Tíminn - 30.08.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 30.08.1947, Blaðsíða 1
RITSTJÓRI: ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON ÚTGEFANDI: FRAMSÓKNARPLOKKTJRINN Símar 2353 og 437S PRENTSMIÐJAN EDDA hX. I vITSTJÓRASKRD7STOFUR: EDDUHÚSI. Llndargötu Ð A Símar 2353 og 4371 AFGREŒíSLA, DÍNHEIMTA OG AUGLÝSINGASKRIFSTOFA: EDDDHÚSI, Undargötu ÐA Siml 31. árg. Reykjavík, laugardaginn 30. ágúst 1947 157. Mað ERLENT YFIRLIT: Borgarastyrjöldin í Indlandi Seinustu ágizkanir eru, að um 200 þús. hafi fallið í óeirðunum. Trúarbragðadeilurnar hafa oft verið harðar og blóðugar í Ind- landi, en aldrei hefir kveðið meira að þeim en síðan landinu var skipt í tvö ríki. Segja má, að síðan hafi geisað blóðug inn- byrðisstyrjöld í Punjabfylki, en þar hafa deilurnar oftast verið harðastar áður. Nú hafa deilurnar aukizt við það, að fylkinu hefir verið skipt og tilheyrir annar hlultinn Pakistan, en hinn Indlandi. Skiptinguna hefir eigi verið hægt að framkvæma með öðrum hætti en þeim, að allstórir trúarbragðaminnihlutar eru beggja megin landamæranna og hafa ofsóknirnar mjög beinzt gegn þeim seinustu dagana. Brezku konungshjónin kynna tengdasoninn Borgir í rústum. Erlendir fréttamenn, sem hafa heimsótt ýmsar borgir í Punjab undanfarið, segja, að þær séu sízt betur leiknar en þýzku borgirnar, sem harðast urðu uii í loftárásunum. Það hefir nefnilega verið ein hern- aðaraðferð öfgamannanna, er fyrir óeirðunum hafa staðið, að kveikja í húsum trúarand- stæðinga. Iðulega hafa farið um göturnar stórir flokkar brennu- varga, sem unnið hafa íkveikju- starf á skipulagðan hátt, og gert það á svo mörgum stöðum í einu, að hvorki lögregAa né herlið fengu neitt við ráðið. Mest hefir kveðið að slíkum spellvirkjum í Lahore, enda líkja ýmsir erlendir blaðamenn henni við Hamborg og Berlín og telja hana jafnvel enn ver farna. Blóðbaðið í Ludhiana. Síðastl. miðvikudag gerðust atburðir í borginni Ludhiana, sem er um 30 km. frá New Delhi, er gefa nokkura hugmynd um þessi ógnarátök í Indlandi. í borginni búa um hálf millj. Múhameðstrúarmanna og 100 þus. Sikhar, sem eru þriðji stærsti trúarflokkurinn í Ind- landi, næst eftir Hindúum og Múhvmeðstrúarmönnum. Mú- hameðstrúarmenn hafa áreitt Sikharnir skipulögðu hefndar- þá kenna á meirihluta sínum. Á púðvikudaginn hófu svo Sikkarnir skipulega hefndar- sókn og réðust fylktu liði inn í hverfi Múhameðstrúarmanna. Margir þeirra voru búnir brennutækjum, eins og eldblys- um og olíublautum dúkum, og kveiktu þeir í húsum Múham- eðstrúarmanna. Aðrir voru bún- ir hvers konar vopnum og veittu þeir Múhameðstrúar- mönnum árásir hvarvetna þar, sem þeir náðu til þeirra. Þessi viðureign stóð langt fram á nótt og loguðu þá stór hveffi í borg- arhluta Múhameðstrúarmanna og mannfall þeirra var talið skipt> þúsundum. Slíkir atburðir hafa verið næsta tiðir í Indlandi að undan- förnu.. Einkum hefir baráttan staðið milli Múhameðstrúar- manna og Hindúa, en einnig milli Múhameðstrúarmanna og ERLENDAR FRETTIR Maximos hefir myndað nýja samsteypustjórn í Grikklandi, en hann var forsætisráðherra í fráfarandi stjórn. Tsaldaris mistókst stjórnarmyndunin, þar sem miðflokkarnir vildu ekki styðja hann. Bandamenn lýstu sig hins vegar andvíga stjórn, er væri mynduð af hægri flokk- unum einum. . Öryggisráðið hefir fellt tillögu Brasilíumanna um að vísa frá kæru Egipta á hendur Bretum. Aðeins sex fulltrúar greiddu at- kvæði með tillögunni, en engin tillaga nær samþykki, nema hún fái sjö atkvæði. Sikha. Meðan óvíst var um skiptingu landsins, áttu Mú- hameðstrúarmenn oftast upp- tökin, en síðan hefir frumkvæð- ið verið oftar hjá Hindúum og Sikhum, sem eru andvígir skipt- ingu landsins og kenna Múham- eðstrúarmönnum um hana. Mannfall og fólksflutningar. Tölur þær, sem birtar hafa verið um mannfall í þessari borgarastyrjöld, sem raunveru- lega hefir geisað í Indlandi síð- ustu vikurnar, eru mjög á reiki. Nú í vikuni birti Reuterfrétta- stofau þá fregn, að um 2QÍ) þús. manns hefðu þegar fallið. Aðr- ar tölur eru nokkru lægri, en öllum fregnum kemur saman um, að mannfallið skipti mörg- um tugum þúsunda. Strax og landamærin voru á- kveðin, hófust fólksflutningar í stórum stíl. Gizkað er á, að um hálf millj. Hindúa hafi yfir- gefið Pakistan síðan og um 25 þús. Múhameðstrúarmanna flytji sig nú daglega frá Ind- landi til Pakistan. Þessir stór- (Framhald á 4. síöu) Kauffmannstyð- ur óskir íslend- inga í handrita- málinu Stúdentasambandi Islands hefir nýlega borizt svohljóðandi bréf frá Henrik Kauffman, sendiherra Dana í Washing- ton: „Ég viðurkenni með þökkum móttöku ýmissa rita varðandi íslenzku handritin í dönskum söfnum, sem íslenzka stúdenta- samhandið fékk mér í hendur síðasta daginn, sem ég' var í Reykjavík. Ég hefi lesið þessi rit með mikilli athygli, og það hefir glatt mig að sjá hinn ljósa skilning á íslenzkum óskum, sem danskir lýðháskólakenn- arar hafa sýnt. Það er von mín, að þetta mál muni áður en langt um líður leysast á þann hátt, að íslenzka þjóðin megi vel við una, og geti myndað grundvöllinn að vináttusam- bandi milli þesara tveggja bræðraþjóða, vináttusambandi, sem mér persónulega er mjög í mun að komist á." Það er óhætt að fullyrða, að Bá ^ilningur og Vinarhugttr, sem kemur fram í þessari kveðju Kauffmans, verður metinn af íslendingum að verðleikum og vafalaust styður álit þessa merka manns, að þeirri lausn, sem íslendingar vænta að verði á þessu máli og heppilegust myndi verða sambúð landanna. Mynd þessi var tekin í garðveizlu, sem ensku konungshjónin héldu ný- lega til að kynna Mountbatten tengdason sinn. Konungshjónin sjást hér á mió'ri myndinni, ásamt Mary ekkjudrottningu, prinsessunum tveim og Mountbatten liðsforingja. Veizlan var haldin rétt eftir að trúlofun þeirra var opinberuð. Það hefir nú verið ákveðið, að þau Elisabet og Mount- batten verði gefin saman í hjónaband 20. nóvember næstk. Viðskiptaráðsmennirnir oska eftir opinberri rannsókn á störfum sínum Yf irlýsing frá Viðskiptanefnd vegna skrifa í Vísi. Út af forystugrein í Vísi í gær, þar sem þeim aðilum, er fóru með veitingu gjaldeyris- og innflutningsleyfa, er borið á brýn ýms embættisafbrot, meðal annars að hafa gefið út leyfi, án þess að þau væru skrásett, og jafnvel dylgjað um mútur í því sam- bandi, hefir viðskiptanefnd gefið út svohljóðandi yfirlýsingu. Lofsamlegir dómar norskra blaða um íslenzku íþróttamennina Kenpnin í 1500 m. hlaupinu var skenunti- legust. Tímanum bárust í gær tvö Oslóarblöð, sem komu út síðastl. fimmtudag, en þar birtist frásögn frá íþróttamótinu, er hófst í Osló kvöldið áður. Frásagnir blaðanna sýna, að afrek íslendinga hafa vakið þar langmesta athygli, en frá þeim var nokkuð sagt hér í blaðinu í gær. Verður hér bætt við útdrætti úr frásögn uorsku blaðanna. „í forustugrein í Vísi í gær:c er rætt um orðróm, sem gangi í bæhum um að leyfisveitingar þeirra stofnana er með þær fóru áður en viðskiptanefndin tók til starfa, hafi ekki verið með felldu, og er dylgjað um émb- ættisbrot í þessu sambandi. Út af þessu vill nefndin lýsa yfir eftirfarandi: 1. Skömmu eftir að nefndin tók til starfa ákvað hún að kalla inn 'til skrásetningar og framlengingar öll gjaldeyris- og innflutningsleyfi, sem út voru gefin fyrir 1. ágúst 1947, þ. e. a. s. öll leyfi sem viðskiptaráð og nýbyggingarráð höfðu gefið út. Var þetta gert til þess að kom- ast að raun um hve mikið væri ónotað af leyfum þessum, en það var ekki unnt að sjá á ann- an hátt, þar eð innflutnings- skýrslur HagstofiHinar bera það ekki með sér, en slíkt uppgjör hins vegar nauðsynlegt í sam- bandi við yfirlit yfir gjaldeyris- ástandið. 2. Öll þessi leyfi hafa nú ver- ið lögð inn til skrifstofu nefnd- arinnar og athuguð þar og við þá athugun hefir ekkert það komið fram, sem gefi minnsta tilefni til \>ess að ætla, að orð- rómur sá, sem um ræðir í rí-efridri grein hafi við rök að styðjast. Reykjavík, 29. ágúst 1947. Viðskiptanefndin." Ennfremur hafa fyrrverandi viðskiptaráðsmenn gert ráðstaf- anir til þess að höfða meiðyrða- mál gegn ritstjóra Vísis og jafnframt ákveðið að fara þess á leit við ríkisstjómina, að húrt láti fara fram rannsókn á þessu máli. Fiskur fluttur loft- leiðis héðan til Prag Innan fárra daga mun sölu- miðstöð hraðfrystihúsanna senda fyrstu sendinguna af frystum fiski loftleiðis til meg- inlands álfunnar. - Englendingur nokkur, Mr. ;Kahn að nafni, hefir dvalið hér á landi um hríð til að und- irbúa þessi viðskipti. Það er brezk leiguflugvél, sem flytur þennan fyrsta farm og á hann að fara til Praha. Sænskur námsstyrkur Sænska ríkisstjórnin hefir boðizt til ~þess að veita íslenzk- um námsmanni styrk, sænskar kr. 2350,00 til náms veturinn 1947_48 við eina eða fleiri af eftirtöldum menntastofnunum: Uppsalaháskóla, Lundarháskóla, Karolinska mediko-kirurgiska Institutet í Stokkhólmi, Stokk- hólmsháskóla og Gautaborgar- háskóla, en af þessari upphæð verða 450 s. kr. greiddar í ferða- kostnað. Æskilegast er, að styrkþegi hafi stundað háskóla- nám á íslandi að minnsta kosti í 2 ár. Nemandi, sem ætlar að leggja stund á sænsku eða sögu Svíþjóðar, sænskar bókmenntir, sænsk lög eða þjóðmenningu, verður látinn ganga fyrir. Umsókn um styrkinn ber að senda Háskóla íslands í síðasta lagi 6. september 1947. Aðalfyrirsögnin yfir frásögn „Morgenbladets" frá íþrótta- mótinu hljóðar á þessa leið: „Islendingene var den store overraskelse ved Bisletstevnet". Blaðið segir síðan í greininni., að þótt Ameríkumenn ynni allt það, sem þeir höfðu líkur til að vinna, nema 1500 m. hlaupið, þá varð „pá mange máter kvelden Islands". Blaðið fer miklum viðurkeninngarorðum um Óskar Jónsson fyrir sigur hans í 1500 m. hlaupinu, og lýkur einnig lofsorði á Finnbjörn Þorvalds- son og Hauk Clausen fyrir að sigra Peter Bloch, Noregsmeist- arann í 100 m. hlaupi. j Aðalfyrirsögnin í „Aftenpost- en" hljóðar á þessa leið: „Is- lendingen Oscar Jonsson ny landsrekord pá 1500 m." í und- irfyrirsögn segir enn fremur: „Islendingene hadde en stor dag". í greininni eru afrek beirra síðan rómuð og m. a. sagt: „De var flote karer gjest- ene fra Sagaöya". Einkum er sagt ítarlega frá afreki Óskars Jónssonar. Blaðið segir, að beim Finnbirni og Hauki hafi verið veitt sérstök athygli, þar sem þeir séu í norræna liðinu, sem eigi að keppa við Svía, og hafi áhorfendurnir síður en svo orðið fyrir vonbrigðum af þeim. Keppnin í 1500 m. hlaupinu. Frásögnum beggja blaðanna ber saman um, að keppnin í 1500 m. hafi vakið einna mesta at- hygli. Bandaríkjamaðurinn Hulse var talinn nokkurnveginn viss um sigurinn. Hann leiddi líka hlaupið lengi vel með Norð- mennina Sponberg og Andre- sen næst á eftir sér. Þegar 300 m. voru eftir af hlaupinu, var Sponberg orðinn fyrstur og voru þeir Hulse þá um 10 m. á undan næsta manni, en um 25 m. á undan Óskari Jónssyni. Þegar um 200 m. voru eftir kom „den ukjente fra Island", eins og Morgenbladet kemst að orði. Þá hóf Óskar Jónsson upphlaup sitt og fór fram úr öllum keppi- nautum sinum, þótt þeir reyndu að gera sitt ítrasta. Rétt við markið reyndi Hulse að komast fram úr Sponberg, sem þá var enn fyrstur, en tókst það ekki, „men bak disse to kom islend- ingen í kjempefart og hans spurt kunne ikke Sponberg be- svare", segir Morgenbladet, Teiknimynd þessi af Óskari Jónssyni fylgir frásögn „Atenposten" af Osló- armótinu. „Det ble en helt uventet og po- pulær seier", segir það enn- fremur um sigur Óskars. Tími Óskars varð 3.53.4 mín., sem er 5 sek. betra en íslands- (Framhald á 4. síOu) meru óðum að hætta veiðum Nokkur síld hefir borizt til síldarverksmiðjunnar á Rauf- arhöfn, og er bræðsla hafin þar að nýju. Síldin hefir aðallega veiðst við Svínalækjartanga og Digranes. Nokkur skip fengu þar sæmilegan afla í fyrradag og i gær, m. a. fékk Snæfelll frá Ak- ureyri 600 mál i einu kasti. Flest fengu þó lítinn eða engan afla. í gær höfðu 54 skip gert upp við Síldarvqrksmiðjur ríkisins. Þeim skipum fjölgar stöðugt, er halda heimleiðis. Um 30 skip eru komin á reknetaveiðar, en afli þeirra hefir verið tregur. Hefst verkfall reykvískra járnsmiða á mánudaginn? Félag járniðnaðarmanna hefir tilkynnt Vinnuveitendafélagi íslands, að járnsmiðir munu leggja niður vinnu 1. september, þar sem samningar hafa ekki tekizt um kaupkröfur þær, sem þeir hafa gert. Tilkynningin um verkfall þetta var send vinnu- veitendum síðastliðið sunnudagskvöld, eftir að samkomulags- umleitanir höfðu reynzt árangurslausar. Járnsmiðirnir krefjast 12 kr. grunnkaupshækkunar á viku, eða frá 158 í 170 krónur, en þeir munu ekki hafa farið fram á breytingar á öðrum atriðum samninganna. Samningaumleitanir fóru fram síðastliðna viku og voru síðustu fun^)irnir haldnir á sunnudag. Árangur varð enginn, og sendu járnsmiðir þá verkfallstilkynn- ingu sína. Mun verkfall þeirra hefjast næstkomandi mánudag, eins og áður segir. Þá hefir Dagsbrún sent Vinnuveitendafélaginu tilkynn- ingu um samúðarverkfall þeirra Dagsbrúnarmanna sem starfa við járnsmiðjur. Víðtækara sam- úðarverkfall virðist félagið ekki hafa í hyggju að gera.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.