Tíminn - 07.05.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 07.05.1947, Blaðsíða 1
RITSTJÓRI: ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON ÚTGEFANDI: PRAMSÓKNARPLOKKURINN Símar 2353 og 4373 PRENTSMIÐJAN EDDA hi. : .ITST JÓRASKRIPSTOPUR: EDDUHÚ3I. Llndargötu 9 A öímar 2353 og 4373 APGREIÐSLA, INNHEIMTA OG AUGLÝSINGASKRIPSTOPA: PDDUHÚSI, Llndargöta 9A Slml 2323 31. árg. Reykjavík, miovikudaginn 7. maí 1947 84. blað Frumvarp ríkisstjórnarinnar um félagsheimili Árlegt framlag til þeirra verður um 800 þúsund krónur. Eins og skýrt var frá í blaðinu í gær, hefir ríkisstjórnin lagt fram stjórnarfrumvarp um þá breytingu á lögunum um skemmt- anaskatt, að 45% af honum renni í félagsheimilasjóð, sem síð- an styrki byggingu félagsheimila í sveitum og kaupstöðum. Mið- að við reynzlu síðastl. árs, myndu tekjur félagsheimilasjóðs verða um 800 þús. kr. á ári. Jafnframt hefir stjórnin flutt annað frv. um féla'gsheimili. Á undanförnum þingum hafa Framsóknarmenn lagt til, að ríkið styrkti byggingu félagsheimila og fluttu þeir frv. þess efnis strax í þingbyrjun nú. Mál þetta hlaut daufar undirtektir þings- ins þar til nú í vetur, að nokkrir þingmenn Sjálfstæðisflokksins fluttu frv. er gekk í þessa átt. Hér á eftir fer frumvarp stjórnarinnar um félagsheimili:. — Með félagsheimilum er í lögum þessum átt við samkomu- hús, sem ungménnafélög, í- þróttafélög, lestrarfélög, bind- indisfélög, skátafélög og hvers konar önnur menningarfélög, sem standa almenningi opin án tillits til stjórnmálaskoðana, eiga og nota til fundahalda eða annarrar félagsstarfsemi. Félagsheimilasjóður. Félagsheimilasjóði, sem nokk- ur hluti skemmtanaskatts renn- ur í, skal varið til þess að styrkja byggingu félagsheimila. Ekki má þó styrkur til hvers félags- heimilis nema hærri fjárhæð en svarar 40% af byggingarkostn- aði þess. Ekki má heldur styrkja byggingu nema eins félagsheim- ilis í hverju sveitarfélagi, meðan þörfum annarra sveitarfélaga fyrir slík hús hefir ekki verið fullnægt. Styrkinn má hins veg- :ar veita, hvort heldur eitt slíkra félaga, sem um ræðir í 1. gr., stendur að byggingu félags- heimilis eða fleiri í sameiningu. Nú hefir félagsheimili notið eða nýtur byggingarstyrks úr ríkissjóði auk þess, sem fyrir er mælt í lögum þessum, og má þá styrkur samkvæmt þeim ekki nema meiru en svq, að hann ásamt ríkisstyrknum nemi 40% af byggingarkosínaði. Stjórn félagsheimilasjóðs. > Stjórn félagsheimilasjóðs er í höndum menntamálaráðherra. Veitir hann styrki úr sjóðnum, að fengnum tillögum fræðslu- málastjóra og íþróttanefndar. Umsóknir um styrki skulu send- ar íþróttanefnd og fylgi upp- dráttur að húsi því, sem fyrir- hugað'er að byggja,ásamt grein- argerð fyrir þörfinni á félags- heimili á þeim stað, sem um er að ræða, og ítarleg lýsing á fyr- irhugaðri notkun ]iess. Við veit- ingu styrks getur menntamála- ráðherra gert það að skilyrði, að húsið sé byggt samkvæmt á- kveðinni teikningu og yfirleitt :sett þau skilyrði önnur viðvíkj- andi gerð og notkun íélags- heimilanna, sem hann telur ERLENDAR FRETTIR Aukaþing sameinuðu þjóð- anna heldur áfram að ræða Palestínumálið. Gyðingum hef- ir verið neitað um að eiga full- trúa með málfrelsi á þingfund- um, en hins vegar hefir þeim verið leyft að flytja mál sitt fyrir stjórnmálanefnd þingsins. Hefir verið deilt um þetta atriði allmikið seinustu dagana. Kesselring marskálkur, sem var yfirmaður þýzka hersins á ítalíu, hefir verið dæmdur til dauða af brezkum herrétti. Hon- um er gefið það að dauðasök að hafa látið drepa ítalska gisla í hefndarskyni fyrir morð á þýzk- um hermönnum. nauðsynleg til \>ess að þau komi að sem beztum notum og séu sem mest við hæfi þess bæjar- eða þeirrar byggðar, þar sem þau eru reist. Menntamálaráð- herra getur og gert það að skil- yrði fyrir styrkveitingu, að sveitarfélag, þar sem félags- heimili á að byggja, láti ókeyp- is í té viðunandi byggingarlóö Félagsheimili sveitarfélaga. Nú. hefir sveitarfélag eða sveitarfélög forgöngu um bygg- ingu félagsheimilis, og skal þá heimilt að styrkja hana úr fé- lagsheimilasjóði, enda sé þá húsið 'til afnota í þágu slíkrar starfsemi, sem félög þau, sem um ræðir í 1. gr., hafa með höndum. Áskilji sveitarfélag sér rétt til þess að nota húsið að meira eða minna leyti í öðru skyni, skal draga frá byggingarkostn- aði þess fjárhæð, sem telja má hæfilega vegna þessara nota, og má styrkurinn ekki nema meiru en 40% af því, sem þá verður eftir. Án leyfis menntamálaráð- herra er sveitarfélagi óheimilt að taka siðar að nota aukinn hluta hússins til annars en um ræðir í 1. málsgr. Leyfi mennta- málaráðherra slíkt, skal sveitar- félagið endurgreiða tiltölulegan hluta styrksins. Vilji það síðar láta aukinn hluta hússins eða það allt til þeirrar starfsemi, sem um ræðir í 1. málsgr., má veita því viðbótarstyrk, svo sem úm nýbyggingu væri að ræða. Rekstur félagsheimila. Eigendum félagsheimila, sem notið hafa byggingarstyrks úr félagsheimilasjóði, skal skylt að heimila slíkum félögum, sem um ræðir í 1. gr., í sama bæ eða sömu byggð, afnot af húsinu gegn hæfilegu gjaldi, ef það' fer ekki í bága við eðlilega þörf (Framhald á 4. síðu) Matargleðin skín af hverri brá Þessi mynd er frá ensku alifuglabúi. Húsmóðirin er að gefa kalkúnunum. Þar í landi þykja kalkúnar einn hinn mesti hátíðamatur, líkt og aligæs- ir víða annars staðar. Þessir kalkúnar eru af amerísku kyni, allir hvítir. — Hér á landi er kalkúnarækt lítið sem ekki stunduð. Gæti þó ekki verið grundvöllur fyrir hana, til dæmis í grennd við Reykjavík? Akurnesingar stofna samvinnu- félag um rekstur kúabús Framkvæmdir hafnar þegar í vor. Akurnesingar hafa stofnað með sér samvinnufélag til að koma upp og reka kúabú í Görðum á Akranesi. Hefir það að miklu leyti Iagzt niður á Akranesi seinustu árin, að einstakir menn ættu búpening og nytjuðu ræktarbletti, sem bærinn lét í té í Garðalandi. Tíðindamaður blaðsins sneri sér til séra Jóns Guð- jónssönar sóknarprests á Akranesi og fékk hjá honum fréttir af hinu nýstofnaða félagi. :»«»«««:«::««::«::::::::«::::«««««« AUSTRÆNT LÝÐRÆDI I áróðri sínum við atkvæða- greiðsluna í Dagsbrún á dögun- um, gripu forsprakkar sósíal- ista til hinna furðulegustu með- | ala. M. a. létu þeir prenta á- róður á atkvæðaseðilinn. Neðan á seðilinn var prentuð svohljóð- i andi klausa: Athugið: Stjórn, trúnaðar- ráð og- félagsfundur mælir H með uppsögn samninganna. "' Þe.tta væri svipað því og prentað væri neðan á atkvæða- || seðil við bæjarstjórnarkosningar í Reykjavík: Borgarstjóri og bæjarstjórn mæla með því, að kosinn sé listi Sjálfstæðisflokks- ins. « Undarlegt væri, ef þessi for- | smekkur af austrænu lýðræði fj verður þjóðinni ekki nokkurt | umhugsunarefni. '«««««:««:«««:««::««:«« Félagsstofnun þessi hefir um nokkurt skeið verið í undirbún- ingi á Akranesi, og er mikill á- hugi meðal margra bæjarbúa fyrir því, að það geti orðið að því liði í mjólkurmálum bæjar- ins, sem því er ætlað, sagði séra Jón. Félagið var stofnað af 20 mönnum, sem komu saman á fund í gistihúsinu á Akranesi 22. apríl. Var stofnfundurinn haldinn að tilhlutun Jóns Guð- mundssonar gestgjafa, áður í Valhöll á Þingvöllum. Markmið félagsins, sem er samvinnufélag, er að koma upp og reka kúabú að Görðum á Akranesi. H jálparstarf semi Litla ferðafélagsins öðrum til eftirbreytni Lokið við að hreinsa garðana í Múlakoti. Eins og kunnugt er efndi Litla ferðafélagið til farar austur í Fljótshlíð síðastliðinn laugar- dag. Tóku 35 manns þátt í för- inni, bæði konur og karlar. Var unnið þar á laugardag og sunnu dag að því að hreinsa garðana í Mú'akoti og aka vikrinum úr þeim brott. Lokið var við að hreinsa grafreitinn og garðana þrjá. Vigfús Sigurgeirsson ljós- myndari var með í förinni, og tók hann kvikmynd af vinnu- brögðunum. Er ætlunin að sýna hana síðar öðrum til hvatning- ar u'm sams konar hjálparstarf- semi eystra. Á kvöldin skemmti Svavar Benediktsson harmón- ikuleikari, og var þá dansað. Jón Einarsson, *ormaður Litla ferðafélagsins, kom Inn i rit- stjórnarskrifstofu Tímans í gær og bað blaðið að færa þakkir öllum, sem þátt tóku í förinni, svo og Búnaðarfélagi íslands, sem lánaði verkfæri og bíla, og Pálma Einarssyni og Árna G. (Framhald á 4. siðu) Jón Guðmundsson gestgjafi er mikill áhugamaður um land- búnaðarmál. Hann hefir haft með höndum búrekstur á Görð- um að undanförnu, og var hann búinn að bjóðast til þess að leggja eignir sínar þar til bús- ins, ef stofnað yrði. Hið nýstofnaða samvinnufé- lag ber heitið Akur, og í fyrstu stjórn þess hlutu kosningu Jón Guðmundsson gestgjafi, formað ur, Jakob Sigurðsson forstjóri. séra Jón M. Guðjónsson, Þor- geir Jósefsson bæj arfulltrúi og Þórhallur Sæmundsson bæjar- fógeti. Varamaður í stjórn var kosinn Halldór Þorsteinsson bæjarfulltrúi, en endurskoðend- ur Hálfdán Sveinsson kennari og Sveinbjörn Oddsson bóka- vörður. Á stofnfundinum ríkti mikill áhugi fyrir að hefja þessi 'ný stofnuðu samtök til stórra á taka, bæjarfélaginu til heilla og hollustu fyrst og fremst. Samvinnufélagið Akur hefir keypt sér mikið land í svonefnd um Garðaflóa, og er ákveðið að hefja í vor bygginga- og rækt unarframkvæmdir þar. Morðinginn gerir sér fulla grein fyrir hvernig hann framdi verknaðinn Rannsókn hins hryllilega morðmáls er ennþá ekki að fullu lok- ið og hafa mörg vitni verið yfirheyrð í gær og í fyrradag, auk á- i ásarmannsins sjálfs, Ingólfs Einarssonar, sem nú er búið að yfirheyra þrisvar sinnum. Tíðindamaður blaðsins átti í gær tal við Loga Einarsson, sem hefir með höndum rannsókn þessa máls. Þegar morðinginn, Ingólfur Einarsson, var handtekinn á laugardagskvöldið sýndi hann enga mótspyrnu, eins og kunn- ugt er. Var þá engu líkara en æðið, sem hafði gripið hann, væri þá þegar að mestu runnið af honum. Skömmu eftir miðnætti að- faranótt sunnudagsins var hann þegar tekinn til yfirheyrslu í fangelsinu við Skólavörðustíg. Var hann þá tiltölulega rólegur og gerði sér að því er virtist fulla grein fyrir því, sem skeð hafði. Gat hann skýrt frá verkn aði sínum í öllum aðalatriðum, þó síðari framburðir hans hafi verið nákvæmari í einstökum atriðum. Við yfirheyrslurnar er ekki að sjá annað en að Ingólfur sé þ.ess fyllilega meðvitandi hvern- ig það atvikaðist að hann framdi þennan hryllilega verknað. Seg- ist hann hafa legið fyrir síðari hluta laugardagsins, eða frá kl. 4—7, en um það leyti, og er hann þó ekki alveg viss um tím- ann, segir hann að gripið hafi sig eitthvert óviðráðanlegt æði. Hafi hann þá fengið löngun til að handleika hníf, sem hann geymdi í skúffunni hjá sér og jafnframt langað til að beita honum gegn fólki. Tók hann svo hnífinn og rauk með hann út í þessum ákveðna tilgangi. Segir hann, að sér hafi verið það algjörlega um megn að ráða við þessa hvöt sína. Segist hann hafa farið að bragga nr. 1, ein- ungis vegna þess að þangað var stutt, en ekki vegna þess, að hann bæri neinn kala til fólks ins, sem þar býr. Segist hann áður hafa fengið æði svipuð þessu, en þá ævinlega ráðið við löngun sína til að beita hnífn- um á þennan hátt og getað bælt hana niður. Segist hann hafa reynt það líka í þetta skipti, en ekki getað við neitt ráðið. Segist hann hafa farið beina leið inn í braggann og séð litlu telpuna á legubekknum, sem var ein í bragganum. Segist hann hafa gengið beint að.henni og stungið hana með hnífnum, þar til hann taldi hana andaða. Seg- ir hann að ekki hafi verið laust við að nokkur geigur hafi verið í sér, á meðan hann framdi verknaðinn. Þegar hann var bú- inn að fremja illræðið á litla barninu, segist hann hafa snúið sér til dyra og þá mætt eldri telpunni í ganginum. Réðist hann þá þegar að henni í sama tilgangi, en segir að hún hafi sloppið úr höndum sínum. Skipti það engum togum að hann eltir hana út með brugðinn hnífinn, en hitti þá móðurina fyrir. Ræðst hann þegar að henni, en henni tekst einnig að komast undan. Segir hann, að þá hafi menn komið innan lítillar stund ar og handtekið sig. Ingólfur Einarsson er, eins og áður er sagt, yfirleitt róleg- ur, meðan hann er yfirheyrður. Það leynir sér þó ekki, að mað- urinn er geðbilaður og bilaður á taugum. Ekki hefir neitt bent til þess, að honum þætti miður hvað skeð hefði, nema það, að hann andvarpaði einu sinni, þegar hann skýrði frá því, hvernig hann framdi verknað- inn, um leið og hann sagði, að litla barnið hefði víst dáið. Dagsbrúnarsamningun- um sagt upp í gær Lítill athvæðamunur við athvagðagrei&sluna. Verkamannafélagið Dagsbrún í Reykjavík sagði í gær upp samningum sínum við vinnuveitendur frá 7. júní að telja. Upp- sögn samninganna var samþykkt við almenna atkvæðagreiðslu félagsmanna um s. 1. helgi, en samningar voru uppsegjanlegir með mánaðar fyrirvara. 56 nemendur útskrif- ast úr Samvinnu- skólanum Samvinnuskólanum var sagt upp 2. maí. Að þessu sinni út- skrifuðust 56 nemendur. Hæsta einkunn, og um leið hæstu eink- unn, sem tekin hefir verið í skól- anum, hlaut Valdís Halldórs- dóttir frá Sævarendum í Fá- skrúðsfirði. Fékk hún 1. ágæt- iseinkunn, 9.21, í aðaleinkunn. Næsthæsta einkunn hlaut Óskar Jónsson úr Árnessýslu, 8.76. Að loknu prófi fóru allir fullnað- arprófsnemendur í skemmtiferð og fóru austur í Vík í Mýrdal, að Laugarvatni og Þingvöllum. Flest þeirra, sem útskrifuðust, eru þegar ráðin til ýmsra verzl- unar- eða skrifstofustarfa. — Inntökupróf í 1. bekk fyrir næsta vetur hefst 10. maí. Verkamannafélagið Dagsbrún samþykkti á félagsfundi á laug- ardaginn var að efna til at- kvæðagreiðslu um uppsögn á samningum félagsins við vinnu- veitendur. Þegar að fundinum loknum hófst atkvæðagreiðslan og stóð hún seinnihluta laug- ardagsins og sunnudaginn allan. Lítill atkvæðamunur. Við talningu komu alls fram 1720 atkvæði, en félagsmenn munu alls vera um 3000. Með samningsuppsögn greiddu 937 atkvæði, 770 voru á móti, en 13 atkvæðaseðlar voru auðir og ó- gildir. í gær sendi stjórn Dagsbrún- ar stjórn félags vinnuveitenda bréf, þar sem hún segir form- lega upp samningum frá 7. júní að telja. Fylgi kommúnista minnkandi. Það er athyglisvert við úrslit atkvæðagreiðslunnar í Dagsbrún að fylgi kommúnista virðist fara þar stórlega minnkandi, en þeir börðust fyrir uppsögn samninga. Við stjórnarkosningar í félag- inu í fyrra hlutu þeir 1304 at- kvæðí, við stjórnarkosningar í vetur 1107 atkvæði og við at- kvæðagreiðsluna núna tókst þeim ekki að skila nema 937 at- kvæðum, og er þó mælt, að þeir hafi ekki legið á liði sínu. Uthlutunarnefnd listamannastyrkja í fyrradag fór fram á Alþingi kosning 4 manna í nefnd til að skipta fjárveitingu til skálda, rithöfunda og listamanna. — Þessir voru kosnir: Þorsteinn Þorsteinsson, al- þingismaður, Ingimar Jónsson, skólastjóri, Þorkell Jóhannes- son, prófessor, Magnús Kjart- ansson, ritstjóri.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.