Tíminn - 08.10.1953, Blaðsíða 4

Tíminn - 08.10.1953, Blaðsíða 4
TIMINN, fimmtudaginu 8. cktóber 1953. 227. blað, Sameinuðu þjóðirnar ^ Niðurlag. .. ___ Eitt af þýöingarmestu mál 'num, sem nú liggja fyrir eða : ettara sagt þýðingarmesta lálið, er afvopnunin. Við '¦^rðum aftur að játa, að þetta iiál hefir verið til aðgerða á rjJlum fyrri þingum, eða rétt ra sagt, engar aðgerðir hafa : -ynzt kleifar síðan 1946 að iinir ísköldu vindar kalda ; triðsins tóku að blása. Eng- ! nn árangur hefir náðst. Á- .yktanir hafa samt sem áður eriðsamþykktar; heill búnki •i' háleitum ákvörðunum. ¦sumar þeirra, þær sem hafa Itnvða Thors Tliors senclilierra á allslier jar þingiiiu 24. september síðastliðinn tími til aö horfast í augu við staðreyndirnar. Þegar við heyrum dag eftir dag í útvarp inu og lesum um það í blöðun ir þjóða um varanlegan frið geta ekki byggzt á neinu vígbúnaðarkapphlaupi, held- ur verður að byggjast á rétt- iátum samskiptum og einlæg' um, að meira en 80 stærstu um skilningi milliþjóða". Enn ( borgir og byggðir Ameríku fremur sagði Eisenhower for j hafi verið valdar sem skot- seti: „Sérhver byssa, sem er spónn fyrir kjarnorkuárásir, búin til, sérhvert herskip, sem og þar sem við getum ímynd er smíðað, sérhver sprengja ,að okkur, að slíkar heimsókn sem send er, táknar þegar alls . ir verði endurgoldnar í heima er gætt, þjöfnað frá þeim,! landi árásarmannsins, er þá sem hungraðir eru og þjást ] ekki tími kominn til aö mæta iaf kulda og fataleysi". Þessi staðreyndunum og vakna til 'erið nógu barnalegar, hafa j orð forsetans eru mælsk, göf- ug og skýr. Sir Winston Churchill for- sætisráðherra sagði í brezka .afa streymt fram ár eftir ár; þmginu n maí 1953- Ég vil ákvörðunin er í höndum leið uis konar orð, vingjarnleg gera það ý6st) að þrát't fyrlr | toganna miklu og ábyrgöin ;afnvel náð samhljóða sam jjykki, 60 atkvæði með, ekk- ;rt á móti. Og ræður og orð þessa dauðans viðhorfa? Við getum ekki til lengdar lifað í paradís flónsins. < En það er augljóst, að Bára hefir kvatt sér hljóðs og þjóðfélaginu. íslendingar þurfa beinir máli sínu að Helga Hjörvar: ekki og eiga ekki að apa allt eftir erlendum þjóðum. Þeir geta haft „Helgi Hjörvar talaði fyrir nokkru sína siði og umgengnisvenjur fyrir í útvarpið um daginn og veginn.' sig. Það er ekkert sjálfstæði í því Það urðu margir forviða að heyra ' að elta allt, sem útlent er. (jafnvel hann tala um þéringarnar. Síðan' þótt það séu Norðurlandaþjóðirn- er það mál mjög á dagskrá hjá ar). .¦ fólki. Af því að H. H. er gamall og góð ur ungmennafélagi, undruðust Ég held, að það væri á við heilst akademíu ef menntamálaráðherr- rð', varnaðarorð og reiðiorð íaí'a streymt fram. Enginn rangur. Framleiðsla her- jminni hyggju misskilningur, að ekkert samkomulag geti •ru til vopn, sem hæfa hverj m stað og hverju byggðu : joli mannlegrar veru. Jg hver vill þetta? S.Þ. voru cofnaðar til að bjarga kom- ndi kynslóðum frá ógnum uriðarins. En hvað hafa S.Þ. negnað að gera til að minnka •g draga úr vígbúnaðarkapp- íiaupinu? Ekkert. Þær hafa .eynzt algerlega ófærar og mimáttugar að gera nokk- irn hlut í þessu örlaga- jrungna máli. Það er því jafn réí skiljanlegt, að sumt fólk ;alar um S.Þ. sem þær væru toeins málfundafélag. Hvers egna eru S.Þ. ómegnugar jess að draga úr kvíðanum? Jg hvað skeður þegar vopna- ramleiðslan hefir náð því, ;erh háttv. utanríkisráðherra istralíu kallaði áðan „full- í-egingarstigið"? Þegar leik- ongin taka að hrúgast upp, 'iil þá ekki barnið leika sér ö þeim? 3amt sem áður tala svo nargir um frið og fólk alls Laðar í heiminum biður um : rið. Og hinir miklu leiðtogar Bandaríkjanna og Sovétríkj- anna, hafa verið frekar vin- alla óvissu og ringulreið í |hvílir á þeim. Ræðurnar, sem heimsmálunum nú í dag, trúi j við nýlega höfum heyrt í þess ég því, að rétt væri að saman I um almennu umræðum frá ,.agna hefir lika streymt fram kæmi ráöstefna æðstu manna j ninum virðulegu og áhrifa- íxn afláts og alltaf í auknum I nelztu stórveldanna og það!riiiu formönnum sendinefnda aæli. Alls konar vopnabún-|an of langs dráttar.... Það ' öur, frá smáskotfærum og]væri sannariega ekkert tjón PP í þau, sem fela í sér ger- j af þyl; ef Mðir aðllar reyndu yöingu; vopn, sem ætluð eru Lð festa sjonir a þvi> sem ii að drepa einstaklinga eða|baðum er hugleikið) { stað u múgmorða eða til allsherj þess að einblina a það> sem asiátrunar, svo að af þeim óþægilegt er... .Það er að -iöi alger auðn og lífið joiíkni á stórum svæðum aannlegrar byggða. Vissulega margir aðdáun hans á þéringum,' ann kæmi því til vegar, að allir sbr. frúna, sem hann dáðist mest j íslendingar færu að þúast. Það er að. Hún sagðist hafa búið í sama reglulega óviðkunnanlegt, aS tala húsi og önnur frú í 5 ár og þær ýmist í fleirtölu eða eintölu við hefðu alltaf þérazt og aldrei rif- ! mann. Og fólki finnst það engin izt. Þetta fannst honum bera vott ' kurteisi lengur, minnsta kosti mörg um mikla háttvísi og mikla mennt, um. un. Ef það að þérast er einhlítt ráð Það hcfir oft verið sagt margt gott í þættinum um daginn og veg til að ná góðu samkomulagi, þá inn. En af þessum kafla úr ræðu ættu t. d. hjón, sem rifast, að fara H. H. var ég ekki hrifin. Og það að þérast. Þá þyrftu kannske tugir j voru áreiðanlega margir fleiri en hjónaskilnaðir ekki að eiga sér stað ég, sem urðu ekki hrifnir af þess- framar! Ég trúi nú samt ekki á • ari ræðu. Næsta mánudag & þessa kenningu. H. H. virtist harma eftir talaði Emil Björnsson. Það var það mjög, að þéringar væru að¦ eftirtektarverð ræða. Og ættt. hverfa. Hann sagði, að það væri samlegs eðlis, og svo var einn á við % akademíu, ef hægt væri j að koma á meiri þéringum. Og þeir, sem gerðust svo djarfir ajf þúa ig hin ágæta ræða, sem við heyrðum rétt áðan frá hin- um virðulega fulltrúa Bret- lands. Dyrnar virðast því standa opnar. Þeim hefir a. m. k. ekki verið læst. Við þrá- nefndi hann „subbur". "*TIann gleymdi alveg háttvísinni þá, stund ina. Nú er áreiðanlega mikill meiri hluti þjóðarinnar, sem er á móti því að tala í fleirtölu við einn ! manna síðan hinn nýi útvarpsstjóri mann. Svo þar eru þá æði margir, I tók við starfi sínu, að vel hafi heppn menn að festa sér hana í minni", Bára hefir lokið. máli sínu, ea hér á eftir fer „opið bréf til út- varpsstjóra og útvarpsráðs" frá ný-» alsinna: „Það hefir verið eindregið mál náðst við Sovétríkin fyrr en í um Það einlæglega að þar sé j samkomulae hefir náðst um gengið að dyrum og inn í sal j sem fa betta framan i sig. En það azt val hans og heflr almennt venð bdillKOmuiag nem nd,Oi.Ti um » » ' _. ö . .„ _ffes«Sf: &ve ðanlp!?n. pVVí vifS npinn ' „™o7t of+i^ fiKihroifavi ^od-vS^. allt. Lausn á einu eða tveim i samninganna. Eiga það að ur af okkar vandamálum j vei'a dyrnar, sem ætlaðar eru mundi verða mikill ávinning j eingöngu hinum stóru leið- ur öllum friðsömum þjóðum. Við viljum allir að rúsneska Við viljum allir, að rússneska í heimsmálunum, sem þeim ber og að hún þurfi ekki að vera kvíðin um öryggi sitt, Ég tel ekki að hið mikla vanda- mál að samræma öryggi Rúss lands frelsi og öryggi Vestur- !rettu °S einlœgu hugarfari Evrópu sé óleysanlegt". Þetta eru höfðingleg orð og víðsýn hjá hinum mikla foringja Bretlands. Porsætisráðherra Rúss- lands, Malenkov, sagði 8. ág. 1953: „Forseti Bandaríkjanna sagði 16. apríl, að það væri ekkert deiluefni smátt eða stórt, sem ekki er unnt að leysa ef fyrir liggur óskin um það að virða réttindi annarra þjóða. Þetta var þýðingar- mikil yfirlýsing. Við hljótum að fagna, henni. Hið mikla hagsmunamál, að styrkja frið inn og öryggi þjóðanna krefst togum, eða verður það ein af hinum mörgu dyrum í þessu mikla húsi okkar hér, eða eru það dyrnar að pólitísku ráð- stefnunni út af Kóreu? Það skiptir engu, hvaða inngang- ur verður fyrir valinu, ef við- semjendur ganga inn með jeimsins hafa talað. Ég vil %**> f*™™!6*? láti eÍns*ÍS ofreistað til að draga ur vig- búnaðinum' og banna kjarn- ieyfa mér að minna ykkur á jrjár miklar ræður, sem : íaldnar haf a verið af þrem ' aldamestu leiðtogum heims fjís. Leiðtogum, sem með á- cvörðunum sínum og athöfn m geta haft meiri áhrif á ör I ög og framtíð okkar allra en lokkrar aðrar mannlegar at- lafnir eða athafnaleysi. Eisenhower forseti sagði í 9ashington hinn 16. apríl : 953: :,1. Það er ekki hægt að IsáHa neina af þjóðum jarðar .nnar óvin, því að allt mann- kynið hungrar sameiginlega íítir friði, félagsskap-og rétt- æxi. 2. Engin þjóð getur náð >ryggi eða velmegun til lengd (vt með því að einangra sig, iieidur aðeins í virkri sam- /innu við aðrar þjóðir. 3. Rétt 'ir sérhverrar þjóðar til að :.'áða stjórnarháttum sínum og hagkerfi eftir eigin vilja ér ófrávíkjanlegur. 4. Það er óverjandi, að nokkur þjóð sreyni að ráða yfir stjórnar- jaáttum annarra þjóða. 5. Von orkuvopn og önnur slík vopn f j öldaeyðingar-----Við höld- um því ákveðið fram, að það sé nú ekkert deiluefni, sem ekki er hægt að leysa á frið- saman hátt með gagnkvæmu samkomulagi viðkomandi þjóða. Þetta nær einnig til deilumálanna milli B'anda- ríkjanna og Sovétríkjanna. Við viljum friðsamlega sam- búð hinna tveggja stjórnar- kerfa. Viö álítum, að það sé engin raunveruleg ástæða til árekstra milli Bandaríkianna og Sovétríkjanna". Þessi orð hins mikla leiðtoga hinnar miklu rússnesku þjóðar eru skýr og skilmerkileg. Ég spyr því: Þegar þessir þrír miklu leiðtogar hafa gef- ið heiminum svona samhljóða vinsamlegar yfirlýsingar, þeg ar þeir allir virðast leita sam komulags, hvað er þaö þá, sem tefur? Heimurinn verður að vita það. Menn krefjast að fá að vita það. Það er kominn festist áreiðanlega ekki við neinn vonazt eftir fjölþættari dagskrár- Frú forseti. Ég hefi nú talað venju leng ur og þykir mér leitt, að ég hefi dregið upp óskemmtilega mynd, sem er sett djúpum og dökkum skuggum og þungum skýjum. En það eru samt til aörar og ánægjulegar myndir, sem ekki má gleyma. Ýmsar hinar jákvæðu athafnir S.Þ. Enda þótt við höfum ekki oft náð jákvæðum árangri á . ..... i,. ..... , .._. _.r. .. iega yfir oðrum. Þen-hafa gert það hmu pohtiska sviði, þa trui' gera þa3 enn j dag. eg því fastlega, að S.Þ. hafi megnað að koma í veg fyrir hina hryllilegustu eyöilegg- ingu. Hin fyrsta stórkostlega mann, þótt hann þúi, því að það þúast flestir í sveitunum og víða í kaupstöðum. Eins eru svo fjöl- menn félagasambönd, sem hafa það í lögum sínum, að allir innan þeirra skuli þúast, t. d. ungmenna- félög, íþróttafélög, kvenfélög o. fl. Benedikt Gröndal lét fara fram skoðanakönnun í Reykjavik s. 1, vetur um það, hvort útvarpsmenn ættu að þéra eð'a þúa. Eftir því sem mér heyrðist. voru 90% með því að þúa, en ein 10% á móti. Þó hefir verið lengst og mest þérað í Reykjavík. Benedikt Gröndal er skemmtilegur í framkomu og hátt vís maður, og lét hann, sér þetta vel líka heyrðist mér. Nútímafólk er yfirleitt raunsætt. Því finnst ekkert til um, að verið sé að gera mannamun og draga fólk í dilka eftir embættum. Enda nota uppskafningar og montnir menn þéringar til að gera sig merki Það verður aldrei hægt að vekja upp þéringar aftur. Enda hélt ég að sönn háttvísi stafaði frá and- liðum og enn frekar við allra hæfi. Nú eru til dæmis mjög margir hlustendur, sem mikinn áhuga hafa á þvi að heyra upplestra úr. ritum dr. Helga Pjeturs, en enn þá hefir verið of lítið gert að þvi að kynna verk hans. Hvernig væri nú þegar um vetr- ardagskrána verður rætt að bæta inn í um fram venju upplestrartítn um úr ritum hans, ýmist sérstökum köfium eða þá í framhaldi, t. d. mætti gjarnan velja sem framhalda sögu Sögu Prímanns í Sannnýal og fleira af því tagi. Mundu áreiðanlega veljast þar til nógir fyrirlesarar úr hópi nýal- sinna og annarra áhugamanna, sem myndu taka þeim tækifærum fegins hendi ef að þau byðust. Fullvíst er, að hér er mælt fyrir rhunn mjög margra hlustenda og yrði vinsælt ef útvarpsrað og aðrir; ráðamenn útvarpsefnis tækju þessa tillögu til greina. Útvarpið er sií andlega næringarlind alþjóðar, að þeir, sem eru þar matreiðslumenn, verða að kappkosta að bera sem bezt og fjölbreyttast á borð og hugsa jafnt fyrir upplýsandi sem upplífgandi þörfum alþjóðar". Lýkur svo baðstofuhjalinu í dag, Starkaður. í tilraun, sem sagan hermir. til i le§ri göfgi og góðu innræti. sá, að tryggja sameiginlegt ör- sem er buinn beim kostum, ér yggi með sameiginlegum átök ! ,háttJís °? s/nir öUum nærgætni um af hendi alþj óðlegrar stofnunar, hefir átt sér stað og hún hefir heppnazt. S.Þ. börðust í Kóreu, ekki fyrir hernaðarlegum sigri eða til landvinninga, heldur til sig- urs fyrir hugsjóninni um sam eiginlegt viðnám til sönnun- 11 > ar þess, að árás borgar sigj'1 ekki. Árásinni hefir verið j ] | verður haldiö í Húsmæðrakennaraskóla íslands frá 12 hrundið. Við höfum nú vopna'., jan. til 9. apríl. — Kennt verður þrjá daga vikunnar hlé, sem við vonum, að megi 11 leiða til varanlegs friðar. Að- í gerðir S.Þ. í Kóreu einar út af fyrir sig hafa sannað til- verurétt S.Þ. og þýðingu sam- takanna. Á sviði fjárhags og félags- mála hafa S. Þ. einnig í fjöl- mörgum sérstökum efnum náð miklum árangri. Ég á hér við ýmsar áætlanir og athafn ir um sameiginlega hjálp og alþjóðlega samvinnu fyrir aukinni hagsæld og framför um, sem allt miðast við margra ára bil. Það er ánægjulegt að veita (Pramh. & 6. ttfðu.) eftir hádegi. Allar nánari upplýsingar er hægt að fá í skólanum, sími 6145. . Fyrir hönd skólastjóra, Stefanía Árnadóttir VW.W.WJ'A'.V.W/.VV.V.^W.V.W-'.VAW.V-'.V.VA 5 KÆRAR ÞAKKIR til allra hiiina mörgu, sem sýndu í mér vinsemd og virðingu og fœrðu mér veglegar gjafir l* á sextugsafmœli minu 5. okt. 1953. I" KJARTAN JÓHANNESSON. 'Jí IUVWVNArVUWVA_VV«VWViVV/VWUWlA_VyWW^^

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.