Tíminn - 12.03.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 12.03.1947, Blaðsíða 1
\ BITSTJÓBI: ÞÓRABINN ÞÓBABINSSON ÚTGEFANDI: FBAMSÓKNABFLOKKUBINN Símar 2353 og 4373 j PBENTSMIÐJAN EDDA h.f. RITSTJÓBASKRIFSTOFUR: \ | EDDUHÚSI. Lindargötu 9 A ( í Símar 2353 og 4373 \ [ AFGBEIÐSLA, INNHEIMTA ) OG AUGLÝSINGASKBIFSTOFA: ! EDDUHÚSI, Ltadargötu 9A Sfml 2323 31. árg. Reykjavík, miovikudaginn 12. marz 1947 49. blað ERLENT YFIRLIT: SIKILEY FÆR SJÁLFSTJQRN Verður Mafia félagsskapurinn upprættur? í næsta mánuði fara fram kosningar til sérstaks þirigs á Sikiley X fyrsta sinn. í flestum löndum eru nú gerðar íneira og minna ákveðnar sjálfstjórnarkröfur af hálfu einstakra héraða og lands- hluta, sem telja sig hafa verið illa leikna af sívaxandi höfuð- staöarvaldi. Slíkar kröfur komu m. a. fram á Sikiley strax eftir aff Þjóðverjar höfðu verið hraktir þaðan. ítalska stjórnin hefir gengið til móts við þær með því aff veita Sikiley allvíðtæka sjálfstjórn. Þýzki togarinn og áhöfn hans verið í í'östum stjórnarfarsleg- um tengslum við ítalíu nema í fáa áratugi. Fyrr á öldum drottnuðu þar ýmsar ólíkar hernami Þjóffverja lauk. Surmr þjóðir> eins og Grlkkir, Karþagó- v du ganga svo langt, aö. þeir menn, Romverjar> Austur_Gotap vHdusegjaalvegskihðviðltaliu Vandalir norrænir víkingar, Eins og áður segir, gerðu Sikil- eyjarbúar allvíðtækar sjálf- stjórnarkröfur, strax eftir að og stofna sjálfstætt ríki. Sögu lega var þetta ekki heldur óeðli TURNINN en á síðari öldum var Sikiley , , . lengstum í tengslum við Spán, legt, þvi að Sikiley hefir ekkx Frakkland eða Austurriki. Hin " langvinnu erlendu yfirráð hafa sett svip sinn á íbúana, sem eyna byggja, og er þjóðernið orð'ið næsta blandað. Athygli vekur, að þar er talsvert af blá- eygðu, ljóshærðu fólki og er það talið rekja ættir sínar til hinna norrænu víkinga, er eitt sinn drottnuðu þar. Þrátt fyrir þessa fortíð fékk skilnaðarhreyfingin aldrei mik- inn byr í seglin á Sikfley. í kosn- ingunum til ítalska þingsins síðastl. sumar, fékk skilnaðar- flokkurinn ekki nema fjögur þingsæti. Hins vegar varð sjálf- stjórnarhreyfingin mjög öflug og taldi ítalska stjórnin ekki annað fært en koma til móts við hana. Fyrir nokkru síðan var gengið frá löggjöf, sem veitir Sikiley víðtæka sjálfstjórn. Eyjaskeggjar fa sérstakt þing, sem fær umráð yfir öllum at- vinnumálum, menhtamálum og félagsmálum þeirra. Utanríkis- mál, fjármál og hermál verða sameiginleg áfram. Þing Sikil- eyja skal velja sérstakan full- trúa, er fær aðgang að öllum ráðuneytisfundum, sem fjalla um sérmálefni Sikileyjar. Afkoma Sikileyjarbúa hefir jafnan verið hin báglegasta og menr/ingarástandið eitt hið lé- legasta í álfunni. Réttarfarið þar hefir löngum verið illræmt og þar hefir starfað um áratugi eitt illræmdasta glæpamanna- félag, sem sögur fara af, Mafia, Mikill fjöldi Sikileyinga hefir leitað burtu og tekið sér ból- festu fyrir vestan haf. Meðal Sikileyinga er nú m>kill áhugi fyrir því, að sjálfstjórnin skapi þáttaskipti í sögu þeirra og verði grundvöllur stórfeldrar og al- hliða framsóknar. Þegar er haf- izt handa um skiptingu stór- jarða, en landeigendur hafa allt til þessa leikið bænda- stéttUia mjög grálega. Það er von Sikileyinga, að Sikiley geti aftur orffiff kornbúr ítalíu, en svo var hún oft kölluð réttilega fyrr á öldum, þótt það hafi ekki átt við síðustu aldirnar. Svo vel er það þó ekki, að allir þeir 400 þús. íbúar, er byggja Sikiley, séu ánægðir yfir þeim umbótum, sem nú er verið að hefja. Stórjarðaeigf;ndur og aðrir gróðamenn telja þær bein- Á fundi utanríkisráffherranna ast gegn hagsmunum sínum í Moífevu hefir verið ákveðið. að og hafa því gripið til örþrifa- loki'ö skuli tilveru Prússlands ráða, eins og auðvaldið geri alit- sem sérstaks landsluta. Þá hefir af, þegar það á ekki annárs kost. Molotov lagt til, að Kínamálb} Mafiasamtökin hafa orðið verk- verði tekin til meðferðar, en | færi þessara manna og hafa^þau áður var ákveðið að aðeins þegar beitt ýmsa af forvígis- Skakki turninn i Písa er ein af frægustu byggingum, sem 'gerðar hafa verið. Hann er byggður í lok 12. aldar og hefir hallast frá fyrstu tíffí Upphaf- lega var ekki til þess ætlast, að turninn yrði skakkur, en grunn- urinn seig nokkru eftir að verk- ið var hafið. Byggingarmeistar- inn lét það ekki á sig 'fá, heldur hélt verkinu áfram, en breytti styrkleika byggingarinnar þann- ig, að hallinn kæmi ekki að sök. Reynslan virðist vera búin að sanna, að útreikningar hans hafi verið réttir. Turninn er 54 m. hár. ERLENDAR FRETTIR Þýzka þjóöin í svelti, en fiski- skipin í höfn vegna kolaleysis Viðtal við skipstjórann á þýzka togaranum Stuttgart Fyrir helgina kom hingað til Reykjavíkur þýzkur togari með hilaffa togvindu. Hafði hann verið aff veiffum úti fyrir ströndum íslands, er vindan bilaði og leitaði inn til viðgerffar. Er þetta annar þýzki togarinn, sem hingaff kemur eftir styrjöldina, en fyrir hana voru þeir tíðir gestir. Tíffindamaður blaffsins fór um '>orff í skipið í gær og átti tal viff skipstjórann. Togari þessi heitir Stuttgart þessar mundir og erfiðleikarnir og er gerður út frá Wesermunde. bað miklir, að hvergi sér fram Hann er óásjálegur og illa far- úr þeim. En við skulum ekki inn. Hvergi er það sjáanlegt á segja, að þeir séu óyfirstígan- skipinu, að það hafi nokkurn legir, bætti skipstjórinn við. tima verið málað og allur út-, Húsnæðisvandræðin eru tilfinn- Þetta er mynd af þýzka togaranum Stuttgart, þar sem hann ligrgur við' Fa-xagarð, utan á öðru skipi. — Neðri myndin sýnir skípshöfnina, þar sem hún stendur á þilfari togarans. Ljósm.: G. Þórðarson. skyldi ræða um friðarsamning- ana við Þýzkaland og Austur- ríki. — Samkomulag hafði áður orðið um, að Kínamálin yrðu ekki rædd nema utanríkisráð- herra Kína væri viðstaddur. f Svíþjóff var í gær reynd fyrsta þrýstiloftsflugvélin, sem búin hefir verið til þar í landi. mönnum jarðaskiptinganna ofbeldi og misþyrmingum. Einn- ig hafa þau mjög horn í síðu verkalýðssamtakanna. Meðal almennings á Sikiley er hins vegar mikill áhugi fyrir því, að gengið verði nú endanlega milli bols og höfuðs á þessum ill- ræmdu glæpamannasamtökum. Sölubanninu á kaffi aflétt Sem stendur selja kaupmenn kaffið umlir hámarksveroi Eins og frá hefir verið skýrt hafa kaupmenn í Reykjavík neitað aff selja kaffi undan- farna daga vegna breytinga, sení viffskiptaráff gerði á smásöluálagningunni. Skutu kaupmennirnjir kaffimáli þessu að nýju til viðskipta- ráffsins. En það staðfesti að- eins fyrri ákvarðanir sínar, meðal annars með skírskotun til þess, aff Kron teldi sér vel fært aff selja kaffi meff þeirri álagningu, ^em ákveðið hafði venð. ¦ agf fresta henni vegna ófyrir- Eftir að viðskiptaráð hafði sjáanlegra atvika. staðfest fyrri ákvörðun sina,! önnur söngkonan er Engel ákvað félag matvörukaupmanna ! að aflétta kaffisöluverkfalli sínu og selja kaffi framvegis með gam.la verðinu, sem er 40 aurum lægra á hvert kílógramm heldur "en viðskiptaráð hafði leyft. 3 söngkonur halda hér bráðum söngskemmt- anir Guðmunda Elíasdóttir ætlar að setjast liér að Þrjár söngkonur halda söng- skemmtanir í Reykjavík innan skamms. Nanna Egilsdóttir, hafnfirzka óperusöngkonan, hefir ákveðið að halda söngskemmtun á föstudagskvöldið kemur. Söng- skemmtunin verður í Gamla Bíó, og á söngskránni verða meðal annars lög eftir Schubert, Beet- hoven og Verdi, Sigfús Einars- son, Sigvalda Kaldalóns og Jón Leifs. . Söngkonan hafði ætlað sér að efna til þessarar söng- skemmtunar fyrr, en varð þá Afstaða kaupmannanna. Tiðindamaður Tímans átti í gær tal við formann félags mat- vörukaupmanna. Sagðist honum frá á þessa leið: — Smásöluverð á kaffi hafði verfð 8,40 hvert kiló, en heild- söluverðið kr. 6,70. Kaffibrennsl- urnar kröfðust hins vegar hækk- I aðs verðs og fengu það. Var j (Gagga) Lurid, sem er á leið ákveSSið, að heildsöluverðið hingað til lands. Mun hún halda skyldi hækka um elna krónu,! söngskemmtun í næstu viku á i kr. 7,70. Jafnframt ákvað við- J vegum Tónlistarfélagsins. skiptaráð að lækka kaffiálagn-! Gagga Lund hefir einkum inguna hjá smásölunum, svo að lagt stund a Þjóðvísnasöng. Hún káffiverðið yrði framvegis ekki er fædd hér á landi og dvaldi (Framhald á 4. slöu) I (Framtiald á 4. síSu) búnaður þess er mjög fátæk- legur. Leynir það sér ekki, að togarinn er gerður út af van- efnum af sveltandi þjóð, sem reynir að bjarga sér eftir beztu getu. Vingjarnlegir en vannærðir menn. Hinir þýzku sjómenn eru mjög vingjarnlegir, en auðsýnilega aðþrengdir: Þegar skipið kom hingað' voru þeir mjög klæð- litlir og föt sumra þeirra jafn- yél saumuð úr pokum. í gær fór fjöldi fólks niður á bryggju til sjá skipið og áhöfn þess. Margir höfðu með- ferðis gjafir, sem allar voru þakksamlega þegnar. Barst beim al'mikið af fötum og mat- vælum, sem bætti úr sárasta skor*«'num. Þegar tíðindamaður blaðsins kom um borð til.að ræða viS skipverja, voru nokkrir þeirra staddir í eldhúsinu og ætluðu að fara að borða. Sennilega hefðu margir fslendingar gengíð ómettir frá því borði, og ekki snert við matnum. Það var aðeins einn réttur, eins konar vatnshræringur úr kartöflu- stöppu. Þegar borðhaldinu var lokÁð hófst hátíð hjá hinum aðþrengdu þýzku sjómönnum, þvi að þeir fengu sína brauð- sneiðina- hver, smurða með smjöri, en það hvort tveggja hafði þeim borizt að gjöf úr landi. Það er gott að koma til tslaris, sögðu þeir allir og er áreiðanlegt, að þessir sjómenn farft héðan með hlýjan hug í garð íslenzku þjóðarinnar, fyrir .þær smávæ;gilegu gjafir, ^em þeim hafa verið látnar í té. Fólkiff sveltur, en fiskiskipin skortir kol. — Já við fórum að heiman frá Wesermunde 27. f*i?j-. og hófðum fiskað um 700 körfur hér fyrir utan, þegar spilið bilaði. Annars eru fáir þýzkir togarar að veiðum'nú, þeir fá hvergi kol og geta ekki farið út. í Weser- munde liggja nú margir þýzkir togarar, sem myndu í-eyna að fara á veiðar, þó af vanefnum sé, til að draga björg í bú, ef þeir aðeins fengju kol. En kol er ekki hægt að fá og kola- skorturinn veldur dauða fjölda manna heima í Þýzkalandi nú í vetrarkuldunum. En veturinn í vetur hefir verið mjög kaldur. Ofan á kuldana bætist svo klæð- leysið, því föt er hvergi að fá. Svo er matvælaskorturinn og má segja, að margir svelti heilu hungri. Þér vitið ekki, sagði skipstjórinn og horfði í gaupnir sér, hve afla okkar er vel fagn- að heima í Þýzkalandi. Þar bíða hans þúsundir hungraðra manna, og væri þó öllu réttara að segja miljónir. En þeir gefast ekki upp, þrátt fyjýr erfiðleikana. Þau eru mörg vandræðin, sem steð^, að þýzku þjóðinni um anleg. Ekkert er ennþá farið að byggja upp í Þýzkalandi, af þeim ósköpum af húsum; sem skemmdust og eyðilögðust í styrjöldinni. Við -siáum ekki fram á hvenær hægt verður að hefja endurreisnarstarfið, en þaff á langt i land. Fyrst þarf að "já um að fólkið deyi ekki úr hungri, klæðleysi og kulda. Skipstjórinn sagði tíðinda- manni blaðsins frá því, að tog- arinn Stuttgart væri eign \;t- gerðarfélags, sem fyrir stríð átti 170 togara, en á nú samtals 40. Hitt hefir týnzt í stríðinu, eða verið sökkt. Var í fangabúðum í Englandi. Wehmeyer, skípstjórinn *á Stuttgart, er maður um fimm- tugt. Hann er lítill vexti, en samanrekinn og auðsýnilega yiljafastur maður. Lífið hefir sett sinn svip á hann. Hann er grár fyrir hærum, en glaðlegur á svip. Á styrjaldarárunum var hann skipstjóri á þýzkum togara sem vopnaður var til að sökkva kafbátum Breta á Ermarsundi. Snemma i stríðinu var togaran- um hans sökkt og hann tekinn til fanga eftir nokkurra mínútna baráttu við dauðann. Var hon- um bjargað um borð í brezka skipið, sem sökkti togaranum hans. Var skipshöfn togarans öll tekin til fanga. Hálft annað" ár vjr hann í fangabúðum í Englandi og vildi hann ekkert láta uppi um líðan sina þar. Síðan var hann fluttur til Kan- ada og var þar fangi um tveggja ára skeið. Þar þótti honum gott að vera. Pyrir stríðið hafði hann verið skipstjóri á togurum yfir 20 ár og þá stundum við strendur fs-H lanls. Aldrei hefir þó verið eins lítill og ])élegur útbúnaður og nú, en neyðin heima í Þýzkalandi hvetur hina ötulu og vilja- sterku þýzku sjómenn til að gera sffct bezta og neyta ítrustu krafta við öflun matfanga, þrátt íFramhald á 4. síðu) Framsóknarvistin á föstudaginn Eins og áður hefir verið getið um í hlaðinu, _ verður næsta skemmtun ' Framsóknarfélag- anna haldin í samkomusal Mlólkursamsölunnar föstudag- inn 14. þ. m. Skemmtunin hefst með því að spiluð verður Framsóknarvist, síðan verður ræða og að þvi loknu syngur Sigurður Ólason einsöng. Nú þegar er búið að selja all- mikið af þeim miðum, sem seld- ir verða. Eru því Framsóknar- menn þeir, sem sækja ætla þessa skemmtun, vinsamlega beðnir að draga ekki lengi úr þessu að tryggja sér miða.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.