Tíminn - 14.01.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 14.01.1947, Blaðsíða 1
RITSTJÓRI: ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON ÚTGEPANDI: FRAMSÓKNARPLOKKURINN J Símar 2353 og'4373 < EjíENTSMIÐJAN EDDA h.f. RITST JÓRASKRIFSTOPUR: EDDUHÚSI. Llndargötu 9A Símar 2353 óg 4373 AFGREIÐSLA, INNHEIMTA OG AUGLÝSINGASKRIFSTOFA: * EDDUHÚSI, Líndargötu 9 A Sími 2323 31. árg. Reykjavík, þriðfjudaginii 14. janiiar 1947 f^ *» ¦**¦ ^¦^-^-^¦^* Tveir keppinautar á þingi sameinuðu þjóðanna 8. blnð Eins og rakið er í grein Ólafs Jóhannessonar í blaöinu í dag urðu deil- ur milli Mrs. Pandit og Smuts hershöfðingja um réttlndi Indverja í SuS- ur-Afríku. — Á efri myndinni er Smuts að tala við Carlos Romulo, herforingja, fulltrúa Filippseyia. Á neðri myndinni er Mrs. Pandit og einn félagi hennar að rœða við fulltrúa frá Argentínu. — Stefán Jóhahn vinnur að myndun ríkis- stjórnar þriggja stjórnmálaflokka Sósíalistar hófu samninga við Ólaf Thors, meðan þeir þóttust veita Kjartani Ólafssyni stuðning Eins og skýrt var frá í seinasta blaði, sneri Stefán Jóhann Stefánsson sér til allra þingflokkanna á föstudaginn var og ósk- aði eftir, að þeir kysu nefnd til viðræðna við hann um stjórn- armyndun. Pramsóknarflokkurinn og Sjálfstæðisflokkurinn nrðu strax við þessum tilmælum, en Sósíalistaflokkurinn neit- aði að ræða um stjórnarmyndun undir forustu Stefáns. Stefán hefur síðan, ásamt fulltrúum frá Alþýðuflokknum, rætt við full- trúa frá • Framsóknarflokknum og Sjálfstæðisflokknum um sam- stjórn þessara þriggja flokka. Á þessu stigi verður engu spáð um niðurstöður þeirra viðræðna. Hví fól forsetinn Stefáni Jóhanni stjórnarmyndun? Manna á milli hefir sú aðferð forseta íslands nokkuð verið gagnrýnd, að hann skyldi snúa sér strax til formanns minnsta þingflokksins, þegar Ólafur Thors gafst upp, en ekki snúa sér fyrst til Framsóknarflokks- ins og Sósíalistaflokksins. í til- efni af þessu þykir rétt að skýra frá því, að forsendur forsetans fyrir þessu eru þær, að sam- kvæmt kosningaúrslitum í vor sé þeim flokkum, sem stóðu að ríkisstj., skyldast að standa fyrir stjórnarmyndun. — Að vísu sé einn flokkurinn, SósaUsta- flokkurinn, genginn úr skaftinu, en það komi þó ekki að sök, þar sem hinir tveir, sem eftir eru, Sjálfstæðisflokkurinn og Al- þýðuflokkurinn, hafi þing- meirihluta að þaki sér. Þessum flokkum sé þvi skylt að reyna fyrst, og þar eð Sjálfstæðisflokk un kom í ljós, að sósíalistar töldu sig geta sætt sig víð Kjartan Ólafsson í Hafnarfirði. Hann virtist einnig liklegur til að hafa mikið fylgi Alþýðu- flokksmanna. Þeir Steingrímur og Hermann lýstu því þess vegna yfir við Kjartan, að þeir myndu styðja hann til stjórnarmynd- unar og vinna að þvi ínnan Pramsóknarflokksins, að flokk- urinn veitti honum stuðning. Þetta var þó vitanlega bundið því skilyrði, að samkomulag næðist um málefni. Kjartan mun hafa verið mjög tregur til að taka þetta verk að sér, en þó fallizt á að reyna það, ef það yrði til að greiða fyrir stjórnarmyndun, og flokkur Tvö dánardægur Hafnarfirði og byggt hann þar upp, en þar hefir flokk- urinn nú traustast fylgi á öllu landinu. Kjartan hefir, ásamt Emil Jónssyni, haft forgöngu um flest_ hin merkilegu verk, sem flokkurinn hefir unnið þar. Hann er maður gerkunnugur at- vinnumálum, viðskiptamálum og fjármálum landsnianna, enda átt lengi sæti í gjaldeyris- nefnd og útflutningsnefnd og á nú sæti í bankaráði Lands- bankans. Álit Kjartans má og vel marka á því, að hann var einn þeirra manna, sem fyrst var reynt að fá í utanþingstjórnina 1942, en hann neitaði þvi í samráði við flokk sinn. Það er því vissulega síður en svo, að-það hafi stafað af nokkr- um brellum við Alþýðuflokkinn, að bent var á Kjartan Ólafsson til stjórnarmyndunar. Það var af fullum heilindum gert, enda munu fáir eða engir hafa reynst Alþýðuflokknum heilli og betri, þegar mest hefir reynt á, en Kjartan. Það kemur líka úr hörðustu átt, að bendla hann við kommúnistadekur, því að fáir hafa verið kommúnistum hans. veitti honum stuðntag, obarfarii eins og fyl , Alþýðu. sinn. Þann stuðning hefir Al-' þýðuflokkurinn skorazt undan að veita honum. Af hálfu Framsóknarmanna hefir það jafnan legið fyrir, að þótt þeir lýstu yfir áðurnefnd- urinn hafi gefizt upp, sé röðin um stuðningi við Kjartan Ól flokksins bezt. i Hafnarfirði sýnir komin að Alþýðuflokknum. Þetta voru skýringar þær, sem forsetinn 'gaf formanni Fram- Óheilindi sósíalista. í Þjóðviljanum er fárast mikið yfir bví seinustu dagana, að afsson, væru þeir fúsir til aði ekkert skuli hafa orðið úr Nýtt hvalveiðafélag stofnað með 1,5 milj. kr. hlutafé Laugardaginn 11. janúar 1947 var stofnað hér í bænum hluta- iélagið „Hvalfjörður", og er aðaltilgangur félagsins að reka hvalveiðar og vinnzlu hvers konar hvalafurða hér á landi. Hluta- féð er ákveðið 1.5 milj. kr., en á stofnfundi félagsins voru þegar skráð loforð fyrir 900 þús. kr., og heldur hlutafjársöfnun áfram. í stjórn félagsins voru kosnir þessir menn: Loftur Bjarnason, útgerðarmaður, formaður, Guð- mundur Kristjánsson, skipa- miðlari, varaformaður, Kristján Guðlaugsson, hæstar.l./ ritari, Egill Vilhjálmsson, forstjóri, og Othar Ellingsen, verzlunarstj. f varastjórn voru kosnir: Bene- dikt Gröndal, forstjóri, Geir Zoega, útgerðarmaður, Kol- beinn Sigurðsson, skipstjóri, Vilhjálmur Árnason, skipstjóri og Þorlákur Björnsson, fulltrúi. Þeir, sem að félagsstofnun þessari standa telja nú ein- stakt tækifæri til að koma hvalveiðum fslendinga á fjár- hagslega öruggan grundvöll, fyrst og fremst sökum þess, að gera má ráð fyrir þvl, að hið háa verðlag, sem nú er á hval- afurðum, haldist enn^ um hríð. Hvalveiðar eru nú einn aðalat- vinnuvegur Norðmanna og hafa um margra áratuga skeið verið einn öruggasti tekjustofn þeirra Á vegum áðurnefndra manna kom einn af færustu sérfræð- ingum Norðmanna hingað til landstos í nóvembermánuði s.l. og athugaði hér staðhætti. Síð- an hefir hann gengið úr skugga um að unnt yrði að fá keyptar nauðsynlegar vélar % og önnur tæki, og að hægt væri að fá hentugt hvalveiðiskip. Eftir vandlega athugun kom í ljós, að heppilegast er að byggja hvalvinnslustöðina í landi Litlasands eða Miðsands (Framhald á 4. sVBu) ræða um stjórnarmyndun uhdir stjórharmyndun Kjartans Olafs forustu fleiri Alþýðuflokks- i sonar. Þjóðviljanum væri þó sóknarflokksins á þeirri á- manna, ef það gæti greitt fyrir sæmst að tala sem minnst um kvörðun sinni aðfela formanni! heilbrigðri stjórnarmyndun.: Þaö mal> þvi aö ekki sýndi Alþýðuflokksins að reyna stjórn armyndun næst á eftir Ólafi Thors. Þáttur Kjartans Ólafssonar. í blöðum Sósialistaflokksins og Alþýðuflokksins hefir það verið rætt að undanförnu, að allmikið þingfylgi hafi verið fyrir því, að Kjartan Ólafsson í Hafnarfirði beitti sér fyrir stjórnarmyndun. í Mbl. hefir einnig verið rætt um þetta og það í þeim furðulega tón, að þetta hafi átt að vera gildra fyrir Alþýðuflokkinn og myndi hafa leitt til sjálfsmorðs hans, ef hann hefði fallizt á það. í tilefni af þesu þykir rétt að upplýsa, að farið hafa fram óformlegar viðræður milli Al- þýðuflokksins, Framsóknar- flokkstas og SósíallLstaflokks- ins um möguleika fyrir því, að þessir flokkar mynduðu stjórn saman. Af hálfu Framsóknar- manna tóku Hermann Jónasson og Stetogrímur Steinþórsson þátt i þeim viðræðum. Viðræður þessar komust aldrei nema á byrjunarstig og var einkum rætt um, að flokkarnir kæmu sér fyrst saman um mann, er hafa skyldi forgöngu um sameigin- lega stjórnarmyndun þeirra. Til- lögu þess efnis, að Framsókn- armaður he|ði forgöngu um til- raun þessa, var fálega tekið af Alþýðuflokknum, og lýstu Framsóknarmenn þá yfir, að þeir gerðu það ekki að neinu skilyrði, heldur myndu fallast á hvern annan, sem samkomu- lag yrði um. Við nánari athug- því máli, en svo, að tveimur dögum eftír að hann hafði bent á Kjartan, kaus hann tvo menn til að tala við Ólaf Thors um stjórnarmyndun undir forustu hans. Flokkur, sem telur sig reiðubúinn til að fara í stjórn undir forustu Ólafs Thors, sem Einn þeirra, sem vitanlega \ flokkur hans meiri heillindi í hefir koniið þar til greina, er formaður flokksins, Stefán Jó- hann Stefánsson. „Umhyggja" Mbl. fyrir Alþýðuflokknum. '« í tilefni af þeim ummælum Mbl., að það hefði verið gert af Þjóðviljinn kallar nú réttilega óheilindum við Alþýðuflokkinn' „versta afturhaldið í landinu", að benda á Kjartan Ólafsson ' ætti að tala um allt frekar en til stjórnarmyndunar, þykir rétt'áhuga sinn fyrir heilbrigðri að bæta við nokkrum orðum.! „vinstri stjórn". Kjartan Ólafsson er einn reynd- I Þjóðviljinn ætti lika að gera asti og vinsælasti leiðtogi Al-. sér þess grein, að það er ekki þýðuflokksins. Hann hefir öðr- ' til að greiða fyrir slíkri stjórn, um fremur rutt flokknum braut' (Framhald á 4. síðu) .. Magnús Björnsson náttúru- fræðingur andaðist hér í bæn- um 10. þessa mánaðar. Bana- mein hans var heilablóðfall. Fæddur var Magnús að Gils- stöðum i Vatnsdal 3. mai 1885 og varð því rúrnlega sextugur. Hann varð stúdent 1908 og lagði stund á náttúrufræði. Fékkst hann við kennslu um skeið og var alllengi starfsmaður við Náttúrugripasafnið. Vann hann mikið að fuglamerkingu og skrifaði margt um fuglalíf hér á landi. Árið 1916 kvæntist Magnús Valborgu Þorkelsdóttur, en hún andaðist árið 1930. Eyjólfur Kolbeins lézt að heimili sínu að Kolbeinstöðum 11. þ. m. Eyjólfur fæddist að Staðar- bakka í Miðfirði 24. jan. 1894, sonur Eyjólfs Kolbeins Kol- beinssonar prests og konu hans Þóreyjar Bjarnadóttur frá Reykhóium. Árið 1912 fluttist Eyjólfur suður á Seltjarnarnes, en faðir hans var þá látinn. Gerðist Eyj- ólfur ráðsmaður hjá móður sinni og rak stórt kúabú um langt skeið. fyrst að Lamba- stöðum, síöar að Bygggarði og Kolbeinstöðum Er styrjöldin skall á geröist Eyjðlfur starfsmaður í skömmt- unarskrifstofu ríkisins, en varð að hætta þar störfum sökum vanheilsu fyrir tæpum tveim árum. Kona Eyjólfs er Ásta Helga- dóttir og lií'ir hún mann sinn ásamt fimm börnum þeirra. Oskubifreið Hafnfirð- inga skemmist Hafnarfjarðarbær festi fyrir nokkru kaup á sérstakri ösku- bifreið af sömu gerð og notuð hefir verið í Reykjavík undan- farin ár og þótt gefast vel. — Var bifreiðin flutt til landsins fyrir nokkru af Orku h. .f en í gær áttu Hafnfirðingar að taka við bifreiðinni. Hún hafði ekki verið í lagi en viðgerð var nú lokið. Bæjarstjórinn í Hafnarfirði sendi mann eftir hádegið í gær, (Framhald á 4. siöu) Leikfélag Reykjavíkur minnist fimmtíu ára afmælis síns Leikfélag Reykjavíkur héltl Á sunnudaginn hélt félagið fund síðastl. laugardag, þar sem sérstaka hátíðasýningu, þar sem minnst var 50 ára afmælis fé- lagsins. Á fundinum var sér- staklega minnst brautryðjenda félagsins og leiklistarinnar hér í hænum og tveir þeirra, Eufemía Waage og Brynjólfur Þorláks- son, gerðir heiðursfélagar. Eftir fundinn voru lagðir blómsveig- ir á leiði látinna forvígismanna félagsins. Félaginu bárust margar heillaóskir og gjafir í tilefni af afmælinu og formaður félags- ins, Brynjólfur Jóhannesson, var sæmdur Fálkaorðunni. ERLENDAR FRÉTTIR Rússar hafa farið þess á leit við Norðmenn, að endurskoð- aðir verði samnángarnir, sem ýms ríki gerðu við þá 1920 um yfirráð þeirra á Svalbarða. Sögusagnir herma, að Rússar krefjist 'þar herstöðva. sýndir voru þættir úr Nýárs- nóttinni eftir Indriða Einars- son, Fjalla-Eyvindi eftir Jó- hann Sigurjónsson og Gullna hliðinu eftir Davíð Stefánsson. Undan sýningunni var_ leikinn forleikur eftir dr. Pál ísólfsson og Soffia Guðlaugsdóttir flutti kvæði, sem Tómas Guðmunds- son hafði orkt í þessu tilefni. Á sunnudagskveldið hélt fé- lagið samsæti í Oddfellowhús-1 Brezki sendiherrann í Var- inu. — Vandað afmælisrit um sjá hefir verið kvaddur heim. félagið kom út á laugardaginn, Pólska stjórnin ásakar hann útgefandi þess er Leiftur h.f. 'um undirróðursstarfsemí. Brezka stjórnin lætur nú her- menn annast flutninga í Lond- on vegna verkfalls flutninga- verkamanna þar. Qryggisráðið hefir gengið frá stjórnarskrá fyrir Triestefri- ríkið. X

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.