðingsins. Eins kynni að vera hægt að ^finna ó- dýrari stað en nú er reiknað með, t. d. stað, sem væri nær orkuverinu og rafleiðslurnar yrðu því styttri. Kemur þetta vitanlega allt til athugunar hjá fyrstu stjórn verksmiðjunnar. Orðsendíng tilbændaá garnaveikísvæðinu. Rannsóknastofa Háskólans óskar að kaupa garnir úr garna- veiku fé í því augnamiði að vinna úr þeim efni til prófana á veikinni. Prystihúsin á Selfossi, Vopnafirði og Reyðarfirði munu veita slí.kum görnum móttöku. í Skagafirði tekur Pétur Jónasson á móti görnum. Rannsóknastofan sér um flutning á görnum frá frystihúsunum til Reykjavíkur og mun greiða 10 krónur í þóknun fyrir hverja görn sem reynist sýkt. Garnirnar ber að hirða þannig: Strax eftir að kindinni er slátrað skal görnin rakin á venjuleg- an hátt. Þá skal hleypa innan úr henni og klippa frá þann hlut- ann, sem grunaður er um sýkingu. Því næst skal skola sjúka hlutann að innan og má það annaðhvort gera með því að láta vatn renna beint í gegn um hana úr krana eða hella inn í hana úr könnu og hleypa jafnóðum úr görninni vatninu. Þegar ekki er eftir gamainnihald lengur, er görnin pökkuð inn í smjörpappír eða líkar umbúðir og henni komið fyrir í frystingu, sem alira fyrst. Bezt er að görnin komist í frost samdægurs og ekki síðar en daginn eftir slátrun, og mun Rannsóknastofan síðan sjá um flutning á þeim þaðan. Nauðsynlegt er að görnin sé vel merkt. Skrifa skal nafn og heimilisfang eiganda, aldur kindarinnar, dánardag og númer ef hún hafði verið tölumerkt. Bezt er að skrifa greinilega með blý- anti á pappír, sem þolir raka. Þess er vænst, að bændur bregðist vel við þessari málaleitan og láti helzt enga sjúka görn glatast. Rannsóknastofa Háskólans. Björn Sigurðsson. Væri því mikið unnið við það að fá frv. samþykkt og koma málinu þannig á nýjan rekspöl. Undirbúningsverk það, sem at- vinnumálaráðherra hefir látið "vinna, mun og vissulega verða til þess að hrinda því lengra áleiðis. 1

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.