Tíminn - 26.11.1958, Blaðsíða 8

Tíminn - 26.11.1958, Blaðsíða 8
8 " T í M I N N, niiðvikudagihn 2o. nóvfeinhéf 1958. hér ýtarlega upp, hvernig fé þessu er síðan varið í smærri atriðum, én aðallega er því skipt milli ým- íssa alþjóðassjmbanda ög stofn- iana, sem starfa í tehgslum við UNESCO. Af fjárveitingunni til tkénnslumála er t.d. lagt fram fé tii Alþjóðakennslumálaskrifstof- unriáf í Genf, til alþjóðlegra rá'ð- stéfria til að stuðla að því, að skýldunámi verði sem víðast kom- íð á 'fýrir börn. Ennfremuf ér lagt tfbáih fé til kennslumálastofnun- ar i Ha'mbofg og miklu fé varið fii 'ötgáfu-v upplýsinga- og léið- toéihiníí'arstarfsemi og til stuðn- íngs starfsemi UNESCOnefhda í J>átrt&kulónduhum. sFéð, sem ætlað er til aukinn- a'r 'fcárnafræðslu i Suður- og Mið- Aftíefíku, fer éinkurii til áð þjálfa fcéhnáfa ög árinað stárfslið. Aðal- yaháámálið þar á þessU sviði kvað yera skoftur á skóiahúshæol og þjátfuðUm kenhurum. Þáttur ÚN- iS&Oö er að veifa sérfræðilega og tæ'khilega áðstöð við að skiþu- leggja umbætuf, eh mégih fjár- Ihagsbyrðin á að koma á 'ríki þáU, séfti; tílut 'élga að máli. ög það sRílst mé|r vera njfeginregla, Sð áðlldarríki UNESCO fái aðeiris (Stuðníhg við þau vefkefni, sem íttífhunih áíítuf þess virði að Mífdd séu, en verði 'sjálf að léggja ffafn meginkostnaðihn. : Til náttúruvísinda eru ætlaðár lirii 1,9 millj. dollara. Mun még- iríhluti þess fjáf ganga til að s'tUðla að alþjóðlegu samstarfi vís iudafnanha og greiða fvrir því nieð útgáfustarísemi, ráðstéfnum o. íl., að árahgur vísindalegra rahhsökna komist greiðlega til vit luh'daf þeirra, "er starfa í sömu gfeiti, : *sá. veitir TJNESCO ýmsum sanv iökurti ög stofnunum vfsínda- hiálflhá fjárhagslegan stuðriing. í ífuihvafpi til fjárhagsáætluhaf fýríf árin 1959 og 1960 er géft irá'ð 'fyfir að Intefnatíonal Council ot Seierifific Únions, sérn mynd- áð vaf árið 1947, njóti 350 þús. dotlára styrk's frá UNESCÖ, Coun- cíl for Intefnatiorial Orgarifza- tions of Medical Sciences eru ætl- aðif '45 þúsund dollarar til útgáfu staffsemi, alþjóðlegrá ráðstefna, til 'ferðakostnalSar, frámkvæmd'a- stj'ófnar og skfifstofuköstnáðár. Til Union of International Engi- inéeflhg Associations efu ætlaðir 4"4 ;þús. doíláfar, sem ganga eiga til^lcostnaðaf við alþjóðlegár ráð- Stefhur, til útgáfustaffsemi b. fl. tíl Fedeiratibh of Astronomiical , ahá GTeophysical Service's éfu ætl- aðir '44 þús. dollarar, til útgáfu- staffsemi b. fl., til International Uhfön 'for Conservation of Nature ahct'Natural Resoufces eru ætlað- if To þús. 'dollafar, meðal annár's tií rannsóknarstaffa. ; 'Þanhig rhætti lengi telja fram- lög ^tíl ýmissa alþjóðlegfa sam- foanda, sem vinna í tengslum við UNESCO hveft á sinu sviði. — l>á má einnig nefná að geft er ráð 'f.yrir að verja 1,2 millj. doll- afá á næstu 2 árum af fé til riátt ufuvísinda til þátttöku í ýmis koriar starfsemi aðildarfíkja UN- ESC0 á þessu sviði. Sém dæmi má nefna,. að kostaður er fyfir- lesari við háskólann í Kabúl í Af- ganistan. Háskólinn í Rangoon í iBurma er studdur til kaupa á vís- Mfdatsekjum og til að koma á fót rannsóknarstofu. Chile og Ceylon fá svípaða aðstoð. Háskólar og tækniskólar í Indlandi fá ýmis konar sérfræðilega aðstoð. Sendir íííífa verið þangað sérfræðingar í gíergerð og „keramik", s'érfræð- ingar í gerð fyrirhleðslna og á- veftuframkvæmdtim, sérfræðingar á -^vlði járnvinnslu o.s.frv. Indó-' ' hesía fær sérfræðinga til kennslu í háskóium landsins, íran sérfræð- iftga til aðstoðar við skipulagning ranns'ókna á olíu, ísrael 'hefir no't- lið margvíslegrar sé^firæðilegrar eðstoðar, Líbería hefir fengið stítida sérfræðinga til háskóla- feennslu, Pakistan og Paraguay sömuleiðis og ýmis önnur lönd. Þá'er varið fé til að þjálfa menn tií ýmissa sérfræðilegra starfa ,t. d. í rannsóknarstofum. UNESCO stefnir að því að auka gagnkvæman skilning milli Aust- vr- -og Vesturlanda á menningar- verðmætum hvorra um sig. Ér ráðgert að vinna að þessu verkefni næstu 10 ár, m.a. með því að gefa út upplýsingarit (al- íiæðiorðabók) um menningu, trú- arbrögð og heimspeki Asíuþjóða. Árin 1957—58 átti að hefjast handa um undirbúning þessa verks í samráði við fjölmarga sérfræðinga. Þá er fyrirhugað að gefa út fit, er veiti upplýsingar um heimsbókmenntir, m.a. til af- nota fyrir útgefendur, þýðendur, kennara, nemendur og bókasöfn. Styrkir munu verða veittir sér- f'-æðingum á Vesturlöndum til þess að kynna sér austræna menn ingu, og sérfræðingum í Austur- löndum til þess að kynnast vest- rænni menningu. í nánu samstarfi við aðildarík- in óg UNESCO-nefndirnar þar, er reyni að útbreiða þekkingu á starfi Sameinuðu þjóðanna og sérstofn- ana þeirra,. eirikum UNESCO. Er lögð mikil áhérzlá á, að auka á- huga og skilning á starfsemi stofn unafinnar, svb að hún njóti vel- vilja og stuðnings sem víðast. Muri UNESCO leitast við að láta blöðum og tímaritum er fjalla um mehningarmál, í té efni. Ritið, „El Corréo" kériiur út mánaðar- lega á spænsku, ensku og frönsku og fjallar ufti ýmis efni á sviði kennslumála, vísinda og annarra menningarmála. UNESCO CRON- ICLE, mánaðarlegt fréttatit um athafnir UNESCO, er gefið út á ensku, spænsku og frönsku. Gefið verður út rit um Saméiriuðu þjóð irnar og sérstofnanir þeirra, og á það að verða handhægt til notk- uriar fyrir þá, sem vilja fræðast um stofrianir þessar. UNESCO mun xeyna að örva kvikmyndagerð um efni, sem stofnunin telur mikilsverð, en sakir kostnaðar getur hún þó ein- ungis lítið gert að því sjálf að verja fé til kvikmyndagerðar. Þó mun takmarkaður fjöldi kvik- mynda verða gerður til að lýsa framkvæmdum UNESCO meðal aðildarríkjanna. Kvikmyndir þessar verða gerð- ar til sýningar í sjónvarpi, kvik- myndahúsum og annars staðar. Tal og texti verða væntanlega á fleiri tungumálum en „starfsmál- um" stofnunarinnar, sem eru er.ska, spænska, franska og rúss- neska. Hefir þegar verið rætt um að gera kvikmyndir um sand- auðnir, hafrannsóknir og fræðslu- störf. Þá hefir UNESCO hug á að stuðla að gerð kvikmynda fyrir börn. Til þess að kvikmyndirnar veki sem mestan áhuga og sem víðast, mun verða leitað samstarfs við aðildarríkin um gerð þeirra. Á ráðstefnunni í Delhi ríkti á- hugi á að auka skiptiferðir og styrkveitingar. Var álitið, að skipti á námsmönnum, kennurum og starfsmannahópum ýmsum yki þekkingu og starfsgetu, og að per- sónuleg kynni efldu samhug og vináttu milli þjóða. Eftii-greind rit, er að þessu lúta, eru gefin út: „Vacations abroad", upplýs- ingar um rámskeið og náms- ferðir, „Travel abroad", upplýs- ingar um sitt hvað, er lýtur að ferðalögum erlendis, „Study abroad" upplýsingar _ um náms- styrki víðs vegar um heim'nn, „Teaching abroad", upplýsingar um háskólakennara o. fl., sem reiðubúnir eru að takast á hendur kennslustörf erlendis1, .„WorkelfS' abroad", upplýsingar varðandi skiptiferðir verkamanna o.fl. Eins og ég tók fram áðan, er ekki auðvelt að kynna sér að nokkru ráði á stuttum tíma starf svo umfangsmikillar stofnunar sem UNESCO er, og veitir það, sem hér hefir verið drepið á, því næs'ta ófullkomna hugmynd um starfið. Eftir mínum kynnum af stofn- uninni virðist mér augljóst, að hún ef geysiþýðingarmikil fyrir hin vanræktu milljónalönd, sem í rauh og veru skoftir allt til alls. Fátækt almennings í þessum lönd um verður manni fyrst Ijós, þeg- ar maður sér hana. Meðal Aus'tur- landaþjóða, þar sehi meginþorri manna ér ólæs og óskrifandi og býr við aumustu kjör sem hugs- ast getur, er starf UNESCO ómet- anlegt. En því aðeins er þetta þýð lingarmikla starf framkvæman- legt, að þjóðir, sem betur eru á vegi staddar, styðji það. ísland er nú þegar aðili að ýmis konar alþjóðasamtökum, og hefir kostn. við þá þátttöku á ár- unum 1953—1957 numið frá 1,9— 2,7 milljónum króna á ári, og fer hér á eftir yfirlit um þennan kostnað, þótt vera megi að eítt- hvað sé þar vantalið: Kostnaður vegna aðildar fslands aff ýmsum alþjóðlegum stofnuiium og samtökum árin 1953—1957: 1953 Til alþj. berklarannsókna, tillag . 61.313,00 Ferðastyrkur .................. Til alþjóðabarnahjálpar- sj'óðsins, framlag ............ 50.408,00 Til alþjóðlegu verkamálaskrif- stofunnar, árgjald............ 117.037,00 Ferðakos'tnaður sendinefndar Sameinuðu þjóðifnar, árgjald .. 290.341,00 Ferðakostnaður sendinefndar .. 354.231,00 Alþjóðl. miatvælastofnunin, tillag 42.533,00 Ferðakostnaður sendinefndar .. 20.346,00 Alþi.heilbrigðism.stofnunin, tillag 56.728,00 Ferðastyrkur .................. 11.708,00 Efnahagssamvinnustofnunin, tiliag OEEC og EPA ........ 99.837,00 Ferðakostnaður sendinefndar .. 88.467,00 Evrópuráðið, tillag............ 81.366,00 Ferðakostnaður sendinefndar .. 156.076,00 Alþjóðahveitiráðið, árgjald ...... ' 868,00 Alþj. veðurrannsóknarstofan,tillag 14.847,00 Ferðakostnaður sendinefndar .. 31.931,00 Atlantshafsbandalagið, tillag ___ 116.394,00 Ferðakostnaður sendinefndar .. Árgj. þjóðk. til kirkjusamb. erl. 8.940,00 Ferðakostnaður ................ Tæknihjálp Sameinuðu þjóðanna 45.600,00 Bernarsambandið árin 1952—1956 4.587,00 Alþjóðafiskveiðinefndin, tillag .. Til alþjóðahafrannsókna, árgjald 44.216,00 Ferðákostnaður sendinefndar .. 8.000,00 Alþjóðlega hvalveiðiráðið ...... Alþjóða-flugmálastofnunin, framl. 95.797,00 Ferðakostnaður sendinefndar o.fl. 107.253,00 Alþjóðl. fastan. um möskvastærð Ferðakos'tnaður ................ Alþjóðleg nefnd um kjarnorkumál Ferðakostnaður ...............____________ Kr. 1.908.824,00 1954 1955 1956 1957 56.133,00 75.503,00 10.000,00 10.876,00 11.819,00 150.000,00 100.000,00 174.000,00 125.408,00 133.792,00 129.187,00 162.849,00 84.029,00 76.729,00 269.606,00 260387,00 285.529,00 346.062,00 355.433,00 214.989,00 168.500,00 403.517,00 48.654,00 38.110,00 37.055,00 55.133,00 84.337.00 13.500,00 15.989,00 56.968,00 66.020,00 84.737,00 82.997,00 19.078,00 12.000,00 5.000,00 16.326,00 48.584,00 50.089,00 22.611,00 151.424,00 49.329,00 35.000,00 ^ 84.692,00 82.745.00 74.308,00 69.538,00 80.405,00 255.814,00 264.591,00 150.000,00 184.317,00 914,00 914,00 228,00 265,00 14.860,00 • 14.731,00 11.450,00 14.280,00 8.000,00 151.724,00 79.951,00 237.634,00 212.963,00 49.225,00 35.700,00 38.000,00 89.318,00 9.750,00 14.409,00 14.398,00 12.500,00 8.425,00 6.799,00 87.696,00 45.700,00 54.700,00 71.100,00 4.596,00 4.615,00 8.767,00 4.615,00 6.598,00 56.134,00 47.260,00 55.257,00 . 54.822,00 19.636,00 42.519,00 19.813,00 6.855,00 13.710,00 6.855,00 56.869,00 56.878,00 53.451,00 69.581,00 222.888,00 162.317,00 288.545,00 7.997,00 305.606,00 17.997,00 11.398,00 18.021,00 15.066,00 .084.886,00 2.054.927,00 1.902.004,00 2/731.172,00 Erlent yfirlit Framhald af 6. síðu). líð lýðræðisins í Argentínu og . jafnvel SuðurAmeríku allri — . velti á því, a'ð stjórn hans geti ' leyst þetta verkefni, því að hún verði ekki leyst af hólmi nema af einræði í einni eða annarri myncl. Frondizi segist af þessum áslæð ' um reiðubúinn til að grípa til róí tækra ráðstafana til þess að hefla verðbólguna, en helzt vilji 'hann komast hjá því og geta leyst þessi mál í samráði við stéttarsamtokin. Vafalaust er það rétt, að það getur haft mikil áhrif á alla stjórn málaþróunina í Suður-Airieriku, ' hvernig stjórn Frondizi réiðir af, þess vegna er atburðunum 'í Arg entínu nú gefinn mikill 'gaumur' um allan heim. 7Þ.T>. A safni og sýningu (Framhald af 5. sífu). eða gátu hennar að engu. Þar með var þessari kurteisisheimsókn ¦ myndlistarmanna frá Ráðstó'jrnar-• ríkjunum til íslands, lökið. „Sýningin í heild er mjög langt frá því að vera s'kémmtileg'", segir- Morgunblaðið, stærsta og víðlesn- asta blað landsins, í hinnf óíundar- legu og ruddalegu gréin hefira V. P., — en Þjóðviljinn þagði til hins síðasta. Þetta þýðir, á góðri ístenzku: Hingað áttuð þið ekkert erindi og hafið þið skömm fyrir komiina, og er það köld kveðja til hinna ágætu myndlistarmanna Ráðstjórnarrík.i- ^ anna. Ef þjóðarskömrn að slíkri j frámkomu ábyrgra blaða. En þétta er atJeins fyrri .háUur- ¦ inn í því að Ráðstjórnarríkm og- ísland skiptist á listsýningum. Nú eiga íslendingar leikinn: Að senda' til Ráðstjómarríkjan-na verk mynd- listarmannanna okkar. Það þarf- ekki að efast um hvernig sú sýn- ing verður ef herra Valtýr Péturs-' son og aðrir úr þeim söfnuði verða- látnir einráðir um að velja verkin. 20.11. Ragnar Ásgeifssön. illll!!ll!llilllllllll|[|||lllllllllllllllllllllllllllillllll!lllllllll l^é«»:>:KSK?ÍS>NiA íf kjaidbr £1 Nauðsynlegt er, að full aðgát sé höfð, áður en slík gjöld eru auk- in. En á hitt er einnig að-líta að fáum þjóðum er meiri nauðsyn en þeim, sem fámennar eru og afskekktar, að vera í tengslum við UNESCO, sem er miðstöð fjöl- þætts starfs á sviði fræðslu, lista og vísinda, sem flestar menning- arþjóðir heimsins taka þátt í. Meginhugsunin, sem liggur til grundvallar stofnun og starfi UN- ESCO, — efling friðar, frelsis, réttlætis, öryggis og framfara með aukinni menntun og menningu, varðar allar þjóðir svo mjög, að meira en vafasamt virðist að sitja hjá, þótt segja megi, að lítið muni þar um liðveizlu íslands. En fáa skiptir aftur á móti jafnmiklu, að þær hugsjónir, sem UNESCO berst fyrir, séu í heiSri haldnar. ÞaS er því álit mitt, aS þótt eigi sé rétt aS svo komnu að vænta mikilla einkahagsmuna af því fyrir ísland að gerast aðili að UNESCO, þá beri að styðja.hið viðtæka menningarsíarf stofnun- arinnar með þátttöku íslanfo, en um þátttöku hefir enn ehgín á- kvörðun verið tekin. Hver kunni að verða ávinning- ur íslands sérstaklega við að ger- ast aSili aS UNESCO fer eftir því, hvernig mál skipast á aðalþing- um stofnunarinnar hverju sinni og á öðrum ráðstefnum hennar. Er ekki rétt að gera sér of mikl- ai vonir um fjárhagslegan ávinn ing af þátttöku í s'tarfinu. Viftist mér líka greinilega koma fram í samtölum, sem ég átti við full- trúa frá Norðurlöndum á ráð- stefnunni, að þau lönd væru fyrst og fremst þátttakendur til þess að styðja hið mikla menningai-- starf stofnunarinnaf, en ekki af því að það væri sérstáklega hág-' kvæmt fyrir þau fjárhagslega. Áskríftarslmi TIMANS er 1-23-23 yiiiiiiiiimiiuiiiiiiiiiiiiiiinsiiutiiiiiiiuiiiiiEiiiiiuiuiiKiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiitiiiiiiiiiniiiiiu = ¦ H I Skrifstofustúlka I 5 3 = ,• a óskast í stórt fyrirtæki um eða fyrir næstu ára- I mót. Þarf að kunna vélritun og hafa nokkra | þekkingu á ensku og Norðurlandamálum. Tilboð | | ásamt upplýsingum og e. t. v. meðmælum send- | | ist með utanáskrift: „Skrifstofustúlka", Pósthólf 543, Reykjavík. iimimiiininiiiiiiiuiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiíiiiiiiiiiiiiiiiiimiiiiiiiiiiiuiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiniiiiiiiiiiiiiii ^uglýsingasími TlMANS er 19523 vestur um land til Akufeyraf hinn 1. des. — Tekið á mótí flutn ingi til Húhaflóa- og Skagá'^arðar bafna og Ólafcfjarðar í dag. Farseðlar seldir árdegis á laug- ardag. iiiiimiiiiiiifimimiimmraiiiiiiiiiiiiHi!;iiimiiii!iiiHii fimmiiiiimiuiiíimmiiiimmnmiimiuimimimiint Diesel Ijdsavé fyrir sveítaheimili, óskast til kaups. Tn^oð er greini tegund, stærð; aldUr og verð sendist blaðinu merkt „Þriggja íasíi". iiiiiiiimmmiiiiliiiiiiiiiiiiiiiiiiiimmmiimmiimiiniii eimmiimiiumuiuimwmininíiiuíiumuiraaiBt IÞROTTiR NÝTT Handboltar (18 stykkja) og íótböltar með „pateníventli", reim- aðir með nælonreirh, gefa reimlausu boltunum lítið eftir. Tilvaidir æfingábolt- ar. — Póstsendum. USTURSTR i Sími 13508. iiimmimimiiiiimiiiiiiiiiiiiiiimmmiimmuEiitmiiiii

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.