Tíminn - 14.05.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 14.05.1947, Blaðsíða 1
5 RITSTJÓRI: ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON ÚTGEPANDI: FRAMSÓKNARFLOKKURINN Slmar 2353 og 4373 PRENTSMIÐJAN EDDA hi. I .ITSTJÓRASKRIPSTOFnR: EDDUHÚSI. Lindargötu 9 A Símar 2353 og 4373 > AFGREIÐSLA, INNHEIMTA j OG AUGLÝSINGASKRIFRTOFA: EDDUHÚSI, Lindargötu 9 A ) Simi 2323 31. árg. Rcykjavík, miðvikudaginn 14. maí 1947 87. blað ERLENT YFIRLIT: Brauð eða líkkistur Ægilegur matarskortur í Vestur- Þýzkalandi Síðastl. föstudag lögðu verkamenn í Hamborg og Hannover nid'ui- vinnu og fóru í kröfugöngur um götur borganna undir merkjum, sem einkum var á letrað: Látið okkur fá brauð eða líkkistur. Hernámsstjórn Bretá lét þetta framferði verkamannanna af- skiptalaust með öílu, enda var yfirlýst af hálfu þeirra, að þeir myndu ekki gera nema eins dags verkfall að þessu sinni til að krefjast aukins matarskammts. Af hálfu hernámsstjórnarinnar er líka fullkomlega viðurkennt, að þessar kröfur hafi við fyllstu rök að styðjast. Þótt matvælaástandið sé slæmt í Hamborg og Hannover, er það þó talið verra á ýmsum öðrum stöðum brezka hernáms- svæðisins, einkum þó í Ruhr- héraðinu. Þar hefir kolafram- leiðslan hrapað- úr 237 þús. í 221 þús. smál. á dag og er matvæla- skortinum einkum kennt um. í Diisseldorf hafa 400 verkalýðs- leiðtogar hótað að leggja niður trúnaðarstörf sín innan 10 daga og leggja alla ábyrgð á herðar hernámsstjórnarinnar, ef ekki verða gerðar ráðstafanir til úr- bóta innan þess tíma. í ýmsum borgum er óttast að loka verði fyrir gas og rafmagn vegna veik- inda starfsmannanna af völdum matarskortsins. Af hálfu hernámsyfirvald- anna er síður en svo reynt að dylja matvælaskortinn. Paken- ham lávarður, sem er ráðherra Þýzkalandsmála, hefir nýlega verið á ferð í Þýzkalandi og lét svo ummælt eftir heimkomuna, að rnatvælaskorturinn væri hræðilegur. Þá hafa yfirhers- höfðingjar Breta og Banda- rikjamanna í Þýzkalandi, Ro- bertson og Clay, sent stjórn- inni í Washington ófagra lýs- ingu á skortinum og skorað á hana að gera tafarlausar ráð^ stafáhir til úrbóta. Matvælaskorturinn hefir lengi verið svo mikill á brezka her- námssvæðinu, að borgarbúar hafa yfirleitt ekki fengið hinn lögboðna matarskammt. Til þessa ffm taldar iiggja aðallega tvær ástæður. Önnur er sú, að bændur selji allmikið af afurð- um símim á svörtum markaði. Hin er sú, að dregið heíir úr innflutningnum. Brezka her- námssvæðið hefir tiltölulega minnsta landbúnaðarfram- leiðsju af hernámssvæðunum í Þýzkalandi. Áður fékk það land- búnaðarvörur frá Austur-Þýzka- landi, en þar ráða Rússar nú og flytja afurðirnar aðallega aust- ur til sín. Bretar hafa reynt að hjálpa eftir megni og því við- haldið hinum stranga matar- skammti hjá sér. En þeir geta ekki veitt eins mikla hjálp og skyldi, þótt þeir væru allir af vilja gerðir. Það eru aðalkröfur Þjóðverja, að komið sé í veg fyrir svarta markaðinn og innflutnro.gurinn sé aukinn. Það síðarnefnda veltur einkum á Bandaríkja- monnum, sem eru færastir um að veita hjálp. Verður að terja sjalfsagt, að þeir bregði vel við, bví að hér er sízt minna í húfi eu í Grikklandi. Ef Þjóðverjar verða látnir hungra og þjást, er það líklegra til að skapa vísir að nýjum ófriði en flest annað. Fátt er og líklegra til að auka gengi kommúnista, enda jókst þeim talsvert fylgi í þingkosn- ingum, er nýlega fóru fram á hernámssvæði Breta. Roosevelt forseti skildi það manna bezt, að ekki yrði komið á friðvæn- legu áistanði í heiminum, ejf heilar þjóðir væru látnar hungra. Því beitti hann sér fyrir stofnun UNNRA, sem Banda- ríkjamenn hafa*nú illu heilli látið leggja niður, því að þeim fannst hún of útgjaldasöm fyrir sig. í ýmsum löndum Austur- Evrópu, einkum Rúmeníu og Ungverjalandi, er matvæla- skortur talinn litlu eða engu minni en í Þýzkalandi. Rússar hafa flutt þaðan landbúnaðar- afurðir í stórum stíl, en mikill hluti þess, sem þeir hafa skilið eftir er seldur á svörtum mark- aði. Fregnir eru hins vegar nokkuð óljósar frá þessum lönd- um, því að þau eru austan við „járntjaldið" og hernáms- stjórnirnar þar vilja ekki láta það. fregnast, sem miður fer, eins og Bretar leyfa óhikað í Þýzkalandi. Það er einn munur- inn á vestrænu og austrænu lýðræði. Sala bifreiða innanlands Frv. frá þrem þing- mönnum ERLENDAR FRETTIR Brezku konungshjónin og prinsessurnar komu heim úr Afríkuferð sinni í fyrradag. Óhemju manftfjöldi fagnaði þeim, þegar þau komu til Lond- on. Dean Acheson hefir látið af störfum sem aðstoðarutanríkis- ráðherra Bandaríkjanna, en við hefir tekið Robert A. Lawett bankastjóri. Þýzkur dómstóll hefir nýlega dæmt Hjalmar - Shacht, sem sýknaður var í Niirnberg, í 8 ára hegninga-rvinnu. Schacht hefir ákveðið að áfrýja dómnum. Finnar 'hafa nýlega fengið 10 milj. dollara lán í Bandaríkjun- um. Hafa þeir þá alls fengið þar 25 milj. dollara lán. Þrír þingmenn, Hannibal Valdimarsson, Herníann Jón- asson og Brynjólfur Bjarna- son, hafa nýlega lagt fram frv. um sölumeðferð bifreiða innanlands. Tilgangurinn með frv. er að reyna að koma í veg fyrir áframhaldandi svartan bílamarkað. Aðalefni frv. er þetta: Hvert gjaldeyris- og innflutn- ingsleyfi, senr hér eftir verður veitt fyrir bifreið, skal bundið því skilyrði, að ríkið eitt eigi kauprétt að bifreiðinni, ef eig- andi hyggst skrá hana á annars nafn eða selja hana. Verð slíkrar bifreiðar skal miðast við kaupverðið að frá- dreginni hæfilegri upphæð fyrir skemmdum og sliti og ákveðst með mati af bifreiðaskoðun rík- isins á hverjum stað. Þær bifreiðar, sem ríkið þann- ig eignast, skulu seldar'á fyrr- nefndu matsverði að viðbætt- (Framhald á 4. síðuj Fjárráð Fiskimálasjóðs verða stórlega aukin Síar/sað/erðiV ofbeLdismaaaa í PaLestíau. Samkomulag um frv. Eysteins Jónssonar Nei — þetta á Gyðinga hafa ekkert skylt við Heklugos. Þessi mynd er nefnilegra austan úf Palestínu. Ofbeldismenn úr flokki kveikt í olíugeymum Shellfélagsins í Haifa, og nú logar glatt. Tveir brezkir varömenn horfa á kolsvarta reykjarmekkina, sem stíga upp af bálinu. Deildir og starfsgreinir K. E. A. eru orðnar þrjátíu Frá aðalfundi félagsfns Kaupfélag Eyfirðinga befir enn á seinasta ári aukið allmikið framkvæmdir sínar og einnig hefir vörusala félagsins aukizt. Aðalfundur KEA var haldinn á Akureyri dagana 7. og 8. þ. m. Hefir Tímanum borizt frásögn af fundinum frá fréttaritara sínum á Akureyri. Aðalfundinn sátu 196 fulltrú- ar frá 21 félagsdeild, auk félags- stjórnar, framkvæmdastjóra og endurskoðenda, sem eru sjálf- kjörnir á fundinn. Auk hinna kjörnu fulltrúa sátu fundinn all margir aðrir félagsmenn. "Fundurinn hófst með því, að formaður félagsins, Einar Árna- son Eyrarlandi, skýrði frá störfum félagsins og fram- kvæmdum. En deildir og starfs- greinar KEA eru nú um 30 að tölu. Heildarvörusala síðastl. árs hjá þessum deildum ásamt sölu innlendra afurða, sem teknar hafa verið í umboðssölu, nam um 55 miljónum króna. Hefir verzlunin því aukizt allmikið á árinu frá því árið áður. Sameignars'jóðir félagsins höfðu aukizt allmikið á árinu, og nam sú aukning 530 þús. kr. Stofnsjóðsaukning nam 305 þús. Nemur stofnsjóður þá samtals um þremur miljónum króna. Fundurinn samþykkti tillögur félagsstjórnar um 8% arðsút- hlutun til félagsmanna af á- góðaskyldri vöruúttekt, og 6% af brauðúttekt og 6% af úttekt í lyfjabúð félagsins. Framkvæmdir á árinu. Fyrir aðalfundinum lá ýtarleg skýrsla um störf félagsins. Sam- kvæmt yfirliti framkvæmda- stjóra, Jakohs Frimannssonar, eru þessar, meðal annars, fram- kvæmdir félagsins á seinasta ári: Keyptur meirihluti hlutafjár í vélaverkstæðinu Odda h. f. Haf- in bygging nýrrar smjörlíkis- is. Samþykkt að láta gera frysti- hólf í frystihúsinu á Dalvík til afnota fyrir félagsmenn þar. Ákveðið að stækka hraðfrysti- húsið í Hrísey. Samþykkt að fé- lagið greiði 40% af >elm hluta, er bændum er skylt að greiða í Eyjafjarðarsýslu vegna snjó- moksturs með vélýtum, en 20% af Svalbarðsstrandarvegi að Fnjóská. Sæðingarstöð SNE að Grísabóli styrkt með 24 þús. kr. framlagi af ágóða af sölu setu- liðseigna. Auk þess, sem hér er talið, hefir félagið byggt geymsluhús og haldið áfram stórbygging- unni -við Hafnarstræti 91 (Jerúsalem). Nýi Akureyrartogar- inn kom í gær Hinn nýi togari þeirra Ak,- ureyringa, Kajdbakur, kom til A seinasta þingi flutti Ey- steinn Jónsson frumvarp um stórfelda eflingu Fiskimála- sjóðs. Frv. var mjög fálega tekið af þáv. stjórnarflokk- um, sem svæfðu það í nefnd. Þegar þingið kom saman á síðastl. hausti, flutti Eysteinn frv. aftur og hefir það verið . lengstum síðan í sjávarút- vegsnefnd n. d. Á gær var lagt fram álit frá nefndinni, sem hefir orðið sammála um meg- inatriðin í frv. Eysteins og leggur til, að það verði sam- þykkt með nokkrum breyt- ingum. Tekjur sióðsins. Þaði var eitt meginatriðið í frumvarpi Eysteins, að auk út- flutningsgjalds þess af sjávar- afurðum, 'sem nú rennur í Fiski- málasjóð, skuli ríkið leggja hon- um til næstu 10 árin a. m. k. 1.5 milj. k/. á ári. Þá er sjóðs- stjórninni veitt 10 milj. kr. lán- tökuheimild. Nefndin leggur til, að fram- lag ríkisins til sjóðsins skuli vera 5D0 þús. kr. á ári næstu tíu árin, en auk þess skuli hann fá V2% útflutningsgjald af síldarafurð- um. Hingað til hefir sjóðurmn aðeins fengið útflutningsgjald af öðrum fiskafurðum en síld- arafurðum. Má gera ráð fyrir, að þessir tveir nýju tekjustofnar tvö- til þrefaldi tekjur sjóðsins frá því, sem þær hafa verið undanfarin ár. Styrkir úr sjóðnum. Nefndin leggur til, að ákvæðin um styrkveitingár úr sjóðnum verði orðuð sem hér segir: „Fiskimálasjóður veiti styrki til: a. Hafrannsókna. b. Rannsókna á fiskigöngum og fiskistofnum. c. Tilraunir til að veiða með Öystens Eskelands, bróður nýjum aðferðum eða nýjum skólastjórans, Kari og Arve. veiðarfærum. Frændsystkin þessi voru um d- Tilrauna við verkun og tvítugt. (Framhald á 4. siðu) 4 börn Eskelands- bræðra farast í snjóflóði Um páskaleytið urðu allmiklir mannskaðar af völdum snjó- flóða í Noregi. Eitt átakanleg- asta slysið var þó er þrír ungir menn og tvær stúlkur fórust í paskaleyfi sínu. Sumt af þessu fólki, sem þarna fórst, mun kunnugt ýms- um íslendingum, er dvalið hafa í Noregi. Voru það tveir synir Eskelands skólastjóra í Voss, Lars og Halle, og tvö börn Byggingarsamvinnufélag Reykja- víkur hefir 61 íbóö í smíðum Félagatala er nú nokkuð á áttundía hundrað Aðalfundur Byggingarsamvinnufélags Reykjavíkur var hald- inn síðastl. föstudagskvöld. Félagið er nú að láta ljúka við smíði 38 íbúða við Barmahlíð, en hefir auk þess í smíðum 23 sænsk hús í Kleppsholti. Bauð Guðlaugur Rósinkranz, formaður félags- ins, blaðamönnum að skoða framkvæmdir félagsins um helgina og skýrði fyrir þeim starfsemi þess. Byggingarsamvinnuíélag Reykjavikur var -stofnað sam- kvæmt lögum, er sett voru að Reykjavíkur frá Englandi í frumkvæði Framsóknarmanna. gær. Tíðindamaður blaðsins Tók félagið þegar til starfa á hafði tal af skipstjóran- [^ama ári og það var stofnað, um, Sæmundi Auðunssyni,' 1933, 0g hefir nú alls lokið við, skömmu eftir að skipið hafði eða er að ljúka við, smíði 122 lagzt að bryggju. , var um smíði á í Englandi. Skip þetta er alveg eins og Ingólfur Arnarsoji, en honum var lýst ýtarlega hér í blaðinu á sinum tíma. Skipið er 642 br. lestir að verksmiðju og keyptar vélar til'stærð og er með 1200 hestafla hennar. Er fyrirhugað að nota aðalaflvé'l. gamla verksmiðjuhúsið fyrir! Skipið reyndist vel á leiðinni efna- og sælgætisgerð framveg- ! (Framhald á 4. siSu) íbúða handa félögum sinum. Félagsmenn eru nú 764, en gera „ má ráð fyrir, að nokkrir af þeim togarmn af þeim 30 seir1 samið séu annað nyort bunir að eign_ Kaldbakur EA 1 er þriðji ast hús, eða kæri sig ekki um að byggja að svo stöddja. Þó eru mjög margir félagsmenn, sem bíða eftir íbúðum og skipta þeir hundruðum. Hins vegar er þ'að mjög takmarkað, hvað félagið getur ráðist í að byggja. Það hefir mjög háð starfsemi (Framhald á 4. sí6u) Guðlaugur Rósinkranz.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.