Tíminn - 02.10.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 02.10.1947, Blaðsíða 1
MIMW6NK ÞÓRABZWN ÞÖRA2UN8SON ÚTOKFANDI: FRAMSÓKNARFLOKKnRINN SímpT 2SSS e» 4S7S PUE3ÍTSMIBJAN FDDA hi. 8A rirrsTJ ¦IUMrtM, EMmar 23*3 og «TJ ATORKTÐSLA, INNHEIMTA OQ AtK3LÝBZMOASKUIFBTOFA: ] amUUHÚSL LlBdMCðtU BA 31. árg. Reykjavík, fimmtudaginn 2. okt. 1947 179. blað l Nýja VatHSVeítaH Dei'ai1 ¦ sasnbandí við skömmtunar- og innfl.reglurnar opnu5ki.64oígær Tryggja veröur neytendum fullt frelsi til aö geta verzlaö þar, sem þeir telja sér hagkvæmast Kostar um 6 miljjónir króna Hin nýja aukning á vatnsveitu Reykjavíkurbæjar var tengd við innanbæjarkerfið klukkan 6,10 í gærkvöldi. Er þetta önnur aukningin á vatnsveitunni síðan hún var byggð í fyrstu árið 1909. Borgarstjóri og bæjarstjórn haföi fund meS tíSindamönnum útvarps og blaSa aS Hótel Borg í gær og skýrSu þar frá fram- kvæmd verksins. AS því búnu var ekiS aS Gvendarbrunnum og meðfram hinni nýju vants- leiðslu niður fyrir Elliðaárvatn, en þar var hin nýja leiSsla tengd viS bæjarkerfið kl. 6.10. ViS upptök hinnar nýju vatns æSar hefir verið byggður nýr stýflugarður. Vatnsmagn upp- sprettunnar, sem æðin er lögð frá er samanlagt um 600 lítrar á sekúndu. Er aðeins helmingur þessa vatnsmagns notaður við þessa nýju aukningu. Auk þess er i brunnunum mikið vatns- magn í uppsprettum þeim, sem hinar fyrri vatnsæðar liggja frá, þannig aS enn eru skilyrSi fyrir stórfelldri aukningu á vatni til bæjarins frá þessum stöðvum. Framkvœmd verksins. Hin nýja vatnsveita er um 11 km. lóng, og kostaði alls um 6 miljónir króna. Vinna við . aukninguna hófst í apríl 1946 og var þá byrjað á vegabótum á þeim stöðum, sem ekki voru færir fyrir og fyrir- sjáanlegt var aS vegir yrðu nauS^ynlegir. Skömmu seinna hófst vinna viS skurðgröft og var byrjaS á þeim stöðum, sem grjótvinnan og sprengingarnar voru mestar, vegna þess, að ekkert var vitað um þá röS, sem pípurnar myndu koma í en það var gert með tilliti til þess, að skurðirnir gátu haldiS sér lengst þar, án þess aS falla saman. Það voru tveir kaflar sem áætlað var að yrðu full- gerðir fyrir haustið 1946, en það var fyrst og fremst kaflinn yfir Elliðavatnsengjar, sem aS jafn- aði er undir vatni vegna vants- uppistöðu Rafmagnsveitunnar. Hinn kaflinn var lagning yfir Helluvatn og Hrauntúnstjörn, þar sem pípunum var fleytt yfir vötnin og varð þvi að gera það meðan veður var gott og vötnin voru íslaus. Fyrri kaflinn var lagður um sumarið, en sá seinni varð að bíða til sumarsins 1947, í hinum nýju skömmtunar- reglum er smásölum gert að skyldu u<V afhenda alla skömmt- unarreiti, sem þeir taka á móti, og f á ekki vörur afhentar nema Smásalar rétt- minni en salar gegn reitunum. Hins vegar hvílir engin shk j kvöö' á heildverzlunum, að þeir ) fái ekki að flytja inn vörur, \ nema gegn afhentum skömmt- unarseðlum. TJm þetta segir svo í skýrslu skömmtunarstjóra í Mbl. í gær: „ÞaS skal tekið sér fram, að reglugerð sú, er nefnd hefir ver- ið, og skömmtun þessi byggist á, gerir hvergi ráff fyrir því aff innflutningur skömmtunarvara til landsins effa efni í þær verði á nokkurn hátt háður skilum innflytjenda eða framleiðenda á reitum skömmtunarsefflanna." Hvers vegna hafa heildsal- arnir annan og meiri rétt en smásalarnir í þessum efnum? vegna þess að efnið var ekki komið fyrr en viku áður en verk fallið hófst í vor. Um gröftinn almennt er ekk- ert sérstakt að segja, annað en það, að á 4500 m. af leiðinni varð að sprengja fyrir pípunum og víða var klöppin alveg ber. Stíflugelrðin við Gvendar- brunna fór þannig fram, að í miðjum stíflugarðinum var steyptur 30 cm. þykkur veggur til að gera stífluna þétta. Til aö í'á fasta undirstöðu fyrjr vegginn, varð að hre.'nsa burtu allt að 2 m. djúpa leðju, sem var í botninum, undir um 2 m. djúpu vatni. Fyrir veggnum var slegið upp á þann hátt, að klæðn ingin var sett lóðrétt með 30 cm. millibili og svo rekin niður í leðjuna eins langt og hægt var, síðan var leðjan hreinsuð burtu með því að sprauta meS slökkvidælu niSur í botninn. Á þann hátt var hægt aS fá fast- an grjótbotn til að steypa á. i Lagningin á pípunum hefir gengið nokkurn veginn jafn- haröan og þær hafa borizt til landsins og 23 sept. 1947 var síðasta pípan lögð. En síðan hefir verið unnið við að bika samsetningar og skola pípurn- ar út, en það verður að gerast áður en vatnsveitan er tekin í notkun. SÍLDVEIÐIMENN í EYSTRASALTI Alþingi sett Alþingi var sett í gær, að af- lokinni guðsþjónustu í dóm- kirkjunni, þar sem séra Sigur- jón Árnason prédikaði. Forseti íslands, herra Sveinn Björnsson, las upp forsetabréf um það að þingið væri kallað saman, og bað aldursforseta, sem er Björn Kristjájisson þingm. N.-Þing. að taka að sér forsetastörf, þar til forsetakjör hefði farið fram. Tók Björn því næst sæti í forsetastól og stýrði fundi. Hóf hann mál sitt með því að minnast tveggja látjí«ia þingmanna, sem látizt höfðu síðan þingi var slitið, þeirra Ingvars Pálmasonar og Garðars Þorsteinssonar. Risu þingmenn úr sætum sínum í virðingar- skyni. Fleira var ekki gert á þing- fundi og störf'um frestað þar til í dag. ¦-^^¦^¦^¦^^¦¦—¦^¦^vj Bílstj. mótmæla benzínskammti Bifreiðastjórar efndu til fjöl- menns fundar í fyrra kvöld í Reykjavík, þar sem hinum nýja benzínskammti var harðlega mótmælt, sérstaklega hvað snertir leigubifreiðar. Krefjast bifreiðastjórarnir þess að benz- inskammturinn verði aukinn, þar sem sá skammtur sem þeim er ætlaður í þrjá mánuði nægi ekki nema 4—6 vikur. Var kosin nefnd á fundinum til að vinna að endurbótum á skömmtuninni, hvað snertir leigubifreiðar. Mynd þessi er frá síldveiffunum í Eystrasalti, en þar eru árlega stundaffar allmiklar síldveiðar af þjóðunum, sem viff það búa. Veiðiaðferðir eru þar með nokkuff öðru sniði en hér tíðkast. Veiðin er ekki hrist úr íietunum fyrr en á land er komið. Er hætt við að mörgum íslenzkum sjómönnum þætti þaff seinleg affferff. tmttv !.. ,'¦¦¦ A að gera neytendur of urseldari verzl- Eunum en áður, samtímis því, að kaup- geta þeirra fer minnkandi? Stærstu fjárskipti, sem hafa verið gerð hér á landi Uin 14.500 kiudur fluttar af Vestfjörðum á niourskuroarsvæoið í Stranda-, Húnavatns-, Dala-, ©g Baroastrandarsýslum Þann 22. sept. s.l. fór Sæmundur Friðriksson framkvæmda- stjóri sauðfjárveikivarnanna til Vestfjarða í þeim tilgangi að skipuleggja þar fjárskipti, en fé af svæðinu norðan Steingríms- fjarðar—Berufjarðargirðingar hefir verið keypt til fjárskipta, sem fram fara í 16 hreppum í Strandasýslu, Vestur-Húnavatns- sýslu, Dalasýslu og Barðastrandasýslu. Eins og áður hefir verið sagt frá hér í blaðinu samþykkti meiri- hluti Fjárhagsráðs (Sigtryggur Klemenzson, Hermann Jón- asson, Finnur Jónsson), þegar bráðabirgðaskömmtunin var ákveðin, að úthlutun innflutningsleyfa yrði bundin við afhenta skömmtunarseðla. Með þessu var neytendum tryggt, að þeir gætu haft viðskipti sfn þar, sem þeir teldu sér hagkvæmast að verzla. Jafnframt var svarti markaðurinn nokkurn veginn útilokaður. Minnihluti Fjárhagsráðs (Magnús Jónsson og Oddur Guðjónsson) undi ekki þessari ákvörðun og skaut málinu til ríkisstjórnarinnar. Meirihluti ríkisstjórnarinnar (Bjarni Benediktsson, Emil Jónsson, Jóhann Þ. Jósefsson) frestaði að taka ákvörðun um málið. Fjár- hagsráð hófst síðan .handa um að setja skömmtunarreglur til frambúðar og lögðu þeir Hermann Jónasson og Sigtryggur Klem- ensson þá til, að áðurgreindar tillögur yrðu teknar upp í þær. Meirihluti fjárhagsráðs vísaði þá tillögunni frá, en Hermann og Sigtryggur vísuðu þá málinu til ríkisstjórnarinnar og hefir meiri- hluti hennar ekki viljað taka þær til greina. Er Hermann og Sigtryggur vísuðu tillögunum til ríkisstjórnarinnar létu þeir fylgja þeim svohljóðandi greinargerð: Tíminn hefir átt viðtal við Sæmund um þessi fjárskipti, sem munu vera hin stórfelldustu er gerð hafa verið hér á landi til þessa. Sæmundur skýrði blaðinu svo frá: — Fjárkaupin hafa farið fram á Vestfjörðum, alls í 27 hreppum. Voru fjárkaupin sk'pulögð þannig. að vissum sveitum á fjárskiptasvæðinu, var úthlutað ákveðnum hrepp- um í fjárkaupasýslunum. Var gerð fyrirfram áætlun um fram- kvæmd fjárskiptanna með sér- stöku tilliti til flutn'ngánna. — Um 60 menn af fjárskiptasvæð- inu önnuðust fjárkaupin. Hafa kaupin yfirleitt gengið greið- lega. Mest af fénu hefir verið keypt föstu verði eftir vigt, en þó hefir allmargt verið eftir sam komulagsverði, án þess að vigt- að væri. 14.500 fjár keypt. — Alls mun verða keypt um 14.500 fjár, mest lömb. Þar af verður að flytja á sjó til Hrúta- fjarðarhafna um 5600, en 5300 í Dalasýslu. Er féS tekiS á ýms- um stöSum á Vestfjörðum. — Gert er ráð fyrir að reka í nyrstu hreppa fjárskiptasvæðis- ins i Barðastrandasýslu og Strandasýslu um 3500 fjár. Til flutninganna á sjój voru ráðin 14 til 16 skip. Flutnipgarnir náfa gengið greiðlegá bæði á sjó og landi nú síðustu dagana. Ef veður eða önnur óhöpp hindra ekki frek- ari framkvæmd fjárflu^aing- anna, æfcti þeim ölluiri að Verða lokið í þessari viku. Frá þingi sameinuðu þjóðanna Hinn 25. september var Thor Thors einróma kosijan fram- sögumaður nefndarinnar, sem hefir Palestínumálið til af- greiðslu, en formaður hennar er dr. Evatt utanríkisráðherra Ástralíu. Austfirðingar hefja útgáfu mánaðarrits Gerpir heitir nýtt thnarit sem nýlega hóf göngu sína. Er það gefið út á Austfjörðum, af Fjórðungsþingi Austfirðinga. Ritstjóri ^r Gunnlaugur Jónas- son, en ritnefnd skipa þeir Hjálmar Vilhjálmsson, Jón Sig- fússon og Þórarinn Sveinsson. Tvö tölublöð eru komin út af ritinu, sem koma á út mánaðar- lega. Efni ritsins er fjölbreytt, það flytur jöfnum höndum greinar um héraðsmál og al- menn þjóðtélagsnaá.1, smásögur og kvæði, auk smærri ritsmíða. Það er vandað að frágangi og prýtt mörgum góðum myndum. Tillögur Hermanns og Sigtryggs. „Hermann Jónasson og Sig- tryggur Klemensson leyfa sér að skjóta eftjrfarandi tillögum til ríkisstjórnarinnar, þar sem ágreiningur hefir orðið um þær í Fjárhagsráði: Við leggjum til, að í reglugerð þessa verði sett eftirfarandi ákvæði: 1. „Að innflutnings- og gjaldeyrisleyfi til verzlana eða iðnfyrirtækja fyrir hin- um skömmtuðu vörum verði í samræmi við afhenta skömmtunarseðla þeirra til viðskiptanefndar . í því sam- bandi verði ákveðið: a) Ef í ljós kemur, að verzl- un hafi í byrjun skömmtun- ar haft óeðlilega Htlar birgð- ir megi veita hennj fyrir- framleyfi eftir nánar tiltekn- um reglum, til að jafna að- stöðu hennar til samkeppni við aðrar verzlanir. b) Að viðskiptamanni sé heimilt, ef verzlun hefir eigi nægilega mikið af tilteknni skömmtunarvöru til að fuU- nægja eftirspurn, að afhenda j verzluninni skömmtunar-! seðla sína og fela henni að annast útvegun vörunnar fyrir sig. 2. Að neytendum sé í sjálfs- vald sett í hvaða hlutföltum þeir kaupi þær vörur, sem skammtaðar eru EFTIR VERÐMÆTI, innan þeirra takmarka sem heildiarverff- mæti seðilsins setur. Ef þessar tillögur verða sam- þykktar efnislega munum við færa þær í þann búning i ein- stökum atriðum, að hægt sé að taka þær inn í reglugerðar- ákvæðin á viðeigandi stað. Að öðru leyti vísum við til fyrri umræðna og greinargerðar af okkar hálfu um þetta mál." Vanefnt stjórnarloforð og lagaákvæði. Við berum tillögur þessar fram í samræmi við ákvæði í 12. gr. laga nr. 70 frá 5. júní 1947 um fjárhagsráð, innflutn- ingsverzlun og verðlagseftirlit. Ákvæðin eru þannig: Sé úthlutun leyfanna við það miðuð, að verzlunar- kostnaður og gjaldeyriseyðsla verði sem minnst. Reynt verði, eftir því sem frekast er unnt, að láta þá sitja fyrir innflutningsleyfum, sem bezt og hagkvæmust innkaup gera ojf-sýna fram á, að þeir selji vörur sínar ódýrast í landinu. Skal þetta gilda jafnt um kaupmannaverzlanir og sam- vinnuverzlanir og miðað við bað, að neytendur geti haft viðskipti sín þar, sem þeir telja sér hagkvæmast að verzla." Eins og kunnugt er, er þetta lagaákvæði tekið orðrétt upp úr samningum núverandi stjórnarflokka um samstarf 1 ríkisstjórn. Þessi ákvæði eru því eitt grundvallarákvæði stjórn- arsáttmálans. Okkur virðist því augljóst mál, að ekki er unnt að úthluta innflutnings- leyfum, án þess að brjóta hvort- tveggja í senn, stjórnarsáttmál- ann og lögin, nema áður séu settar reglur, er samræmdar séu svo sem verða má, framan- greindum fyrirmælum. Við bárum því fram, þegar bráðabirgðaskömmtun var rædd, tillögur, er okkur virtust bezt samræmast lögunum og stjórn- arsáttmálanum. Þessum tillög- um var vísað frá af meirihluta Fjárhagsráðs. Nokkru síðar tók Finnur Jónsson upp tillögur þessar nokkuð breyttar og með viðauka. Þær tillögur voru sam- þykktar af meirihlvta Fjár- hagsráðs: Finni Jónssyni, Sig- tryggi Klemenssyni og Her- manni Jónassyni. — Minni hlutinn, Magnús Jónsson og Oddur Guðjónsson, skaut á- greiningnum til ríkisstjórnar- innar. Meiri hluti ríkisstjórnar- innar féllst ekki á þessar tillög- ur. En ákveðið var, af meiri hluta ríkijsstjórnar, að næstu innflutnirjgsleyfi til innflytj- enda skyldu að einhverju leyti miðuð við það, hve mikið af skömmtunarseðlum innf ly tj - andinn afhenti viðskiptanefnd. Það er mál út af fyrir sig, að ekki er unnt að komast h>á því að taka tillit til þessarar aug- lýstu stefnuyfirlýsingar. — En okkur sem flytjum þá tillögu, er tekin er upp í þessa greinar- (FramhaM á i. síöu)

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.