Tíminn - 15.03.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 15.03.1947, Blaðsíða 1
BITSTJÓRI: \ ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON ( ) ] ÚTGEPANDI: PRAMSÓKNARPÍOKKURINN Símar 2353 og 4373 ' PRENTSMIÐJAN EDDA h.f. RITST JÓRASKRrPSTOFUR: EDDUHTJ3I. Llndargötu 9 A Símar 2353 og 4373 AFGREIÐSLA, INNHEIMTA \ OG AUGLÝSINGASKRIPSTOFA: EDDUHÚSI, Ltodargötu 9A Síml 2323 31. árg. Reykjavík, laugardaginn 15. marz 1947 52. blao' Eysíeinn Jónsson um f járhagsráðsfrumv.: I Það þarf að segja þjóðinni hrein- skilnislega, hvernig komið er \ i Það er ekki hægt að samræma nýsköpun at- vinnuveganna og óhófseyðslu. Fyrstu umræðu um fjárhagsráðsfrumvarpið, sem hófst í neðri deild í fyrradag, hélt áfram á fundi deildarinnar í gær. Ey- steinn Jónsson flutti þá ræðu, þar sem hann gerði grein fyrir afstöðu Framsóknarmanna til frumvarpsins. Fuglarnir leita sér griðastaðar ^ Forganga Framsóknarmanna. í upphafi ræðu sinnar lýsti E. J. því, að Framsóknarmenn heföu orðið fyrstir til að benda á þær ráðstafanir, sem hér væru fyrirhugaðar. Þeir hefðu strax haustið 1942 flutt þingsálykt- unartillögu, þar sem lagt var til, að komið yrði fastri skipan á í'ramkvæmdastarfsemina i land- inu, svo að tryggður væri for- gangsréttur framleiðslunnar og nauðsynlegra framkvæmda. Það væri þvi ánægjuefni fyrir Fram- sóknarmenn að styðja þetta frv., enda væri nú komið fram, að þeir hefðu barizt fyrir réttu máli. Hefði slík skipan verið tekin upp fyrr, myndi margt fara nú á annan og betri veg, en raun væri á. Það er vegna hinnar siæmu reynslu af glundroða og skipulagsleysis undanfarinna ára, að þetta frv. nýtur nú almenns fylgis. Vald fjárhagsráðs. Það er eitt meginefni þessa frv., að fjárhagsráð fær miklu víðtækara vald en nokkur stofn- un hefir áður haft. Það verður ekki hægt að gera neinar meiri- háttar verklegar framkvæmdir né ráðast* í ný fyrirtæki; án leyfis þess. Ýmsir finna að því, að vald ráðsins sé þannig aðal- lega neikvætt. Þetta má að vísu túlka á þann hátt, en þetta er þó ekki raunverulega þannig. Það er ekki hægt að gera það samtimis að halda uppi stór- felldri nýsköpun og nauðsynleg- um framkvæmdum og leyfa sér jafnframt stórfellda eyðslu a öðrum sviðum. Annað hvort verður að þoka fyrir hinu. Fjár- hagsráðið á að tryggja for- gangsrétt hinna nauðsynlegu framkvæmda. Nauðsynlegar ráðstafanir vegna f járhagsástandsins. Það almenna fylgi, sem þetta frv. nýtur, stafar* fyrst og fremst af því fjárhagsástandi, sem nú ríkir í landinu. Menj? sjá alltaf betur og betur að framleiðslan og nauðsynlegar framkvæmdir munu stöðvast, ef ekki er gripiö til slíkra ráða. Skulu hér færð' nokkuð, nánari rök að því. Framkvæmdastarfsemin hvíl- ir á þremur megin stoðum: Er- lenda gjaldeyrinum, vinnuafl- inu og fjármagninu innanlands. Án þess, að þetta þrennt sé fyrir hendi, verður lítið eða ekkert úr framkvæmdurh. Gjaldeyriseyðslan. Ástandið í gjaldeyrismálunum er nú þannig, að um seinustu mánaðamót námu inneignir bankanna erlendis, að frádregn- um nýbyggingareikningi, 44 milj. kr* en yfirfærslUábyrgðir námu 58 milj, Auk þess Jágu fyrir leyfi frá viðskiptaráði, sem ekki var búið að taka yfir- færsluábyrgð á. Á nýbygginga- reikningi voru 120 milj. kr., en veitt leyfi Nýbyggingaráðs, sem ekki var búið að yfirfæra, námu 150 milj. Öllum hinum miklu gjaldeyrisinneignum hefir þann- ig verið eytt og meira til og þó er enn ekki búið að greiða ný- byggingareikningi 15% af and- virði útflutningsins 1946, sem Þeir, sem fórust í Búðardal hann á tilkall til. Það má því vera hverjum manni ljóst, að eigi að halda uppi verulegum framkvæmdum í framtíðinni, verður ekki hægt að leyfa sér aðra eins gjaldeyriseyðslu á öðrum sviðum og gert hefir verið undanfarin ár. Það verð- ur að draga úr eyðslunni og það á að vera hlutverk fjárhagsráðs að tryggja forgangsrétt ný- sköpunarinnar. Verkafólksskorturinn. Um vinnuaflið er það að segja, að menn vantar nú á skip og báta í talsvert stórum stíl. og ýmsar nauðsynlegar byggingar- framkvæmdir hafa stöðvazt af vinnuaflsskorti. Ástandið í sveit- unum er alkunna. En er i ráði að auka skipastólinn verulega og ýmsan iðnað í þágu fram- leiðslunnar. Þessar framkvæmd- ir hljóta að stöðvast, nema sér- stakar ráðstafanir séu gerðar 'til að draga úr hinum ónauðsyn- legu framkvæmdum. Lánsfjárskorturinn. Af fjármaghinu innanlands er það skemmst að ségja, að ríkisskuldabréf hafa mátt heita óseljanleg um lengra skeið. — Fjáröfiun til hinna svokölluðu nýsköpunarframkvæmda bg nauðsynlegra íbúðabygginga hefir verið og er gersamlega stöðvuð. Ofþenslan hefir valdið því, ,að f jármagnið hefir sogazt í ýmsa braskstarfsemi og luxus- byggingar* Fjármagnið til ný- sköpunarinnar verður ekki tryggt, nema dregið sé úr ó- þörfum framkvæmdum og ann- arri ónauðsynlegri eyðslu. ÁkvæSið um 15%. Til viðbótar þessu, sagði E. J., finnst mér rétt að geta tveggja atriða, er komið hafa fram í umræðunum. Einar Olgeirsson hélt því fram, að það skipti höfuðmáli, að ákveðið væri í frv., að verja 25% af andvirði útflutningsins til verklegra framkvæmda í stað 15%, sem nu er ákveðið í frv. og ákveðið er i lögunum um ný- byggingaráð. Ég tel þetta ekki skipta neinu máli, því að það veltur mest á framkvæmdinni hjá gjaldeyrisyfirvöJdunum hver niðurstaðan verður í þessum efnum. Haldi þau vel á, getur verið hægt að verja 25% og jafnvel meiru til nýsköpunar- innar. Sé hins vegar ekki hugs- að um að spara á öðrum svið- um, getur svo farið, að þessi ákvæði verði ekki höfð að neinu, eins og gert hefir verið á seinasta'ári. Aðalatriðið er því að vanda vel framkvæmdina og draga úr gjaldeyriseyðslunnij þar sem þvi verður bezt komið við. Lánveitingar bankanna. Þá taldi Einar Olgeirsson það mikinn ókost á frv., að fjár- hagsráð á ekki að ráða yfir lán- veitingum bankanna. Virtist mega skilja á honum, að þannig væri leyst úr lánsfjárþörfinni til nýsköpunarinnar. Þetta tel ég mikinn misskilning, því að engin trygging er fyrir því, að (Framhald á 4. síðu) Dönsku sundin eru lögð ísi og fuglar, sem þar eru á vetrum, hrekjast um ísinn, hungraðir og sljóvir — þeir, sem ekki hafa leitað brott í tæka tíð. — Á stöku stað eru þó auðar vakir, og á þær leita fuglarnir þúsundum saman. — Þessi mynd er tekin af einni slíkri vök á Hróarskeldufirði, þar sem fuglarnir hafa hópazt saman. 1 » Sendiherra Frakka af ¦ hendir skilríki sín Voillery sendiherra. Sendiherra Frakklands, herra Henry Vöillery, afhenti forseta íslands embættisskilriki siri við hátíðlega athöfn að Bessastöð- um, þriðjudaginn 11. þ. m. Sátu sendiherrahjónin síðan hádegisverð í boði forseta og frúar hans, ásamt utanríkisráð- herrahjónunum og nokkrúm öðrum gestum. Sendiherrann hefir starfað sem fulltrúi Frakklands hér á landi frá því árið 1938, fyrst sem ræðismaður; en síðan sem stjórnarfulltrúi. Grummanflugbáturinn komst ekki á loft fyrr en í þriöju atrennu Flugmaourinn telnr, að annar hreyfillinn hafi bilað Kafari á leið vestur, eh slysstaðurinn er nú þakinn ísi. Fólki því, sem af komst úr flugslysinu. á Hvammsfirði í fyrra- dag, líður vel eftir atvikum. Var þó sumt meira meitt en ætl- að var í fyrstu. Líkin af þeim, sem ekki náðust, þegar flugsíys- ið varð, hafa ekki fundizt, enda rak í fyrrindtt ís inn fjörðinn, auk þess sem lagnaðarís myndaðist, svo að ekki er unnt að kom- ast að slysstaðnum ,sem stendur. En talið er, að þau muni vera í flugvélinni. Loftleiðir sendu flugvél til Stykkishólms með véla- menn og kafara, en þeir munu ekki hafa komizt til Búðardals í írær. — Fjórði maðurinn, sem fórst, var Einar Oddur Kristjáns- son, gullsmiður frá ísafirði. En nafns hans var ekki getið hér í blaðinu í gær, þar eð ekki hafði þá tekizt að ná í alla vanda- menn hans í Reykjavík til þess að tilkynna þeim slysið. Kafari og vélamenn á leið til Búðardals. í gærmorgun var ekki lengur lendandi á Hvammsfirði sökum íss. Flugvél4 sem Loftleiðir sendi vestur með menn til þess að at- huga aðstæður á slysstaðnum, gat þvl.ekki farið nema í Stykk- ishólm,' þótt upphaflega hefði Hornafjarðarbátarnir bundnir við bryggju, en mokafli á miðunum £kki hægl alf nýta aflann fegna saltleysis. Allir bátnr, sem gerðir 'eru út frá Höfn i Hornafirði á þessari vertfð, hafa legið bundnirf við bryggjur undanfarna daga, þrátt fyrir góðan afla skammt undan landi og gæftir upp á hvern dag. Veldur því saltleysi. í Höfn er nú alls ekkert salt til. I gær var mikil veðurblíða I Höfn í Hornafirði, eins og verið hefir þar undanfarha daga. — Sjórinn var spegilsléttur og hiti í lofti. Enginn bátur var þó á sjó í góðviðrinu, og hefir ekki verið farið þar á sjó seinustu dagana, þótt veður hafi verið ágætt og vitað sé um nógan fisk. Veldur þessu saltleysi. Eins og stendur er alls ekkert salt til i Höfn og ekki víst, hvenær úr rætist með það. Lengi undanfarið hafa verið mikil vandræði með salt í Höfn og orðið að sækja það til ýmissa hafna norðan lands og austan, þar sem lítið eitt hefir verið til af því. En nú má heita, að allt landið sé saltlaust og aðeins von á einu saltskipi til Reykja- víkur, sem fuljnægja verður saltþörf allra verstöðvanna fyrst um sipn.' Góðar gæftir og góður afli í allan vetur. Segja má, að gæftir'hafi allt- af verið grjðar i Höfn, frá því að vertíð hófst þar í byrjun í'ebrú- ar. Afli hefir lehgst -af verið góður og alltaf sæmíiegur. Er nú mun meiri afli kominn þar á land en á sama i fyrra, og var þó líka góður afli þá og gæftir. Nú eru öll geymsluhús kaupfé- lagsins orðin að heita má full af saltfiski, og fiski hefir verið staflað viða annars staðar, þar sem tiltækileg geymsla hefir verið fyrir hendi. Þrettán vertíðarbátar í Höfn. Á þessari vertíð eru gerðir út (Framhald á 4. síðu) verið ætlunin að fara beint yestur í Búðardal. í flugvél þess- ari voru Halldór Sigurjónsson vé'stjóri ög Óskar Pétursson vé'- virki, auk kafara. Ætla þeir að reyna að komast á bát frá Stykkis-hólmi til Búðardals. Mun það vera um 6—7 klukkustunda ferð. En hætta er á, að einnig verði tafir á því, að þeir komizt sjó- leiðis vegna íss. Rannsókn fer fram vestra. Tíðindamaður Timans átti tal við Hallgrím Jónssón stöðvar- stjóra í Búðardal í gær og spurði hann um nánari fréttir af flug- slysinu og líðan þeirra, sem af komust. Settur sýslumaður 1 Dalasýslu, Sigtryggur Jónsson á Hrapps- stöðum, rannsakaði í gær öll atvik í sambandi við slysið, eft- ir því sem föng voru á, og tók skýrslu af þeim, sem björguðust úr flugvélinni. Allar líkur eru til, að annar hreyfill flugvélar- innar hafi bilað, og telur flug- maðurlnn, að svo hafi verið. Víst má telja, að flugvélin hafi eitt- hvað verið biluð, er hún settist á Hvammsfjörð, því að hún gerði tvær árangurslausar atrennur tll að komast á loft af firðinum áður en hún komst loks upp, með þeim geigvænlegu afleið- ingum, sem öllum eru nú kunnar. Þá hefir það og komið í Jjós, að ekki sást út um gíugga flug- vélarinnar sökum ísingar, svo að opna varð glugga, tjl ipess að flugmaðurinn sæi út úr henni, hvort sem það getur átt nokkra sök á slysinu, að hann sá ekki með eðlilegum hætti út úr henni úr sæti sínu. Flugmaðurinn gizkar á, að (FramhaW, á 4. siðu) Elísabet Guðmundsdóttir. María Guðmundsdóttir. Einar Oddur Kristjánsson. x Magnús Sigur jónsson. i Nafn eins mannsins, sem fórst með flugvélinni, var ekki getið í blaðinu í gær. Var það Einar Oddur Kristj ánsson gullsmiður á ísafirði. Svo stóð á, að ekki hafði náðzt til sonar hans, er stundar sjómennsku hér syðra, |til þess að tilkynna honum þetta hörmulega slys. Einar Oddur Kristjánsson var kvæntur maður, á sextugsaldri, og lætur eftir sig þrjú uppkom- in börn.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.