Tíminn - 14.03.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 14.03.1947, Blaðsíða 1
{ RITSTJÓRI: I ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON í ÚTGEFANDI: 1 PRAMSÓKNARFLOKKURINN l Símar 2353 og 4373 ' PRENTSMIÐJAN EDDA h.f. S RITSTJÓRASKRIFSTOFUR: , EDDUHÚ3I. Llndargötu 9 A > Slmar 2353 og 4373 AFGREIÐSLA, INNHEIMTA OG AUGLÝSINGASKRIFSTOFA: EDDUHÚSI, Ltadargötu 9A Sími 2323 31. áfg. Reykjjavík. föstudaginn 14. marz 1947 51. blað ERLENT YFIRLIT. Bandarskin og Balkanmálin Truman flytur rieðn, sem vekur mikla atliy gli. Síffan styrjöldinni lauk hei'ir ekki verið flutt raeða, sem vakið hefir meiri athygli en ræða sú, sem Truman forseti flutti á sameiginlegum fundi þingdeildanna í fyrradag. Ræða þessi fjall- xtSi um málefni Grikklands og Tyrklands, en var í raun réttri obeint svar til Rússa vegna yfirgangs kommúnista í nágranna- ríkjum þessara landa. Aðalefni ræðunnar var, að Bandaríkin ætluðu ekki að þola, að þessi yfirgangur breiddist til fleiri landa. Tilefni ræðunnar var, að for- setinn lagði þá tillögu fyrir þingið, að Bandaríkin veittu Grikkjum 250 milj. dollara lán, en Tyrkjum 150 milj, dollara lán. Forsetinn rakti fyrst þörf þessara þjóða fyrir efnahags- lega hjálp. Grikkland væri flak- andi í sárum eftir styrjöldina og Bretar gætu ekki veitt Grikkjum meiri hjálp en þeir UNGIR SKIÐAMENN A ARNARHÓLI TRTJMAN. hefðu þegar gert. Tyrkir hefðu orðið að leggja á sig gífurlegar byrðar til að halda uppi öflug- um hervörnum á stríðsárunum, er raunar hefðu einnig verið í þágu Bandamanna, og væri fjárhagur þeirra því illa kom- inn. Forsetinn vék þessu næst að hinu pólitíska ástandi í Grikk- iandi. Hann sagði, að kommún- istar hefðu þar fleiri þúsund manna undir vopnum og ógn- uðu sjalfstæði landsins. Þegar ERLENDAR FRÉTTIR Hörð orðaskipti hafa þegar átt sér stað milli Molotoffs og Bevins á utanrikiisráðherra- fundinum í Moskvu. Molotoff ásakaði Bandamenn fyrir að hafa enn þýzkan her undir vopnum og fyrir að hafa ekki eyðilagt hergagnaverksmiðjur á hernámssvæði sínu. Bevin. kva® hvorttveggja ósatt, en spurðí slðan um tölu þýzkra stríðs- fanga í Rússlandi og hvers vegna Rússar hefðu ekki enn eyðilagt þýzka Eystrasaltsflot- ann. Svör Molotoffs voru óljos. Vantrauststillaga á ensku stjórnina var felld í þinginu í fyrradag með 374:198 atkv. Churchill flutti tillöguna. Sex ríki hafa kvartað undan því við búlgörsku stfórnina, að sendisveitir þeirrá í Búlgaríu njóti ekki starfsfrelsis og lög hafi verið brotin á þeim. Meðal þessara rikja eru Svíþjóð, Bret- land og Bandarikin. Samkomulag hefir orðið um það, að Molotoff, Bevin og Mars- hall ræddu saman' óformlega itm Kínamálin. Rússar vildu fá þau rædd á utanrikisráðherra- fundinum en þvl var hafnað. við þetta bættist skortur og vonleysi, gæti hæglega svo far- ið, að kommúnistum tækist að hrifsa völdin, þótt þeir hefðu mikinn minni hluta þjóðarinn- ar áð baki sér. Sama ástandið hefði þá skapast í Grikklandi og . í ýmsum nágrannalöndum þess, t. d. Rúmeníu, Búlgariu og Póllandi, þar sem litlum minni hluta hefði heppnast að ná völdunum með erlendri aðstoð og notaði þau vægðarlaust til að kúga meiri hlutann. Stjórn Bandarkjanna hefði sett sér það markmið að styðja lýðræð- ið í heimihum og þess vegna gæti hún ekki horft afskipta- laust á það, að sama sagan endurtaki sig i" Grikklandi. — Bandaríkin hefðu mótmælt framferði minni hluta stjórn- anna í Búlgaríu, Rúmeníu og Póllandi, en það dygði lítið, þegar slíkar stjórnir væru einu sinni búnar að ná völdum. Rétta ráðið væri aö reyna að koma i veg fyrir, að slíkar stjórnir kæmust til valda. Forsetinn bætti því við um Trykkland, að það þyrfti ekki annað en að líta á landabréfið til þess að sjá, að aðstaða þess værí orðin hættuleg, ef komm- únistar kæmust til valda i Tyrk- landi. Þá sagði hann, að ekki væri nóg að véita þessum lönd- um efnahagslega hjálp, heldur yrðu Bandaríkin einnig að senda þeim hernaðarlega og aðra sérfræðilega ráðunauta. Ræða Trumans hefir að von- um fengið misjafnar undirtekt- ir, en þó mælist hún yfirleitt vel fyrir I Bandaríkjunum. Með- al republikana fær hún yfirleitt góða dóma og forvigismenn þeirra í þinginu, m. a. Wanden- berg öldungadeildarmaður, hef- ir lýst fylgi sínu við tillögur forsetans. Með því að leggja málið fyrir, eins og forsetinn gerði, var líka andstaða repu- blikana lömuð. Ef hann hefði haldið því fram, að hér væri eingöngu um efnahagslega hjálp að ræða, hefðu republikanir frekar getað snúist gegn hon- um. Helzt er talin von á gagn- rýni frá vinstra armi demo- krataflokksins. Mjög er rætt um þau áhrif, sem ræðan geti haft á sambúð stórveldanna. Margir telja, að hún muní auka tortryggni Russa og hún sé því flutt á óheppilegasta tima, þar sem utanríkisráðherrafundurinn i Moskvu sé að hefjast. Aðrir telja, að stjórnmálamenn Bandaríkjanna telji sig komna að raun um, að það sé farsæl- aat í skiptum við Rússa að ganga hreint og undanbragða- ¦ laust til verks og koma fram ¦ með fullri festu og einurð. Ræða ' forsetans muni því „hreinsa | loftið," eins og komist er aft ! orði, og Rússar hafi gott af því ' að vita það, að Bandaríkin ætli að sporna eftir megni gegn svipuðum aðferðum og átt hefir sér stað i Búlgaríu, Rúmeníu og Póllandi. Meðal Grikkja og Tyrkja hefir ræða Trumans vakið mikla a- nægju. — Utanrikisráðherra Grikkja hefir sent honum þakk- arskeyti, enda mun ræða hans (Framhald á 4. aUSu) Þessi mynd var tekin á Arnarhóli í Reykjavík nú fyrir fáum dögum. — Strákar, sem ekki eiga nema sjaldan kost a því að komast upp til heiða, hafa komið þangað með skíði. Þeir vilja nota fölið til skíðaæfinga og hressandi útivistar, þótt hvorki sé völ á stóru 'né góðu skíðalandi. Skyldu þeir eiga cftir að keppa einhverntíma á Holmenkollen eða Norefjell? (Ljósm.: Guðni Þórðarson). i Hræðilegt f lugslys á Hvammsfirði Grumman-flugbát hvolfir og fjórir farþegar farast Flugmaðurinn ©g þrír farþegar hjörguoust illa til reika. Klukkan fjögur í gær varð hörmulegt flugslys á Hvamms- firði, rétt framan við bryggjuna í Búðardal. Grummanflug- bátur frá Loftleiðum, sem komið hafði til þess að taka þar fimm farþega, hrapaði niður, er hann var að hefja sig til flugs, og fórust fjórir farþeganna, þar á meðal tvær konur. Fimm náðust, en önnur konan, sem bjargað var í land, kom ckki til meðvitundar og dó eftir skamma stund. Gjaldeyririnn ér búinn Játningar Stefáns Jóhanns og Einars Olgeirssonar. Stjómarfrumvarpið um fjár- hagsráð var til 1. nmræðu í neðri deild í gær. Forsætisrað- herra hafði framsögu og flutti á margan hátt athyglisverða ræðu. Hann lýsti þvf mjög rækilega, hvilíkur háski stafaði af dýrtíðinni og myndi útgerðin sennilega hafa stöðvazt, ef ekki hefðu verið gerðar ráðstafanir til að halda henni f 310 stigum. Hann kvað ekkert mega út af bera úr þessu. Þá lýsti hann yf ir þvi, að gjaldeyrisástandið væri mjög alvarlegt og væri raunar enginn gjaldeyrir til, eins og sakir stæðu. Einar Olgeirsson flutti langa ræðu og var það markverðast í henni, að hann staðfesti Iýsingu forsætisráð- herrans á gjaldeyrisástandinu. Aðstandendur fyrrv. stjórnar eru þaniiý,- byrjliðir að beygja sig fyrir staðreyndum og viður- kenna í hvilikt óefni var komið, þegar hún lét af völdum. Þess- ar döpurlegu lýsingar a gjald- eyrisástandinu eru þó aðeins byrjunin. Umræðunum Iauk ekki í gær. Maður deyr af völdum bifreiðaslyss í gormorgun vildi það mörmulega slys til innarlega á Hverfisgötu, að maður að nafni Rútur Magnússon, tll heimilis að Laugarnesvegi 82, varð fyrir bifreið og lézt af völdum þess siðari hluta dags í gær. Klukkan um átta í gærmorg- un ók bifreiðin R-2875, sem er stór 10 hjóla flutningabifreið, inn Hverfisgötu. Þegar hún kemur á móts við vegamót Rauðarárstígs og Hverftsgötu, kom maður á bifhjóli í veg fyrir bifreiðina og skipti það engum togum, að maðurinn varð fyrir henni. Bifrelðarstjórinn reyndi að hemla, . en vegna hálku á vegin>.tm. rann bifreiðin um sex metrs áður en hún stöðvaðist. Rútur heitinn hlaut mikinn áverka á höfði við áreksturinn og var þegar fluttur á Lands- spítalann. Þegar þangað kom, hafði hann öll einkenni heila- hristings. Var þar búið að sár- um hans. Vegna þrengsla á Landsspítalanum varð að flytja hann þaðan aftur og á Landa- kotsspitalann, þar sem hann andaðist siðdegis í gær. Kvennadeild Slysa- > ¦ varnarfél. gefur 50 j i þús. kr. til iaupa á radartæki j Kvennadeild Slysavarnafé-' lags íslands afhenti Slysavarna- ' félaginu í fyrradag 50 þúsund krónur, sein verja skal til kaupa á radartæki í björgunarskipið Sæbjörgu. Var þessi gjöf ákveð- in á aðalfundi kvennadeildar- innar í febrúar í vetur. Radartæki þessi hafa þegar verið pöntuð ag fengið fyrír þeim gjaldeyrisleyfi og ættu þau að vera- komin hingað til lands svo snemma, að unnt verði að. setja þau í Sæbjörgu í vor, um það leyti sem lokið verður breyt- ingum þeim, sem verið er að gera á skipinu. Kvennadeild Slysavarnafé- lagsins hefir hvað eftir annað gefið stórgjafir til ýmsra slysa- varnaframkvæmda. Árið 1945 gáfu þær til dæmis 70 þúsund krónur, sem notaðar voru til bygginga skipbrotsmannaskýla á söndunum i Skaftafellssýslu og kaupa á sjúkrabifreið. Snorranefndin tekur á leigu skip til ís- landsferðar Snorranefndin norska, sem hefir með höndum undirbúning að Snorrahátíðinni í sumar, hef- ir ákveðið að taka á leigu skip tir íslandsferðar. Mun það verða eitt af skipum Bergenska gufu- skipafélagsins. Meðal þeirra gesta, sem hing- að koma á skipi þessu, verður fjöldi þingmanna úr Þing- mannasambandi Norðurlanda. Flugbátur þessi fór frá Reykja- vík í gærmorgun í farþegaflug til ísafjarðar, Djúpavikur og Búðardals. Voru í honum sjö farþegar, en flugmaður var Jó- hannes Markússon. Er flugvélin var að hefja sig upp eftir viðkomuna í Búðardal, hrapaði hún niður, og hvolfdi henni þegar er hún kom í sjó- inn. Náðist flugmaðurinn og fjórir farþeganna. En þrír far- þeganna náðust ekki. Voru það þessir: Elisabet Guðmundsdóttir, veitingakona í Búðardal, um fertugt, gift Magnúsi Rögn- valdssyni, barnlaus. Magnús Sigurjónsson, á fer- tugsaldri, ættaður úr Laxárdal, búsettur í Reykjavík. Einn farþeganna, sem bjarg- aðist í land, var meðvitundar- laus og dó eftir skamma stund. Var það María Guðmundsdóttir, öldruð kona frá Djúpavik, móðir dr. Odds Guðjónssonar, form. viðskiptaráðs og Guðmundar verksmiðjustjóra á Djúpavfk. Fjðrði farþeginn, sem fórst, var miðallra maður frá ísafirði. Þeir sem björguðust auk flugmannsins voru: Guðrún Árnadóttir, læknisfrú í Búðardal, Magnus HallcÍDrsson frá Ketílsstöðum í Hvamms- sveit og Benedikt Gíslason úr Reykjavik. Frásögn sjónarvotts. Tíðindamaður Tímans átti í gær tal við Hallgrím Jónsson, símstöðvarstjóra í Búðardal. — Hann sagði svo frá, að flugvél- in hefði komið til Búðardals frá Ingólfsfirði til þess að taka þar fimm farþega til Reykjavíkur. Lenti flugvélin á firðinum, skammt framan við bryggjuna í Búðardal, og var farið með iarþegana á bát út að vélinni. Flugvélin hóf sig þegar tíl fiugs, er farþegar frá Búðardal voru komnir í hána. Var veður hið ágætasta, létt austangola pg sólskin. Stefndi flugvélin til norðausturs upp í goluna. En er hún var komin á að gizka 30— 40 metra, eftir að hún sleppt) sjónum, tók hún að hallast á vinstri væng. Héldu þeir, sem á horfðu, að hún væri að beygja. En nú skipti engum togum, að flugvélin lagðist alveg á hlið- ina og hrapaði þannig í sjóinn. Hvolfdi henni þegar. Báturinn, sem farþegai'nir (Framhald á-4. síðu Framsóknarvistin er í Framsöknarvist verður í samkomusal Mjólkursamsöl- unnar í kvöld, og hefst kl. 8,30. Bernharð Stefánsson alþm. flytur ræðu, Sigurður Ólafsson syngur einsöng og síðan verður dansað fram á nótt. Aðgöngumiðar eru séldir á af- greiðslu Tímans, Edduhúsinu v/Lindargötu, sími 2323. KANNIST ÞIÐ VIÐ HETJUNA? í Eimreiðinni, september s. 1., lýsir ritstjórinn mannteg- und, sem hann kallar gervihetjur. Greinin endar þannig: „Gervihetjurnar þurfa að hverfa úr lífi þjóðanna, og sízt af öllu mega þær komast í þá aðstöðu að verða leið- togar þeirra. Ef lesin er saga þjóðanna ofan í kjölinn, kem- ur í ljós, hversu oft þessari manntegund hefir tekizt að komast til æðstu valda í þjóðfélögunum, til þess síðan að grafa undan og veikja allt heilbrigt líf þeirra og starf, unz þau urðu ófær til að gegna hlutverki sínu, liðuðust sundur, leystust upp eða urðu öðrum og sterkari aðllum að bráð. Þjóð, sem gerir sér gervihetjur að leiðtogum, er dauða- dæmd þjóff. Hún má eiga það vist að glata frelsi sinu. Áður en hún veit af hafa kúgarar hennar „flogið þar aft- ur á hræ", sem hún taldi öruggt fyrir. En sú þjóð, sem að dæmi Grettis þekkir sínar gervihetjur og gerir þeim tilhlýðileg skil, sviptir af þeim skaðsemdarbiæju sjálfs- blekkingarinnar, svo þær blasa við í sama ljósinu og Gísli forðum, hún þarf ekki að óttast áhrif örverpa sinna á hag sinn og vöxt. Hún hcfir séð í gegnum blekkinguna og kann að greina hismið frá kjarnanum í sáðreit sinnar eigin samtiðar." Ekkert skal um það sagt, hverjum höfundurinn hefir ætlað að lýsa. En flestir munu telja sig þekkja kauða. Hann er ekki í litklæðum eins og Gísli sá, er Grettir hýddi forðum — en hann setur tvær plötur neðan á venjulega skóhæla sína og treður innleggi innan i skóna til þess að sýnast stærri en hann er. Og í sama tilgangi setur hann svo Dunnhattinn á kollinn. Ætli menn kannist við hetjuna!

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.