Tíminn - 22.02.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 22.02.1947, Blaðsíða 1
s\_*!' I'ritstjóri: ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON ÚTGEFANDI: \ i PRAMSÓKNARPLOKKURINN ) Símar 2353 og 4373 PRENTSMIÐJAN EDDA h.f. | RITSTJÓRASKRIFSTOFUR: EDDUHÚSI. Lindargötu 9 A Simar 2353 og 4373 1 APGREIÐSLA, INNHEIMTA 'S OG AU/3LÝSINGASKRIFSTOPA: EDDUHÚSI, Lindargötu 9A Sími- 2323 31. árg. Reykiavík, laugardaginn 22. febr. 1947 37. blatt ERLENT YFIRLIT. Danir og friöarsamningarnir Danir vilja ekki, aö flóttanienn frá Austur-Þýzkalandi setjist að í landi Þelrra í blaðinu í gær var sagt frá kröfum þeim, sem Norðmenn hafa lagt fram á undirbúningsráðstefnunni í London varðandi friðar- sanmingana við Þýzkaland. Hér á eftir verða rakin höfuðatriðiu t kröfum þeim, sem Danir hafa lagt fram. Áður en kröfurnar vóru lagðar fram, hófðu þær verið ræddar í utanrikismálanefnd danska þingsins og höfð'u fulltrúar vinstri mann, radikala, jafn- aðarmanva og íhaldsmanna lýst fylgi sínu við þær. í upphafi dönsku greinargerö- arinnar er lögð áherzla á, að aívopnun Þýzkalands sé Dönum sérstakt hagsmunamál og þeir krefjist öflugra trygginga fyrir þvi, að Þjóðverjar geti ekki hafið nýtt árásarstrið. Þess er GUSTV RASMUSSEN, utahríkisráðhcna Dana. krafizt, að öll hernaðarleg þjálf- un æskulýðsins v.rði bönnuð í Þýzkalndi og skipun þýzka iðn- aðarins verði með þeim hætti, að ekki sé auðið að breyta hon- um fljótlega i það horf, að Þjóð- verjar geti framleitt hergögn. Næsti kafli dönsku greinar- gerðarinnar fjallar um stjórnar- ERLENDAR FRÉTTIR Brezka stjórnin hefir birt nýja hvíta bók um atvinnumál- in. Segir þar, að framtíð þjóð- arinnar byggist á auknum út- ílutningi, og sé markmið stjórn- arinnar,' að útflutninguTinn verði 40% meiri á þessu ári en 1939, en 75% meiri á næsta ári ;:i 1938. Lykill að þessu sé að ulika kolaframleiðsluna, en þ..ngaÖ vanti nú 35 þús. menn, Til að gera vinnuna í námunum eítirsóknárverðari, verða kola- námumenn undanþegnir land- varnarskyldu næstu 5 árin. Indverskir stjórnmálamenn hafa enn litið sagt um þá til- kynningu Attlees, að Bretar lep i niður yfirráð sín í Indlandi sumarið 1948, hvort sem Ind- verj ív verði þá orðnir sammála um fi'amtíðarstjórn landsins eða ekki. Fultrúadeild Bandaríkja- þings hefir samþykkt með litl- um meirihluta að lækka fjár- lagafrv. úr 35.000 milj. dollara í 29.000 milj. dollara. Vafasamt þykir, að öldungadeildin sam- þykki lækkunina, þar sem hún muni ekki telja rét að draga úr l'ramlögum til hernaðarins. Mikið Isrek er nú á Norður- sjónum og hamlar það viða siglingum. Víða á Norðurlöndum hamla isalög siglingum m. a. til Oslóar og Kaupmannahafnar. Miklir kuldar hafa verið i Kanada og hafa þeir valdið svo miklum erfiðleíkiiSi, að stórlega hefir dregið úr kc 'iútflutningi. Mikil sprengin." varð í raf- orkuveri í Los Ai.: les. í fyrra- dag. Um 40 mani;. fórust, en 300 særðust og hi.; hrundu á stóru svæði. hætti Þýzkalands. Þar er lögð sérstök áherzla á, að nazistar fái ekki að gegna þýöingarmikl- um embættum. Það er talið æskilegt, að sjálfstjórn ein- stakra landshluta og héraða verði aukin, en þó ekki gegn ákveðnum vilja Þjóöverja sjálfra. Talið er nauðsynlegt, að gerðar verði sérstakar ráðstaf- anir til að koma í veg fyrir, að skólar eða aðrar menntastofn- anir verði notaðir til áróðurs fyrir Þjóðerhisstefnu eðá h'ern- aðarstefnum. Þriðji kafli dönsku greinar- gerðarinnar fjallar um almenn þegnréttindi. Sérstakar ráðstaf- anir verður að gera til að tryggja réttdæmi og hlutleysi dómstól- anna og að allir þegnar lands- ins verði jafnir fyrir lögunum. Alveg séi-staklega þarf að tryggja réttindi hinna þjóðern- issinnuðu minnihluta, sem ver3a áfram innan Þýzkalands. Þessu næst er rætt í greinar- gerðinni um þau málefni, sem séfstaklega snerta Danmörku. Það er tekið fram, að Danir muni ekki gera neinar sérstakar kröf- um um breytingar & ríkjrsrétt- arlegri stöðu Suður-Slésvíkur, en hins vegar telji þeir æskilegt, að Suður-Slésvik fái aukna sér- stjórn, en sé ekki sameinuð Hil- sten. Ef Suður-Slésvík eigi að sameinast Danmörku, verði ósk- ir um það að koma frá Suður- Slésvflííirbúum sjálfum. Það sé líka vafasamt að leggja til grundvalar óskir, sem þeir bera nú fram um slíkt, heldur þurfi enn að líða nokkur tími, svo að það komi glöggt í ljós, hvort slíkar óskir eigi varanlegar ræt- ur. Frá því sjónarmiði leggi Danir. sérstaka áherzlu á, að þanníg verði búiö að Suöur- slesvikurmönnum, að hinn rétti hugur þeirra í þessum efnum geti komið í ljós. Af þeirri ástæðu m. a. æski Danir þess, að þýzku flóttamennirnir frá Austur-Þýzkalandi, sem nú eru í Suöur-Slesvík verði fluttir þaöan, enda telji Danir öryggi sínu stafa hættu af því, af fleiri Þjóðverjar fái búsetu í landa- mærahéruðunum.. Þá krefjast Danir fullra skaðabóta" fyrir tjón það, sem Þjóðverjar hafi valdið þeim á stríðsárunum, og að þýzku flóttamennirnir, sem enn 'eru í Danmörku, verði tafarlaust fluttU' til Þýzkalands. Eínnig áskilja þeir sér rétt til að geta krafizt þess, að dvalarkostnaður þeirra verði endurgreiddur. Það atriði dönsku greinar- gerðajtanar, sem Dönum gekk illa að verða sammála um, voru Suður-Slesvíkurmálin. íhalds- menn og nokkur hluti vinstri manna undir forustu Knud Kristensen forsætisráðherra vildu gera víðtækari kröfur, en jafnaðarmenn, radikalir og all- margir vinstri menn undir for- ustu Gii^tav Rasmussen utan- rikismálaráðherra töldu óhyggi- legt að ganga lengra. Um tíma leit svo ófriðvænlega út, afi bú- izt var við stjórnarskiptum og kosningum. Svo fór að lokum, að forsætisráðerrann og fylgis- menn hans létu undan síga. PILTAR, SEM FLESTUM SKÁKA Mynd þessi var tekin á flugvellinum í Reykjavik í gær við koinu skák- meistaranna. Með hinum erlendu skákniönnum er Guðmundur S. Guð- mundsson, sem stendur á milli þeirra. Hægra megin við ha.nn er Yanofsky, skákmeistari Kanada, en Wade, skákmeistari Nýja Sjálands til vinstri. (Ljósm.: Guðni Þórðarson). Tveir heimsfrægir tafI- menn komnir til Rvíkur Tefla f jöltefli við íslenzka skákmcim í Reykja- vík og ef til vill víðar — fyrsta skákmótið í Mjólkurstöolnni í g'aer Um hádegi í gær komu til landsins með leiguflugvél Flugfélags íslands tveir heimsfrægir skákmenn, sem ætla aff gefa íslenzkum skákmönnum tækifæri til að þreyta skák við sig. Eru það þeir D. A. Yanofsky, skákmeistari Kanada, og R. G. Wade, skákmeistari Nýja Sjálands. . • Með leiguflugyél Flugfélags ís_ lands, sem kom til Reykjavíkur frá Prestwich um hádegi í gær, komu hingað til lands gestir á vegum Skáksambands íslands, Yanofsky og Wade, sem báðir Það tekst að koma gróðanum af raf- magnshækkuninni í lóg Skrifstoiukostnaður raíveit- unnar í Beykjavík er áætlaður nær ein miljón og þrjú hundruð þúsund króna í fjárhagsáætltm bæjarins árið 1947. í sömu áætl- un er gert ráð fyrir innheiratu- kostnaði hjá rafveitunni, er nemur meira en hálfu sjötta hundraði þúsunda. Enn er gert ráð fyrir þrjú hundruð þúsund króna inn- heimtukostnaði hjá hitaveit- unni, auk 375 þúsund króna skrifstöfukostnaði. Loks er innheimtu- og skrif- stofukostnaður hjá vatnsveit- unni og gasstöðinni samanlagt hátt á annað hundrað þúsund króna. , Vantar þá ekki mikið á, að' iunheimtu- og skrifstofukostn- aður þessara fjöggurra bæjar- fyrirtækja nema ÞBEMIJR MILJÓNUM króna. Þetta er guðdómlegt skipulag, og uuovitno gengur það guðlasti næst að ympra á því, að eitt- hvað myndi nú vera hægt affi spara frá því, sem nú er, ef teknir væru up einfaldarl starfs- hættir en „sonum himinsins" í bæjarstjórn Beykjavíkur hefir þóknazt að viðhafa. íslenzk óperusöngkona í nábýJi við dauðann í heiftúðugustu loftárásum styrjaldarinnar \ ií>íal við \öiiiiii l^ils<l<»»liir frá Hafnarfirði, cr efnir innan skainuis til hljómleika í Reykjavík Tíðindamenn blaða og útvarps áttu í gær tal við íslenzka óperu- föngkonu, sem sjaldan hefir verið að neinu getið hér heima, þótt henni hafi auðnazt að komazt í fremstu röð í söngleikjahúsum þeirra þjóða, sem vandfýsnastar eru á þessu sviði. Þessi listakona ci\Nanna Egilsdóttir. Mun hún innan skamms efna til hljómleika i Reykjavík. Nanna Egilsdóttir er ættuð úr fór hún með hlutverk Cherubins Hafnarfirði, dóttir Þórunnar í Brúðkaupi Figarós og greifa- Einarsdóttur og Egils Guð- frúarinnar í Vínarblóð. mundssonar, sem bæði erú Hafnfirðingar að uppruna. Er hún eitt af tíu börnum þeirra hjóna. eru heimskunnir skákmeistarar. Hinn ágæti skákmaður okkar, Guðmundur S. Guðmundsson, var út á flugvellinum, er flug- vélin kom, og tók á móti skák- mönnunum, en hann kynntist þeim báðum á skákmótinu í Hasting og mun það vera sakir þess kunningsskapar sem þeir koma nú til íslands. Land\ð fallegt við fyrstu sýn. Báðir þessir skákmeistarar eru ungir menn, glaðlegir og al- úðlegir í framkomu. Tíðinda- maður Tímans hitti þá að máli a flugvellinum um leið og þeir stigu á íslenzka grund. Létu þeir í ljós ánægju sína yfir því 'að vera komnir hingað til lands, þótti landið fallegt við fyrstu sýn, þó heldur kalt, enda var norðan stprmur og kuldanepja úti á flugvelli, er þeir komu. Þeir sögðust vænta sín mikils af ís- lenzkum skákmönnum. Tefldi í Buenos Ayres 14 ára gamall. D. A. Yanofsky er skákmeist- ari Kanada og er kanadískur rik isborgari af pólskum ættum. Hann er 22 ára gamall. Hann vakti þegar í æsku athygli á sér fyrir frábæra skákhæfileika. og þótti undrabarn á því sviði 9 ára gamall. Þegar alþjóðaskák- mótið var háð í Buenos Ayres í Argentínu árið 1939, var hann yngsti þátttakandinn í mótinu, þá 14 ára gamall, og þótti standa sig prýðilega. Vann hann þar Ásmund Ásgeirsson. Síðan hefir hann tekið þátt í mörgum skák- mótum og alltaf verið meðal þeira allra fremstu. Á skákmótinu í Hastings var (Framhald á 4. síðu) Xámsferill Xöivnu Egilsdóttur. Árið 1934 fór Nanna til Þýzkalands 03 hóf söngnám hjá frú Niemann í Wuppertal, eVi lagði þó aðaláherzluna á hörpu- leik, er hún nam hjá hinum fræga Martin Claas. Hún kom heim aftur veturinn 1935, en fór svo til Hamborgar hálfu öðru árj síðar , til söngnáms hjá óperusöngkonunni Mörtu Pohl- mann-Tummler. Sumarið 1938 var Nanna enn hér heima og hélt þá íyrst söng- skemmtun sína í Reykjavík. Þá um haustið var hún ráðin til þess að syngja í útvarpið í Ham- borg, og viðar söng'. hún þessi misseri. Meðal annars söng hún þá íslenzk lög við hljómleiga i tónlistarhöllinni í Hamborg. Söngnáminu hélt hún áfram íafnframt. Erfið ár fara í hönd. Þegar stríðið skall k, voru henni allar bjargir bannaðar um styrk til söngnámsins héðan að' heiman. Tók hún það þá til bragðs að ráða sig tól þess að syngja með stórri hljómsveit, sem ferðaðist milli stórborga Þýzkalands, auk þess sem hún lék á hörpu. Tókst henni að sjá sér farborða og afla fjáj- til áframhaldandi söngnáms öll stríðsárin og ljúka óperuprófi í Míinchen í byrjun ársins 1942. Má það teljast afrek. Nanna gerist óperusöngkona. Forstjóri óperunnar i Inns- bruck í Austurríki hafði þá heyrt hana sýngja o^ réði hana þegar að óperunni. Var hún þar til ársins 1944, að hún réðist að óperunni í Koblenz. Söng hún á þessum áuum mörg hin erfið- ustu og vandasömustu hlutverk heimsfrægra ópera við hina loflegustu dóma. Meðal annars Nanna Egilsdóttir. .- En sama árið og hún fóFTÍl Koblenz var öllum sönglaikja- húsum Þýzkalands og Austur- ríkis lokað vegna styrjaldar- innar. Fór Nanna þá til Vínar- boi-gar og dvaldi þar til stríðs- lokaog stundaði söngnám hjá prófessor Fieck. Þegar' styrjöldinni loks linnti fór hún til Graz og söng þar á ýmsum hljómleikum og eínnig (Framhald á 4. slðu) HjónateysL, sem margir öfunda BYSSIISMYGLIÐ UPPLÝST Byssusmyglið, sem vakti mestan úlfaþytinn á Alþingi fyrir jólin, mun nú vera upplýst. Það voru þrjár byssur, sem um var að ræða, að fluttar höfðu verið til landsins í óleyfi og höfnuðu tvær hér í bænum, en sú þriðja austur i Þingvalla- sveit. Við rannsókn kom í ljós, að ekki var um neitt samba/id að ræða milli þessara smygltilfella. Til dæmis gaf sig fram maður nokkur, sem komið hafði með eina byssuna til landsins. Mun málið nú vera úr sögunni og hefir það ekki verið rætt á Al- þingi síðan forðum. Þau eru létt í spori og snör í snúingum þessi, enda eru þau fræg um öll Norðurlönd fyrir listir þær, sem þau leika á skautum. Þau eru bæði sænsk. Hún heitir Kirsten Wickmann, en hann Harry Berlin. Myndin var tekin í Kaup- mannahöfn í vetur á móti ýmsra frægra meistara í listhlaupum á skautum. — Það hafa verið nóg frostin þar, til þess að hægt -væri að bregða sér á skauta á náttúrlegum ísi.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.