Tíminn - 23.04.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 23.04.1947, Blaðsíða 1
RITSTJÓRI: ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON ÚTGEPANDI: PRAMSÓKNARIliOKKURINN Simar 2353 og 4373 PRENTSMIÐJAN EDDA hX RITST JÓR ASKRrPSTOFUR: EDDUHÚ3I. Lindargötu 9 A Simar 2353 og 4373 APGREIÐSLA, INNHEIMTA OG AUGLÝSINGASKRIPSTOPA: EDDUHÚSI, Undargöw 9A Siml 2323 31. árg. Reykjavík, miðvikudaginn 23. apríl 1947 76. blað ERLENT YFIRLIT: Viðsjár í frönskum stjórnmálum Innanríkismálaráðherrann óttast hinar miklu leynilegu vopnabirgðir í landinu. De Gaulle hefir nú komið aftur fram á sjónarsvið franskra stjórnniála. Síðan hann dróg sig til baka fyrir nær 1% ári síð- an, hefir hann lítið látið til sín taka, nema á síðastl. hausti, þegar hann skoraði á þjóðina að fella stjórnarskrána, sem bráðabirgðaþingið hafði samþykkt. Það kom glöggt fram í þjóð- aratkvæðagreiðslunni þá, að hann á sterk ítök hjá þjóðinni, þar sem stjórnarskráin fékk lítinn meirihluta atkvæða, þótt allir aðalflokkar landsins styddu hana. Svo mikils mátti afstaða De Gaulle sín. Síðan í haust hefir verið hljótt um de Gaulle, þar til nú um mánaðamótin, er hann flutti ræðu sína í Strassburg. Honum hefir undanfarið verið boðið að flytja ræður við afhjúpun stríðs- minnismerkja víðs vegar um landið og var þetta fyrsta ræð- an, sem hann flutti við slíkt tækifæri. DE GAULIÆ. f ræðu þessari sagði de Gaulle m.a., að Rússland og Bandaríkin væru nú höfuðandstæðingarn- ir í heiminum. Það væri hlut- verk Evrópu að reyna að miðla málum milli þessara andstæðna og yrði hún ekki þeim vanda .vaxin, myndi illa fara. Framtíð Evrópu væri ekki sízt undir því komin, .að Frakkland væri sterkt og öflugt og gæti lagt fram full- an skerf sinn til endurreisnar- innar í álfunni. Því færi fjarri, að Frakkland gæti gegnt þessu hlutverki, eins ög högum Ipess væri nu komið, þar sem þjóðin væri raunverulega forystulaus vegna sundurlyndis stjórnmála- flokkanna. Þetta væri fyrst og fremst að kenna hinni nýju stjórnarskrá, því að hún tryggði ERLENDAR FRÉTTIR Þingkosningar fóru fram á hernámssvæði Breta 'f Þýzkal. á sunnudaginn. Jafnaðarmenn unnu á og eru nú langstærsti flokkurinn. Næstur er kristilegi flokkurinn. Kommúnistar reynd- ust fylgislitlir. Fylgi sósíaldemó- krata reyndist einkum mikið í Slesvik-Holstein. Gasperi, forsætisráðherra ít- alíu, hefir haldið ræðu og kvað ítali þurfa mikla fjárhagslega aðstoð og hún þyrfti að koma strax, ef hún ætti að verða að •gagni. Hann . kvaðst fagna af- skiptum Bandaríkjanna af mál- «fnum Miðjarðarhafsland- anna, því að það myndi verða friðnum til eflingar. - Utanríkismálaráðherrar Breta, Bandaríkjanna og Frakklands hafa gert nýja samninga um skiptingu kolaútflutningsins frá Þýzkalandi. Frakkar fá meiri kol frá Þýzkalandi en áður. Öamningur þessi er talinn styrkja aðstöðu frönsku stjórn- arinnar. ekki landinu starfhæfa stjórn. De Gaulle lauk ræðu sinni með því að skora á Frakka að mynda með sér þjóðarsamtök, er ekki væru bundin neinum flokki, en ynnu að endurbótum stjórn- skipulagsins á lýðræðislegum grundvelli. Þær endurbætur, sem de Gaulle mun fyrst og fremst hafa I huga, eru aukið valdsvið forsetans, sem verði þjóðkjör- inn, og að ríkisstjórnin starfi á ábyrgð hans, en ekki þingsins. Þótt de Gaulle nefndi engan sérstakan flokk í ræðu sinni, var auðfundið, að hann- taldi kommúnista eiga mestan þátt í stjórnmálaöngþveitinu. Hann tók skýrt fram, að Frakkar yrðu jafnan að fylgja vestræn- um stjórnarháttum, því að ann- að bryti gegn þjóðareðli þeirra. Strax eftir að de Gaulle flutti þessa ræðu, hófust fylgismenn hans handa um stofnun slíkra þjóðarsamtaka, er hann hafði gert að umtalsefni. Deildir, sem eiga að starfa innan þeirra, hafa verið stofnaðar í flestum borgum og héruðum landsins. Virðist allt benda til, að de Gaulle eigi enn sterku fylgi að fagna. Af hálfu stjórnarflokkanna var ræðu de Gaulle hins vegar illa tekið. Kommúnistar stofn- uðu þegar til móthreyfingar og buðu hinum stjórnarflokkunum að taka þátt í henni, en þeir höfnuðu því. Hins vegar hafa blöð jafnaðarmanna deilt harð- lega á de Gaulle og Leon Blum hefir látið svo ummælt, að skoð- anir hans samrýmist ekki lýð- (Framhald á 4. síðu) Fjárlögin verða afgr. hallalaus Eldhúsdagsumræður bráðlega. Fjárveitinganefnd hefir skil- að áliti sínu og breytingartil- lögum við fjárlögin til þriðju umræðu, sem hefst á morgun. Er líklegt, að eldhúsdagsumræð- ur verði seint í þessari viku eða byrjun næstu. Tillögur fjárveítinganefndar miða bæði til hækkunar og lækkunar á einstökum liðum, og vekur það athygli, að kommún- istar í fjárveitinganefnd eru með öllum hækkunartillögum, en á móti öllum lækkunartil- lögum. Samkvæmt tillögum fjárveit- inganefndar verða tekjur áf rekstraryfirliti 202.239 þús. króna, en gjöld 196.495 þúsund- ir. Rekstrarafgangur verður samkVæmt því 5 miljónir og 744 þúsundir. Á sjóðsyfirliti verffa gjöldin 213.741 þúsund krónur, en tekj- ur 206.636 þúsundir króna. Halli því 7 miljónir og 604 þúsundir króna. Vestmannaeyingar byggja afkomu sína alla á Horft yfir Vestmannaeyjabæ Mynd þessi var tekin í Vestmannaeyjum síðastl. sunnudag og sýnir hún bæinn séðan úr suðri. Heimaklettur er fyrir miðri myndinni, en milli hans og bæjarins er hin ágætasta höfn. Heimaklettur er um 280 metrar að hæð og setur svip á bæinn. Tíðindamaður blaðsins fór þangað í fylgd með Sveini Guðmundssyni, en þaðan mátti þá sjá mikinn fjölda skipa, sem leitað hafði vars undir Eyjunum og inni á höfn. (Ljósm. Guðni Þórðars.) Enginn flytur ótilneyddur brott úr Fljótshlíðinni En aðstaða Fljjótshlíðinga er erfið vegna garaaveikiiuiar. Viðtal við Sigurþór Ólafssoii bónda í Kollabæ. Sigurþór Ólafsson, bóndi i Kollabæ í Fljótshlið, var staddur hér í bænum um helgina síðustu. Hitti tíðindamaður Tímans hann að máli og ræddi við hann um ástandið á öskufallssvæðinu í Fljótshlíðinni. Er aðstaða þeirra Fljótshlíðinga, sem orðið hafa fyrir þyngstum búsifjum af völdum Heklu, mjög erfið. framleiðslunni Samvinnustefnan hefir stórbætt hag útvegsins Viðtal við Ilclga Benediktsson. Vestmannaeyjar hafa um langt skeið verið langstærsta vetrar- verstöð landsins. Hafa þaðan oft verið gerðir út þrisvar sinnum fleiri bátar á þorskveiðar yfir vertíðina en í nokkurri annarri verstöð. Þó að i>ekkuð hafi dregið úr bátafjölda á vertíðinni í Vestmannaeyjum allra seinustu vertíðirnar, er hún samt meira en helmingi stærri þorskveiðiverstöð en nokkur önnur hér á landi. Erfið aðstaða Fljótshlíðinga. — Það hefir talsvert verið rætt og ritað um það, að bænd- ur i Innhlíðinni skyldu láta sér detta í hug að slátra sayðfénaði sínum, sagði Sigurþór. Það var fyrst vakið máls á þessu á fundi í Múlakoti. Bændur á öskusvæð- inu voru spurðir að því, hvað þeir hyggðust til bragðs að taka. Svörin voru þau, að þeir sæju ekki fram á annað en að þeir yrðu að slátra sauðfénu, því að það yrði kostnaðarsamara en svo, að þeir gætu risið undir því hjálparlaust, að halda fénu lifandi til hausts. Við athugun kom í ljós, að bændur á öskufallssvæðinu í Fljótshlíðinni myndi vanta um 600 hestburði af heyi til pess að geta gefið sauðfé sínu fram í miðjan maímánuð og kúm fram í miðjan júnímánuð. Búast' má þó við, að lengur þurfi að gefa kúm, þótt talsvert hafi fokið til af vikrinum, svo að allstórir blettir séu auðir, meðal annars vegna þess, að vikurinn særir og skefur svörðinn, þegar hann fýkur til. Annað, sem veldur þó Fljóts- hlíðingum sérstökum erfiðleik- um við að halda sauðfé sinu lif- andi til hausts, er garnaveikin, sem er allmögnuð hjá þeim. Er það til marks, að síðasta mán- uð varð að lóga 114 garnaveik- um kindum í hreppnum, þar af þrjátíu á einum og sama bæ. Vegna þessarar pestar er erfitt að koma fénu í hagagöngu í sumar, því að nágrannasveit- irnar vilja eðlilega ekki fá garnaveikt fé á sín sumarlönd. Að þessu öllu athuguðu sáu Fljótshlíðingar ekki fram á ann- að en að þeir yrðu að slátra fé sínu strax, ef ekki kæmi aðstoð annars staðar írá. Erfiðleikár með sumarbeitiland. En svo gekk Bjarni Ásgeirsson landbúnaðarráðherra í málið, og þegar bændur vissu, að hlaupið yrði undir bagga með (Framhald á 4. síðu) Vegna þess að ekki hefir verið til nægur mannafli á alla bát- ana undanfamar vertíðir hafa margir þeirra legið aðgerðar- lausir upp á landi yfir vertíð- ina, þrátt fyrir mikil og góð aflabrögð. Fjöldi aðkomumanna hefir alla tíð sótt í verið til Vestmannaeyja, og engin ver- stöð verið eftirsóttari. Aukin eftirspurn eftir vinnuafli, hefir valdið því, að færri hafa nú sótt þangað en áður. Tíðindamaður blaðsins fór til Vestmannaeyja um seinustu helgi og átti þar viðtal við Helga Benediktsson. útgerðar- mann, en hann > er einn allra athafnasamasti atvinnurekandi þar, gerir út fimm stóra vél- báta ,sem hann hefir flesta lát- ið smíða í sinni eigin skipa- smiðastöð og á þar nú í smið- um stærsta skip, sem byggt hef- ir verið hér á landi. Auk þess hefir hann drengilega stutt ýms félags- og menningarmál Eyjanna. Annars mun sam- vinnustefnan hvergi eiga jafn mikil ítök í útvegsmálum og í Vestmannaeyjum, þar sem hlutaskipti sjómanna nálgast hreinan samvinnurekstur. Auk pess hafa útvegsbændur þar með sér víðtækan samvinnu- rekstur í ýmsum þýðingarmikl- um greinum. Um seinustu helgi var fjöldi skipa á Vestmannaeyjahöfn,sem er lífhöfn fyrir Suðurlandi. Auk heimabátanna voru þar margir tugir aðkomuskipa, sem leitað höfðu hafnar undan óveðrinu. Voru það einkum færeysk og brezk fiskiskip, en auk þess lág fjöldi skipa í vari undir eyjun- um, þar á meðal nokkur stór flutningaskip. Furðulegur dómur: ÞaB er ódýrt að brjóta gjaldeyrislögin Fyrritæki, sem ráðstafaði einni milj. kr. í leyfisleysi, fær aðeins 20 þús. kr. sekt. Sakadómarinn í Reykjavík hefir nýlega kveðið upp dóni, sem bendir til þess, að áhættulítið sé fyrir heildsalana að brjóta gjaldeyris- og innflutningslögin, ef dómararnir líta mildum augum á slík afbrot. Fyrir nokkru síðan kærði viðskiptaráð heildverzlunina Columbus h.f. fyrif að hafa flutt inn 190 franska bíla, án gjaldeyris og innflutningsleyfis. Bílar þessir munu senni- lega hafa kostað á aðra milj. kr. í erlendum gjaldeyri. Saka- dómarinn hefir nú kveðið upp dóm í málinu og er for- stjóra fyrirtækisins gert að greiða einar 20 þús. kr.-í sekt. Bílarnir eru ekki gerðir upptækir. Þessi furðulegi dómur mun vera réttlættur að einhverju leyti með því, að refsiákvæðin í gjaldeyrislögunum eru ekki eins ströng og skyldi. Þau gera þó ráð fyrir allt að 100 þús. kr. sekt, auk þess sem gera má óleyfilegan inn- flutning upptækan. Það mun nokkuð ljóst, að til lítils er að hafa hér gjald- eyris- og innflutningslög, ef dómararnir telja það ekki verðskulda meira en 20 þús. kr. sekt, að ráðstafa einni milj. kr. í leyfisleysi. Annað hvort verður Alþingi að setja hér svo skýr refsiákvæði, að hegningarnar fari ekki eftir mati misjafnra dómara, eða það getur eins vel lagt innflutn- ings- og gjaldeyrishöftin niður. Helgi Benediktsson. Tíðindamaður blaðsins hitti Helga í skrifstofu hans, en þar er hægt að ganga að honum vís- um frá því klukkan 7 á morgn- anna. Hann var einn í skrif- stofunni þá í svipinn og hafði því ærinn starfa. Gestrisnin gengur þó -fyrir öllu hjá Helga, og er enginn svikinn sem hlýt- ur heimboð hans og hinnar á- gætu konu hans, Guðrunar. Talið snýst í fyrstu um Eyj- arnar almennt. Vestmannaeyjar er sú verstöð landsins, sem mestur ævintýraljómi leikur um í hugum flestra lands- manna, að undanskildum Siglu- firði. Auk þess eru Eyjarnar stærsta og þýðingarmesta ver- stöð landsins. Siglufjörður og Vestmannaeyjar eru frægustu verstöðvar þessa lands, hver á sihn hátt. Fólkið sem byggir Eyjarnar er hið gjörvilegasta. Erfið lífsbarátta við hinn duttl- ungafulla Ægi er mótuð í svip þess og framkomu. Enda er Vestmannaeyingum að réttu við- brugðið fyrir dugnað og harð- fengi í sjósókn og eru þeir afla- menn miklir. Viðmót fólks- ins einkennist af frjálsmann- legri framkomu, enda hafa Vest- manneyingar um langt skeið búið við óskorðað félagslegt frjálsræði, og haft nóg að borða, og verzlunarsaga liðinna alda sannar líka að aldrei hefir verið um bjargþrot að ræða í Eyjum, enda jafnan verið þar gnægð fugls og fisks. — Þið hafið flestum öðrum betur kunnað að nota ykkur úrræði samvinnunnar hér í Eyjum. (Framhald á 4. siOu)

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.