Tíminn - 04.06.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 04.06.1947, Blaðsíða 1
ritstjóri: i ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON ÚTGEFANDI: FRAMSÓKNARFLOKKTJRINN Sítnar 2353 og 4373 PRENTSMIÐJAN EDDA hi. I .ITSTJÓRASKRIPSTOFDR: EDDUHÚSI. Llndargötu 9 A Símar 2353 og 4373 AFGREH>SLA, INNHEIMTA OO AUGLÝSINGASKRIFSTOPA: EDDUHÚSI, Lindargöw 9A Siml 2323 31. árg. Rcykjavfik, miðvikudaginn 4. jiíní 1947 100. blað ERLENT YFIRLIT: Brautryðjandi nýs ríkis Rarátta AIi Jinnah fyrir ríki Múhameðs- trúarmanna á Indlandi ber tilætlaðan árangur. Samkvæmt tillögum brezku stjórnarinnar um valdaafsal Breta í Indiandi, er það á valdi Múhameðstrúarmanna sjálfra að á- kveða hvort landinu verður skipt í tvö sambandsríki, Hindustan og Pakistan, sem munu þó hafa ýms mál sameiginleg. Þar sem Uklegt þykir, að tillögur þessar verði samþykktar, hefir loks ræzt draumur þess af forráðamönnum Indverja, er ákafast hefir bar- izt fyrir þessari skiptingu, en það er Jinnah, foringi Múham- eðstrúarmanna. Ýmsir miður góðgjarnir andstæðingar hans hafa stundum haldið því f ram, að þessi barátta hans hafi öðrum þræði verið sprottin af því, að hann vilji skipa æðstu virðingarstöðu í ríkinu, en ekki þótt líklegt, að sá draumur gæti rætzt með öðru móti. Getsakir þær um Mohammed Ali Jinnah, sem nefndar eru hér á undan, kunna að einhverju jeyti að stafa af því, að hann er ekki Múhameðstrúarmaður að uppruna, heldur kominn af hindúneskum foreldrum, alinn upp i trft þeirra og var um nokk- urt skeið einn af leiðtogum Kíongressflokksins og samverka- maður Gandhis. Vegna ágrein- Þýöingarmikil umbót í hafnarmálum dreifbýlisins ALI JINNAH irigs, sem reis milli hans og ann- arra foringja flokksins, gekk hann úr flokknum, gerðist Mú- hameðstrúarmaður og varð brátt aðalleiðtoginn í flokki þeirra. Síðan hefir hann verið einn harðskeyttasti andstæðing- ur Kongressflokksins og öflug- asti talsmaður þess, að myndað yrði sérstakt ríki Múhameðstrú- armanna í Indlandi. Jinnah. er'fæddur 1876 af vel efnuðum foreldrum. Hann lauk laganámi í Englandi og er sagður tala ensku betur en móð- urmál sitt, sem kallast guerati Á námsárunum var það heitasta ósk hans að verða enskur þing- maður. Eftir heimkomuna til Indlands "varð hann málaflutn- ERLENDAR FRÉTTIR Tillögur breiku stjórnarinnar 1 Indlandsmálunum voru birtar af Atlee og Mountbatten i gær. Samkvæmt þeim á að fara fram atkvæðagreiðsla um það, i þeim fylkjum, þar sem Múhameðs- trúarmenn eru fjölmennari, hvort þeir skuli áfram vera inn- an alríklsins eða mynda sérstakt rlki. Fulltrúar helztu stjórn- málaflokkanna 1 Indlandi hafa lýst sig fylgjandi tillögum þess- um. Atkvæðagreiðslan á að fara fram eins fljótt og hægt er. Sérstök nefnd, sem átti að gera tillögur um hervarnir Bandaríkjanna, hefir lagt til að komið verði á almennri sex mánaða herskyldu. Bandaríkjastjórn hefir frest að lánveitingum til Ungverja lands þangað til öruggari fregn- ir hafa borizt um stjórnarskipt- lh þari - ingsmaður um nokkurt skeið, unz hann hóf afskipti af stjórn- máium. Síðan 1934 hefir hann verið formaður flokks Múham- eðstrúarmanna. Flokkurinn var áhrifalítill, þegar Jinnah tók við forustu hans, en hann hefir gert hann að slíku áhrifavaldi í ind- verskum stjórnmálum, og nú er komið á daginn. Hann hefir reynzt frábærlega snjall áróð- ursmaður og kunnað vel að not- færa sér það, að Múhameðs- trúarmenn eru yfirleitt lakar settir efnahagslega en Hindúar. Jinnah er sagður evrópiskast- ur allra indverskra stjórnmála- manna í útliti og framgöngu. Hann klæðist aldrei indversk- um búingi, heldur gengur jafn- an á jakkafötum. Hann getur átt það til að vera manna mest fráhrindandi, en yfirleitt er hann mjög alúðlegur og elsku- legur í viðmóti. Hann er hár vexti, grannur og holdskarpur í andliti. Gáfur hans eru viður- kenndar af öllum, en andstæð- ingarnir gruna hann um græzku. Jinnah er vel efnaður og berst allmikið á. M. a. hefir hann eigin lífverði. Hann býr með systur sinni siðan kona hans dó. Dóttur sina-rak hann frá sér, þegar hún giftist kristn- um manni og hefir ekki viljað heyra hana eða sjá síðan. Ýms- ir telja þetta stafa meira af pólitiskum astæðum en trúar- legri sannfæringu, enda henti Jinnah sjálfan svipuð hrösun á yngri árum, þegar hann giftist konu af Pariættum. Jinnah er dýrkaður og dáður af flokksmönnum meira en flestir stjórhmálaleiðtogar aðr- ir, og er sagt, að hann kunni því vel. Hann hefir alltaf átt heldur Vingott við Breta og sagt það ó- hikað í seinni tíð, að hann vildi heldur áfram yfirráð Breta í Indlandi eh yfirráð Hindúa, ef þeir ættu að ráða öllu landinu. Það er Jinnah, Nehru og Gand- hi, er ráða mestu um örlög Ind- lands á þessum þýðingarmiklu timamótum i sögu }iess. Síldarleit hafin í lok síðastliðinnar viku fór m.s. Rifsnes til slldveiða með herpinót. Mun skipið leita síld- ar fyrir Norður- og Austurlandi fram að síldarvertið. Skipstjóri á Rifsnesinu er Ingvar Pálma- son. Með skipinu er dr. Hermann Einarsson fiskifræðingur, og mun hann gera ýmsar athugan- ir og rannsóknir 1 sambandi við tilraunirnar. Veiðitilraunir þessar, sem framkvæmdar eru að tilhlutun atvinnumálaráðuneytisins, eru styrktar af Síldarverksmiðjum ríkisins, SÍldarútvegsnefnd og væntanlega einnig af öðrum að- ilum, sem standa að sildarleit- inni á slldarvertíðinni. R A Ð H E R R A R KVEBJAST Dýpkunarskipið, sem Framsóknarmenn beittu sér fyrir að yrði keypt, komið til landsins Nýlega er komið til landsins fyrsta dýpkunarskipið, sem ríkið eignast. Skipið var smiðað í Englandi og er talið mjög vandað. Þörfin fyrir slíkt skip er mikil á mörgum hafnarstöðum og mun óhætt að segja, að fáar framkvæmdir í hafnarmálunum bæti úr almennari þörfum en þessi skipakaup. Mynd þessi var tekin af þeim Marchall utanríkisráðherra Bandarikjanna, (til hægri), og Vishinski aðstoðarutanríkisráðherra Sóvétríkjanna (til vinstri), þegar þeir kvöddust eftír Moskvufundinn í vetur. Flugslysið í Héðinsfiroi: Þokubakki lagöist skyndilega yfir um það leyti, sem slysið varð Ríkisstjórninni hafa borizt samúoarkveðjur víða að. Undanfarna daga hefir verið unnið að rannsókn flugslyssins í Héðinsfirði, en engar nýjar upplýsingar hafa komið fram, er máli skipta. Flest virðist benda til, að dimmviðrið, sem var á þess- um slóðum, þegar slysið gcrft'ist, hafi verið aðalorsök þess. Ranrisókn slyssins. Samkvæmt vitnisburði manna á Reyðará, sem er nær slys- staðnum en Siglunes að vestan- verðu, flaug flugvélin mjög lágt, er hún fór þar framhjá. Sást hún hverfa í austurátt í stefnu milli skerjanna Korna og Minningarathöfn á Akureyri á morgun Á morgun fer fram á Akur- eyri minningarathöfn um þá, sem fórust með flugvélinni á Héðinsfirði síðastl. fimmtudag, en líkin voru öll flutt þangað. daginn eftir slysið, eins og áður hefir verið sagt frá. Hafa læknar og hjúkrunarkonur nú búið um þau. Á fimmtudagskvöld mun varð- skipið Ægir fara frá Akureyri með 13 lík, sem flutt vérða suð- ur, en 12 verða Jarðsett fyrir norðan. Af þeim 13, sem hingað koma, mun eitt verða jarðsett á Eyrarbakka. Minningarathöfn hefir þegar farið fr^m á Akureyri um einn farþeganna, Bryndísi Sigurðar- dóttur frá Reykjahlíð í Mý- vatnssveit, en lík hennar verður jarðsett þar. Bretar unnu með 9:0 Fyrsti kappleikur „Queens Park Rangers" fór fram i gær- kvöldi. Kepptu þeir þá yið úr- valslið úr knattspyrnufélögun- um í Reykjavík. Úrslit urðu þau, að Bretar unnu með 9 mörkum gegn engu. Nánar verður sagt frá leiknum síðar hér f blaðinu. Stokkskers. Næstum rétt á eftir dimmdi þar skyndilega. Mun flugvélin hafa lent í þessum þokubakka og flugmaðurinn þá ákveðið að snúa við. Benda flest merki til þess, að hann hafi ver- ið snúinn við, þegar slysið gerð- ist, en sennilega hefir vindurinn borið hann lengra inn á Heð- insfjörðinn, en hann hefir reiknað með. Var talsverður vindur á þessum slóðum, er slysið varð. En flugmaðurinn mun hafa flogið lágt í því skyni að hafa lándsýn áf Siglunesi, svo að hann gæíi áttað sig betur. £- Þá þykir líklegt, að slysið hafi orðið um kl. 12.48, því að úr, sem fannst, hafði , stöðvast á þeim tíma. Þeir, sem hafa komið á slys- staðinn, segja að sprengingin, sem varð, þegar flugvélin rakst á, hafi verið svo mikil, að stór björg hafi Iosnað úr fjalíinu. Allstórt svæði umhverfis flug- vélarflakið, ber greinileg bruna- merki. Það, sem eftir er af flug- vélinni, er einna líkast járna- rusli, sem liggur á við og dreif, því að hún hefur sundrast við sprenginguna. Er alveg sýnilegt, að allir, sem í flugvélinni voru, hafa látist jafnskjótt og spreng- ingin varð. Samúðarkveðjur. í tilefni af flugslysinu mikla hafa rikisstjórninni borizt sam- úðarkveðjur frá forseta'íslands, sem nú dvelur í Stokkhólmi, sendiráðum Bandaríkjanna, Bretlands, Danmerkur, Frakk- lands, Noregs, Sovétríkjanna og Svíþjóðar í Reykjavík. Þá hafa einnig herra Gustav Rasnlussen, utanríkisráðherra Dana, og herra Otto Johansson, fyrrv. ;sendiherra Sviþjóðar í Reykjavik, sent utanrikisráð- herra samúðarávörp. Þá hefir og borizt samúðar- kveðjá irá íslendingum i New York ög aðalræðismanni íslands þar. Skipakaupin ákveðin. Það hefir lengi verið ljóst, að mikil þörf væri fyrir ríkið að eiga fullkomið dýpkunarskip, en framkvæmdir voru ekki ákveðn- ar fyrr en á vetrarþinginu 1942 til '43. Þá fluttu tveir þingmenn Framsóknarflokksins, Gísli Guð- mundsson og Skúli Guðmunds- son, tillögu til þingsályktunar þess efnis, að ríkið keypti full- komið dýpkunarskip eða tilsvar- andi dýpkunartæki, sem hægt væri að flytja á milli hafna. í greinargerðinni var sýnt fram á, hve slík skipakaup væri mikil nauðsyn fyrir marga hafnar- staði landsins. Árangurinn af flutningi þess- arar tillögu varð sá, að tekin var upp I fjárlög ársins 1943 500 þús. kr. fjárveiting til dýpkun- arskips. í fjárlögum ársins 1944 var ákveðin- jafnhá fjárveiting i sama augnamiði. Með þessu var lagður tryggur fjárhags- grundvöllur að kaupum á skip- inu, þótt ekki væri hægt að fá það meðan styrjöldin stóð yfir. Gerð skipsins. Eftir styrjöldina var samið um smíði slíks skips í Bretlandi. Smiði þess var lokið fyrir nokkru og kom það hingað til lands rétt fyrir mánaðamótin. Ferðin hingað gekk vel. Skipið, sem hefir hlotið nafn- ið Grettir, er nú hér í bænum, en mun bráðlega fara norður. Er verið að bíða eftir tveimur stórum prömmum, sem eiga að fylgja því og tak'a við upp- mokstrinúm frá því og flytja hann burtu. Prammanna er von hingað næstu daga, en þeir eru smíðaðir I Bretlandi. ' Lengd dýpkunarskipsins er 38 m., breidd 8V2 m. og dýpt 3.75 m. Það mun geta grafið upp á annað þús. teningsmetra á dag, þar sem aðstaða er góð. íbúðir eru fyrir 12 manns á skipinu. Verð þess mun hafa verið um tvær milj. kr. Dýpkunarskipið mun verða látið hefja starf sitt á Siglu- firði, en síðar mun ætlazt til, að það fari til Sauðárkróks og Ólafsfjarðar. Er mikil þörf fyrir uppmokstur . á öllum þessum stöðum. Svipað er að segja um Skagaströnd, Bolungarvík og marga aðra staði. Þá hefir samgöngumálaráð- herra lofað því, að skipið skuli látið gera tilraun með upp- mokstur úr Rifshöfn í sumar, svo að betri vitneskja fáist um möguleika til hafnargerðar þar. Á mörgum stöðum mun verða hægt að láta skip þetta aðstoða við hafnargerð. i Eins og hér hefir verið lýst, eru verkefnin, sem bíða þessa i skips mörg og mikil, og það jbætir úr brýnni þörf. Ef vel S ætti að vera, þyrfti hafnarmála- jstjórn rikisins einnig að eign- iast dýpkunardælu til viðbótar, því að víða má nota uppmokst- urinn til uppfyllingar, en erfitt að koma því við, nema með dæluútbúnaði. Virðulegir gestir á Snorrahátíðinni Norski sendiherrann hefir tilkynnt utanríkisráðherra, að fulltrúar norska Stórþingsins á Snorrahátíðinni I sumar verði Jakob Lothe, forseti lagþingsins, og Olav Oksvik, forseti óðals- þingsins. Þingforsetarnir eru yæntanlegir með herskipi. því, sem mun flytja ríkisarfa Noregs, forsætisráðherrann og land- varnarráðherrann hingað. Boðhlaupið umhverf is Reykjavík Boðhlaupið umhverfis Reykja yík á sunnudagihn fór þannig, að A-sveit í. R. bar sigur úr býtum á 17:15.4 min. Næst varð sveit K.R. á 17:29.8 mín. eftir mjög harða keppni við sveit Ármanns, sem var 17:30.6 mín. Hlupu þeir Hörður Hafliðason og Þórður Þorgeirs- son síðasta sprettlnn og fylgd- ust að alla leið i mark. Keppt var um bikar sem Al- þýðublaðið gaf og vann f.R. hann nú I fyísta sinn. Herðubreiö hljóp af stokk- unum í gær Pálmi Loftsson, íorstjóri Skipaútgcrðar rikisins, skýrði blað- inu frá því 1 gær, að öðrum hinna tveggja strandferðabáta, sem Skipaútgerðin er að láta byggja í Grenock í Skotlandi, hefði ný- iega verið hleypt af stokkunum og verið gefiff nafnið „Herðu- breið". Báturinn er ca. 400 smál. að stærð, 140 fet að lengd, 24,10 fet á breidd og 11 fet á dýpt; 'Er hann einkum miðaður við ' strandferðir miili hinna smærri hafna hér við land. Hefir hann ! nokkurt farþegarými, en er þó ! fyrst og. fremst ætlaður. til vöruflutnniga. r . Eins og kunnugt er, voru það 'tillögur' nefndar þeirrár, er ; skiþuð var á sínum tlma til að gera tillögur um tllhögun strandferðanna, að þær yrðu framkvædar með tveim vönd- uðum skipum á stærð við Esju, en síðan fengnir minni bátar eftir þörfum. Þessir tveir bátar, sem verið er að smíða í Skot- landi eru þeir fyrstu, sem gerðir eru í þessu augnamiði. í Danmörku er nú einnig hafin smíði strandferðaskips, sem er nokkru stærra en Esja.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.