Tíminn - 21.10.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 21.10.1947, Blaðsíða 1
ÞÓRARINSSON RITSTJÓltl: ÞÓRARINN ÚTOKPANBI: FRAMSÓKNARPLOKKURINN Siiaar 2353 oc 4373 PRENTSMIÐJAN EDDA hS. RITSTJÓRABKRU«TOP0R: EDDUHÚSI, lindargötu Q A Símar 33S3 og 437S APGREIÐSLA, INNHEIMTA OG AUGLÝ6INGASKREFBTOFA: EDDUHÚSI, Llndargötu 3 A Síml 2383 31. ártf. Reykjavík, þriðjudaginn 21. okt. 1947 192. blað Innf lutningsreglurnar: Verður stjórnarsáttmálinn van- efndur vegna heildsalanna? Furðulegar blekkingar Morgunblaðsins um tillögur Hennanns Jónassonar og Sigtryggs Klemenzsonar. Morgunblaðið heldur áfram að þyrla upp hinum furðulegustu blekkingum um skömmtunar- og innflutningsreglur þær, sem Hermann Jónasson og Sigtryggur Klemenzson hafa beitt sér fyrir, og eru á þá leið, að innflutningsleyfi skuli veitt eftir af- hentum skömmtunarseðlum. Allur þessi málflutningur Mbl., sannar glöggt, að.það skeytir engu um hagsmuni neytendanna, heldur eru hagsmunir heildsalanna því fyrir öllu, eins og flest- iim þeim, er hafa beitt sér gegn þessum reglum. STÆRSTA SK1P, SMÍBAÐ HÉRLEND1S Stjórnarsáttmálinn og inn- ílutningsreglurnar. Ein af helztu mótbárum Mbl. gegn tillögum Hermanns og Sigtryggs er sú, að þær séu ekki sámrýmanlegar stjórnarsátt- rhálanum og fjárhagsráðslögun- um, en í þeim báðum segir orð- rétt: „Úthlutun innflutnings- leyfanna sé við það miðuð, að verzlunarkostnaður og gjaldeyriseyðsla verði sem minnst. Reynt verði eftir því sem frekast er unnt að láta þá sitja fyrir innflutnings- leyfum, sem bezt og hag- kvæmust innkaup gera og sýna fram á, að þeir selji vörur sínar ódýrast í land- inu. Skal þetta gilda jafnt um kaupmannaverzlanir og samvinnuverzlanir og miðað við það, að neytendur geti haft viðskipti sín þar, sem þcir telja sér hagkvæmast að verzla." Tillögur. þeirra Hermanns og Sigtryggs samrýmast að öllu leyti þessum fyrirheitum stjórn arsáttmálans og fjárhagsráðs- laganna. Samkvæmt tillögum þeirra geta neytendur verzlað þar, sem þeir helzt kjósa, en eru ekki neyddir til að-fara til okurverzlana, sem fá innflutn- ingsleyfi eftir fyrri innflutn., án tillits til þess, hvort þær gera góð eða slæm innkaup, en sá háttur viðgengst nú. Engir að- ilar eru heldur dómbærari um það en neytendurnir, er þurfa að fá sem mest fyrir hina tak- mörkuðu skömmtunarseðla sina, hvaða verzlanir selja bezt og hagkvæmast. Það er því ekki hægt að hugsa sér neinar aðrar reglur, sem betur tryggja um- rædd loforð stjórnarsáttmálans og fjárhagsráðslaganna, en reglur þeirra Hermanns og Sig- tryggs. Sú fullyrðing Morgun- blaðsins, að tillögurnar brjóti gegn stjórnarsáttmálanum, jafn ast því á við allra mestu fjar- ERLENDAR FRETTIR i Síðastliðinn sunnudag fóru fram sveita- og bæjarstjórnar- kosningar i Norður- og Mið- Prakklandi. Fullnaðarúrslit eru enn ekki kunn, en þegar er ljóst, að hin nýju samtök de Gaulle eru orðin fjölmennustu stjórn- málasamtök landsins og hafa þau aðallega unnið fylgi sitt frá katólska flokknum. Kommún- istaflokkurinn stendur í stað, en jafnaðarmenn hafa heldur tap- að. Radikalir höfðu bandalag Yið samtök de Gaulle. Utanríkismálaráðherra Frakka hefir lýst yfir því, að hernáms- svæði þeirra í Þýzkalandi verði sameinað brezk-bandarísku hernámssvæðunuhi efnahags- lega, ef ekki næst samkomulag um Þýzkalandsmálin á utanrík- Ísráðherraíundlnum í nóvember stæðumar, sem Þjóðviljinn birt- ir um þessar mundir. Vanefnd loforð rikisst j órnarinnar. Fyrst Morgunblaöið er að minna á stjórnarsáttmálann og fjárhagslögin í þessu sambándi, verður ekki komizt hjá því að minna á það, að þótt níu mán- uðir s'éu liðnir frá samningi stjórnarsáttmálans og fimm mánuðir frá setningu fjárhags- ráðslaganna, hefir ekki bólað á minnstu viðleitni hjá meiri hluta ríkisstjórnarinnar til að fullnægja framangreindum lof- orðum, varðandi verzlunarmál- in. Takmörkun á innflutningi og skömmtun ýmsra nauðsynja- vara hefði þó átt að hvetja meirihluta ríkisstjórnarinnar til að efna þessi loforð. Morgunblaðið hefir oft sinnis að undanförnu, reynt að blekkja lesendur sínar með því; að regl- ur eins og þær, sem Hermann og Sigtryggur hafa beitt sér fyrir, væru óþarfar, þar sem áðurnefnt ákvæði sé í fjár- hagsráðslögunum. En það er ekki nóg, að slík ákvæði séu I lögunum, þegar þau eru ekki framkvæmd. Og það er þessi vanræksla, sem meiri hluti rík- isstjórnarinnar, þ. e. ráðherrar Sjálfstæðisflokksins og Alþýðu- flokksins hafa gert sig seka um: Þeir hafá gefið fögur fyrirheit um nýjar innflutningsreglur, bæði í stjórnarsáttmálanum og fjárhagsráðslögunum, en þeir hafa ekki sýnt viðleitni til að efna þau. Ástæðan til þessara van- efnda er öllum augljós. Heild- salarnir vilja engar breytingar frá því, sem nú er. Þeir vilja láta miða leyfin við fyrri inn- flutning, svo að neytendurnir verði enn meira en áður bundnir á klafa þeirra. Sjálf- stæðisflokkurinn fylgir fast fram þessu sjónarmiði þeirra. Og ráðherrar Alþýðuflokksins óttast, að það geti haft slæm áhrif á stjórnarsamvinnuna, ef þeir ganga gegn Sjálfstæðis- flokknum í þessu máli. Blekkingar Morgunblaðsins. Aðrar blekkingar Morgun- blaðsins í sambandi við tillög- ur þeirra Hermanns og Sig- tryggs eru einkum þessar: 1. Verzlun, sem hefði selt góð- ar og ódýrar vörur og ætti því lítið af vörubirgðum, myndi fá lítið af skömmtunarseðlum. Þetta er blekking, því að í til- lögunum segir, að slíkum verzl- unum skuli „veita fyrirfram leyfi til að jafna aðstöðu henn- ar til samkeppni við ^aðrar verzlanir," eða sams konar leyfi og smásöluverzl. eru veitt nú. 2. Einstök verzlunarfyrirtæki myridu reyna að sölsa undir sig sem mest af skömmtunarseðl- um. Það er fullkomin vantrú á neytendum, að þeir myndu láta (Framhald d 4. $Uu) Mynd þessi er af iiinu nýja og glæsilega skipi Helga Benediktssonar út- gerSarmanns í Vestmannaeyjum, Helga Helgasyni, sem er stærsta skip, sem smíðaö liei'ir vcri'ð" hér á landi, um 200 smál. Myndin var tekin er þa'ð' lá við bryggju í Reykjavík l'yrir nokkrum dögum, en þa'ð' stundaði reknetaveiðar í Faxaflóa í haust. — (Ljósm. Gu'ðni Þórðarson). — Skipasmíöastöö Helga Benedikts- sonar hef ir smíðað stærstu skipin Viðtal við Helga Benediktsson útgerðarmann í Vestmannaeyjum í sumar hljóp af stokkunum í skipasmíðastöð Helga Bene- diktssonar útgerðarmanns í Vestmannaeyjum stærsta skip, sem smíðað hefir verið hér á landi. Er það vélskipið Helgi Helgason Ve. 343, 200 smál. að stærð, eign Ilclga Benediktssonar útgerð- armanns, sem gerði'skipið út á síld í sumar. Fékk það ágætan afl'a þann stutta tíma, sem það var við veiðar. Tíðindamaður blaðsins hefir hitt Helga að mali og átt eftirfarandi viðtal við hann um skipasmíðar hans í Eyjum og útgerðina yfirleitt: — Helgi Helgason er ekki fyrsta skipið, sem þú lætur smíða í skipasmíðastöð þinni i Eyjum? — Nei. Ég hefi alls látið smíða fimm skip og báta, sem allir eru í eigu minni ennþá. Árið 1925 lét ég smíða vélbátinn Auði, V.E. 3, sem er 16 smál. að stærð. Árið 1929 Skíðblaðnir, V.E. 287, sem er 17 smál. Árið 1935 Mugg, V.E. 322, sem upp- haflega var 26 smál., en var síðar lengdur og er nú 40 smál. Árið 1939 vélskipið Helga, sem þá var stærsta skip, er smíðað hafði verið hér á landi, en hann er 120 smál. Og svo er það Helgi Helgason, sem hljóp af stokkunum i sumar og var þá lýst nokkuð í Tímanum, en hann er.200 smál. að stærð. — Hvað hefir svo hið opin- bera gert til þess að styðja þessar skipabyggingar þínar, sem tvívegis hafa sannað það, að hægt er að smíða stór skip hér á landi? — Það er fljóttalið. Samtímis og ég byggði Mugg, byggði Reykjavíkurbær bátana Þor- stein, Jón Þorláksson og fleiri, og Austfirðingar nokkra báta að einhverju leyti á vegum þess opinbera. Allir þessir aðilar fengu endurgreiddan toll af öllu því efni, erlendu, sem í báta þessa fór, en hliðstæðri ósk af minni hálfu og Gunnars M. Jónssonar, sem um líkt leyti byggði vélbátinn Erlingur, V.E. 325, var ekki svarað. 1938 ákvað Alþingi að verja 2—3 milljónum til styrktar ís- lenzkum báta- og skipasmíðum, og kom þetta fé til útborgunar á árinu 1939, og fengu öll skip byggð hérlendis það ár bygg- ingarstyrk, ,nema mitt skip, Heltf. Grótta lögð af stað til Siglu- fjarðar með 1600 mál síldar Síldar vart á sundunum vio Reykjavík Að undanförnu hefir allmikil síld veiðzt í fjörðunum inn af ísafjarðardjúpi. Blaðið hefir áður skýrt frá því, að Síldarverk- smiðjur ríkisins í Siglufirði myndu kaupa þá síld til bræðslu, sem veiðist umfram hinn nauðsynlega beitusíldarforða, er afla þarf í haust. En á hann vantar mjög mikið enn, eins og skýrt hefir verið frá í fréttum. Neitað var um byggingar- styrk til þess á þeim forsend- um, að búið hefði verið að leggja kjöl að því, áður en framangreind ákvörðun um byggingarstyrki var tekin. Þó var þessu ekki framfylgt varð- andi smíði skips Björgvins Bjarnasonar, „Richard", sem eins var ástatt um, því að kjöl- ur að því var líka íagður áður. En þeim orðum var laumað i munn f,iskiniálanefndar varð- andi mitt skip, að „óþarft væri að styrkja byggingu skips, sem byrjað væri á, því það yrði allt- af skip í einhverra hönduftn". Öll skip og bátar byggð í Vestmannaeyjum. hafa reynzt afburða góð sjóskip, og eru mínir bátar og skip þar engin undantekning. Ekki virðast þó mínar skipasmíðar hafa verið vel séðar hjá valdhöfunum, því auk þess sem ég var ekki látinn sitja við sama borð og aðrir skipabyggjendur 1935 og fékk ekki lögboðið byggingarframlag til skips míns Helga 1939, ér mér nú varnað lögverndaðra réttinda um stofnlán út á hið nýja .skip mitt, Helga Helga- son. — Hvernig finnst þér annars horfa fyrir útgerðinni nú? — Það er talað um, að út- gerð beri sig ekki og að báta- útvegurinn sé aftur sokkinn í botnlausar skuldir. Það er rétt, að skuldirnar eru orðnar botn- lausar hjá alltof mörgum. En orsökin er hvorki ráðdeildar- leysi útgerðarmanna né afla- brestur á síldveiðum undanfarin þrjú ár, sem aukið hafa vand- ræðin. Orsakirnar ertí hjá Al- þingi og rikisstjórnum. Á út- veginn er hlaðið óhóflegum sköttum og skyldum í formi alls konar trygginga, útílutnings- „Huginn II." fór til veiða í': gær á ísafjarðardjúpi. Veiddi hann 6—800 tunnur af milli- síld og smásíld. Er síldin feit, og talin góð til bræðslu. Hefir síldin veiðzt í Leirufirði og Lónafirði. „Grótta" fór í gærmorgun með um 1600 tunnur til Siglu- fjarðar í bræðslu. Er það fyrsti farmurinn, sem fer þangað af ísafjarðarsíld í haust. Auk „Hugins II." hafa ýmsir smærri bátar veitt þar í land- nætur. Veður hefir verið hið bezta að undanförnu og lítur því að öllu leyti vel út með á- framhaldandi veiði þar um slóðir. Sild á Sundunum. . Nú um helgina hefir. síldar einnig orðið vart á Sundunum í nágrenni Reykjavíkur. S.l. laug- ardag var róið á tveim bátum frá Laugarnesi með tvær smá- ur, húsmæðrakennara, frá Stað nætur. Fékkst þar nokkur veiði., í Súgandafirði. Einnig hefir sézt mikið af fugli Þorgerður stundaði nám í á Sundunum og ytri höfninni. skólanum í 3 vetur, settist i II. Bendir það ótvírætt til, að þar bekk haustið 1931 og lauk burt- Þorgerðar Þorvarðar- dóttur minnst við setningu Kvenna- skólans Kvennaskólinn í Reykjavik var settur 1. október. Eru náms- meyjar-163 að þessu sinni. Skólastýran, fröken Ragn- heiður Jónsdóttir, setti skólann með ræðu. í ræðulok minntist hún hins sviplega ^fráfalls Þor- gerðar Þorðvarðardóttur síðastl. vor með svohljóðandi orðum: „Áður en ég lýk máli mínu hér í dag, langar mig að minn- ast mætrar námsmeyjar þessa skóla, Þorgerðar Þorvarðardótt- sé síldarvon. Síld í Hafnarfirði. Að undanförnu hefir einnig orðið vart stórrar hafsíldar í Hafnarfirði. Var dálítið veitt þar á smábátum af síld um helgina. — í gær mun hennar aftur hafa orðið minna vart. Varðbátur strandar við Hrauntanga Aðfaranótt síðastl. föstudags strandaði báturinn „Faxaborg" á rifinu milli Hrauntanga og lands á Melrakkasléttu. Sam- kvæmt því, sem . blaðinu hefir verið tjáð af Skipaútgerð rikis- ins, varð ekki . tilfinnanlegur skaði á skipinu. Menn sakaði ekki. Skipið var dregið til Akureyr- ar, en þar mun það verða tekið á land og athugað. Ef í ljós kem- ur að um meiriháttar skemmdir sé að ræða, mun viðgerð fara fram á skipinu þar. Framsóknarvist á fimmtudaginn FramsóknarVist verður í sam- komusal Mjólkurstöðvarinnar fimmtudaginn 23. þ. m. og hefst kl. 8,30 e. h. . Skemmtiatriða verður nánar getið síðar. Framsóknarmenn, takið með ykkur gesti og fjölmennið á þessa samkomu okkar. Pöntunum á aðgöngumiðúm er veitt móttaka í innheimtu Tímans sími 2323. og hafnargjalda, og svo er gjaldeyrir útgerðarinnar af- hentur bönkunum langt undir sannvirði, og því verði, sem kostað hefir að afla gjaldeyris- varanna. Þetta til viðbótar því, að ríða bátaútveginn á slig fjárhags (Framhald 4 4. tíOu) ¦ fararprófi úr IV bekk vorið 1934. Jafnan siðan bar Þorgerður ó- rofa tryggð og vinarhuga til skólans. Sýndi hún þann vinar- hug einatt í verki, er tækifæri buðust. Þorgerður Þorvarðardóttir var' ein þeirra námsmeyja skólans, sem beittu sér fyrir stofnun nemendasambands skólans, er það var stofnað árið 1937. Hún (Framhald d 4. síðu) Hjörvarður Árnason íorseti listadeildar Minnesotaháskóla Hjörvarður Árnason prófessor hefir verið skipaður yfirmaður listadeildar Minnesotaháskólans. Hann var áður kennari í list- fræðum við háskólann í Chi- cago. ', Rektor Minnesotaháskóla lét svo um mælt, að skólanum væri mikill fengur og happ að Hjör- varði í þessá stöðu, enda nýtur hann hins mesta álits sem list- fræðingur. Hjörvarður er mjög mörgum íslendingum kunnur frá því hann dvaldi hér á stríðsárun- um. Hann er borgfirzkur að uppruna, sonur Sveinbjarnar Árnasonar frá Oddsstöðum í Lundarreykjadal. Móðir hans, María, er enn á lífi og býr í Winnipeg. Lík Sverris Jónasson- ar f undið Lík Sverris Jönssonar, vélstj. er hvarf hinn 26. september síðastl., ísnnst á floti við gömlu bryggjuna í Hafnarfirði árdegis í gær. Sverrir var frá Bændagerði við Akureyri. Var hann vélstjóri á vélbátnum „Ársæli Sigurðs- syni", er lá við bryggjuna, þar sem líkið fannst, þegar Sverrir hvarf.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.