Tíminn - 07.10.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 07.10.1947, Blaðsíða 1
ÞÓRAJMKW ÞÓRARTNBSON ÚTGEFANDI: FRAMSÓKNARPLOKKURINN Símar 23H Of 4S7S FRENT8MIÐJAN EÐDA bX ¦UtWBðai. Titfntnrofftn ff I Staaar 3363 os «W AK3MOMBUA, INNKEIMTA OG ATKKiÝBTNGABKRIFSTOFA: iHJJ-nJHÚm. Usidargöta »A 31. árg. Reykjavík, þriojudaginn 7. ©kt. 1947 182. nlad' ERLENT YFIRLIT: Stjórn Knud Kristensens fallin Kosningar fara fram í Danmörku 28. okt. Það er nú ákveðið, að þingkosningar fari fram í Danmörku 28. þ m. Radikali flokkurinn bar fram vantrauststillögu gegn stjórn- inni um mánaðamótin og var hún samþykkt með atkvæðum þeirra, jafnaðarmanna og kommúnista, en vinstri menn og íhaldsmenn greiddu atkvæði á móti. Stjórnin lagði þá þegar lausnarbeiðni sína fyrir Friðrik konung og gerði það einnig að tillögu sinni, að kosn- mgar færu fram í mánaðarlokin. Konungurinn fellst á þá tillögu og fól stjórninni að fara með völd fram yfir kosningar.. Um það leyti, sem kosning- arnar fara fram, verða tvö ár liðin síðan stjórn Knud Krist- ensen komst til valda. Úrslit þingkosninga, sem fóru fram í Danmörku haustið 1945, urðu þau, að jafnaðarmenn unnu á. íhaldsmenn og radikalir töpuðu nokkru fylgi. Eftir kosningarnar sneri konungurinn sér fyrst til jafnaðarmanna, sem enn voru stærsti flokkur landsins, og fól þeim stjórnarmyndun. Þeir færðust undan því vegna kosn- ingaósigursins og kom þá röðin að vinstri mönnum, sem voru næst stærsti flokkurinn. For- maður þeirra, Knud Kristensen bóndi, tókst á hendur að mynda stjórn og reyndi fyrst að mynda samsteypustjórn með radiköl- um og íhaldsmönnum. Þeir flokkar báðir skoruðust undan stjórnarþáttöku, en hétu hreinni flokksstjórn Knud Kristensen hlutleysi. Niðurstað- an varð því sú, að Kristensen myndaði hreina flokksstjórn. Þegar stjórn Kristensen kom til valda, var því spáð af mörg- um, að hún myndi eiga sér skamman aldur, þar sern^ hún væri minnihlutas1#)rn. Ýmsir töldu hana einnig ólýðræðislega af sömu ástæðum. Spádómurinn um skammlífi stjórnarinnar hefir ekki ræzt og starf stjórn- arinnar hefir breytt áliti margra á því, að minnihluta- stjórnir séu ólýðræðislegar. Vegna þess, að stjórnin hefir verið í minnihluta, hefir hún orðið að leita samkomulags við hina flokkana og öll meirihátt- ar lög, sem hafa verið afgreidd i stjórnartíð hennar, hafa hlotið samþykki allra helztu lýðræðis- flokkanna eða vinstri manna, radikala, jafnaðarmanna og Koma enskir f erðamenn til skíöaiökana hér í vetur? NÝI GOÐAFOSS HLEYPVR AF STOKKVNVM ERLENDAR FRÉTTIR Tilkynnt hefir verið í Belgrad, höfuðborg Júgóslavíu, að komið hafi verið á fót sambandi kommúnistaflokka i níu lönd- um, en síðar verði fleiri komm- únistaflokkum boðin þátttaka. Meðal þátttakendanna eru kommúnistaflokkar ítalíu og Frakklands. Bækistöð banda- lagsins verður fyrst um sinn í Belgrad. Bandalagið mun telja það eitt helzta hlutverk sitt að vinna gegn „yfirgangi Banda- ríkjanna", eins og það er orðað. Truman forseti og fleiri á- hrifamenn Bandaríkjanna fluttu útvarpsávörp á sunnudags- kvöldið, þar sem skorað var á Ðandaríkjamenn að fara spar- lega með matvæli, svo að hægt væri að veita bágstöddum þjóð- um meiri aðstoð. Hafði Truman við orð, að annars yrði að grípa til skömmtunarráðstafana. f Saarhéraði fóru fram á sunnudaginn þingkosningar og atkvæðagreiðsla um fjárhags- lega sameiningu Saár og Frakk- lands. Um 90% kjósenda tóku þátt í kosningunum. Samein- ingin við Frakkland var sam- þykkt með miklum meiri hluta atkvæða. Úrslit þingkosning- anna urðu þau, að katólski flokkurinn fékk 28 þingsæti, ijafnaðarmenn 17, kommúnistar 4 og liberalir 3. íhaldsmanna Löggjafarstarfsemi stjórnarinnar hefir því verið reist á breiðara grundvelli og andstaðan gegn henni orðið minni en reyndin myndi hafa orðið, ef um hefði verið að ræða meirihlutastjórn, sem ekkl hefði stuðst við þeim mun öflugri meirihluta. En þetta hefir kost- að vinstri menn að víkja í mörgum efnum frá ýmsum flokkskenningum sínum en þeir hafa framar öðrum aðalflokk- um Danmerkur haldið uppi merki liberalismans og því bar- izt gegn höftum og þvingun- um. Stjórn þeirra hefir bæði af nauðsyn og samningsástæð- um orðið að ganga lengra á þeiri braut en flestir eða allir fyrirrennarar hennar síðan lýð- ræðið komst á í Danmörku.. Hún hefir einnig orðið að gangast fyrir róttækari skattalöggjöf en áður hefir þekkst þar. Danir eiga nú við ýmsa fjár- hagslega erfiðleika og gjaldeyr- isskort að búa og því hefði mátt ætla, að fjárhagsmálin hefðu orðið stjórninni að falli. Sú er þó ekki raunin. Vegna þeirra mála hefði stjórnin getað setið áfram, enda hefir henni farizt stjórn þeirra mála sæmilega og fjármálaráðherrann, Thorkild Kristensen, hefir unnið sér verulegt álit. Að vísu hefir orðið veruleg eyðsla á erlendum gjaldeyri og hafa bæði jafnað- armenn og kommúnistar gagn- rýnt það harðlega. Stjórnin hef- ir svarað þessum ádeilum jafn- aðarmanna með því að benda á, að tiltölulega meiri gjaldeyris- eyðsla hafi orðið í Noregi og Sviþjóð, þar sem jafnaðarmenn hafi völdin. Það er Suður-Slésvíkurmálið, sem hefir orðið stjórninni að falli. Bæði radikalir og jafnað- armenn halda fram þeirri stefnu, að landamæri Danmerk- ur og Þýzkalands eigi að vera óbreytt. Knud Kristensen hefir hins vegar gerzt talsmaður þeirrar stefnu, að íbúar Suður- Slesvíkur eigi að skera úr því innan tiltekins tíma, hvort þeir vilji tilheyra Danmörku eða Þýzkalandi. Dönsk þjóðernis- hreyfing hefir mjög eflzt í Suður-Slesvík eftir styrjöldina, en margir telja það aðeins stundarfyrirbrigði. Endur- heimtun Suður-Slesvíkur á hins vegar allmikinn hljómgrunn hjá stórum hluta dönsku þjóð- arinnar og Suður-Slesvíkurmál- ið hefir því meira og meira orðið mál málanna í Danmörku sein- ustu mánuðina. Sérstaklega hefir forsætisráðherrann látið mikið til sín taka og hlotið bæði fylgi flokks síns og íhaldsflokks- ins. Radikaljr hafa því ekki tal- ið sér fært lengur að veita hon- um hollustu sína og báru því fram vantrauststillögu þá, sem áður greinir. Þeir tóku skýrt fram, að vantraustið beindist gegn forsætisráðherranum ein- um, vegna SuðurrSlesvíkur- áróðurs^ hans, en ekki gegn stjórninni né stefnu hennar að öðru leyti. Vinstri menn tóku þetta ekki til greina, heldur fylktu sér um forsætisráðherr- ann, og voru kosningar því ekki umflúnar. Rétt er að geta \>ess, að fyrr í (Framhald a 4. sUSu) *Gjaldeyrisskömmtiinin í Bretlandi nær ekki til feroamanna, sein fara til íslands og Fœreyja Eins og sakir standa, eru miklar líkur til þess, að brezkir ferðamenn og vetrariþróttamenn hafi mikinn hug á að koma hingað til lands í stórum stil á komandi vetri og stunda hér vetraríþróttir. Hafa brezk blöð hreyft þessu máli, en ennþá hefir Iítið verið gert af íslendinga hálfu til að beina þessum ferða- mannastraum hingað. Mynd þessi var tekin, þegar nýi Goðafoss hljóp af stokkunum. Myndin birtist í danska blaðinu „Köbenhavn" 3. þ. m. Hatíðleg athöf n, þegar nýja Goða- fossi var hleypt af stokkunum Skipið verður fulllmið eftir fjjóra mánuði Dagurinn í dag er merkisdagur í sögu Eimskipafélags fslands. Klukkan 18,30 hljóp nýi Goðafoss af stokkunum, og ef allt gengur eftir áætlun verður skipið tilbúið fullgert eftir fjóra mánuði. Kaupmannahöfn 2/10. Að viðstöddum tæplega 50 boðsgestum skírði kona Guð- mundar Vilhjálmssonar fram- kvæmdarstjóra nýja Goðafoss í dag. Gestirnir söfnuðust saman á palli, sem var smekklega skreytt ur íslenzkum og dönskum lit- um, við stafn skipsins. Meðal boðsgesta voru Jón Krabbe fyrrv. sendifulltrúi, Jab- ob Möller sendiherra, Magnús Sigurðsson landsbankastjóri, Vilhjálmur Þór farmkv.stj., Óli Vilhjálmsson framkv.stj., Guð- mundur Vilhjálmsson framkv.- stj. með frú, Jón Guðbrandsson framkv.stj. með frú, Halfdan Hendriksen fyrrv. ráðherra með frú, C. A. Möller framkv.stj. o. m. fl. Burmeister og Wain's, sem byggir Goðafoss, hafði boðið til veizlu og stýrði C. A. Möller, einn af framkvæmdarstjórum fyrirtækisins henni. Er f ramkvæmdarstj. haf ði boðið boðsgesti velkomna skírði frú Kristín Vilhjálmsson skipið með þessum orðum: Ég skíri þig Goðafoss. Guð og gæfan fylgi þér, hvar sem leið þín liggur um höfin. Megir þú ávallt skila skipshöfn, farþeg- um og farmi heilum í höfn. Er frúin hafði mælt þessi orð, slöngvaði hún kampavínsflösk- unni, sem var vafin í ísl. litum Danir ætla að láta taka hér kvikmyndir Drottningin kom hingað á sunnudagskvöldið með um 100 farþega. Meðal farþega var Svend Herlöv blaðamaður, sem fer á vegum Skandinavisk Film, en félagið hefir í hyggju að taka kvikmynd á íslandi^ Svend Herlöv mun dvelja á íslandi í vetur og m. a. fara til Heklu, til þess að athuga möguleika á að filma (eldfjallið) gömlu kon- una. inn í hlið skipsins, þar sem hún fór í þúsund mola. Um leið rann Goðafoss hægt og tígulega nið- ur í sjó, en boðsgestir árnuðu skipinu allra heilla með þre- földu húrra. Nýi Goðafoss er 2580 smálest- ir og er aðallega farmskip. Far- þegafarrýmið rúmar 12 farþega og eru allir klefarnir tveggja manna klefar. Að skírnarathöfninni lokinni, bauð Burmeister og Wain's boðs- gestum til veizlu á D' Angle- terre, einu fínasta veitinga- og gistihúsi Kaupmannahafnar. — Undir borðum hélt C. A. Möller framkvæmdarstjóri aðalræðuna. Rakti hann í stórum dráttum viSskiptasögu B. og W. og Eim- skipafélagsins, sem hann kvað báða aðila hafa verið mjög á- nægða með. Sérstaklega minnt- ist C. A. Möller Nielsens heit- ins, fyrsta framkvæmdarstjóra Eimskipafélagsins, sem hann kvað hafa unnið Eimskipafé- laginu mikið gagn með dugnaði sínum og samningslipurð. C. A. Möller kvað afhendingu ísl. skipanna hafa dregist og á þann hátt hefði B. og W. svikið, en smíði skipsins væri ekki svik- in, hún væri eins og Eimskipa- félagið hefði óskað, fyrsta flokks. C. A. Möller lagði á- herzlu á, að Eimskipafélagið hefði r hnýtt ný vináttubönd milli íslendinga og Dana með því að fela B. og W. smíði þriggja skipa, við kunnum vel að meta þetta vináttumerki sagði fram- kvæmdarstjórinn að lokum. G. Dithmer framkvæmdar- stjóri mælti fyrir minni frú Vil- hjálmsson og færði henni brjóst nælu að gjöf frá B. og W. Guðmundur Vilhjálmsson framkv.stj. þakkaði fyrir hönd Eimskipafélagsins B. og W. vel og samvizkusamlega unnið starf og lýsti ánægju sinni yfir sam- starfi Eimskipafélagsins og B. og W. Jón Guðbrandsson forstjóri Eimskipafélagsins í Kaup- mannahöfn færði B. og W. þakkir Eimskipafélagsins og frú Vilhjálmsson þakkir stjórnar E. í. fyrir að vera guðmóðir skips- Eins og kunnugt er, eiga Bret- ar við mikla fjárhagsörðugleika að stríða um þessar mundir og hafa þeir orðið að skera niður öll viðskipti sín við lönd á hinu svokallaða dollarasvæði. Eitt at- riði ráðstafananna, sem gerðar hafa verið í þessu skyni, er að banna þeim, sem fara til út- landa í skemmtiferðalög að hafa með sér meira en fimm strelingspund til greiðslu á ferða- og dvalarkostnaði. Bretar eru hins vegar meðal þeirra þjóða, sem mest ferðast, enda hefir mestur hluti þeirra ferðamanna, sem til Sviss kem- ur jafnan verið Bretar. Mun láta nærri að þrír af hverjum fjórum ferðamönnum, sem þangað koma séu Bretar. Sama er að segja með Noreg, mestur hluti þeirra ferðamanna, sem þangað sækir eru Bretar. Nú eru Sviss og Noregur með- al þeirra landa, sem Bretar banna ferðalög til. Hvað Sviss- lendingar llta alvarlegum aug- um á þetta bann, sést bezt á því, að þeir hafa boðið Bretum 10 milljón sterl.pd. lán, ef það verði upphafið. Aannars munu nokkur þúsund manns þar í landi missa vinnu sína í vetur, en það er fólk, sem starfar við fjallahótelin, þar sem vetrar- íþróttamennirnir hafast við. ísland hefir mörg þau sömu skilyrði til vetraríþrótta og Sviss og Noregur. Á norðurlandi er talsverður hótelakostur fyrir hendi til að taka á móti útlend- ingum yfir vetrartímann. Eink- um á Akureyri og Siglufirði. Frá þessum stöðum er venjulega stutt að komast í snjóinn og auk þess mikil náttúrufegurð. Þá má einnig gera ráð fyrir, að skíðaskálar gætu tekið á móti útlendingum, þar sem þeir eru fæstir notaðir nema rétt um helgar. Hér er ekki eftir svo litlu að sækjast. Ef brezkir ferðamenn færu að venja komur sínar hingað til lands, þótt ekki væri nema til að stunda vetraríþrótt- ir, ynnist við það mikill gjald- eyrir. Ef hægt væri að fá brezka ferðamenn til að koma hingað í vetur, svo nokkru næmi, er ekki ólíklegt að ferðamanna- straumur þessi héldi áfram hingað og myndi heldur aukast en minnka við kynni ferða- manna af landinu. Blaðinu er kunnugt um að Ferðaskrifstofa ríkisins hefir þegar hafið undirbúning að samstarfi við brezkar ferða- skrifstofur um að beina ferða- mönnúm hingað til lands til að stunda vetraríþróttir. — Brezk blöð munu nokkuð vera byrjuð að ræða möguleika fyrir vetrarferðalögum hingað til lands. — Bendir Manchester Guardian á það í grein um þetta mál, sem nýlega birtist í blað- inu, að fsland og Færeyjar séu undanþegin banni brezku stjórn arinnar um ferðalög til útlanda. Ræðir blaðið einnig nokkuð um það, hvað ísland hafi upp á að bjóða í þessum efnum og segir að hér séu góðar brekkur til skíðaferða. Hins vegar gætir nokkurs misskilnings í frásögn blaðsins um landið að öðru leyti og verðlag hér, sem talið er hærra en það raunverulega er. Sannleikurinn er sá, að hótel- kostnaður hér á landi þyrfti ekki að vera mun hærri fyrir ferðamennina, en hann tíðkast heima hjá þeim í Bretlandi. — Sérstaklega, ef hótelin norðan- lands sæu sér fært að bjóða upp á betri kjör yfir vetrartím- ann en um sumarið, ef það mætti verða til að greiða "fyrir þessum ferðalögum. Verðlagsbrot Nýlega hefir veitingaskálinn í Tívolí verið sektaður um kr. 30010.00 fyrir of háitt verð á veitingum. ins, færði Jón frúnni armband að gjöf frá stjórninni. Frú Vilhjálmsson þakkaði gjafirnar og árnaði félaginu allra heilla. Hlutafélagið Burmeister og Wain's er eitt af stærstu fyrir- tækjum Dana. Þar starfa nú alls 4500 verkamenn og 1000 fastir starfsmenn. Carstensen, einn af fram- kvæmdarstjórum fyrirtækisins, sagði mér, að eins og stæði vantaði B. og W. 2—3000 yerka- menn en þeir væru ófáanlegir. Meðan boðsgestirnir voru á leiðinni út á Refskaleöen, þar (Framhald á 4. siðu) Bækur Jóns Björnsson- ar á sænsku Jón Björnsson rithöfundur er nýkominn heim, eftir stutta dvöl í Svíþjóð og Kaupmanna- höfn. Bækur hans Bjærgenes Hemmelighed og Kongens Ven koma báðar í sænskri þýðingu. Barnabókin Bjærgenes Hemme- lighed, Leyndardómur fjall- anna — nýtur mikilla vinsælda í Danmörku og sögulega skáld- sagan, Kongens Ven, Vinur konungsins, seldist svo að segja upp í Danmörku á örstuttum tíma. Nýr lögfræðingur Jóhannes Elíasson hefir ný- lega lokið lögfræðiprófi við Há- skóla íslands. Hann hlaut 1. einkunn, 186 stig. 1*^-+*~>^*~>~**i**>***~*+*^**-^>**** Skemmtun Fram- sóknarmanna Á Framsóknarvistinni næstk. f östudagskvöld, sem haldin verð- ur í Mjyílkurstöðinni, flytur Bjarni Asgeirsson ráðherra ræðu. Framsóknarfólki utan af landi, sem statt er hér í bænum, er bent á, að til þess að það eigi víst að fá aðgang að þessum fagnaði, þarf það að tryggja sér miða hið fyrsta, þar er eft- irspurnin eftir þeim er inikil. Munið að skemmtunin hefst kl. 8,30 stundvíslega. í r*~-^~-~°^*-~^*m*

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.