Tíminn - 31.01.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 31.01.1947, Blaðsíða 1
I RITSTJÓRI: \ ÞÓRARINN ÞÓRARINSSÖN .] ÚTGEFANDIt ! PRAMSÓKNARFLOKKURINN [ Símar 2353 og 4373 PRENTSMIÐJAN EDDA h.f. RITST JÓRASKRIFSTOPUR: EDDUHÚSI. Llndargötu 9 A Simar 2353 og 4373 APGREIÐSLA, INNHEIMTA ( OG AUGLÝSINGASKRIPSTOFA: EDDUHÚSI, Lindargötu 9A Sími 2323 31. árg. Reykjavík, föstudagiim 31. jaiuíar 1947 21. »la» ERLENT YFIRLiT: Víðförull íslendingur: arverk Gyðinga NÝ1FORSÆTISRÁÐHERRANN JFRAKKLANDI y Vonir Frakka um f jórða lýöveldiö ' bregðast. Það var trú margra Frakka, þegar hernámi lands þeirra lauk, að hefjast myndi nýtt tímabil í stjórnmálasögu þeirra, Nýtt og fullkomnara stjórnskipulag, sem menn nefndu fjórða lýðveldið, myndi leysa hið gamla og meingallaða stjórnarform þriðja lýð- Veldisins af hólfni. Jafnframt var það skoðun manna, að nýir menn myndu hefjast til forustu á sviði stjórnmálanna og hinir gömlu stjórnmálaleiðtogar myndu ekki eiga þangað afturkvæmt. EinkUm var því spáð, að hinir nýju leiðtogar myndu koma*úr röðum mótspyrnuhreyfingarinnar frá stríðsárunum. ______ . g Reynslan hefir hins vegar orðið á aðra leið. Hin nýja ftfptíii* nttíict cl/pmmH'^ómarskra er ekki að verulegu I i í t/ Idl 'x t í Ld_» L í»tYC llll: leyti f rábrugðin gömlu st j órnar- skránni. Hinir ungu stjórnmála- leiðtogar hafa ekki komið fram á sjónarsviðið. Allar æðstu tyún- aðarstöður franska ríkisins eru í dag skipaðar stjórnmálaleið- togum ,er komnir voru til sög- unnar fyrir styrjöldina. Má þar t. d. nefna forseta ríkisins, for- seta þingdeildanna og forsætis- ráðherrann. Úr röðum , mót- spyrnuhreyfingarinnar hafa fá- ir leiðtogar komið, t. d. verða komm'únistar', sem höfðu sig þar mjög í frammi, að notast áfram við forustu manns, sem hvergi kom þar nærri, en lifði góðu lífíj í Mo'skvu mejSan styrjöldin stóð yfir. Eini stjórnmálamaðurinn úr mótstóðuhreyfingunni, sem nokkuð kveður að, er Bidault. Þegar á allt þetta er litið, verðr ur auðskilið það orðtak, sem nú heyrist oft í Frakklandi, að fjórða lýðveldið sé dautt, en þriðja lýðveidið lifi áfram. Þessi þróun, sem orðíð hefir í Prakklandi, er einkennandi fyrir flest hernumdu löndin, nema helzt Noreg. Pólland og Balkanlöndin hafa hér sérstöðu, þar sem stjórnirnar þar byggja tilveru sína - nt erlendu valdi. En undantekningarlítið má segja, að mótstöðuhreyfingarn- ar' í hernumdu löndunum hafi haft furðu lítil varanleg áhrif. Líklegasta skýringin er sú, að þær höfðu ekkert framtíðar- mark'eða sameiginlega þjóðfé- lagsstefnu. Menn sameinuðust um andstöðuna gegn Þjóðverj- um, en annað ekki. Hinn nýi forsætisráðherra i Prakka, Paul Ramadier, er í Ihópi þeirra, sem tæpast hefðu I komizt til mikilla mannafor- ráða, ef upphaflegir draumar Frakka um fjórða lýðveldið hefðu ræzt. Hann kom lítið eða ekkert við sögu á stríðsárunum að öðru leyti en því, að hann var einn þeirra þingmanna, sem greiddi atkvæ'ði gegn þvi, að Petain fengi einræðisvald. Síð- an varð hljótt um' hann, unz hann tók sæti á bráðabirgða- i þinginu í Algier 1944. Sama ár Við störf í þágu Bandaríkjastjórnar í Ástralíu, Nýju-Geníu og Filippseyjum Það er víðar en í Palestínu, er Bretar óttast skemmdarverk af hálfu óaldarflokka Gyðinga. Við allar helztu opinberar bygging- ar í London og við sendiherra- bústaði Breta erlendis eru nú verðir, sem hafa gát á grun- samlegum mannaferöum. Hér á myndinni sést vörður fyrir ut- an byggingu brezka hermála- ráðuneytisins í London: ERLENDAR FRÉTTIR Ný deila er hafin milli stór- veldanna um Albaníu. Rússar og Frakkar vilja, að hún verði að- ili að friðarsamningunum yið Þýzkaland, en Bretar og Banda- ríkjamenn ekki. ;varð nann matvælaráðherra i fyrstu stjórninni, sem de , Gaulle myndaði eftir heimkom- una. Hann var dómsmálaráð- Á undirbúningsfriðarfundin- um í London er orðið samkomu- lag um að viðurkenna sjálfstæði Austurríkis. Bandaríkjastjórn hefir sent pólsku stjórninni nýja orðsend- irígu, þar sem hún fordæmir mjög þingkoshingarnar í Pól- landi 19. þ. m. Brezku konungshjónin leggja af stað næstk. laugardag í ferðalag sitt til Suður-Afríku. Kastrupflugslysið er talið hafa orsakazt af því, að hæðar- atýrislásinn hafi verið lokaður. aViStal vi» Stefán Jónsson, fulltrúa í sendi- ráði Bandaríkjamanna hér. í sendiráði Bandaríkjanna í Reykjavik starfar um þessar mundir víðförull vestur-íslenzkur lögfræðingur, Stefán Jónsson að nafni. Hefir hann víða farið í erindum Bandaríkjastjórnar,' er fróður og íhugull og kann því frá mörgu að segja. Stefáh hefir ferðazt um slóðir, sem íslendingum eru fjarlægar og tiltölu- lega lítið hefir verið sagt frá hér á landi, svo sem Filippseyjar, Ástralíu, Nýju Géníu og Kóreu. Tíðindamaður blðasins hitti Stefán nýlega og datt þá í hug, að lesendur Tímans kynnu að hafa ánægju af að heyra um sumt það, sem hann hefir séð. Fer viðtal við hann hér á eftir. Álmur og plast er nú æ að verða þýðingarmeira byggingarefni, og ekki hváð sízt eru þessi efni mjög notuð innanhúss. Hafa Brð|lar og fleiri þjóðir gert margvíslegar tilraúnir á þessu sviði og byggt sýnishús af þess- ari nýju gerð. — Þessi mynd er af nýtízku eldhúsi. Sjálfir vaskarnir eru úr ryðfríu stáli, en umgerðin, diskahillan og fleira úr plasti. I sambandi við vaskana eru stálgeymar, sem hitaðir eru' með gasi, og.getur húsrhóðir- in þannig fengið sjóðheitt vatn á skammri stundu, hvort heldur er til þvotta eða' annars. Geymirinn er hins vegar svo úr garð'i gerður, að hann hitnar ekki að utan, svo að óhætt er við hann að koma, og sérstök loftrás sogar jafnóðum til sín alla gufu. Einnig er þarna tæki, sem heldur loft- inu í eldhúsinu ávallt þægilega svölu. — herra í bráðabirgðastjórn Blums í vetur. Paul Mamadier er 59-ára gam- all. Hann er lögfræðingur að menntun og var um alllangt skeið málafærzlumaöur við yf- irréttinn í París. Um tíma gegndi hann jafnframt borgar- stjórastörfum í smábæ einum. Árið 1928 var hann kosinn á þing sem jafnaðarmaður. — Nokkru seinna gekk hann í sósíalistiska lýðveldisbandalagið undir forustu Paul Boncours, en þaö stóð til hægri við jafn- aðarmannaflokkinn. Árin 1936 —1938 var hann aðstoðarráð- (Framhald á 4. síðu) Bátar lenda í hrakn- ingum í óveörinu í fyrrinótt lentu nokkrir bátar í hrakningum, en bátar frá flestum verstöðvum sunnanlands og vestan voru þá á sjó. Þegar blaðið átti tal við skrifstofustjóra Slysavarnafé- lagsins i gær, vjar þó ekki ann- að vitað en allir bátar væru komnir að" heilu og höldnu. Einum bát varð a'ð hjálpa að ná landi, en það var vélbátur- inn Guðmundur Kr. frá Kefla- vík. Bilaði vél hans út af Garð- skaga, og báðu skipverjar Slysa- varnafélagið um aðstoð. Bað fé- lagið vélskipið Fanneyjii að aðstoð'a bátinn, hvað hún gerði, og kom honum heilu og höldnu í höfn. Sjómannaverkfallið í Eyjum: Eyjabátar fara á sííd- veiðar í Kollafirðí Útgerðarmenn höfnuðu sátta- tillögunni. Verkfallið, sem hófst í Vest- mannaeyjum 27. janúar, stend- ur enn. Útgerðarmenn höfnuðu tillögu sáttasemjara um fnála- miðlun um 620 króna kaup- tryggingu, en sjómenn töldu sig hins vegar geta gengið að því, sem þar var boðið. Sjómenn höfðu farið fram á, að kauptrygging þeirra verði hækkuð upp í kr. 665 í grunn- kaup á mánuði, en útgerðar- menn hafa boðið þeim 580 króna tryggingu. Samningaumleitanir fara fram daglega milli deiluað- ila, en í gær höfðu þær engan árangur borið.' - . „ Bátarnir búast að heiman. Nokkrit bátar frá Vestmanna- (Framhald á 4. síöu) Skjaldarglíman á laugardaginn Skjaldarglíma Ármanns fer fram i Trípólileikhúsinu í Reykjavík annað kvöld og hefst kl. 8,30. Er þetta 35. Skjaldar- glíman, og eru þátttakendur að þessu sinni 12 að tölu. Margir góðkunnir glímumenn taka þátt í glímunni. Meðal þeirra má nefna núverandi skjaldarhafa og 'glimukóng, Guðmund Ágústsson, Einar Ingimundarson og Sigurð Hall- björnsson. Flestir keppendurnir eru frá glímufé]aginu Ármanni, en þó takg, menn frá þremur öðrum félögum þátt í glímunni. Ungmennafélagið Hvöt sendir (Framhald á 4. síðu) Norðmýlingur að ætt. — Ertu fæddur vestra? — Já, ég er fæddur í Minne- sotaríki í Bandaríkjunum 22. febrúar 1899, skammt frá smá- bænum Minneota, sem , einu sinni var að miklu leyti byggð- ur íslendingum. Á síðustu ár-' um hefir þeim fækkað mjög' í bænum og flutzt til annarra staða. Er það yfirleitt þróunin vestra, að fólkinu fækkar smá- bæjunum og flytzt til stórborg- anna. Foreldrar mínir voru bæði ís- lenzk. Faðir minn, Jón Eyjólfs- son frá Vallanesi, fluttist vest- ur um haf 1882. Móðir mín var Sigurbjörg Árnadóttir, úr Vopnafirði. Ég ólst upp hjá for- eldrum mínum. Þau fluttust til bæjarins Minneota þegar ég var 7 ára gamall. Þar ólst ég upp til 17 ára aldujs. Þá fór, ég í herinn. Það var 1917. í Bandaríkjaher og þjónustu járnbrautafélags. — Fórstu þá á vígvellina?' — Nei, ég komst nú eiginlega aldrei á sjálfa vigvellina. Fyrst eftir að ég hafði verið innritað- ur í herinn, var ég við æfingar í Bandaríkjunum. Svo var ég sendur til Frakklands og var þar nokkurn tíma, eh komst þó aldrei á sjálfar vígstöðvarnar, enda var þá stutt eftir af styrj- öldinni. -_¦ Þegar stríðið^var bú- ið, fór ég fljótlega til Banda- ríkjanna. — Hvaða starf beið þín þá þar? — Ég réðist í þjónustu járn- brautafélags eins, sem á járn- brautir víða um Bandaríkin, samtals 8—9 þúsund mílur að lengd. Byrjaði ég þar sem sím- ritari, en fór^ svo að vinna í aðalskrifstofum félagsins. • Árið 1932 tók ég embættispróf í lög- Mjólkurbúum Húnvetninga og Þingeyinga miðar vel áfram Tíðindamaður Tímans hafði í gær tal við Svein Tryggvason ráðunaut og spurðist fyrir um það, hversu miðaði áfram bygg- ingu hinha tveggja nýju mjólkurbúa, sem nú eru að rísa upp á Norðurlandi. Húsin fullgerð. Sveinn skýrði svo frá, að hús hinna nýju mjólkurbúa á Blönduósi og Húsavík væru þeg- ar fullgerð og innivinnu svo til lokið. Er nú beðið eftir vélum til - mjólkurbúanna. Vong,st menn eftir þeim í aprilmánuði, og ættu mjólkurbúin þá að geta tekið' til starfa seint í maimán- uði eða júni, eins og gert hafði verið náð fyrii\. Er ekkert, sem bendir til annars en það megi takast. Forstöðumenn ráðnir. Forstöðumenn beggja mjólk- urbúanna hafa verið ráðnir. Forstöðumaður Blönduóssbús- ins verður Oddur Magnússon mjólkurfræðingur frá Akranesi. Hann hefir numið mjólkur- mjólkurfræði i'Danmörku, þar sem hann dvaldi um nálægt sjö ára skeið. Kom hann hingað til lands aftur í fyri-a og hefir unn- ið siðan í mjólkurstöðinni í Reykjavík. Forstöðumaður Húsavíkurbús- ins verður Haraldur Gíslason ættaður úr Flóa í Árnessýslu. Hann hefir einnig numið mjólk- urfræði i Danmörku og unnið lengi við'mjólkurbú Flóamanna við Ölfusárbrú. Stefán Jónsson. fræð'i, en hélt samt áfram störf- um í þjónustu járnbrautarfé- lagsins, og hjá því starfaði ég, þangað til Bahdaríkin fóru i styrjöldina. Sendur til Kyrrahafsstöðv- anna. • — Fórstu þá i stríðið? — Nei, ég fór ekki á vig- stöðvarnar, frekar en fyrri dag- inn, heldur var ég látinn fara að kenna sjóhernum loftskeyta- tækni. Va.r það stór skóli, sem einungis kenndi mönnum þá grein, og útskrifaði hann 4000 menn á tveimur árum. Enda var skólinn stór og aldrei færri en 1000 nemendur í honum í einu. Svo var ég sendur i erindum fyrir stjórnina til Kyrrahafs- stöðvanna á svæði Mac Arthurs. Starfaði ég í upplýsingadeild hersins. Vor um haust. Fyrst lá leið mín til Ástraliu, og dvaldi ég þar nokkrar vikur um haustið 1944. Þar líkaði mér vel að vera. Vorið var þá að setja svip sinn á landið og sum- arveðráttan að byrja. í Ástraliu eru jólin um hásumarið, þegar heitasti timi ársins er þar. Þar er því aldrei jólasnjór, eins og á norðurhveli. og myndi sumum Norðurálfubúum þykja undar- legt að halda jól um hásumarið. Veðráttan í Ástraliu er ann- ars nokkuð góð, og lifnaðar- hættir fólksins eru svipaðir og í Englandi. Húsin eru mörg byggð úr múrsteini, eins og þar. — Er sauðfjárræktin, einn að- alatvinnuvegurinn þar ennþá? — Jú, þar er mikil sauðfjár- rækt, enda góð skilyrði til henn- ar, þar sem féð gengur sjálfala allan ársins hring. Afkoma al- mennings er yfirleitt góð í Ástralíu. í grennd við, þar sem ég dvaldi, er mikið um sykur- rækt og ræktun alls konar á- (Framhald & 4. stöu)

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.