Tíminn - 07.06.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 07.06.1947, Blaðsíða 1
RITSTJÓRI: \ ÞÓRARDíN ÞÓRARINSSON ) ÚTGEFANDI: ^ PRAMSÓKNARFLOKKURINN Síinar 2353 og 4373 ! PRENTSMIÐJAN EDDA hi. 31. árg. > ra „ITSTJÓRASKRIPSTOP0R: EDDUHÚSI. Lindargötu ? A Símar 2363 og 4373 APGREIÐSLA, INNHEIMTA OG AUGLÝSINGASKRIPSTOFA: EDDUHÚSI, Undargðtd 9 A Simi 2323 Reykjavík, laugardaginn 7. júní 1947 103. blað ERLENT YFIRLIT-. Verður Korea tvö ríki? Mikil togstreita milli Bandaríkjamanna og Rússa. Verulegar horfur eru nú á því, að Korea skiptist í tvö ríki. Síðan styrjöldinni við Japan lauk hefir suðurhelmingur landsins \erið hernuminn af Bandaríkjamönnum, en norðurhelmingurinn af Rússum. Til þess var ætlazt, að þetta hernám væri aðeins til bráðabirgða, en Koreu yrði fljótlega veitt fullt sjálfstæði. Samn- ingar milli hernámsyfirvaldanna um valdaafsalið hafa hins vegar gengið mjög stirðlega og féllu alveg niður í vetur. Eftir marg- itrekuð tilmæli Marshalls voru viðræður hafnar aftur í vor, en hafa nú fallið niður aftur, þar sem vonlítið þótti um árangur. Bandaríkjamenn hafa haft á orði, að gera sinn hernámshluta að sérstöku ríki, a. m. k. til bráðabirgða. Dagsbrúnarmenn fá tækifæri til að bjarga afkomu sinni og samtökum MONTGONERY OG SONUR HANS Korea missti sjálfstæði sltt um seinustu aldamót, en hafði verið sjálfstætt ríki fram að þeim tíma um aldaraðir. Orsök- in var vaxandi yfirgangur Jap- ana og Rússa á þessum slóðum. Það var ekki veigaminnsta or- sök rússnesks-japanska stríðs- ins 1904—05, að Japanir héldu því fram, að Korea væri eins og „rússneskur rýtingur, sem væri beint að hjartastað Japans". Eftir þessa styrjöld lögðu Jap- anir Koreu raunverulega undir yfirráð sín, þótt ekki væri geng- ið formlega frá innlimuninni fyrr en nokkrum árum síðar. Þótt ekki hafi farið miklar sögur af því, hefir alltaf ríkt sterkur sjálfstæðishugur meðal Koreubúa síðan þetta gerðist, og Koreumenfc í öðrum löndum hafa gert sitthvað til \>ess að minna á hið forna sjálfstæði landsins. Mál þeirra fékk hins vegar enga áheyrn meðan veldi Japana var sem mest, en þetta toreyttist eftir árásina á Pearl Harbor. Þá fóru Bandaríkja- menn að veita Koreu aukna at- hygli og kom svo að lokum, að því var lýst yfir á Jaltafundin- um 1945, að eitt af striðsmark- miðum Bandamanna væri að gera Koreu að sjálfstæðu ríki aftur. Rússar stóðu þó ekki að þeirri yfirlýsingu, þar eð þeir áttu þá ekki I ófriðl við Jap- ani. Það varð m. a. að samkomu- lagi, þegar þátttaka Russa í Asíustyrjöldinni var ákveðin, að hernámi Koreu skyldi skipt milli Bandaríkjamanna og Rússa, eins og að framan segir, þ. e. Bandaríkjamenn skyldu hernema suðurhlutann, en Rússar norðurhlutann. Hernám- ið skyldi vera til bráðabirgða og Korea fá fullt sjálfstæði. Fljótlega eftir að hernámið hófst, tók að bera á því, að starfsaðferðlr hernámsyflrvald- anna voru mjög ólíkar. Á ame- ríska hernámssvæðinu var leyfð starfsemi allra stjórnmála- flokka, mjög víðtækt ritfrejsi og eignaréttur og atvinnufrelsi nutu fullrar viðurkenningar. Á rússneska hernámssvæðinu voru stjórnmálaflokkarnlr bráðlega sameinaðir i einn flokk, sam- einingarflokk alþýðu, sem naut forustu kommúnista. Jafnframt var hafizt þar handa um efna- hagslega byltingu, stórjörðum var skipt og verksmiðjur þjóð- nýttar, enda þótt talað hefði verið um að láta allar slíkar breytingar bíða, unz landsmenn hefðu alveg fengið stjórnina í sínar hendur og réðu því sjálfir, hvað gert vjrði í þessum efnum. Á báðum hernámssvæðunum fóru svo fram kosningar á síð- astliðnu hausti. Á rússneska hernámssvæðinu vann samein- ingarflokkurinn vitanlega „glæsilegan" sigur, þar sem hann var einn um hituna, og að kosningum loknum var sett á fót sérstök stjórn fyrir her- námssvæðið undir forustu kom- múnistans Kim Ilsung. Á ame- ríaka hernámssvæðinu unnu borgaralegu flokkarnir mikinn sigur, en fylgi kommúnista reyndist sáralítið. Eftir kosn- ingarnar var komið þar upp vísi að sjálfstjórn Koreumanna, en meginvöldin voru eftir sem áð- ur I höndum hernámsvaldanna, þar sem þau vildu ekki koma á skipan, sem gæti spillt fyrir sameiningu hernámssvæðanna og framtíðarsjálfstæði Koreu. Jafnframt þessu tóku Banda- ríkjamenn að ýta eftir því, að gengið yrði frá samningum um afiéttingu hernámsins og fram- tíðarstjóm Koreu. Rússar reynd ust hins vegar mjög tregir 1 samningum, en héldu áfram að styrkja aðstöðu sina á her- (Framhald á 4. síðu) ERLENDAR FRETTIR Öldungadeild Bandaríkjanna hefir staðfest friðarsamning- ana við ftalíu, Ungverjaland, Búlgaríu og Rúmeníu. Samning- urinn við ítalíu var samþykkt- ur með 77:10 atkv. Um skeið var óttast, að öldungadeildin kynni að fella þennan samning. Marshall utanríkisráðherra hefir nýlega haldið ræðu og lýst yfir því, að Bandaríkjamenn séu fúsir að veita áfram að- stoð sína til efnahagslegrar endurreisnar í Evrópu og Asíu. Verkföllin I Frakklandi breið- ast út. Meðal þeirra, sem hafa hótað að gera verkfall, eru lög- reglumenn. RIKARD BECK FIMMTUGUR Einn kunnasti íslendingur vestan hafs, Richard Beck pro- fessor 1 Norður-Dakota er fimmtugur mánudaginn 9-. Júni n. k. Hann er, svo sem kunnugt er, einn hlnn atkvæðamesti maður í þjóðræknismálum ís- lendinga vestan hafs. Tíminn mun minnast Becks ítarlega á þriðjudaginn kemur. Hér er Montg-omery hershöfðingi í heimsókn hjá syni sínum, en hann stundar verkfræðinám í Catterick f Yorkshire í Englandi Kemur Truman til Kaupmannahafnar? Baptistar eða endurskirendur hafa allsherjarmót I Kaup- mannahöfn í sumar um mán- aðamótin júlí og ágúst. Búast menn við að það verði 5 þús- und manna samkoma. Þangað munu koma 1500 manns frá Bandaríkjunum og er ráðgert að Stassen landstjóri verði á meðal þeirra. Alexander flota- málaráðherra mun og koma frá Bretlandi. Svo eru sumir að vona að Truman forseti komi á þetta mót með trúbræðrum sín um og e. t. v. Ernest Bevln. Seinasta ofbeldi kommún- ista á Sigiufirði Þeir neituðu sáttasemjara um meolimaskrána Eins og skýrt var frá í blaðinu í gær, neituðu kommúnistar í stjórn verkalýðsfélagsins Þróttar á Siglufirði að láta bera upp í félaginu miðlunartillögur frá sáttasemjara, enda þótt þeim væri það skylt samkvæmt vinnulöggjöfinni. Sáttasemjari ákvað þá að nota vald sitt til að fyrirskipa atkvæðagreiðslu. Þrátt fyrir þessa ákvörðuna sáttasemjara, voru kommúnist- ar ekki af baki-dottnir með þau ofbeldisáform sln að svipta verkamenn aðstöðu til að láta álit sitt I ljós og ráða úrslitum málsins. Þegar til þess kom, að atkvæðagreiðslan áttl að hefj- ast, neituðu kommúnlstar að af- henda félagsní.annaskráira bg hugðust að hindra atkvæða- greiðsluna með þeim hætti. Sáttasemjari lét það hins veg- ar ekki hindra framgang at- kvæðagreiðslunnar og úrskurð- aði, að þeir gætu tekið þátt i henni, sem sýndu félagsskírteini eða gæfu um það drengskapar- yfiriýsingu, að þeir væru I félag- inu. Atkvæðagreiðslan hófst svo í gær, eins og ákveðið hafði verið, og heldur áfram I dag. Atkvæði munu verða talin 1 kvöld. Frámferði kommúnista & Siglufirði sýnir bezt, hvílíkt of- urkapp þei'r leggja nú á það að stöðva atvinnuvegi landsmanna og skapa þannig neyð meðal verkamanna, ef verða mætti til \>ess, að þeir yrðu móttækilegri fyrir byltingarkenningar kom- múnismans. Fyrst er svikizt um að bera upp tillögur, sem orðið (Framhald á 4. síSu) 0 I dag hefst atkvæðagreiðsla um miðlunartillöguna frá sáttasemjara Sáttasemjari rfkísins hefir ákvcðið að láta fara fram at- kvæðagreSefðlu um miðlunartillögu í Dagsbrúnardt/ílunni. At- kvæðagreiðslan mun hefjast kl. 3 síðdegis í dag og halda áfram á morgun. Tillaga sáttasemjara mun ekki verða birt fyrr en kl. 10 fyrir hádegi í dag, en þá mun verða haldinn félagsfundur í Dagsbrún. Þessi ákvörðun sáttasemjara er áreiðanlega vel ráðin, því að verkamönnum er hér gefinn kostur á að afstýra verkfalli, sem aldrei getur orðið þeim nema tU tjóns. Verður líka fastlega að vænta þess, að þeir noti þetta tækifæri tU að rísa gegn glæfra- fyrirætlunum kommúhista og afstýra því fjárhagslega hruni og atvinnuleysi, sem þeir vilja leiða yfir verkalýðinn tU að gera hann móttækilegan fyrir ofbeldis- og byltingarstefnu sína. Nýr forstjóri Tóbaks- einkasölunnar Sigurður Jónasson mun láta af störfum hjá Tóbakseinkasölu ríkisins um næstu mánaðamót, þar sem hann hefir tekið við forstjórn hinna nýju olíusam- taka kaupfélaganna og útvegs- manna. Ákveðið mun vera, að Jóhann Möller, skrifstofustjóri hjá Rafveitunni, verði eftirmað- ur Sigurðar, sem forstjóri Tó- bakseinkasölunnar. Það er fjár- málaráðherra, sem veitir em- Ibættið. Minningarathöfn við komu Ægis Varðskipið Ægir kom til Reykjavíkur 1 gærkvöldi með ellefu lík þeirra, sem fórust 1 flugslysinu mikla í Héðinsfirði. Lagðist skipið að bryggju I Reykjavík um kl. 10 og var haldln hátíðleg sorgarathöfn á bryggjunni. Lúðrasveit Reykja- víkur lék sorgarlög meðan skip- ið lagðist upp að bryggju, en þvl næst flutti séra Bjarni Jónsson vígslubiskup minningarræðu og Dómkirkjukórinn söng. Var at- höfnln öll mjög hátíðleg. Að henni lokinni voru líklri flutt I land, eitt og eitt, og flutt heim til ættingja, sem fylgdu þeim af bryggjunni. Uppgjöf kommúnista. Málflutningur kommúnista- dejldarinnar I Sósíalistaflokkn- um, sem hefir knúð fram Dags- brúnarverkfallið, ber þess orðið gleggst merki, hvílíkt glæfra- verk þeir eru hér að vinna. Kommúnistar eru alveg hættir að halda því fram, að hér sé raunverulega verið að berjast fyrir kjarabótum handa verka- lýðnum. Þvert á móti hafa þeir orðið að viðurkenna, að kaup- hækkanir " undanf arinna ára hafa tapast verkamönnum jafn- harðan, vegna vaxandi dýrtíð- ar, og eins myndi fara um kaup- hækkun nú, ef hún fengizt fram. Þeir hafa einnig orðið að játa, að atvinnuvegirnir þola ekki meiri byrðar en nú eru lagðar á þá og afleiðing kauphækkun- ar nú yrði því meiri og minni stöðvun atvinnuveganna og atvinnuleysi. Ef áform komm- únísta heppnuðust, myndu verkamenn því ekki fá kjara- tiœtur, heldur kjararýrnun og atvinnuleysi. Það er líka það, sem forsprakkar kommúnista stefna að, þvi að trú þeirra er sú, að bylting geti ekki komizt á, nema þar sem verkamenn svelta og því sé hægt að æsa þá til ofbeldisverka. élögin, sem hafa mótmælt Þessi verkalýðsfélög hafa þeg- ar mótmælt verkf allsbrölti kom- múnista: Verkalýffsfélagið Baldur á fsa- firði. . Verkalýðsfélag Vestmanna- eyja. Verkalýðsfélag Akraness. Verkalýðs- og sjómaiinafélag Keflavíkur. Verkalýðsfélag Eyrarbakka. Verkalýðsfélag Ólafsfjarðar. Verkalýðsfélagið Árvakur á Eskifirði. VerkalýSsfélagiS Skjöldur á Flateyri. Vcrkalýðsfélatrið Vfkineur í Vík»í Mýrdal. Auk þessa heíir meirihlutinn af verkaíyðsfélögum ekki einu sinni virt svars þá áskorun Al- þýðusambandsstjórnarinnar aö" segja upp kaupsamningum. Ósigur kommúnista yrðl " sigur Dagsbrúnar. Svo fullkomin er málefnaleg uppgjöf kommúnista orðinn, að (Framhald á 4. síðu) Krafist dauðadóms Dagbladet í Osló skýrir frá þvl 24. f. m., að saksóknarl rik- isins hafi krafi2t þess I máli Ólafs Péturssonar, að hann yrði dæmdur til dauða. Dómur hefir ekki verið kveðin upp enn. Samkvæmt nýjum upplýsing- ingum, sem Tíminn hefir fengið, hafa íslenzk stjórnarvöld gert sér sérstakt far um að fylgjast vel með þessu máli. Snorrastyttan kemur í júní Tilkynnt hefir verið I Osló, að Snorrastytta Vigelands, sem á að reisa I Reykholti, verði send með e.s. Lyra frá Bergen áleið- is hingað 26. þ. m. Með sömu ferð kemur norsk- ur verkstjóri, er á að hafa um- sjón með uppsetningu stytt- unnar. Viðskipti Kaupfélags Héraðsbúa stoTukust á síðastliðnu ári Þorsteinn Jónsson hefir verið kanpfélags- stjóri í 30 ár. Aðalfundur kaupfélags Héraðsbúa var haldinn á Reyðarfirði dagana 23. og 24. mai sl. Fundinn sátu fulltrúar frá öllum deild- um félagsins, auk framkvæmdastjóra úg endurskoðenda, sem sjálfkjörnir eru & fundinn. Hagur félagsins er góður og hefhr það stórfelldar framkvæmdir í byggingamálum á prjónunum. I Á árinu, sem leið, nam vöru- sala félagsins samtals 3 millj- ónum 827 þús. krónum, og er það um hálfri milljón kr. meira en árið áður. Tekjuafgangur nam 87 þúsund krónum. Fjárhagur félagsins er góður og hefirmjög batnað á seinustu ' árum, þó félagið hafi haft stór- felldar framkvæmdir með hönd- um og fært út starfrækslu sína. Varasjóðir félagsins nema nú 1 milljón og 300 þús. krónum. Eignir félagsins, þar með talið vélar og áhöld, nema samtals um 922 þús. krónum. Innláns- deild félagsmanna nemur 333 þús. krónum og Stofnsjóður fé- lagsins nemur 319 þús. krónum. mjólkur- og rjómabús að Egils- Mikill áhugi ríkti á fundinum stöðum. fyrir aukinni starfsemi félags- Úr stjórn félagsins áttu að ins. M. a. var rætt um stofnun (Framhaid á 4. aiau)

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.