Tíminn - 20.08.1957, Blaðsíða 4

Tíminn - 20.08.1957, Blaðsíða 4
4 TÍMINN, þriSjudaginn 20. ágúst 19511 ólaklrkja löö ára Ursiit NorSnrlandaskákmótsins RITSTJQRI: FRiÐRIK OLAFSSOh Skákmeistari Norðurlanda 1957, Sterner, Sviþjóð 9 v. 2. Stáhlberg, Sviþjóð 8 v. 3.-4. Skjöld Svíþjóð 7V2 v. 3.—4. Böök Finnlandi IVz v. .5. Rantanen Finnlandi 7 v. 6. Salo Finnlandi 6Y2 v. 7. Ingi R. íslandi 5Y2 v. 8. Ingvar íslandi 4% v. .9. Möller Danmörku 3V2 v. 10.—11. Nielsen Danmörku 2V2 v. 10.—11. JKorning Danmörku 2V2 v. 12. Moe Noregi 1 v. Xaflan sýnir ekki eingöngu frammistöðu einstakra keppenda í mótinu heldur og einnig styrk- leikahlutföll þjóðanna í milli. Viö sjáum, að Svíar skipa þrjú efstu sætin, þá koma Finnar með þrjú næstu, fslendingar með tvö, Danir með þrjú og loksins reka Norð- menn lestina. Það er næsta s.iald- gæft, að svo greinileg afmörkun eigi sér stað og ekki minnist ég þess, að slíkt hafi komið fyrir í undangengnum Norðurlandakeppn um. Annars er mót þetta eitthvert stetkatta Niorðurlandamót, sem háð hefur verið eftir stríð og byggist það fyrst og fremst á þátt töku þeirra Stáhlbergs og Bööks. Stahlberg hefur ekki tekvð þátt í skákmóti á Norðurlöndum í einn óra tíma, enda hefur starfssvið hans legið utan þeirra fram að þessu. Hann er nú sýnilega tekinn að lýjast á erfiðinu, sem hin stóru mót hafa í för með sér, og leitar því til heimahaganna. Böök hefur hins vegar haft öðrum hnöppum að hneppa vegna atvinnu sinnar og af þeim orsökum ekki gefið sér tíma til að sinna þessu hugðar- efni sínu sem skyldi undanfarin ár. Nú hefur sýnilega eitthvað úr rætzt og frammistaða hans í mót- inu sýnir, að hann er ennþá sterk- asti skákmaður Finna, þrátt fýr- ir margra ára æfingarskort. Við íslendingar áttum tvo góða fulltrúa á mótinu og ekki'fæ ég séð, að frammistaða þeirra sé í réttu hlut falli við styrkleikann. En „enginn verður óbarinn biskup" segir mál- tækið og þetta víxlspor þeirra verður einungis að skoða sem próf raun á framtíðina. Annars kemur frammistaða Sterncrs mest á óvart enginn hefði að óreyndu trúað, að hann ættf eftir að öðlast nafn- bótina „Norðurlandsmeistari í skák", en samkvæmt þeim fregn um, sem borizt hafa að utan, virð ist þessi sigur hans engin tilviljun, svo að við hljótum að óska honum til hamingju með afrekið. kennist skákin af æðisgengnu býr jafnframt framrás c-peðs kapphlaupi, hvíts kóngsmeginn og síns.) 11. Bd3—b6 12. Dd2—Hd8 1 Uiidir.hunlng.ur hafinn atS kirkjubyggiagu — kirkj- an helguS Þóru i Skógum, mótSur Matthíasar A bessu sumri eða hausti á kirkjan á Reykhólum eitt m;i, ,,,,.,.„„.,,.,,,,,,,;,, Sn hundraS ára aímæli. Smíði hennar var lakið árið 1857, en eru þó var.la í vafa.) 17. Hf4? ekki haf.ir tekizt aö fmna -hvaða dag hún var vígð. Reykhólar (Hrókurinn á sér enga framtíð á voru bá annexía frá Stað á Reykjanesi, en þar var þá prestur h-línunni. Betra var 17. Rg3.) 17. ólafur ¥.. Johnsen. -Ba6 18. Rg3-c5 19. Hh4-cxd4 .„,.,. . . u , hægt verði að byrja á nýrri kirkju 20. cxd4—Jftac8 21. fxg6—hxg6 22. ReyKuolakirkja er ur timbn og á næ«,ta ári. afsson í Minningarmóti Guðjóns '¦ Hf4? (Flýtir fyrir úrslitunum, en , heíur ve.ri'ö veglegt hús á sínum 1 Sunnudaginn 8 september verð« M. Sigurðssonar 1956. Gunnar lék þau eru alla vegana ráðin.) 22. I tíaia, en er nú að vonum fann' ur 100 ára afmælis ReykhólakU'kju (Ella gæti hvítur skipt upp á hin um svarta biskup sínum með 13. Bh6.) 13. Hadl (Fram að þessu hefur skákin teflst eins og skákin Gunnar Gunnarsson—Friðrik Ól- hér áftur á móti 13. Hfdl, en valdi j—Bxd4! (Nákvæmara en 22. —eö \ að láta á sjá, enda lítið viðhald minnst við hátíðaguðsþjónustu. —¦ drottningarhrók sínum stað á b-lín j því að svartur græðir á uppskipt ' fengið undanfarin ár. Stafar það j yerður haldið upo á afmælið í unm. Aðferð Gunnars virðist ör- j um.) 23. Bxdá—eö 24. Kí2—Hx ; at' þyj að í ráði er að byggja nýja j uggari, því að kóngssóknarmögu ! d4 25. Del—HxH 26. DxH—Dd4! ; klrkju aíð Reykhólum og ekki tal-• leikar hvits eru ekki nægilegir, eins og greinilega kemur fram í (Fljótlegasta vinningsleiðin.) 27.! DxD—pxD 28. Hd2—Hclr 29. K p ástæða þess vegna ao eyða fé í viðhald gömlu kirkjunnar, sem skákinni hér.) 13. —Bb7 14. f4'f2—Hal 30. Re2—Bcd 31. Rxd4— væntanlega verður rifin. Ríkið á (Hvítur heldur sitt strik.) 14. —| Bxa2 og hvítur gafst upp. Akaflega kirkjuna, en söfnuðurinn vill yfir Da4 15. f5—Rc4 16. BxR—DxR rökrétt tefld skák af Inga hálfu, taka hana ef sainningar nást um (Þar með hefur svartur fengið | hvað sem um taflmennsku and- áíag, sem söínuðurinn getur sætt hagstæð uppskipti, og nú ein-1 stæðingsins má >egja. Fr. 01. slg við. Standa vonir til þess að orsKgengíiin i ijoroum ©g vi s er geysile sanibandi við héraðsíund Barða- sirandarprófastsdæmis, sem verður haldinn að Reykhólum að þessu sinni. Lífsnauðsyn, aí íslenzk íiskiskip fái hafhar- aístötSu í Vestribygg^ á Grænlandi Skipin moka upp fiskinum við Grænland. íslenzkir togarar moka upp karfa við Austur-Grænland, en við Vestur-Græn- land eru firðir og flóar fullir af þorski og þar* eru norsk, færeysk yg fleiri þjóða skip að veiðum og afla vel, en íslend- ingar stunda lítt þá gullnámu. Tíminn hefir átt tal við dr Jón Dúason um fiskimið og fiskveiðar við Grænland- enda hefir hann kynnt sér þau mál allra manna bezt. — Heldurðu, að Islendingar á Grænlandi hafi stundað fiskveið- ar til forna? — Allar sögur vorar frá Græn- landi eru fullar af upplýsingum um fiskveiðar og alls konar veið- ar þeirra. Séra Einar Bárðarson, ráðsmaður í Görðum 1341—1360, segir í Grænlandslýsingu sinni, að við Grænland sé meiri fiskur en við nokkurt annað land í víðri veröld.¦ — Hvernig hafa veiðarnar við Grænland gengið í sumar? — Þar hefir verið mokafli í allt vor og sumar hjá Grænlendingum uppi við land. af árinu. Skipin eru annað hvort — Er fiskurinn mestur og bezt- ] gerð út með taprekstri eða bund ur uppi við land á Grænlandi? j in við bryggjur. ¦— Já. Á vorin frá apríl til júní 1 — Hvar eigum við að leita hrygnir þorskurinn þar inni í. hafna á Grænlandi? byggð nær þorakur nlíka fljótt þro.íka og út af VestfjIirCum og út aif Eystribyggð álika fljótt og út atf Austfjörðum. Ég er sann-: færður um, að íslenzk togaraút- gerð lægi nú í rústum, ef hún hsfði ekki komizt upp á að fiska við Grænland. En þetta er erfið sókn. Tcgari getur fyllt sig þar á 2—3 dögum af karfa, en þarf að eyða 3—5 sinnum lengri tíma í siglingar fram og aftur. Það væri hægt að afla tvöfalt meira af þorski þarna, ef hægt væri að leggja hann á land í Grænlandi til aðgerðar og verkunar. En togar- a'r ckkar mega ekki leggja nokk; urn ugga á land á Grænlandi. í Teneitl nafni móSur Matthíasar. í sambandi við nýja kirkju á Reykhóium, er í ráði að tengja hana nafni Þóru í Skógum, móður Matthíasar Jochumssonar. í hinu gullfallega kvæði hans um móð*- ur sína segir í seinasta erind- inu: En þú, sem ef til vill lest mín ljóð, þá löngu er orðið kalt mitt blóð, ó, gleym ei móður minni. En legg þú fagurt liljublað á Ijóða minna valinn stað og helga hennar minni. Matthías þakkar móður sinni allt það .iákvæða í lífi sínu og leggur áherzlu á það, að ekki sé' gleymt ið minnast hennar, ef eitthvað gott hafi leitt af lífi hans og starfi. Það sé einungs ávöxtur bess fræ- korns, sem móðir bans hafi sáð í sál hans, því beri að þakka henni. — Nú geta allír, sem minrast góðra mæðra sinna, tekið undir lofsöng Mattbíasar, sem gæti alveg e'ns verið lofsöngur til móðurást-. arinmr. þessa einstæða og dásam- — En hvernig vilt þú afla hafna i Grænlandi fyrir íslenzku fiski- öfveiði. Fiskifioti okkar vex hröð- um skreftum, og stórþjóðir Evrópu senda æ stærri fiskiflota, fljótandi verksmiðjur, á íslandsmið. Aflinn fer hraðminnkandi einnig á djúp- miðum. Það 'hittist varla eá skíp- stjóri, sejn ekki staðfestir þetta. Sjómennirnir ganga af skipunum, útgerðin berst í bökkum. Fyrri hluta maí eru sjómenn settir á land af fiskiflotanum, og skipin? í raun og v'eru er enginn arðbær, _ í mínum augum er aðeins ein starfsgrundvöllur til fyrir láegia- leið til þess, að krefjast réttar ís- hluta fiskiflotans, 40—50 botn- íendinga á Grænlandi og ssékja. __..... ________ vörpunga og tæp V00 minni fiski-,þag mái fyrir alþjóðadóm ef með skip iþá sjö miánuði, seim eftir eru' þarf. Ég tel, að réttur vor sé aug- Grænlands suður fyrir Drang^y og ljós og upplýstur, og meira að Kap Farvel og allt norður að segja viðurkenndur og auglýslur Krcksfirði á ca. 72. n.br. En þorsk- öllum heimi af donsku stjórninni miðin eru út af vesturströndinni Þessa skyldu ber oss að rækja frá Kap Farvel norður að Bjarn- vegna óborinna kynslóða. I arey. í vesturhöllunum á grunn- Hvar eru heiztu miðin við unum eru á 130—150 faðima dýpi mínum augum er þetta óþolandi; lega fvrirbæris f mannlífinu. sem í landi, þar sem ísiendingar voru ¦ eykflr m ogæfumannlnn, be?ar : ; ; ' '" '!! ' "' ;'""¦¦¦'¦"'•lallir aðrir hata hann og fyrWíta. T5°q=; i'egna vrði Reykhólalc'rkja einskonar móðurkirkja, helguð ást hinnar góðu móður hvað sem húu (Framhald á 8. siðtl.) fjörðum og víkum, og þar er geysi-« _ f Vestribyggð. Þar eru hafn , leg gengd af stórþorski. Golþorsk- ir isiausar allt árið. En þegar líð-} Grænland? . síðari hluta vetrar og bíða þess að Ég vildi nú gjarnan geta sýnt ar allt að 70 pundum á þyngd,ur ,a sumarið í Eystribyggð ogL, — Karfamiðin ná frá neðansiáv- komast inn í hlýja sjóinn við lesendum mínum sýnishorn af tafl renna sér þar fram með ávölu land- J norgur { Karlbúðum. Út af Vestri-' arhryggnum milli Vestfjarða og ströndina msð vorinu. mennsku Sterners úr þessu móti, Iberginu eða liggja uppi við fjörur. en því miður hefur mér ekki borizt nejn skáka hans. Ég hef nú hins vegar náð tali af Inga og lauk þeim viðskiptum með því, að hann Ijáði mér eina skáka sinna, sem hann taldi þá beztu og birtist hún hér ásamt nokkrum skýringum. Hv.: A. Nielsen, Danmörku. Sv.: Ingi R. íslandi. Grtinfelds-vörn. I.d4—Rf6 2. c4—g6 3. Rc3—d5 4. cxdð (Eitt skarpasta afbrigðið, sem hvítur á völ á í þessari byrj un. Ég geri ráð fyrir, að hinn ró- legi leikur4. Bf4ihenti beturgætn- um skákstíl Nielsens). 4. —Rxd5 5. e4—RxR 6. bxc3—Bg7 (Venjulega leikur svartur hér 6.—c5, en Ingi fylgir hér byrjunarkerfi, sem er rússneskt að uppruna). 7. Bc4— 0—0 8. Re2—Rc6 (Þessi leikur og sá næsti virðast ekki hlíta nein um byrjunarreglum, en sannleikur inn er sá, að báðir hafa þeir sínu hlutverki að gegna.) 9. Be3 (Eini leikurinn, sem gerir svörtum eitt hvað erfitt fyrir hér er 9. Bg5! Svartur má þá varla leika —h6, því að þá verður peðastaða hans á kóngsvæng of veik.) 9. —Dd7 10. 0—0—Ra5 (Hrekur hvíta bisk upinn á óhagstæðari reit og undir Eskimóar með hundasSeða á Hudsoíi-f Sóa Þetta hlýtur að vera gaman- mál hjá þér? — Nei, þetta er hvorki spaug né ofsagnir. Þótt súld og svali frá ísnum sé skammt frá strönd- inni, er hlýtt inni í fjörðum og sólríkt á landi, og sjórinn hitnar við klettana. Þangað leitar þorsk- urinn eftir djúpum álum með hlýjum sjó. Og loðnan hrygnir þarna uppi við land á sama tíma og þorskurinn og er í kösum við fjöruna. Þorskurinn háimar hana í sig og er í góðum holdum. Þegar hrygningu lýkur, gengur eitthvað af þorskinum burt, en mikið af honum heldur sig þarna í volga sjónum allt sumarið, og þarna er því mokfiski af stórþorski, vilji einhver sinna því. — Veiðaíslenzku skipin þarna? — Nei, íslendingar mega ekki renna færi í sjó í grænlenzkri Jandhelgi, þeir hafa engan rétt á • Grænlandi, sem var þeirra eigið land. — Álíturðu það mikilvægt fyrir íslendinga að fá aðstöðu til fisk- veiða við Grænland? — Það er of vægt að orði kom- izt að segja að foað sé mikilvægt, það er lífsnauðsyn fyrir útgerð- ina og sjómennina og íslenzku i þjóðina alla. Fiskimiðin Við ísland en hinsvegar gefur a3 lífa háþróaSa núh'matækni, síöSvar fyrir fjarstýrS flugskeyti og radarstöSvar. i Churc- yrjast Og liggur við gereyðingu af "i" eru aSalstöSvar hins aiþióSlega iarSeSlisfræ'ðiárs í Kanada. ________........,,,....................__.........._..................._............................................................J__________................:..........¦_.¦_,__¦__,,_.._,,,,.:.........,,„ M Myndin sýnir eskimóa meS hundasieSa sína úti á Hudson-flóa skammt frá bænum og herstöSinni Fort Churc« hill í Kanada. í Churchill mætast miklar andstaJ'Sur, annars vegar lifa eskimóar og indiánar frumstæ'öu lífl,

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.