Tíminn - 09.10.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 09.10.1947, Blaðsíða 1
RITSTJORI: ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON ÚTGEPANDI: PRAMSÓKNARPLOKKURINN Símar 2353 og 4373 PRENTSMIÐJAN EDDA h.f. RITSTJÓR ASKRIFSTOPUR: EDDUHÚSI, Lindargötu 9 A Símar 2353 og 4373 APGREIÐSLA, INNHEIMTA OG AUGLÝSINGASKRIPSTOFA: EDDUHÚSI, Lindargötu 9 A Sími 2323 31. árg. Reykjavík, fimmtudaginn 9. okt. 1947 184. blað ERLENT YFIRLIT: Hið nyja bandalag kommúnista Því verður fyrst um sinn aðallega beint gegn Randaríkjunum og jafnaðarmönnum. Um fátt hefir verið rætt meira í heimsblöðunum að undan- íörnu en stofnun hins nýja bandalags kommúnista, sem var tilkynnt í Belgrad á mánudaginn. Yfirleitt eru dómar blaðanna á þann veg, að stofnun þessa bandalags tákni aukna áróðurs- starfsemi Bússa fyrir landvinningastefnu sinni. Fyrir styrjöldina hafði komm- únista Alþjóðasambandið aðal- bækistöð sína í Moskvu og laut raunverulega yfirstjórn rúss- neska kommúnistaflokksins í e'nu og öllu. Stefna sambands- ins stjórnaðist á hverjum tíma af utanríkisstef nu Sovétríkj - anna og kommúnistaflokkarnir utan Rússiands fylgdu nákvæm- lega því „einu", sem þeir fengu fra bækistöðvunum í Moskvu. „Línan" var mjog mismunandi eftir utanríkisaðstöðu Rússa í það og það skiptið og vakti það oft ekki litla kátínu, hve fljótir kommúnistaflokkarnir voru að sveiflast til pg breyta um bar- áttuaðferðir eftir því, hvernig Vindur.'nn blés í Moskvu. Annað veifið voru þeir látnir heyja aðalbaráttu sína gegn jafnaðar- mönnum, þar sem þeir voru „aðalstoð og stytta auðvalds- ins", en hitt veifið voru þeir látnir leggja aðaláherzlu á „sam fylkingu" við jafnaðarmenn. Seinasta verkefni Alþjóðasam- bandsins var að fyrirskipa kommíii|ni,c<tunum að lofsyngj a griðasáttmála Rússa við þýzka nazismann eftir að þeir höfðu verið látnir um alllangt skeið boða vægðarlausa baráttu gegn nasismanum! Þeir hlýddu þessu eins og öðru. Þannig breyttist stefna þeirra sitt á hvað, nema að því eina leyti, að þeir þreytt- ust aldrei á því að lofa rúss- nesku einræðisstjómina. Nokkru eftir, að styrjöld Rússa og Þjóðverja hófst, var því lýst yfir í Moskvu, að Al- þjóðasamb. kommúnista hefði ver'ð lagt niður. Margir töldu þetta þó aðeins formsatriði, sem væri gert í þeim tilgangi að leyna því, að Rússar heföu skipulagt áróðursstarfsemi. í löndum bandamanna sinna. Öll sólarmerki virtust líka sanna, að kommúnistaflokkarnir héldu áfram að fylgja fyrirskipunum frá Moskvu. Stefna þeirra hélt áfram að mótast af utanríkis- afstöðu Rússa,,eins og hún var hverju sinni, og breytingar þær, sem urðu á henni, fylgdust jafnan að hjá öllum flokkunum. Stofnun hins nýja bandalags nú virðist staðfesting á því, að þetta hafi verið rétt. Jafnframt virðist hún merki þess, að kommúnistuflokkunum sé ætlað að ganga ákveðnara og rót- tækara til verks en að undan- förnu. Ávarp það, sem birzt hefir frá hinu nýja bandalagi, virð- ist sýna, að því sé einkum ætl- að að berjast gegn tveimur „erkióvinum". Annar þeirra eru Bandaríkin, sem Rússar telja nú aðalkeppinaut sinn á sviði heimsmálanna og eina stórveld- ið, sem sé þess megnugt að halda landvinningastefnu þeirra í skefjum. Hinn erkió- yinurinn eru jafnaðarmanna- flokkarnir, sem eru aðalkeppi- hautar kommúnistaflokkanna, og koma þá vitanlega í fyrstu röð jafnaðarmannaflokkarnir í Bretlandi og Frakklandi. Stofn- un hins nýja alþjóðabandalags kommúnista mun ekki sízt tákna harðari bar'átÆu þeiírra gegn jafnaðarmönnum. Stofnendur hins nýja alþjóða- bandalags kommúnista eru níu kommúnistaflokkar eða flokk- arnir í Rússlándi, ítalíu Frakk-r landi, Júgóslavíu, Búlgariu, Pólland1, Rúmeníu Tékkóslóva- kíu og Albaníu- Óvíst er enn, hvort ráðlegt þykir að taka kommúnistaflokka fleiri landa í bandalagið fyrst um sinn, þar sem það gæti spillt vígstöðu þeirra heima fyrir. En vafalaust verður þei*n þó stjórnað af sömu yfirstjórn og þeim flokk- um, sem verða formlega í bandalaginu. Aðseturstaður hins nýja bandalags verður fyrst um sinn í Belgrad. Hefir þótt vænlegra til að blekkja, að hafa aðal- bækistöðvarnar þar en í Moskvu. En hin raunverulega yfirstjórn verður vitanlega þar. Sú yfir- stjórn mun ráða öllu um starf kommúnistaflokkanna. Það má nefna sem dæmi um hin al- geru yfirráð gamla Alþjóða- sambandsins, að þegar deilur komu upp i kommúnistaflokkn- um hér, var því falið að skera úr og samkvæmt úrskurði þess var nokkrum mönnum vikið úr flokknum. Vélar A. 0. A. hafa flutt 1887 íslend- inga til landsins og frá í sumar Islendingar hafa ferðast mikið á sumri því, sem nú er á enda, hér inanlands, en þó engu síður til annarra landa, bæði austan hafs og vestan. Hjá skipafélögum, er hingað hafa siglt, hefir hvert far- þegarúm verið fullskipað í allt sumar. Sama má segja um flugfélögin, er annazt hafa fólksflutninga milli landa, bæði erlend og inn- lend. Samkvæmt upplýsingum, er blaðið hefir fengið frá flugfé- laginu American Overseas Air- lines, en það hefir haft far- þegaflug um ísland síðan í marzmánuði síðastliðnum milli New York og Norðurlanda, hef- ir það félag eitt flutt 339 ís- lenzka farþega héðan til New York frá því í marz til 1. októ- ber. Á sama tíma hefir félagið flutt 349 íslenzka farþega að vestr^n og hingað. Til Norðurlanda hefir félagið flutt á sama tíma 709 íslend- inga, en 490 frá Norðurlöndum og heim. Auk þess hafa Flugfé- lag íslands og Loftleiðir h.f. flutt mörg hundruð íslendinga til Norðurlanda og Vestur- Evrópu. Skemmtun Fram- sóknarmanna hefst kl.* 8,30 stundvíslega í Mjólkurstbðinni n. k. föstu- dagskvöld. — Pantaðir að- göngumiðar sækist fyrir kl. 5 á föstudaginn. — Þa er fólki enn bent á að mæta stundvís- lega að spilaborðunum. Fram- sóknarfólk er velkomið meðan husrúm leyfir. Fyrir nokkru síðan geysaði ógurlegur fellibylur á Flóridaskaga og við Mexíkóflóann. Fellibylur þessi sópaði húsum um koll, drap fólk og skemmdi gróðurlönd. Ógurleg flóðbylgja reis og gekk langt á land upp. Tjónið af fellibylnum nam mörgum miljónum dollara. — Á myndinni hér að ofan getur að líta, hvernig pálmatrén liggja þverbrotin á götunum í einum Vr^num á Flóridaskaganum eftir fellibylinn. — _• Sæsíminn til Vestmannaeyja sliíinn í gær var algerlega síma- sambandslaust við Vest- mannaeyjar. Hafði sæsíminn, er ilggur milli lands og eyja, slitnað. Sæsíminn til Eyja eru tveir strengir. Þann 27. f. m. slitnaði annarr strengurinn. Var hafin við verð á honum, en áður en henni var lokið, slitnaði hinn strengurinn einnig þann 4. þ. m. Ekkf er vitað með vissu livað valdið hefir þessu sliti á strengj (Framhald á 4. slðu) Samvinnutryggingarnar haf a náð miklum og skjótum vinsældum Erlendur Einarsson forstjóri segir frá. Um seinustu mánaðamót var eitt ár liðið frá því, að samvinnu- tryggingarnar tóku til starfa. Á þessu eina ári hefir félaginu orðið mikið ágengt, þótt enn vanti mikið á, að tryggingamál almennings séu komin í æskilegt horf. í tilefni þessa starfsaf- mælis hefir tíðindamaður blaðsins hitt forstöðumann Samvinnu- trygginganna, Erlend Einarsson, að máli og spurt hann um starfsemina. Samvinutryggingarnar, sem félag Rangæinga, Kaupfélag eru gagnkvæm tryggingastofn- Dýrfirðinga, Kaupfélag Borg- un, voru stofnaðar að tilhlutun firðinga, Kaupfélag Ska^firð- Sambands íslenzkra samvinnu- félaga og starfa að nokkru leyti á vegum )pess. Hefir hér nýr og þýðingarmikill þáttur bætzt við samvinnustarfsemina í landinu. Samvinnutryggingafélög erlendis hafa dafnað vel. Hjá öðrum þjóðum, sem lengra eru komnar en við á sviði tryggingamálanna, hafa verið starfandi samvinnutrygg- ingar í mörg ár með mjög góð- um árangri. Enska samvinnu- tryggingarfélagið, Co-operative Insurance Society, var stofnað árið 1867, og er það nú eitt stærsta tryggingarfélag Breta. Svíar stofnuðu sitt samvinnu- tryggingarfélag árið 1908, og er það nú í sumum greinum stærsta tryggingarfélag Svía. Góð byrjun. Samvinntryggingarnar ís- lenzku hafa aðeins starfað í eitt ár og er því lítil reynsla fengin. En á þessu eina ári hefir þetta félag fengið meiri iðgjöld, miðað við fólksfjöldann í land- inu, en nokkurt annað sam- vinnutryggingarfélag. Margt bendir því til, að þetta nýja ís- lenzka tryggingarfélag ætli ekki að verða eftirbátur samvinnu- tryggingarfélaga í öðrum lönd- um. Sannleikurinn er líka sá, að íslenzka þjóðin er gædd anda samvinnunnar í ríkum mæli, þótt enn sé ekki búið að leita úrræða hennar á öllum sviðum þjóðlífsins. Við byrjuðum með bruna- tryggingar og síðan sjótrygg- ingar. — Bifreiðatryggingar hófust eftir s.l. áramót. Kaup- félögin hafa aðallega gegnt um- boðsstörfum fyrir samvinnu- tryggingarnar. Meðal þeirra fé- laga, sem bezt hafa gengið fram i að safna tryggingunum eru: Kaupfélag Skaftfellinga, Kaup- inga og Kaupfélag N.-Þingey- hér ei. í öðru lagi vegirnir og göturnar, sem eru allt of þröng- ar fyrir þessa miklu umferð. í þriðja lagi vöntun á umferða- merkjum og þá sérstaklega ljósamerkjum, í fjórða lagi hér í Reykjavík hinir háu múrvegg- ir, sem steyptir eru í kringum hús og meðfram götum og blinda þar með horn og krossgötur. — Þyrftu þeir, sem skipuleggja, að taka meira tillit til umferðar- málanna. Samvinnutryggingar hafa orð- ið til þess fyrst allra íslenzkra tryggingarfélaga að taka upp nýtt skipulag á bifreiðatrygg- ingum. Eru þær með því sniði, að þeir bifreiðaeigendur, sem (Framhald á 4. siðu) Kona finnst ör- end á götu Um kl. 3,30 í gærdag fannst kona örend í Ingólfsstræti i Reykjavík. í gær var ekki kunn- ugt um nafn konunnar, en lík- skoðun fer væntanlega fram í dag og fæst þá úr því skorið hvert banameinið hefir verið. Þegar lögreglan kom á vett- vang lá konan á götunni og blæddi úr vitum hennar. Mun hún hafa gengið nokkurn spöl blæðandi, áður en hún féll til jarðar. Lík konunnar var flutt í sjúkrahús samstundis, þar sem það verður skoðað af læknum í dag. Frekari upplýsingar gat götulögreglan ekki gefið um at- burð þennan í gær. Miklar framkvæmdir á félags- svæði BQnaðarsamb. Aust.-Hún. Elafstcinn Pétursson bóndi á Gunnsteinsstöð- um segir frá. i Á síðari árum hafa orðið margvíslegar framkvæmdir hjá bún- aðarfélögum og búnaðarsamböndum víðsvegar um landið. Sam- böndin hafa eignast ný tæki og fleiri menn með sérþekkingu á málum þeim, er búnaðarsamtökin beita sér fyrir, hafa bæzt í hópinn. Erlendur Einarsson framkvæmdastjóri Samvinnutrygginganna. inga. Þá hefir K.E.A. opna Vá- tryggingarskrifstofu vegna sam- vinnutrygginganna, og má vænta mikils árahgurs frá því umboði. Á fyrsta starfsárinu voru gef- in út: á fjórða þúsund bruna- tryggingarskírteini og námu ið- gjöldin af þeim skírteinum kr. 823.000,00. Um 2000 bifreiða- tryggingarskírteini, iðgjöld kr. 920.000,00 og um 1500 sjótrygg- ingarskírteini, iðgjöld af þeim kr. 800.000,00. Samanlögð ið- gjöld námu því rúmlega 2i/2 milljón króna. Tjón á árinu hafa verið lítil, og því útkoman mjög góð þetta fyrsta starfsár. Tíð bifreiðaslys. Bifreiðaslys eru þó orðin svo tíð hér á landi, 'að slíkt mun vart þekkjast í öðrum löndum, miðað við fólksfjölda. — Kem- ur þar margt til greina. í fyrsta lagi hinn mikli fjöldi bíla, sem - Hafsteinn Pétursson bóndi að Gunnsteinsstöðum og formaður Búnaðarsambands Austur-Húna vatnssýslu hefir dvalið hér í bænum nokkra daga. — Timinn hefir haft tal af Hafsteini og innt hann eftir ýmsu varðandi búnaðarsambandið og byggð- arlag hans. Hefir Búnaðarsamband Aust- ur-Húnavatnssýslu ekki viðað að sér nýjum jarðræktartækj- um á síðustu árum? — Á vegum Búnaðarsam- bandsins, .segir Hafsteinn, eru reknar fjórar beltisdráttarvélar. í Búnaðarfélagi Bólstaðarhlíð- arhrepps er auk þess ein til við- bótar. Þessar jarðyrkjuvélar eru af- kastamiklar, en þær eru mjög maffgbroV-nar og þurfa mikið viðhald. Það gerir rekstur þess- ara véla einna erfiðastan, hversu erfitt er að fá varahluti til við- halds þeim. Það hefir lengi verið áhugamál mitt, að samtök bænda í ræktunarmálum, sem öðrum, yrðu sem sterkust og gætu tryggt í framtíðinni, að alltaf væru til þau tæki í sveit- unum, sem kröfur hvers tírha teldu nauðsynleg. í sambandi við rekstur jarð- yrkjuvélanna tel ég eitt atriði varhugavert, en það er að vinna sé seld svo ódýrt, að tækin geti ekki haldið við stofninum. — Ef þannig er á málum haldið, er hætt við að þessi tæki, sem samtök bænda hafa nú eignazt, gangi úr sér og verði ekki end- urnýjuð, Verkfæranefnd rikisins á að sjá um þetta og þyrfti hun nauðsynlega að gefa út leið- bein'ngar með sérstöku tillltí til hins nýja og aukna véla- kosts. Búnaðarsambandið hefir eina skurðgröfu á leigu f rá Vélasjóði ríkisins og hefir fest kaup í annarri, sem nú er til afgreiðslu í Ameríku, ef gjald-r eyrir fæst fyrir hana, en leyfi er fyrir hendi frá Nýbyggingar- ráði, Hvað um byggingar á sam- bandssvæðinu? — Búnaðarsambandið hefir stofnað byggingasamtök, sam- kvæmt lögum um byggingasam- þykktir í sveitum. Þetta álít ég mikilsvert nýmæli, sem nauð- synlegt er að mæti þeim skiln- ingi hjá bændum og stjónar- völdum, að það geti orðið til al- (Framhald á 4. slðu)

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.