Tíminn - 28.10.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 28.10.1947, Blaðsíða 1
BITSTJÓRI: ': ÞÓEARINN ÞÓBARIN8SON ! ( ÚTGEPANDI: ; FRAMSÓKNABPLOICKURINN ( Stfmar 3868 Of 4873 PRENTSMIÐJAN KDDA W. s RTTSTJÍ EDDUHÓSI, Iindargðtu 9 A Símar 3868 <X «W APGREIÐSLA, INNHEIMTA OG AUGLÝSINGASKRIF8TOPA: EDDUHÚBI, LlndarBÖtu 9 A 31. árg. TÍMINN, þriðjudaginn 28. okt. 1947 197. blaö ERLENT YFIRLIT: Slepþur Island við næstu styrjöld? Aróhursbæklingar Ju.gosia.va brenndir ' "l"'!!í®gí?r»W»T:l!?íJmi Ilvar verSur barizt aðallega, ef til styrjalclar kcmur milli Bandaríkjanna og Sovétríkjanna? Meðal ýmsra hernaðarfræðinga virðist gæta þeirrar skoðunar, að löndin á Norðurpólssvæðinu verði einn helzti orrustuvöllurinn, ef til styrjaldar kemur milli Bandaríkjanna og Sovétríkjanna. Einkum gætti þessarar skoðunar fyrst eftir stríðslokin. í seinni tíð hafa hins vegar fleiri og fleiri látið það álit uppi, að norður- svæðið, — og er þá einkum átt við Alaska, Grænland, fsland og Svalbarða, — muni ekki koma eins mikið við sögu, ef til styrjaldar kemur, og haldið var fram um skeið. Meðal þeirra, sem nýlega hafa látið þetta álit uppi, er kunnur sænskur hernaðarsérfræð- ingur, Baldt-Christmas, sem hefir skrifað greinar í Göteborgs Handels- och Sjöfartstidning um hernaðarmál. Þeir, sem hafa álitiS, að norð- ursvæðið yrði einn helzti or- ustuvöllurinn í næstu styrjöld, hafa byggt það á því, að Banda- ríl^in myndu nota stöðvar á Grænlandi og íslandi til Tpess að halda uppi loftsókn gegn Sovét- ríkjunum. Mótmæli Dana og ís- lendinga gegn slíkum hernaðar- aðgerðum eru ekki talin líkleg til þess að hindra þær, ef Bandaríkin hefðu þær í huga, þar sem víst þykir, að stórveldin muni ekki fremur í næstu styrj - öld en hingað til virða hlutleysi smáþjóðanna, þegar stríðshags- munir þeirra eru annars vegar. Bandaríkin myndu í styrjöld við Sovétríkin að líkindum hernema bæði Grænland og ísland, en Rússar myndu láta hernám ríkjanna á meginlandi Evrópu verða sitt fyrsta verk, að svo miklu leyti, sem þeir kæmu því við. Hinir, sem halda fram þeirri skoðun, að ekki verði barizt verulega á norðursvæðinu i næstu styrjöld, byggja hana á því, að Bandaríkin muni aðeins nota stöðvar sínar á Grænlandi og íslandi í varnarskyni, því að Rússar eiga hægast með að sækja á hendur þeim þá leið. Hins vegar munu Bandaríkin fyrst og fremst sækja að Rúss- um að sunnan eða frá stöðvum, sem þeir myndu hafa í Tyrk- landi, Iran, Irak og Pakistan. Það þarf ekki annað en að líta á landabréfið til að gera sér Ijóst, að Bandaríkjunum væri það margfallt auðveldara að heyja loftsókn gegn olíunám- um og helztu iðnaðarborgum Sovétríkjanna frá þessum löndum en frá Grænlandi og íslandi. Flugleiðin myndi þá styttast í 3—5 klst. flug í stað 10—16 klst. flugs. Flugvélarnar gætu þá flutt mun meira af sprengjum í hverri ferð, og áhafnirnar gætu þá verið fá- mennari. Auk þess eru veður- skilyrði betri á þessum slóðum. Loftsókn frá þessum löndum; yrði því miklu auðveldari og áhrifameiri en frá íslandi og Grænlandi. Margt bendir til, að Banda- ríkjamönnum yrði auðvelt að fá bækistöðvar í þessum löndum. Bandaríkin hafa veitt Tyrkjum stórlán til vígbúnaðar og verður það m. a. notað til að bæta hafnarskilyrði þar og leggja bíl- vegi um landið, svo að liðflutn- ingar verði greiðari til norður- landamæranna, ef Tyrkir þyrftu á hjálp að halda. Formaður tyrkneska herforingjaráðsins dvelur nú í Bandaríkjunum, ásamt ýmsum helztu samstarfs- mönnum sínum, og ræða þar við fulltrúa Bandaríkjahersins um varnir Tyrklands. í Iran virðast Bandaríkjamenn hafa náð sterkum ítökum og eiga mjög vingott við stjórnina. Irak, Transjordania og Pakistan munu að öllum líkindum fylgja Bretum að málum og Banda- ríkin því fá stöðvar þar, ef Bretar væru með í stríðinu. Reynist þær ályktanir réttar, sem hér hafa verið raktar, virð- ist hættan af verulegum styrj- aldarátökum á norðursvseðinu minni en oft hefir verið haldið fram í seinni tíð. Ef til átaka kæmi þar, stafaði það þá fyrst og fremst af því, að Russar hyggðust að sækja Bandaríkin heim, og vildu því brjóta niður varnir þeirra á þessum slóðum. En ætli Rússar að s*ra árás á Bandaríkin, eiga þeir ekki aðra skemmri leið að fara. Olíuflutningaskipið ..Mildred" strandaði í gær við Járnbarða á Snæfellsnesi Mannbjörg yarð — Skipíd var sagt sokkið í gærkvöldi Hollenzka olfuskipið „Mildred" strandaði við Járnbarða á Snæ- fellsnesi seint í fyrrinótt eða í gærmorgun. Búið var í gær að bjargá allri áhöfninni, en það voru alls 12 menn. Sjö þeirra yfir- gáfu skipið í björgunarbáti snemma í gærmorgun og náðu þeir landi um nónbil í gær. Fimm skipsmanna var bjargað með þeim hætti, að skotið var út línu og þeir dregnir í land. — Þegar blaðið frétti siðast að vestan í gærkvöldi var skipið sagt sokkið. Það er mikil togstreita milli ítala og Júgóslava um Triest. Júgóslavar vilja umfram allt ná borginni og héraöinu umhverfis hana undir sig og reka magnaöan áróður í því skyni. — Hér á myndinni sést ítalskt fólk bera áróðursbæklinga Júgóslava og kommúnista á bál. • ERLENDAR FRÉTTIR De Gaulle hefir haldið ræðu og krafjzt \>ess, að franska þingið verði rofið. Þingið kemur saman í dag eða hálfum mánuði fyrr en upphaflega var ætlast til. Bæjar- og sveitarstjórnar- kosningar fóru fram í Frakk- landi á sunnudaginn á þeim stöðum, sem þeim lauk ekki fyrra sunnudag. Úrslit eru enn ekki kunn til fullnustu, en Ijóst er þó, að fylgi de Gaulle hefir enn aukist, en fylgi kommún- ista minnkað. Jafnaðarmenn standa í stað. Tyrkir hafa sent sameinúðu þjóðunum kæru á hendur Rúss- um fyrir undirróður í Tyrklandi og áróður gegn Tyrkjum í ftðr- um löndum. Brezka stjórnin hefir ákveðið að minnka verklegar fram- kvæmdir um 5200 milj. kr. á hæsta ári, en auka útflutnings- framleiðsluna að sama skapi. Nýr flugvöllur á hólmunum við ósa Eyjafjarðarár? Flugvöllurinn á Melgerðismelum á óhentugum stað og í niournföslu Nú fyrir helgina fóru þeir flugvallastjóri ríkisins og flugmála- stjóri norður til Akureyrar. Var erindi þeirra m. a. það að athuga um byggingu nýs flugvallar í nágrenni Akureyrar. Fjölmenn samkoma Framsóknarmanna í Vík Framsóknarfélag Vestur- Skaftafellssýslu hélt samkomu í vík síðastliðinn laugardag. Er það einhver fjölmennasta sam- komá, sem haldin hefir verið í Vík um langt skeið. Samkoman hófst með áyarps- orðum Óskars Jónssonar. Því næst flutti hinn nýi þingmaður kjördæmisins, Jón Gíslason, ræðu. Þá sýndi Kjartan Bjarna- son kvikmynd. Næst flutti Ey- steinn Jónsson menntamála- ráðherra ræðu, en þá sýndi Kjartan aftur kvikmyndir, með- al annass Heklukvikmynd, sem vakti mikla hrifningu. Á milli ræðanna var sungið. Um kvöldið var svo dans. Skemmtunin fór í alla staði hið bezta fram og var hin ánægju- legasta. Eins og kunnugt er var flug- völlurmn á Melgerðismelum I Eyjafirði byggður af brezka hernámsliðinu á stríðsárunUm. Er völlurinn aðeins ein braut frá norðri til suðurs, byggð þannig, að lag af malbiki er sett ofan á melinn sjálfan. — Vellinum hefir verið mjög lítið við haldið, og er hann því kom- inn í niðurníðslu, og er talið, að til hans þurfi að kosta stórfé, svo að hann verði þannig, að hann fullnægi þeim kröfum, sem gerðar eru til þannig flugvalla. Auk þess, hversu flugvöllurinn er lélegur, er hann á mjög ó- hentugum stað, þar sem hann er í mikilli fjarlægð frá Akur- eyrarbæ. Af þessum ástæðum mun helzt hafa verið lagt til mál- anna, að byggja alveg nýjan flugvöll og hafa hann í ná- grenni Akureyrar. Munu þeir flugvallastjóri og flugmála- stjóri hafa rætt þessi mál við ráðandi menn á Akureyri, en að svo komnu máli hefir ekkert verið ákveðið, hvort nýr völlur verður byggður eða ekki. Var aðeins ákveðið að láta fara fram rannsókn og mælingar á hólmunum og leirunum við ósa Eyjafjarðarár með það fyrir augum, að þar mætti fá hent- ugt svæði fyrir nýjan flugvöll. Mun undinn bráður bugur að því að ljúka þeim athugunum, en síðan tekin ákvörðun um, hvort nýr völlur verður byggður eða sá gamli endurbættur ng Orlygs Sigurðssonar Örlygur Sigurðsson (skólameistara á Akureyri) opnar málverkasýningu í Listamannaskalanum í dag. Hefir hann áður haft málverkasýningar, er vakið hafa mikla athygli. Góð síldveiði vestra Þrjú síldarskip á leið til Sigluíjaroar Síðustu daga hefir mikið af síld veiðst í ísafjarðardjúpl, að- allega í ísafirði, sem gengur lengst inn úr Djúpinu. Hefir síldin aðallega verið veidd í „lása." Er talið, að um mjög mikla síld sé að ræða á þessum slóðiyn. Bræðsla mun hefjast hjá síld- arverksmiðjunum í Siglufirði á miðvikudaginn kemur. Hafa þessi skip flutt síld til Siglu- fjarðar nú þegar: Ernir 426 mál, Grótta 1522 mál, Fanney 874 mál. Ernir eru að losa nú i ann- að sinn. Von er á Finnbirni, Gróttu og Narfa að vestan með fullfermi af síld. Ennfremur munu fleiri skip bætast við bráðlega, bæði til að veiða og flytja síld til Siglufjarðar. Sama og engin síld veiddist hér á sundunum eða á Kolla- firði yfir helgina. Einhverjir bátar voru þó að leita að síld á þessum svæðum, en urðu lítils varir. Þó mun einn bátur hafa f engið nokkra síld í minni Hval- fjarðar. Kl. 7,55 í gærmorgun tók loft-- skeytastöðin í Reykjavík við nayðarkalli frá hollenzka olíu- skipinu „Mildred." Var það sagt strandað við Malarrif á Snæ- fellsnesi. Loftskeytastöðin til- kynnti Slysavarnafélaginu þetta þegar í stað. Slysavarnafélagið hófst þegar handa, náði sambandi við botn- vörpungínn Akurey og bað hann að fara á strandstaðinn. Er Akurey kom á vettvang um kl. 9 í gærmorgun reyndist skipið strandað við Járnbarða, milli Dritvíkur og Hólahóla, en ekki við Malarrif. Skipshöfnin á Ak- urey sá enga hreyfingu á skip- inu, enda komst togarinn ekki nær en i 8—9 hundruð metra fjarlægð sökum brims. Slysavarnafélagið hafði einn- ig símað til Arnarstapa á Snæ- fellsnesi og beðið björgunar- sveitina þar að fara á vettvang. Brást hún að vonum vel við og lagðl þegar af stað með björg- unartæki og annan útbúnað. Skipstjórinn á Akurey símaði Slysavarnafélaginu undir eins hvar hið strandaða skip væri, og jafnframt, að hann fengi ekki aðgert. Símaði Slysavarnafélag- ið til Sands og bað um aðstoð Norræna félagið hefir nýlega þar, er það frétti hve utarlega á boðið norska Skáldi»u Arnulf nesinu skipið var strandað. överland hingað til íslands til Lagði björgunarsveitin á Sandi beí.- a3 halda hér fyririestra og þegar af stað, ásamt lækni, í lesa upp ur verkum SínUm. þrem jeppum og tveimur vöru- överland er einn merkasti og flutningabifreiðum. Voru alls víðkunnasti rithöfundur Norð- milli tuttugu og þrjátlu manns manna og býr hann nu j heið. í förinni. ursbústað norska ríkisins fyrir Þegar Sandarar komu á skáld. Þannig hefir norska ríkið strandstaðinn var björgunar- heiðrað hann meira en nokkum sveitin frá Arnarstapa þar fyrir ann3n núlifandi rithöfund. ¦ og hafði þegar skotið línu til svar frá skáldinu hefir ekki Samningar sjómanna og skipaeigenda Samningar hafa nú tekizt milli Skipaútgerðar ríkisins og Eimskipafélagsins annars vegar og stýrimanna, matsveina, véla- manna og veitingaþjóna á skip- um þessara tveggja aðila hins vegar um kaup og kjör fyrst um sinn. Var samið þannig, að fyrr- verandi samningar skyldu gilda framvegis, en þeim mætti þó segja upp með mánaðar fyrir- vara af beggja hálfu. Enn hafa samningar ekki tek- izt milli háseta á skipunum og skipafélaganna, en líkur eru taldar til, að þeir samningar takizt, svo að ekki þurfi að óttast stöðvun á strandferðaskipunum eða skipum Eimskipafélagsins. Norræna félagið býð- ur Arnulf Overland til Islands skipsins og dregið í land þá fimm menn, sem enn voru eftir um borð er sveitin kom a vett- vang. Þeir fimm, sem þarna var bjargað, voru Snæbjörn Stef- ánsson skipstjóri, eini tslend- ingurinn um borð, en hann var leiðsögumaður skipsins, svo og skipstjórinn, tveir stýrimenn og bátsmaður. Um hina 7 var þá ekki vitað annað en það, að þeir höfðu yfirgefið skipið í björgunarbáti áður en Arnarstapamenn komu á vettvang. Var jafnvel búist við, að bátinn hefði rekið til hafs, enda var vindur hvass af suðri. En þegar Sandarar voru á heimleið kom í veg fyrir þá Maður frá Öndverðunesi. Sagði hann þeim að björgunarbátur- inn hefði náð þar landi milli klukkan þrjú og fjögur og voru bátsverjar allir heilir á húfi. Skipið strandaði á skeri. Botn var þár illur og brim mikið. Var skipið mjög tekið að brotna ár- degis í gær, en í gærkvöldi, er blaðið, hafði siðast fregnir að vestah, var það sagt sokkið. — „Mildred" var um 700 smálestir að stærð og var hér i flutningum fyrir Olíufélag íslands h.f. borizt ennþá. Ný efnalaug í dag tekur til starfa hér i bænum ný efnalaug, sem Lindin heitir. Var blaðamönnum boðið að skoða hana í gærdag. Efna- laug þessi er búin fullkomnum vélunj til kemiskrar fatahreins- iunar og pressunar. Efnalaugin Lindin er til húsa i Skúlagötu 51,'en hefir annars afgreiðslu í Hafnarstræti 16, þar sem einnig verður hraðpressun í framtíðinni. Geta menji þá gengið þangað inn og fengið föt sín pressuð, meðan þeir bíða eftir þeim í til þess gerðum klef- um. Eru slíkar pressur mjög vinss^lar erlendis. f efnalauginni er fullkomin amerísk hreinsunarvél, sem skilar fötunum hreinsuðum og þurrum. Einnig eru í efnalaug- inni fjórar pressur og í fram- tiðinni verður þar einnig litun- arstöð fyrir föt. Efnalaugin er eign samnefnds hlutafélags og eru 1 stjórn \>ess Sverrk Sigurðs- son, Gunnar Pétursson og Edvin Árnason.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.