Tíminn - 24.12.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 24.12.1947, Blaðsíða 1
JÓN ÓLAFSSON, PRÓFASTUR. c^a^i^a^^dem s? Sannlega segi ég yður, hver sem ekki tekur á móti guðsríki eins og barn, mun alls eigi inn í það koma." Mark. 10,15. Ennþá einu sinni koma jólin til mannanna, ríkra og snauðra, glaðra og sorgbitinna, til allra án undantekningar um hinn kristna heim. Enn í dag koma þau með eitthvað af sömu birtunni, sem lýst er í jólaguðspjallinu með þessum orðum: „Og dýrð drottins Ijóm- aði í kringum þá." I raun og veru Ijómar dýrð drottins ávalt í kring um oss mennina, en augu vor eru svo oft haldin, að vér gefum henni ekki gaum. Mér er hugstœtt atvik, sem kom fyrir mig fyrir nokkrum árum síðan. Það var aðfangadags- kvöld jóla. Ég var gestur á góðu og hlýlegu heimili, þar sem mér leið vel. Það var búið að kveikja á jólatré og Ijósin frá litlu kertunum glitruðu í ótölulegum litbrigðum í skrautinu á jólatrénu. Það var auðfundið á öllu, að bless- - uð jólin voru komin. Allt í einu varð mér litið framan í lítið barn, sem stóð á gólfinu og horfði í Ijósin. Augu þess og hver einasti drátt- ur í litla, brosandi andlitinu, var svo gagntek- inn af gleði og hrifningu, að því fá naum- ast nokkur orð lýst. Mér komu í hug orð meistarans mikla: „Sannlega segi ég yður, hver sem ekki tekur á móti guðsríki eins og barn, mun alls eigi inn í það koma." Jólin eru stundum nefnd hátíð barnanna. Líklega er dýpri merking í því nafni, heldur en oss grunar í fljótu bragði. Þau eru hátíð barnshugans, barnseðlisins. Til þess að verða snortinn af helgi þessarar hátíðar, þarf eitthvað af hrifnœmi, einlœgni og trúnaðartrausti barns- ins. Flestir hafa einhverntíma átt þau skyggnu augu, sem gátu séð dýrð drottins Ijóma í kringum sig á jólunum, séð hvernig mjbllin tindraði hreinni þá en endranœr, himinninn var blárri og stjörnurnar bjartari og jafnvel lágreistu kotbœirnir fengu á sig hlýjan og vin- gjarnlegan blœ við bjarmann frá jólakertinu. En lífið leikur suma menn svo grátt, að þeir missa þennan hœfileika. Það er engu líkara en að einhver tœr og svalandi lind, sem spratt fram undan sjálfum hjartarótunum, hafi frosið í gjósti og nœðingum þroska- og manndómsár- anna. Ef sú lind botnfrýs, verður Ifið tómlegt og snautt eftir. Klettafjallaskáldið hefir lýst því, sem þá skeður, í þessum Ijóðlínum: „Á lifandi dauða hvað einkenni er, í auðveldum hendingum sagt get ég þér: Að kólna' ekki í frosti né klökkna við yl, að kunna' ekki lengur að hlakka til." Þegar lind hinnar barnslegu einlægni, hins auðmjúka trúnaðartrausts, hinnar hreinu og saklausu gleði hœttir að streyma, þá fölna um leið mörg fegurstu blómin, sem sóttu þangað nœringu og lífsmagn. En stundum er það svo, að jólahelgin þýðir eitthvað af klakanum frá nœðingum liðinna baráttuára. Dœgurþras og rígur hljóðnar, minningar um gamlar mót- gerðir þokast til hliðar og jafnvel kaldrifj- uð langrœknin og óvildarhugurinn, sem eitrar allt of oft líf margra, missir sárasta broddinn. Það eru blátt áfram sannindi, sem sjálft lífið kennir þráfaldlega, þetta sem sœnska skáld- konan bjó svo fallega í œvintýrabúning, þeg- ar eldurinn vildi ekki brenna, fleinninn vildi ekki stinga og hálfvillt dýrið vildi ekki bíta á jólanóttina. ,Jólanna helgi um hjörtun fer sem hreinsandi drottins eldur." Aldrei held ég að löngunin til að gleðja aðra, sé jafn rík í hugum manna og um jólin. Það er mikið sem menn leggja á sig við það að skapa bðrum gleðileg jól. Það má fara hús úr húsi, bœ frá bœ, úr innsta dal til yztu strandar. Hvarvetna sést sama.viðleitnin að búa allt undir jólin. Það er ekki eftir talið, sem á sig er lagt, eða hverju er fórnað. Þetta er annað og meira heldur en gamall siður eða ný tízka. Þetta er blátt áfram innri þörf, sem hér er að verki. Það er snerting af heilagri hendi hans, sem fœddist á jólunum forðum daga, var vafinn fátœklegum reifum og lagð- ur í jötu, en varð svo síðar Ijós heimsins og leiðtogi kynslóðanna. Kœrleikurinn og fórn- fýsin í lífi mannanna, sú viðleitni að gefa og gleðja og leggja sem mest i sölurnar fyrir aðra, allt á þetta rót sína að rekja til jólabarnsins í Betlehem, Jesú Krists. Iiann kom ekki í þennan heim, til að láta þjóna sér, heldur til að þjóna öðrum. Þess vegna er líka hinn óeig- ingjarni, fórnfúsi og þjónandi kœrleikur, sem ekki leitar síns eigin, heldur þess, sem annara er, arfurinn, sem hann hefir oss eftir skilið. Slíkur kœrleikur var það, sem hann vildi blása mönnunum í brjóst. Fyrir fórnfúsa þjónustu þeirrar hugarstefnu átti guðsríkið hér á jbrðu, mitt á meðal mannanna, að vaxa og eflast, ríki brœðralags og friðar að koma með krafti. Aldrei á Kristslundin ríkari ítök í hugum mannanna heldur en á hinni blessuðu hátíð jólunum. ílvort sem menn gera sér þess fulla grein eða ekki, þá verða þeir þó eitthvað ofur- lítið snortnir af þeirri tilfinningu, sem skáldið lýsir svo fallega í þessu litla versi: „Ó, Jesú barn, þú kemur nú í nótt, og nálœgð þína ég í hjarta finn. Þú kemur enn, þú kemur undra-hljótt, í kotin jafnt og hallir fer þú inn." Já, Jesús Kristur hét lœrisveinum sínum þvt forðum að vera með þeim alla daga allt til enda veraldarinnar. Areiðanlega vissi hann vel hverju hann hét þá, eins og ávalt endranær og œtlaði sér að standa við það. Litla barnið, sem horfir hrifið í Ijósið á jólakertinu sínu, á víst auðvelt með að skynja þessa ósýnilegu nálœgð Jesú Krists. I huga þess er það hinn dýpsti veruleiki, að „hvert fátœkt hreysi höll nú er, því Guð er sjálfur gestur hér." Og þegar vér, sem eldri erum, horfum á hrif- in og brosandi barnsandlitin um jólin, þá má svo fara stundum, að oss verði Ijóst, að til eru þau sannindi, sem opinberast smœlingjum, þó að þau séu hulin sumum þeim, sem telja sig spekinga og hyggindamenn. En í hljóðri helgi jólanœturinnar hvíslar jólagesturinn að oss eitthvað á þessa leið: Sjá, ég er með þér alla daga. I önn þinnar daglegu Ufsbaráttu, í ött- um áhyggjum lífs þíns og vonbrigðum, í ger- vallri gleði þinni og á hamingjustundum œvi þinnar, er bróðurhónd mín rétt fram þér til hjálpar og fulltingis. Fylg þú mér i þjónandi kœrleika fyrir meðbrœður þína. Óneitanlega vœri það mannlifinu mikil blessun, ef vér gœtum fylgt meistaranum í þjónandi kœrleika, gœtum látið geðblœ jálanna setja sitt svipmót á líf vort, hugsanir, orð og athafnir, einnig þegar jólahelgin er um garð gengin. Þá myndi ríki friðar, kœrleiks og brœðralags smátt og smátt fœrast yfir hinn hrjáða og friðvana heim, líkt og þegar hlýr og sólheiður dagur rennur upp eftir dimma óveðursnótt. Og þegar jólin koma nú að þessu sinni, þá skulum við, lesari minn, láta hugann reika yfir rúm og tíma, alla leið að jötunni í fjárhúsinu í Betlehem, beygja þar kné í barnslegri auð- mýkt og trú og taka undir þessi bœnarorð skáldkonunnar íslenzku: „Kom enn með kœrleiksboðskap, þú œðsti jarðar son, kom enn til þjáðra bræðra með kœrleik, trú og von. Þín einfóld hjartans boðorð, er allt, sem þarf að halda, svo Eden sé á jörðu og kraftþrot myrkurvalda." Gleðileg jól i Jesú nafni. AMEN.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.