Tíminn - 29.10.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 29.10.1947, Blaðsíða 1
RITflTJÓRI: ÞÓRARINN ÞÓRARDÍ8SON ÚTGEPANDI: FRAMSÓKNARFLOEKURINN CMmar 2363 oc 4878 PRENTSMIÐJAN BDDA hS. KDDUMÚBl, UndaigOta 8 A 3ímar 3368 <* 4813 APGl OO AUOIiÝBmOAflKRZMTOFA: KDDUHÚSI, LinxUrf ötu • A 31. árg. TÍMINIV, miovikudaginn 29. okt. 1947 198. Mað Fjárlagafrumvarpið fyrir næsta ár var lagt fram á Alþingi í gær Endanleg afgreiðsla fjárlagafrv. mnn fara eftir þeirri lausn, sem dýrtíðarmálið fær Frumvarpið til fjárlaga fyrir árið 1948 var lagt fram á Alþingi í gær. Samkvæmt því eru rekstrarútgjöld ríkissjóðs árið 1948 áætluð 156.1 milj. kr., en tekjurnar 155.2 milj. kr. og verður rekstr- arhallinn því um 900 þús. kr. Útgjöldin á sjóðsyfirliti eru áætluð 176.1 milj. kr. og er hallinn þar áætlaður 19.1 milj. kr. f frum- varpinu er gert ráð fyrir, að laun verði greidd með 310 stiga vísi- tölu, en hins vegar er þar. ekki nein fjárveiting til niðurborg- unar á vísitölunni. f//í/ie/mí7íð Grund 25 ára Fjárlagafrv. nú og í fyrra. Til samanburðar má geta þess, að í fjárlagafrv., sem fyrr- verandi stjórn lagði fram í fyrrahaust, voru rekstrarút- gjöldin áætluð 146.0 milj. kr. og rekstrarhallinn 9.7 milj. kr.. Þá voru útgjöldin á sjóðsyfirliti á- ætluð 162.1 milj. kr. og hallinn þar um 21.9 milj. kr. Aðalástæða \)ess, að niðurstöður fjárlagafrv. eru hærri nú en þá, er sú, að þá var reiknað með 290 stiga vísi- tölu. Einnig eru framlögin til alþýðutrygginganna áætluð 24.8 m milj. kr. í fjárlagafrv. nú, en ekki nema 18.7 milj. kr. í fjár- lagafrv. í fyrra. Eins og kunnugt er, tók fjár- lagafrv. í fyrra miklum breyt- ingum í meðförum þingsins, og má ekki síður búast við því nú, og vonandiá betri veg en þá. Athugasemdir ráðherra. í athugasemdum, sem fylgja frv., segir m. a.: „Fjárlagafrv. þetta er síðar komið fram en skyldi og eru til l>ess fleiri en ein ástæða, en þó helzt sú, að nú hvílir meiri ó- vissa yfir afkomu þjóðarinnar og ríkissjóðs en oft áður. Út- gjöld samkvæmt þessu frum- varpi verða þau riæstu, sem nokkurntíma hafa verið á fjár- lagafrv. afgreiddu frá ríkis- stjórninni m. a. vegna þess, að nú varð að reikna öll útgjöld, sem vísitala framfærslukostn- aðar hefir áhrif á, með stórum hærri vísitölu en áður. Við samning þessa frv. er vísitalan 310 lögð til grundvallar og þar sem vísitalan hefir enn hækkað stórum er óvíst hvort , sú út- reikningur stenst. Úr þessu fæst þó fyrst skorið þegar séð verður, hvort Alþingi og ríkisstjórn tekst að ná samkomulagi um lausn dýrtíðarvandamálanna, þann veg að reikna megi með lægri og viðráðanlegri vísitölu. Nú hefir að vísu verið reynt við samning frv. að færa niður útgjöld, en þar sem annars veg- ar hefir orðið að taka tillit til hinnar háu vísitölu, og hins vegar að svo mikið af útgjöld- um fjárlaganna er bundið með lögum, hefir lækkunin óhjá- kvæmilega orðið að lenda á þeim útgjaldaliðum, sem ekki eru fyrir fram bundnir í lögum. ERLENDAR FRÉTTIR Tveir þeirra manna, sem voru dæmdir í Finnlandi fyrir að vera valdir að styrjöld Finna við Rússa, hafa verið látnir lausir, þótt þeir hafi ekki full- nægt dómnum. Eru það þeir Reinikka bankastjóri og Kukk- onen prestur. Einnig hefir komið til orða, að Tanner og Ryrti verði náðaðir.. Enskir kolanámumenn hafa samþykkt við allsherjarat- kvæðagreiðslu að fallast á til- lögur stjórnarinnar um leng- ingu vinnutímans. Sænsk farþegaflugvél rakst á fjall í Grikklandi í fyrradag og fórust þar 44 menn. Þótt samkvæmt framansögðu hafi ekki tjáð annað við samn- ing þessa frv. en taka tillit til gildandi laga varðandi ýmsa útgjaldaliði virðist nauðsynlegt að taka til athugunar við með- ferð málsins hvort ekki sé unnt eins og nú horfir við að fresta að einhverju leyti einstöku framkvæmdum, sem krefjast stórra framlaga úr ríkissjóði, en eru þó misjafnlega aðkallandi. Fjármálaráðherra geymir sér rétt til þess, um lelði og þetta fjárlagafrv. er lagt fram með útgjaldaáætlun samkvæmt gild- andi lög^m, að gera við meðferð málsins tillögur til Alþingis um frestun á framkvæmd ákveð- inna laga, sem nú hafa í för með sér mikla hækkun á út- gjaldahlið frv. Tekjuáætlunin. Um tekjuhlið fjárlaganna segir svo í frumvarpinu: „Um tekjuhlið frv. skal þetta fram tekið. Tekju- og eignar- skatturinn er áætlaður eins og er í fjárlögum yfirstandandi árs og byggist það á því, að þessi tekjuliður hefir reynzt miklu hærri í ár, en- gert var ráð fyrir í fjárlögum fyrir 1947, og að sú vísitöluhækkun, sem orðið hefir á árinu, hefir í för með sér hærri tekjur hjá öllum almenn- ingi en áður hafa átt sér stað, enda þótt sumir atvinnuvegir (Framhald á 4. síðu) Örlygur Sigurðsson opnar málverka- sýningu Örlygur Sigurðsson opnaði málverkasýningu í sýningar- skálanum í gær. Þar eru sýndar 46 mannamyndir, 30 hugmyndir, 17 myndir, sem eru kallaðar út um bílgluggann, 37 af lands lagi, uppstillingum og blómum og 7 úr Snorra Eddu eða alls 140 myndir. Þessi sýning er óvenjulega stór og fjölbreytt. Tíminn birtir hér mynd af einu verkinu á sýningunni, teiknaðri mynd af Birni í Graf- arholti. Fjölmennir fundir og sam- komur Framsóknarmanna um síðustu helgi 300 manns sóttu héraðsmót Framsóknar- manna í Vestur-Skaftafellssýslu Mörg Framsóknarfélög héldu fundi og samkomur um síðustu helgi, eins og venja hefir verið undanfarið um þetta leyti árs. Þar mættu þingmenn eða miðstjórnarmenn Framsóknarflokksins. Mikið f jölmenni sótti þessar samkomur alls. Efri myndin: Núverandi stjórn EIH og hjúkrunarheimUisins Grund. Sitj- andi frá hægri: Séra Sigurbjörn Á. Gíslason, Gísli Sigurbjörnsson forstj. og Flosi Sigurðsson. Standandi frá vinstri: Jón Gunnlaugsson, Hróbjartur Árnason og Frímann Ólafsson. — Neðri myndin: Nokkrir vistmenn að Grund. 225 aldraðir Reykvíkingar njóta hvíldar á Grund Allstórri viðbyggingu nýlokið Elli- og hjúkrunarheimilið Grund á 25 ára starfsafmæli í dag. Það tók til starfa 29. október 1922. Það hafði fyrst aðsetur í húsi því, þar sem nú er barnaheimilið Vesturborg. Árið 1928 var því veitt leyfi til nýrrar byggingar handa elliheimilinu við Hring- braut, og var byggingu þeirri lokið 1930. Þar hefir Elliheimilið verið til húsa síðan. Framsóknarfélag RangæingaB" hélt fræðslu- og skemmtifund í Þykkvabænum á laugardags- kvöldið. Þar fluttu ræður Helgi Jónasson alþm. og Eysteinn.j Jónsson ráðherra. Kjartan Ó. j Bjarnason sýndi íslenzkar kvik- j myndir, m. a. nýja mynd frá j fyrstu dögum Heklugossins. Að. lokum var dansað. Á annað hundrað manna sótti samkom- j una. | Framsóknarfélag Vestur- Skaftfellinga hélt mjög glæsi- legt hér^ðsmót í Vík í Mýrdal á sunnudaginn, sem sótt var af nærri 300 mönnum og sagt var frá í Tímanum í gær. Formaður félagsins er Helgi Jónsson bóndi Seglbúðum. Framsóknarfélag Snæfellinga hélt aðalfund sinn og skemmti- samkomu að Hofgörðum í Stað- arsveit á sunnudaginn. Fyrst fóru fram venjuleg að- t alfundarstörf. í stjórn voru kosnir: Gunnar Guðbjartsson hóndi, Hjarðarfelijl, formaður, Sigurður Steinþórsson kaupfé- lagsstjóri Stykkishólmi, ritari og Björn Jónsson bóndi gjaldkeri. Þá var kosið fuUtrftaráð, sem skipað er tveimur mönnum úr hverjum hreppi sýslunnar. Frá miðstjórn Framsóknar- flokksins mættu þeir Steingrím- ur Steinþórsson og Sigurvin Einarsson og höfðu þeir fram- sögu um. stjórnmálaviðhorfið. Margir heimamenn tóku til máls og urðu umræður f jörugar. Að loknum fundi sýndi Þrá- inn Valdimarsson erindreki Framsóknarflokksins kvik- myndir — bæði íslenzkar o£ er- lendar — sem góður rómur var gerður að. Að lokunr var dans- að. (Framhdld á 4. siðu) Magnús Sigurðsson bankastjóri látínn Magnus Sigurðsson banka- stjóri Landsbankans, varð bráð- kvaddur í Genúa á ítalíu í fyrrakvöld. Var hann þar á ferð með dóttur sinni, Bergljótu Smith, Stofnun Elliheimilisins. Stjórn Samverjans, er annað- ist matgjafir handa fátækum börnum og gamalmennum í Reykjavík í 10 vetur (1913— 1922), stofnaði til skemmtunar fyrir gamált fólk sumarið 1921, og hélt því áfram allmörg ár. Árið 1922 varð afgangur af slíkri skemmtun 541 kr. Var sú upp- hæð lögð til hliðar, sem stofnfé, „handa elliheimili sem vonjmdi verður einhvern tíma stofnað," sbr. dagblaðið Vísir 21/7. 1922. Jón Jónsson beykir bauðst þá til að gefa 1500 kr. og safna fé hjá bæjarbúum „ef stjórn Sam- verjans lofaði að byrja heimilið þá um haustið." Eftir margar bollaleggingar fékk Jón þetta loforð og tók hann þá að safna fé. Á mánuði safnaðist um hálft 9. þúsund kr. Nýlegt steinhús, kallað Grund -— þar sem nú er barnaheimilið Vesturborg — var keypt fyrir 35 þús. kr. Umbætur gerðar á husinu fyrir nál. 10 þús. kr. og öllu hraðað sem mátti, enda héldu gjafir áfram. Húsið gat tekið 24 vistmenn og varð brátt fullsetið. Starfs- fólkið var ráðskonan, frú María Pétursdóttir og 2 hjálparstúlk- ur, en fjármál l>ess út á við annaðiát Haratfdur Sigurðsson verzlunarmaður, auk Tpess tóku allir stjórnarmenn þátt í heim- (Framhald á 4. siðu) Stúdentaráðskosningarnar fara fram á laugardaginn Efstu menn á Framsóknarlistanum Jón Hjalta- son, Páll Hannesson, Ingvar Gíslason og Rannveig Þorsteinsdóttir Stúdentaráðskosningar fara fram á laugardaginn. Allmikill viðbúnaður er hafinn undir kosningarnar af hálfu allra flokka, cnda eru úrslit kosninganna talin mjög tvísýn. Framboðsfrestur var útrunn- inn síðastliðinn fimmtudag. Komið hafa fram fjórir listar frá öllum stjórnmálafélögum stúdenta, sem boðið hafa fram við kosningar að undanförnu. Eru það listi Félags frjálslyndra stúdenta, listi Félags lýðræðis- sinnaðra sósíalista (jafnaðar- manna), listi Félags róttækra stúdenta (kommúnista) og loks listi félagsins Vöku (íhaldsins). Listi félags frjálslyndra stúd- enta, sem Framsóknarmenn í háskólanum standa að, er þann- ig skipaður: 1. Jón Hjaltason stud. jur. 2. Páll Hannesson stud. polyt. 3. Ingvar Gíslason stud. mag. 4.Rannv. Þorsteinsd. stud. jur. 5. Kristj. Róbertss. stud. theol. 6. Tómas Árnason stud. jur. 7. Stefán Sörenson, stud phil. 8. Hallgr. Sigurðsson stud. jur. 9. Eirikur Bjarnason stud med. 10. Björai Bessason stud oecon. 11. Þórarinn Þór stud theol. 12. Björn H. Jónsson, stud theol. 13. Þórður Jörundss. stud med. 14. Jóhann Finnsson stud med. 15. Aðalg. Kristjánss. stud. mag. 16. Þorleifur Kristm.s. stud. jur. 17. Jón Þorsteinsson stud. med. 18. Sveinn Finnsson stud. jur. Umboðsmaður listans er Sveinn Finnsson stud jur. Efstu menn á lista jafnaðar- manna eru Jón Emils stud. jur., Árni Gunnlaugsson stud. jur. Blaðakosturinn Undanfarið hefir fólkiS f landinu virzt trúa meir á mögu- leikana viff sjóinn en sveitirnar. Og vist er um það, að mikið hefir sjórinn gefið þjóðinn á undanförnjjm áratugum. En það er þá einnig fyrir það, að við sjóinn hafa mlkUvirk hjálp- artæki verið tekin í þjónust- una. Og enn er verið að efla veiðitœkin. Hjálpartæki hafa einnig verið útveguð f þjónustu landbúnað- arins, en þó heflr ekki verið lögð á þap jafnmikil áherzla. Enda mun vinnudagurinn hvergi lcngrí, lífsbaráttán yfir- leitt hvergi öllu harðari, en hjá landbúnað;rlolkinu. Enda hefir það verið orðað svo, að vinnu- sparandi hjálpartæki ein, gætu orðið eins konar „togaravökulög sveitafólkslns." „Jafnvægi atvinnuvcganna," hefir verið eitt meginatriði í stjórnmálastefnu Framsóknar- flokksins. Þeir voru eitt sinn að ræða um ætterni sitt, Jón Þorláksson og Magnús Torfason. Var Jón kominn í kvenlcgg af sama for- föðurnum, sem Magnús var koininn af f karllegg. „Minn er íínni," sagði Magn- ús. „Mlnn er öruggari," svaraði Jón. íslendingar hafa lifað fram á þennan dag af landbúnaði og sjávarútvegi. Skal ekki metast um hvor þessara undirstöðu- atvinnuvega er „fínni," en hinu haldið fram, að sé jafnvel að þeim búið með fjármagn og hjálpartæki, þá sé landbúnað- urinn ekki síður „öruggur." Þess vegna má þessi meginat- vinnugrein aldrei verða að oln- bogabarni. En þá þarf hún að sjá svo um, að þeir sem fyrst og fremst standa í ístaðinu fyrir ! hana á sviði stjórnmálanna, eigi blaðakost í hlutfaUi við þörf. og Sigurjón Jóhannsson stud. mag. Efstu menn á lista róttækra eru Hjálmar Ólafsjson, Árni (Framhald á 4. síðu)

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.