Tíminn - 24.04.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 24.04.1947, Blaðsíða 1
RITSTJÓRI: ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON "ÚTGEPANDI: FRAMSÓIOSrARFLOKKURINN Símar 2353 og 4373 PRENTSMIÐJAN EDDA h.1. 31. árg. EITSTJÓRASKRIFSTOFUR: j EDDUHÚ3I. Lindargötu 9 A < Símar 2353 og 4373 í APGREIÐSLA, INNHEIMTA ) OG AUGLÝSINGASKRIPSTOPA: \ EDDUHÚSI, Lindargötu 9 A j Sfmi 2323 Reykjavík, fimmtudaginn 24. apríl 1947 ERLENT YFIRLIT: Landsþingskosningarnar Danmörku Radikalir hafa á orði að hætta KNUD KRISTENSENS i!ið stjórn Þann 1. þessa mánaðar fóru fram kosningar til danska lands- þingsins í þremur kjörfylkjum, þ. e. í Stór-Kaupmannahöfn, á Fjóni og á Norður-Jótlandi. Úrslit kosninganna þykja benda til, aff fljótlega megi búast við þjóðþingskosningum og stjórnar- skiptum í Danmörku. Landsþingið er efri deild ' S!ÍS?rbunfet f3 1^ °g danska þingsins og taka þeir iDanSk samlmg 8'547 (8567)- einir þátt í kosningum til þess, I Sé gerður samanburður við sem eru 35 ára eða eldri. Lands- I ÞJóðþingskosningarnar 1945 þingið hefir því oftast verið verur niðurstaðan sú, að jafn- ihaldssamara en þjóðþingið aSarmenn hafa aukið fylgi sitt í (neðrideildin),§emkosiðermeð Þessum landshlutum úr 32.8% öðrum hætti. Átti Stauning * 42-6% af öllu atkvæðamagn- löngum í stríði við landsþingið ínu og Retsforbundet úr 1.9% í ÉYJAN, SEM SPRENGD VAR í LOFT UPP | p ¦ || ¦¦'¦¦¦; . ¦ ' ¦ : :............ í stjórnartíð sinni. Kosningarnar nú voru að verulegu leyti átök milli borg- aralegu flokkanna, sem styðja stjórnina, og sósíalistísku flokk- anna, sem eru í stjórnarand- stöðu. Niðurstaðan varð sú, að stjórnarflokkurinn, vinstri flokkurinn, hélt fylgi sínu, en stuðningsflokkar hans, íhalds- flokkurinn og radikali flokkur- inn, töpuðu. Sósíalistisku flokk- arnir unnu á. Heildarnið- urstaðan varð því óhagstæð stjórninni og þykir líklegt, að stuðningsflokkar hennar verði tregari til að veita henni stuðn- ing hér eftir en hingað til. Það hefir vafalaust háð í- haldsmönnum og radikölum eitthvað, að þeir voru blaðlaus- ir í Kaupmannahöfn meðan kosningahríðin stóð yfir, vegna prentaraverkfallsins. Þar var t. d. tap radikala flokksins mest, en íhaldsflokkurinn tapaði hlut- fallslega eins miklu fylgi utan Kaupmannahafnar. Atkvæðatölur flokkanna urðu þessar (tölurnar frá landsþings- kosningunum 1939 innan sviga); Jafnaðarmenn 304.229 (280.582), vinstri menn 165.108 (140.146), íhaldsflokkurinn 103.076 (123.- 888), kommúnistar 71.907 (26.- 735), radikalir 43.201 (65.181), ERLENDAR FRÉTTIR Öldungadeild Bandaríkjanna hefir samþykkt með 67:23 atkv. tillögu Trumans forseta um lán handa Grikkjum og Tyrkj- um. Pellt var með miklum at- "kvæðamun, að ekki mætti nota lánin til hernaðarþarfa. í Palestínu hafa óaldarflokkar Gyðinga unnið mörg skemmdar- verk seinustu dagana og hafa sum þeirra valdið manntjóni. í fyrradag var járnbrautarlest á leið til Tel Aviv sprengd upp og fórust 8 menn, en margir særð- ust. 2.6%, en aðrir flokkar hafa tap- að. íhaldsmenn hafa hrapað úr 18.2% í 14.4%, kommúnistar úr ;12.5% i 10%, radikalir úr 8.2% lí 6%, Dansk Samling úr 3.1% I í 1.2% og vinstri menn úr 23.4% í.23%. Samanburður þessi sýnir, að jafnaðarmenn eru búnir að jvinna upp tap sitt frá 1945 og kommúnistar eru byrjaðir að tapa. Vinstri flokkurinn stend- ur rétt í stað, en báðir stuðn- ingsflokkar hans tapa. Fylgis- aukning Retsforbundets vekur nokkra athygli, en það gekk allra flokka lengst í því að heimta afnám hvers konar hafta. Úrslit landsþingskosninganna þykja benda til þess, að sósíal- istísku flokkarnir myndu fá hreinan meirihluta, ef fólks- þingskosningar færu nú fram. Það myndi vafalaust gera að- stöðu þeirra þ'á enn betri, að yngri kjósendur koma þá einn- ig til skjalanna. Hins vegar er útilokað, að þessir flokkar ynnu saman eftir kosningarnar, þar sem jafnaðarmenn neita öllu samstarfi við kommúnista. Sennilega mynduðu jafnaðar- menn þá hreina flokksstjórn, er -nyti hlutleysis radikala, og líklega þyrðu kommúnistar ekki annað en að veita henni hlutleysi. Eins og áður segir, þykir lík- legt, að stuðningsflokkar stjórnarinnar verði henni ó- tryggari eftir þessi kosningaúr- slit en áður, einkum þó radi- kalir. í félagsblaði þeirra í Kaupmannahöfn, „Radikál Poli- tik", er því hreinlega lýst yfir, að þeir hafi misst margt af kjós- endum sínum til jafnaðarmanna vegna samvinnunnar við hægri (Framhald á 4. síöu) '4> ¦' ¦ "" S ,!¦:: Svona leit eyvirkið Helgóland út áður en Bretar sprengdu það í loft upp nú fyrir fáum dögum. En sprengingin var svo gífurleg, að eyjan hefir gersamlega breytt um svip. Hin háu, tígulegu björg, sem áður gengu í sjó fram, eins og sést á þessari mynd, eru nú sundurflakandi urðir, og yfir- leitt er flest úr skorðum gengið á eynni. — Þessi mynd er tekin sunnan frá, og fremst á myndinni sést höfnin, sem var ein þýðingarmesta flota- stöð Þjóðverja á stríðsárunum. Margþætt hátíðahöld Barnavina- félagsins Sumargjafar í dag Minnizt þess þjóðnytjastarf s, sem Sumarg; jiif viiuiui*. * Sumardagurihn fyrsti hefir mörg undanfarin ár verið helg- aður börnunum. í kaupstöðum landsins, sér- staklega þó í .Reykjavík, hefir sumardagurinn fyrsti verig helg aður börnunum mörg undanfar- in ár. Svo verður enn að þessu sinni. Barnavinafélagið Sumar- gjöf hefir kjörið þennan dag til fjáröflunar handa sér til hinn- ar miklu og merkilegu starf- semi, sem það hefir með hönd- um. Sumargjöf mun að venju selja 0 Isl. blaðamönnum boð- ið til Svíþjóðar Fyrir tilhlutan sendiherra Svía hér bauð sænska stjórnin ritstjórum allra dagblaðanna í Reykjavík og fréttastjóra út- varpsins í heimsókn til Svíþjóð- ar síðastl. sumar. Aðeins Þórar- inn Þórarinsson, ritstjóri Tím- ans, gat þá komið því við að þiggja þetta boð. Nú hefir sænska stjórnin end- urnýjað boðið hvað aðra snerti, og fóru þeir Jón Magnússon, fréttastjóri útvarpsins, Stefán Péturssoh, ritstjóri Alþýðublaðs ins, Kristinn Andrésson, rit- stjóri Þjóðviljans, Valtýr Stefánsson, ritstjóri Morgun- blaðsins og Kristján Guðlaugs- son, ritstjóri Vísis héðan í fyrri nótt áleiðis til Stokkhólms. Byggingarfél verka- manna er að Ijúka við smíði 10 húsa Félagið hefir alls látið byggja 160 íbúðir. Stjórn byggingarfélags verka- manna skýrði blaðamönnum frá því í fyrradag, að félagið hefði nú reist 40 hús frá því að fé- lagið var stofnað 1939. Hefir fé- lagið' látið byggja öll hús sín austur í Holtunum og eru þau, sem nú er verið að vinna að, við Stórholt. Stofnendur félagsins voru 173, en meðlimir þess eru nú 561. Þegar lokið hefir verið bygg- ingu þeirra 10 húsa, sem félag- ið á nú í smíðum, hefir félagið alls látið byggja 160 Ibúðir. Bygging þeirra húsa sem nú eru í smíðum hófst 1945 og er áætlað að henni verði lokið í haust. Byggingarfélag verkamanna starfar á svipuðum grundvelli og byggingarsamvinnufélög og nýtur ríkistryggðra lána. En það merki á gótum Reykjavíkur, sömuleiðis Barnadagsblaðið og árí-^tið Sólskin, og loks verða margháttaðar skemmtanir til ágóða handa Sumar/jöf í öllum samkomuhúsum bæjarins. Auk þess munu börn fara í skrúð£óngu um bæinn að venju. Verður lagt af stað frá Austur- bæjar- og Melaskólunum kl. þrjá stundarfjórðunga gengin í eitt. Verður gengið niður á Austurvöll, þar mun Gunnar Thoroddsen flytja ræðu af svöl- um alþingishússins. Lúðrasveit- ir munu ganga fyrir fylkingum barnanna og leika ættjarðarlög og önnur kunn lög á göngunni og á Austurvelli. Skemmtanir Sumargjafar í samkomuhúsum bæjarins verða nítján talsins, og munu 320— 340 manns skemmta, þar á með- al margt barna. Þes er vænzt, að bæjarbúar muni nú sem fyrr kaupa glöðu geði merki og blöð Sumargjafar og sækja skemmtanir hennar. Fjárþörf félagsins er mikil og vaxandi, enda er starfsemin sí- fellt %að færast í aukana. En verk Sumargjafar og þýðingu þess starfs, sem unnið er á veg- um þess félags, bæði fyrir Reykvíkinga og þjóðina alla, er óþarft að ræða hér — það er flestum fullkunnugt. — Góðir Rsykvíkingar! Minnist yngstu kynslóðarinnar og nauðsynjar hennar í dag. Látið eitthvað af hendi rakna við Sumargjöf. 77. blað Afgreiðsla fjárlaganna: Framl. til verklegra framkvæmda miklu hærri en nokkru sinni fyrr ÍJr ræðum fJármálaráðberra og mennta- málaráðherra við 3. umræðii. Þriðja umræða um fjárlögin hófst i sameinuðu þingi í gær. Fjármálaráðherra og menntamálaráðherra gáfu þar merkilegar upplýsingar um fjárlagaafgreiðsluna. M. a. upplýstu þeir, að framlög til verklegra fmmkvæmda væru nú stdrum hærri en nokkuru sinni fyrr. Að loknum ræðum ráðherranna hófust um- ræður um einstakar tillögur og laúk þeim ekki í gær. Reynt verður að Ijúka þeim á morgun, en atkvæðagreiðslan fer þá fram á laugardaginn. Eldhúsumræðurnar verða á mánudags- og þriðju- dagskvöld. , hefir mjög háð nauðsynlegri starfsemi þessara félaga að undanförnu, hvé ríkisvaldið hefir ilia séð fyrir því, að lög þau sem sett hafa verið félög- um þessum til verndar og að- stoðar, séu eitthvað annað og meira §n nafnið tómt. Væri ekki vanþörf á að ríkisvaldið tryggði starfsemi þessara félaga, til að byggja yfir húsnaöðis- laust fólk, með því að skapa þeim öruggan fjárhagsgrund- völl. _ Fjármálaráðherrann sagði, að það léti að líkum, að það væri erfitt verk að afgreiða' fjárlög nú. Fjárlagafrv. hefði verið lagt fram af fyrrv. stjórn með 146 milj. kr. rekstrarútgjöldum og vantaði þó ýmsa útgjaldaliði. Síðan hefði dýrtíðin vaxið, en ríkisstjórnin ætlaði að freista þess að greiða hana niður. Því væri ekki að leyna, að horfur væru nú miklu daprari um tekj- ur ríkissjóðs en á síðastl. ári. Stafaði það einkum af sam- drætti á innflutningi, er orsak- aðist af gjaldeyrisskortinum. Horfur um afurðasölu væru ekki jafnbjartar og menn gerðu sér vonir um fram eftir vetri, þar á meðal fyrrv. ríkisstjórn.Samn- ingarnir við Bretland og Rúss- land hefðu dregizt á langinn og ríkti enn óvissa í þeim efnum. Það væri því full þörf að draga úr greiðslum ríkissjóðs, en það væri vandkvæðum bundið. Fjár- lög væru ekki afgreidd fyrr en liðið er á árið og mörg útgjöld fastbundin í lögum. Til að ná hagstæðum rekstrarafgangi, hefði stjórnin beitt sér fyrir því, að nokkur framlög til verklegra famkvæmda væru lækkuð frá því, sem búið var^ að ákveða. Þrátt fyrir þetta væru framlög. til verklegra framkvæmda á- kveðin miklu hærri samkvæmt tillög;am meirihluta fjárveit- inganefndár og ríkisstjórnar en nokkuru sinni fyrr. Þau verða samkvæmt. þessum tillögum 73.972 þús. kr., en voru ákveðin í fjárlögum 1946 58.108 þús. kr. og í fjárlögum 1945 42.933 þús. krónur. Menntamálaráðherra sagði, að það hefði komið í ljós, þegar bú- ið var að taka réttmætt tillit til allra óska, sem komu fram eftir 2. umræðu, að fjárlögin væru orðin allt.of há. Þess vegna hefði orðið að ráði að lækka framlög til ýmsra verklegra framkvæmda um 15%. Þrátt fyrir þetta yrðu heildarfram- lög tzl verklegra framkvæmda miklu hærri nú en nokkuru sinni fyrr. Ráðherrann bar síð- an ýms framlög til verklegra framkvæmda, eins og þau væru fyrirhuguð í fjárlögum þessa árs, saman við hliðstæð framlög á fjárlögum ársins 1946. Fram- lög til hafnarbóta væru t.-d. 2.7 milj, kr. hærri nú, til nýrra barna<kóla 2.1 milj. kr] hærri, til nýrra héraðs- og gagnfræða- skóla 2 milj. kr. hærri, til land- náms- og byggingarsjóðs 4 milj. kr. hærri, til raforkufram- kvæmda 2.5 mllj'. kr. hærri, til bygginga varðskipa 850 þús. kr. hærri og til dýpkunarskips 1.4 milj. kr. hærri. Þannig mætti lengi telja„ „Mér hefir frá barnæsku þótt gaman að mála" segir Magnús Þórarinsson, sem opnaði mál- verkasýningu í sýningarskála myndlistar- manna í gær. Magnús Þórarinsson frá Hjaltabakka opnaði málverkasýningu í Sýningarskála myndlistarmanna í gær. Sýnir hann þart 94 ol^- íumálverk og 62 vatnslitamyndir og teikningar. Margir gestir skoðuðu sýninguna í gær og nokkrar myndanna seldust þegar við opnun hennar. Tíðindamaður blaðsins átti í gær yiðtal við hinn unga listamann og fer það hér á eftir. í gær kl. 3 opnaði ungur list- málari sýningu í sýningarskála myndlistarmanna í Rvík. Er það Magnús Þórarinsson frá Hjaltabakka. Magnús hefir mál- að margt fagurra mynda, og e'r langt síðan hann ákvað að helga sig málaralistinni eingöngu. Hann hefir þó ekki fyrr haldið opinberlega sýningu á málverlj- um sínum þó fjölmargir vinir hans og kunningjar hafi oft hvatt hann til þess. Ástæðan er sú, að maðurinn er hlédrægur og lítið fyrir það að láta á sér bera. Tíðindamaður blaðsins hitti Magnús að máli, þegar sýningin var opnuð og- spurði hann um hana. — Það er í fyrsta sinn sem þú hefir málverkasýningu? — Jú, og eiginlega lít ég ekki á sjálfan mig sem listamann. Ég hefi yndi af þvi að mála og hefi haft það frá því ég var lít- ill snáði. Ég hefi mínar ákveðnu skoð- anir á málaralistinni, segir Magnús, og við skulum sleppa að ræða frekar um það að sinni. Aðeins það að ég lít ekki á þessi málverk mín sem eiginleg lista- verk. Ég mun aldrei líta á verk mín þannig, hversu gamall sem ég kann að verða. Mín skoðun er sú, að málarar séu aldrei fullViomnir, heldur séu þeir allt- af að læra. — Þú hefir lengi fengizt við að mála^ er það ekki? — Jú, frá því ég fór fyrst að komast á legg heima, fór hugur minn að hneigjast að því að mála. Varði ég öllum mínum tómstundum til þess öll mín æskuár og framvegis, þó ekki (Framhald af 2. slöu)

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.