Tíminn - 22.11.1949, Blaðsíða 8

Tíminn - 22.11.1949, Blaðsíða 8
£3. árg. mm Reykjavlk „A FÖRMJM VEGí'* f Mft ISnaSarstöðvar í sveitum. 22. nóv. 1949 250. blað iiiimiiiniitimiiiiiiimiMi imimmmimmi b 1! :; H Hermann Jónasson hættu stjórnarmyndunartilraunum að svo stöddu Forscti hefir falið Ólafi Tliors liirauii til að mynda meirihlutastjóm Frá skrifstofu forseta hefir borizt svohljóðandi til- kynning: „Sunnudaginn 20. nóv. fyrir hádegi tjáði Hermann Jónasson, formaður Framsóknarflokksins, forseta ís- lands, að hann teldi sér ekki unnt eins o% sakir stæðu að mynda stjórn með fylgi meirihhita alþ'ngis. Sam- dægurs átti forseti íslands einnig viöræöur við for- menn hinna þingflokkanna. Að þeim loknum hefir forseti íslands í dag falið formanni Sjálfsíæðisflokks- ins, Ólafi Thors, fyrrv. forsætisráðherra, að gera til- raun til að mynda stjórn, sem fyrir fram sé tryggður stuðningur meirihluta alþingis. Mun svar hans liggja fyrir innan fárra daga." Nánar verður skýrt frá þessum málum í næsta blaði. iimmmmimmn Þriðja bindi af merkum ísiendinpm komiö rivíur 18 ævisögur :»í> brssu siiini. Þriðja bindið af Merkum íslendingum er komið út á veg- ím Bókfellsútgáfunnar. Þorkell JóhannessQn, prófessor hef- ;r annazt ritstjórn. í bindi þessu eru prentaðar 18 ævisögur •g þættir, sem allir hafa verið prentaðir áður nema þrír. Ævisögur þær, sem í bind- nu birtast, eru þessar: Ævi- saga Brynjólfs biskups Sveins sonar eftir Torfa Jónson, orófast, er var bróðursonur oiskups. Ævisaga Bjarna sýslumanns Nikulássonar, rit íð af honum sjálfum. Ævi- saga séra Jóns Jónssonar í Reykjahlíð eftir hann sjálf- an. Ævisaga Stefáns amt- manns Þórarinssönar, eftir Gísla Brynjólfsson. Sjálfs- ævisaga Sveins Pálssonar .æknis. Sjálfsævisaga Bjorns Ólsens frá Þingeyrum. Sjálfs- ævisaga séra Björns Hjálm- arssonar i Tröllatungu. Ævi- 'sa'g'a Jóns Thorkelsens eftir Steingrím biskup Jónsson. Feðgaævir eftir Boga Bene- áiktsson. Ævisaga Boga Bene- Siktssonar eftir Hannes Þor- steinsson. Ævisaga Páls Vída- líns eítir Pétur Eggerz og að lokum ævisögur þeirra Stein- grfms Thorsteinssonar skálds ?ftir próf. Harald Níelsson, séra Jóns Bjarnasonar eftir Þórhall biskup Bjarnason, Julíusar Havsteen amtmanns ettlr Klemens Jónsson, Þór- aalls biskups Bjarnarsonar eftir séra Magnús Helgason. Tryggva Gunnarssonar eftir Klemens Jónsson, séra Frið- riks Bergmanns eftir Bene- 3ikt Sveinsson os; Jóns Ólafs- sonar ritstfóra eftir Þorstein Gíslason. Ævisöeunum fylgja myndir og rithandarsýnis- hórn ýmsra- Bókin er hin vandaðasta og á fjcrða hundrað blaðsíður a3 steerð'. Gjaldeyriseign bankanna 6,9 miljónir í lok október nam eign bankanna í erlendum gjald- eyri 22,0 millj. kr., en hér koma til frádráttar ábyrgðar skuldbindingar þeirra, sem voru á sama tíma að upphæð 15,1 millj. kr. Nettóeign bank anna erlendis nam þannig 6,9 milij. kr. í lok síðasta mán- aðar. Við lok septembermánaðar áttu bankamir 4,3 millj. kr. inneign erlendis, og hefir hún þannig hækkað um 2 6 millj. kr. í október. Ekki má taka þessa hækkun sem merki þess. að gjaldeyrisástandið hafi farið batnandi í mánuðinum, enda hafa yfirfærsluörðug- leikarnir verið sízt minni en áður og upphæð gjaldeyris- leyfanna, sem bíða yfirfærslu hefir aukizt til mikilla muna. Framlög Efnahagssam- vinnustofnunarinnar í Wash- ington (E.C.A.) eru ekki inni- falin í þessum töium. Er hér um að ræða 3,5 millj. dollara framlag, sem látið var í té gegn þvi. a'ð' íslendingar legðu fram jafnvirði þeirrar upp- hæðar í freðfiski til Vestur- Þýzkalands, og enn fremur 2, 5 millj. doliara framlag án endurajalds írá síðastliðnu vo:i. í lok oktcbermánaðar Afmælí Verkalýðs- félags Akraness Verkalýðsfélag Akraness hélt hátíðlegt 25 ára afmæli sitt í gærdag með samkom- um í samkomuhúsum bæjar ins. Fyrst um daginn var sam koma í Bíóhöllinni og voru þar ræður fluttar, en um kvöldið var skemmtisamkoma í Báruhúsinu gamla og dans- leikur. Tveir af forvigismönn um félagsins voru heiðraðir í tflefni af afmælinu, þeir Sæmundur Friðriksson fyrsti formaður félagsins, sem nú er fluttur til Stokkseyrar og Sveinbjcrn Oddsson. sem um langt skeið hefir verið for- maður félagsins og baráttu- maöur. Voru þeir báðir gerð- ir að heiðursfélögum og einn ig kona Sveinbjarnar. Verkalýðsfélag Akraness átti lengi í baráttu við at- vinnurekendur á staðnum eins og orðið hefir eðlilegt hlutskipti annarra verkalýðs félaga. En upp á siðkastið hefir baráttan mildast og skilningur atvinnurekenda aukizt á félagssamtökunum, en atvinnurekendum hefir smátt og smátt skilizt það, að samtök verkamanna eru ekki stofnuð til þess eins að troða illsakir við þá. Sérskóli fyrir matsveina- og veitingaþjóna í þann veg- inn aö hef ja starf Miðast aðalloga við |>ari'ir íslenzka skipaflotaiis í sjómannaskólahúsinu nýja eiftóif Verið að koma á fót á fót nýrri stofnun sem er nauðsyhlegur þáttur í atvinnu- málum þjóðarinnar en það er matsveina og veitingaþjóna- skóli. Hafa húsakynni stofnunarinnar verið tekin til not- kunar og reynd þó að skólinn sé raunverulega ekki tekinn til starfa ennþá. Blaðamður frá Timanum hefir átti viðtal við Gunnlaug Ólafsson bryta sem SéÆ hefir um fyrirkomu- lag á húsakynnum hins nýja skóla og Böðvar Steinþórsson formann matsveina og veitingaþjónafélagsins og spurt þá um þessa nýju stofnun. Alþingismenn skoða Reykjavíkursýning- una Þingmenn skoðuðu Rvíkur- sýninguna í fyrrad. i boði borg arstjóra. Ávarpaði Vilhjálmur Þ. Gíslason formaður sýning- arnefndar alþingismenn og leiðbeindi þeim um sýningar- salina. Síðan var gestum veitt kaffi. Þar kvaddi Steingrímur Steinþórsson forseti samein-' aðs þings sér hljóðs og þakk- ' aði boðið. Lét hann svo um mælt að þess væri óskandi að framfarir í Reykjavík og r.nnarra byggða, á landinu fylgdust sem mest að og héldust í hendur og gagn- kvæmur skilningur rikti milli höfuðborgarinnar og annarra byggðarlaga. Margt utanbæj- arfólk skoðaði sýninguna í gær, einkum skólafólk. Nýr þjóðhöfðingi í Monaco Nýr þjóðhöfðingi í smárík- inu Monaco vann hollustu- eið sinn í gær. Var það René prins, sonur hins nýlátna þjóðhöfðingja. Um helmingur þeirra, sem borgararétt hafa í landinu voru viðstaddir krýn inguna en þeir eru um 2 þús. íbúar landsins eru hins vegar um 20 þúsund. var búið að nota til vöru- kaupa sem svarar 37,4 millj. kr. af þeim 39,0 millj. kr., sem hér er um að ræða, og voru því eftirstöðvar fram- laganna þá 1,6 milli. kr. í íok mánaðarins á undan voru þessar eftirstöðvar 4,0 millj. kr., og hafa því í síðastliðn- um mánuði verið notaðar 2,4 miiij. kr. af þessu fé. Byrjun á betra fyrirkomulagi. Eins og mönnur er kunnugt hefir til þessa enginn stofn- un verið starfandi sem búið getur matsveina og þjóna undir starf þeirra, nema hvað þeir hafa lært störf sín smátt og smátt við liin daglegu störf. Hlotið þannig misjafna menntun og þurft að eyða meiri tíma til náms en nauð- synlegt er. Þannig er það raunveru- lega í flestum okkar iðngrein um því úrelta iðnámsfyrir- komulagi sem nú er gildandi í landinu. Nemendur eru í fjögur ár að nema það sem þeir í mörgum tilfellum geta lært á fáum mánuðum og læra það auk þess oft ver á hinum langa tíma en hægt væri á stuttum en hnitmið- uðum námsskeiðum. Matsveinar og húsateikningar. Þjóðir þær sem lengst eru komnar í tækni og framíörum hafa varpað hinu úr- elta iðnkennslu skipulagi fyrir borð og tekið annað hagkvæmara upp í staðinn. Sérskólar eru fyrir hinar einstök iðngreinir og verkin sjálf eru látin skera úr um það hvort viðkomandi getur _ talizt f agmaður eða ekki. Á skólanum er fyrst og fremst kennt þaö sem kemur málinu við en hinu sleppt eða haldið í skefjum. Þegar matsveinar og veit- ingaþjónar voru viðurkennd- ir sem iðnaðarmenn átti að fara að kenna þeim húsateikningar í Iðnskólan- um í Reykjavík. Af tungumál um er danskan aðalmálið þó not þessarar stéttar sem ann arra iðnstétta sem þurfa að lesíi útlendar bækur séu margfallt meiri af ensku og þvi ástæða til að leggja áherzlu á þá tungu. Eftir nokkurt þóf fengu matsveina nemarnir að sleppa húsa- teikningunum. Kennslan færð í nútíma horf. Þessi yngsta stétt af iðn- stéttunum hefir nú ákveðið að framvegis verði grein þeirra kennd á sérstökum skóla og þannig orðið fyrstir til að færa iðnámsgrein á ís- landi í nútímahorf. Hinn nýi skóli á að búa matsveina á flotanum undir störfl þeirra og kenna þeim það éém þeim er nauðsynlegt að víta í staríinu en sleppa hinu-záð: mestu. Þannig eiga ungir piltar sem fengið hafa litilsháttar æfingu á mótor- bátum "eða sem h.jálparmat- sveinar--á-s-tærri skipum með eins vetrar námi orðið vel færir til þess að veita for- stöðu eldhúsi á togurunum og verða fyrirmyndarmatsvein- ar á fiskibátunum, þar sem venjulega eru gerðar minni kröfur. Fullkomin menntun fyrir bryta Svo er hugmyndin í fram- tíðinni að nemendur geti fengið framhaldsmenntun á þessum skóla svo að þeir sem útskrifast þaðan geti orðið færir urh að verða brytar á stærri skipum. í haust voru húsakynni skólans í Sjómannaskólanum tekin til afnota er sveinspróf fóru þar fram í matreiðslu og framreiðsluiðn. Annars er ekki búið að (Framhald á 7. siðu.) Fundur í Nord- mannslaget Fundur var haldinn í Nord- mannslaget í Tjarnarkaffi í gærkvöldi- Einar Farestveit, formaður félagsins stýrði fundi, en Há- kon Bjarnason, skógræktar- stjóri, skýrði frá komu norska skógræktarfólksins hingað í vor sem leið og för íslending anna til Noregs. Þakkaði hann Nordmannslaget fyrir þá velvild og fyrirgreiðslu, sem það hafði sýnt, bæði með stórri peningagjöf og eins með því að halda mikið ski'^v aðarhóf hér, er Norðmenn- irnir fóru, en íslendingarnir komu heim. Ræddi Hákon Bjarnason síðan um gagn það, er af þessart ferð hlaust, reynslu þeirri sem fengist hefði og möguleikana á, að halda slík um ferðum áfram annað eða þriðja hvert ár. Síðan var sýnd kvikmynd frá gróðursetningarstörfum hér á landí. sú mynd verður síðan felld saman við myndir þær, sem teknar voru af ís- lendingunum í Noregi.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.