Alþýðublaðið - 26.02.1940, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 26.02.1940, Blaðsíða 2
mÁiám&aöá- m'FSBii. 10»- ALÞÝÐUBLAÐIÐ UMRÆÐUEFNI RAUÐU SKORNIR 16) Um kvöldið komst gamla konan að því, að skórnir höfðu verið rauðir,' og húrt sagði,að það væri ekki viðeigandi og að hér eftir yrði Karen að fara til kirkju í svörtum skóm. 17) Næsta sunnudag var altarisganga og Karen fór í rauðu skóna þrátt fyrir bann gÖmlu konunn- . ar...., , 18) Það var yndislegt veður og Karen og gamla konan gengu til kirkjunnar. 19) Við; kirkjudyrnar stóð gam- all hermaður með hækjur og niikið skegg. '• Hánn l spurði gömlu konuna, hvort hann mætti þurrká af skónum henn- «r. 20) Og Karen rétti honum líka litla fótinn sinn. En hvað þetta eru fallegir dansskór, sagði her- maðurinn. Og gamla konan gaf honum skilding. Og allir, sem inni voru, sáu rauðu skóna hennar Karenar. Og Karen hugsaði ekki um annað en rauðú skóna og hún gleymdi að syngja sálminn og gleymdi að ¦ lesa faðirvorið. ösendiiig til kmwp@®ú®. át im land. Muaii, að Aíþýétoblaðið á að greiðasf fyrirf ram ársfjórðungglega. — Sendið greiðslur yðar á réttum gjalddögum, svo sending blaðsúis trufl- ist ekki vegna greiðslufalls. Þeir, sem éska, geta fengið blaðverðið krafi§ með póstfcröfu. HáskÓiaf yririestur um Sturlungaöld. Fyrstí fyrir- lesittr dr. Einars Ól. Sveinsson- ar úm menningu Síurlungaaldar verður í Háskólanum (1. kennslu- fitofu) í kvöld kl. 8 stundvíslega. Öllum heimill aðgangur. Leiðréttint. Pað er ekki rétt að Kjartan Guðjónsson, Egilsgötu 12 hafi verið á vélbátnum „Kristjáni". Hann er á togaranum Geir. Kfart- an Guðjónsson, sém var á „Krist- jáni" var frá Ólafsfirði. Æstur og vondur maður með hjartað utan á jakkanum. Vélskorna tóbakið og salan á því. Útreikningar Hagstof- unnar. Sígaretturnar og vél- arnar. Hvað meinti Hagalín? Barnatímarnir Dýrar skemt- anir. —o— ATHUGANIR HANNESAR Á HORNINU. LESENDUM MÍNUM TIL GAMANS ætla ég að lofa þeim að sjá skammaklausu, sem birtist í blaðinu Vísi um mig á laugardaginn. Geri ég það aðallega til þess að lofa þeim að sjá, hve nauðaómerkilegir sumir menn geta verið í meðferð staðreynda. „MAÐUR NOKKUK sem kallar sig Hannes á Horninu og skrifar daglega í Alþbl. hefir fyrir skömmu komið með órökstuddar dylgjur um álagningu smáverzlana á neftóbak. Heldur hann því fram að skqrlð neftóbak sé selt fyrir 50 —60 krónur hvert % kíló í verzl- unum. Er svo að skilja að hann hafi upplýsingar þessar frá for- stjóra tóbakseinkasölunnar. En enginn mun trúa því að forstjór- inn hafi leyft sér að gefa slíkar upplýsingar, sem eru alrangar, um viðskiptamenn gína. Slíkt fram- ferði ætti að yarða stöðumissi. Lík- legast er að Hannes á Horninu hafi fundið upp ósannindin sjálfur til þes's að svívirða kaupmenn, sem blað hans þreytist aldrei á að róg- bera." . '¦'¦ „ÞAÐ ÉR. SÍÐUR EN SVO að sala á skornu neftóbaki hafi nokk- urntíma verið rekin með hagnaði. Verzlunum hefir jafnan reynzt erfitt að láta þessa sölu bera sig vegna þess hvað smáskammtamæl- ingin er ódrjúg. fóbakseinkasalan er-nú'að gera neftóbakssöluna enn dýrari en hún hefir verið áður með því að selja skorið tóbak dýr- ara verði í óhentugum umbúðum. Og um leið er einkasalan að gera tilraun til að gera atvinnulausa nokkra smælingja hér í bæ sem lifað hafa á ' tóbaksskurði fyrir verzlanir. Slíkt kemur náttúrlega ekki mikið við hjartað á Hannesi á Horninu, sem væri nær að reyna að þegja sér til sæmdar en rita sér 'til háðungar og athlægis. ZX." ÉG RIÐ lesendúr mína að bera þetta saman við það, sem ég hefi sagt um þetta mál. Ég vítti það, að gömlu tóbaksskurðarmennirnir skuli hafa misst atvinnu sína, en jafnframt skýrði ég frá ástæðum einkasölunnar fyrir því að hafa eftirlit með hinum margumtöluðu blikkboxum og hafa jafnframt eft- irlit með verði þeirra. Ég skýrði líka frá því, að sýnishorn, sem hefðu verið tekin af smásölu- skömmtum á neftóbaki, hefðu gef- ið til kynna, að bitinn hefði farið stundum upp í 60—70 krónur. Ég nefndi ekki forstjóra Einkasölunn- ar í því sambandi, én þetta eru réttar upplýsingar. Til viðbótar vil ég segja það, að þegar skortur var DAGSINS. á neftóbakinu í vetur, þá fannst mörgum skammturinn, sem þeir fengu fyrir aurana sína, minnka eig; alllítið. ÞAÐ ER DÁLÍTIÐ BROSLEGT að sjá alla þessa umhyggju íyrir smælingjunum! Það var ekki einka salan, sem tók upp á þeim íjandft að selja vélskorið neftóbak, því að löngu áður en blikkboxin komu til sögunnar, seldu allmargar smá- söluverzlanirnar alltaf vélskorið neftóbak, og var KRON meðal þeirra. Annars er hægur vandi fyrir alla neftóbaksmenn að koma í veg fyrir það að gömlu menn- irnir missi vinnuna. Menn geta keypt sjálfir rjólbita og fengið karlana til að skera. Ég geri þetta og með því fæ ég bæði betra og margfalt ódýrara tóbak. Ef lesend- ur mínir þekkja engan neftóbaks- skurðarmann, þá skal ég visa þelm á þá fyrir ekki neitt. ÞESSI NAFNLAUSI ÆSTI MAÐUR í Vísi telur að ég sé afar vondur maður, sem ekki verði mikið var við vandræði þeirra. Hjartað „á" mér á að vera kalt og hart. Ég hefi nú ekki borið hjartað utan á jakkanum það sem af er, og mun ekki geta tekið upp á því héðan af, og verður að hafa það. ZX getur sýnt sitt blæðandi mann- kærleikahjarta hverjum sem hafa vill! F¥RIRSPURN TIL HAGSTOFU ÍSLANDS nefna H. og S. eftirfar- andi bréf sitt, og vona ég að hag- stofustjóri svari fyrirspúrn þeirra: „í skýrslu um verðlag, sem birt var í Alþýðublaðíinu fyrir skömmu af hr. Páli Zóphóníassyni alþingis- manni, er gferður saxnanburður á kolaverði í Reykjavík í lok janú- armánaðar 1939 og 1940 og skýrt frá að hækkunin sé 86%. Sam- kvæmt upplýsingum frá Rafveitu Reykjavíkur er meðalhækkun á rafmagni. miðað við sama tíma, 16%. Ef gert er ráð fyrir að árs- notkun 5 manna fjölskyldu á þess- um tveim nauðsynjum, kolum og rafmagni, sé svipub, er verðhækk- unin á ljósmeti og eldsneyti, miðað við nefnt tímabil, ,51%.. Nú er það vitanlegt öllum, ati notkun manna er mun meiri á kolum en rafmagni, ef miðað er við verðmæti í krón- um, og er því moðalhækkunin af þeirri ástæðu vitanlega mun meiri." „SAMKVÆMT vísitöluútreikn- ingi Hagstofu íslamás í nýútkomn- um hagtíðindum er gerður saman- burður á verði þessara nauðsynja og miðað við samá tíma, það er jan. 1939 og jan. 1940, með þeirri undraverðu niðurstöíSu, að hækkun þessara nauðsynja sé aðeins tæp- lega 30%. Ýms annar verðsaman- burður Hagstofunoiar í sömu hag- tíðindum virðist álíka undraverð- ur. Það er því héií með spurst fyrir um, með hvaða eiðferðum Hagstof- an fái sínar niðurstöður varðandi þessi mál. Ef HEagstofan svarar ekki þessu, vei'ður að líta svo á að tölur hennar séu ekki eins á- byggilegar og æskilegt væri." SPURULL skrifar á þessa leið og beinir spurningum sínum til við- tækjaútsölunnar: „Það, um kemur mér til að skrifa þér nokkrar lín- ur, Hannes minn, er almenn óá- nægja þeirra, sem ætla nú að fá sér . útvarpstæki, en fá þau svör hjá viðtækjaverzlun ríkisins, að engin tæki séu fáanleg." „ÞAD LIGGUR í HLUTARINS EÐLI, að eins og ástandið er nú, þá myndi enginn fást neitt frekar um þessa neitun verzlunarinnar, ef allir fengju sömu svörin, en svo er nú ekki. Á sama tíma sem mér og mínum er neitað um tæki, þá fær verzlunarþjónn í einkafyrirtæki hér í bænum að hafa eins konar privat einkasölu á radiogrammó- fónum, sem hann selur síðan með háu verði. Þessi verzlunar- þjónn mun vera búinn að selja hérr7—10 radiófóna á s.l. ári, en verð þeirra mun vera ca. 2—3000 kr. pr. stk." „NÚ HEFIR MÉR SKILIZT, að samkv. reglugerð um sölu og inn- flutning viðtækja þá hefði Við- tækjaverzlun ríkisins ein leyfi til innflutnings á útvarpstækjum og að það væri ekki framseljanlegt í hendur einstakra manna. Þéss vegna skilst mér að þessi grammó- fóna innflutningur verzlunarþjóns- ins sé með vitund forstjóra Við- tækjaverzl., nema þá um smygl sé hér að ræða. Mér þætti gaman að fá botn í þennan dúlarfulla gram- mófóna innflutning. TÓBAKSMAÐUR skrifar: „Þú ræður mönnum í dag til að vefja sjálfir þær sígarettur,. sem þeir reykja. Við þessu er ekkert nema gott eitt að segja. Ég hefi sjálfur gert það um lengri tíma og stað- festi það.að sparnaðurinn er ekki minni en % miðað við að kaupa sígarettur tilbúnar. Þá er og ágætt að vef ja sígaretturnar í vél, en það er ekki sparnaður að kaupa vél- arnar á 2 krónur, þegar þær fást á 1,50 annars staðar." „EINN ÁGALLI er þó við að vefja sjálfur sígaretturnar, það vantar alltaf öðru hvoru heppilegt sígarettutóbak. Ég hefi oftar en einu sinni heyrt menn tala um það sín á milli, að Einkasalan, sem leggur um 150% á rjólið, vilji helzt ekki að menn búi sínar sígarettur til sjálfir. Ef þetta yrði almennt, þá mynda það rýra stórum gróða Einkasölunnar." ¦ „SÚ, SEM HLUSTAR", skrifar: „í ágætu kvæði eftir Guðm. Haga- lín, sem kom í Alþýðublaðinu í haust, stendur þessi setning síðast í kvæðinu: „island — hvar er Drottinn?" Fyrst lýsir hann bar- áttu og hörmungum Finna, og út frá því setur hann fram þessa setn- ingu. Þetta gteip mjög huga minn, og oft hefi ég verið að velta því fyrir mér, hvað Hagalín meini. Ég veit ekki hvort við erum á sama máli, en ég held hann meini þetta: Drottinn býr á háum og helgum stað, en'einnig hjá þeim, sem hafa auðmjúkan anda. Því vil ég líka segja þetta: ísland — hvað gerir þú með Drottinn? Biðjum við um mm JOHN PICKSON CARR: Horðii i raiif idesafiliss. 61 • Hann kinkaði kolli. — Þannig var það Uka, Jeff. Og það vár það, sern kom mér til að 'hugsa um ungfrú Martel. Og þá datt mér enn fremur í hug, hvílíkur feikna afglapi ég hefi verið að sjá þetta ekki fyrr. En ég var nógu heimskur til að álíta, að morðinginn væri meðlimur klúbbsins. Og það var til þess, að mér láðist að biðja ungfrúna um lýsingu á gest- unum, sem komið höfðu inn í safnið þetta kvöld. Aðeins ó- breyttur lögregluþjónn hefði haft vit á að spyrja að þessu. Hann sat í stólnum og kreppti hnefana og opnaði þá á víxl. Hann yar mjögþungbúinn á svipinn. — Það hefir verið eins og að berja höfðinu við stein. Og þó eráílt svo augljóst.. Jæja, ungfrú, ég ætlaði að vera. mjög gáf- aður, en gerði sjálfan míg að fífli. En nú legg ég spurninguna fyrir yður. Hann rétti sig upp í stölnum og horfði á hana. — Martel greifi er um fimm fet og tíu þumlungar á hæð og nijög þrekvaxinn. Höfuð hans er stórt og sterklegt, þétt efri- vararskegg sandbrúnt á andlitinu, slútandi augnabrúnir, augun stingandi,'harin'er teinréttur, nærri því fattur. Hann hefir gamal dágs staf, gleraugu og barðastóran hatt, Það.sést ekki, að hánn er einhénttir 'vegna þéss, að hanh ér í svo víðri yfirhöfn. En útlit hans er þannig, að ervitt er að gleyma honum. Marie Augustin kipraði augnalokin. —. Ég man vel eftir honum, herra, sagði hún ofurlítið háðs- lega. —- Hann keypti aðgöngumiða í gærkvöldi, en ég man ekki, hvað klukkan var. En ég sá hann aldrei fara út aftur. En það þarf ekki að vera neitt undarlegt. En þetta hefðí ég getað sagt yður fyrir löngu. En eins og þér segið, þá hefi ég kannske verið þögulli en ástæða var til. * j Bencolin kinnkaði kolli. — Herra minn, sagði Chaumont. — Þér þekkið ekki. þennan mann. Hann er sá ærukærasti maður, sem ég hefi nokkru sinni kynnzt um dagana. — Ég veit það, sagði Beneolin ólundarlega. — Það var þess vegna, sem hann drap dóttur sína. Það er óhætt.aö fara aftur í sögu Rómverja, til þess að finna hliðstæðu þessa. Virginius myrti dóttur sína. Brutus dæmdi son sinn til daðua. Enginn skynsamur faðir myndi haga sér þannig, Ég var vanur að líta svo á, að sögurnar um hina spartversku feður og mæður væru hreinustu þjóðsögur. Viljið þér skyggja ljósið hetur, ungfrú? Ég þoli ekki mikla birtu í augun. Ungfrúin stóð á fætur og lagði dagblað yfir lampann. Það dimmdi mjög í herberginu. Það snarrkaði í eldinum. — Þér þekkið Martels-hjónin, liðsforingi? Jeff hefir heim- sótt hann. Það er einmanalegur maður og hugsunarlauð kona. Þau búa í stóru, skuggalegu húsi og eiga enga kunningja, nema gamla menn. Gamli maðurinn hefir domíno, til þess að stytta sér stundir við. Þau eiga dóttur, sem hatar þetta umhverfi, þegar hún vex upp. Hún ér mjög ólík foreldrum sínum. Henhi d»tiðl|)iðist j»»- vernd Guð6 fyrir land oe þjóð, ef ske kynni að hörmungarnar mættu fara hér fram hjá, eða þökkum við hina hlýja veðráttu og vernd á ís- lenzku skipunum síðan etríö hófst? Kannske einhverjir. En eitt yeit ég, við kunnum að krefjast, eins og óþekk börn, en þökkum minna!" G. S;. skrifar: „Ef barnatímarn- ir í; útvarpinu eru skemmtilegir, þá þykir mér þeir með skemmti- legri stundum. En nú í vetur hefir mér þótt þeir yfirleitt þunglama- legir og hálfleiðinlegir, og finnst mér það vera af því, að börnin hafa ekki nærri því eins oft skemmt eins og t. d. tvö undan- farin ár. Mér, og ég veit af mörg- um fleirum, þóttu með skemmti- legri barnatímum, þegar „Sólskins- deildin" annaðist barnatímann, og hygg ég það hafa stafað af því, að börnin skemmtu sjálf, og svo voru góðir einsöngvarar. Sögurnar féllu mér sérstaklega vel í geð vegna þess, að þær væru þrungnar af trú og siðgæði. Reynslan er sem sé sú, að slíkar sögur skilja mest og bezt eftir, mildi og ró, í bljúgri barns- sálinni, og veitir sannarlega ekki af að hlúa að þeim tilfinningum, því óróans geta þau aflað sér sjálf. Mér Hkaði líka illa þegar Hjörvar talaði um undragleraugu útvarps- ins, og svo þegar börnin spurðu fóreldra-sína um þessi gleraugu, þá urðu þau að segja: Já, það er með þessi gleraugu, það er bara vitleysa. Og börnin horfðu út í bláton og fundu til einhvers tóm- leika." G. skrifar: „Ekki virðist neitt lát hér á skemmtunum heldur en vant er, og er næsta undarlegt, þar sem sífellt heyrist um stríðshörm- ungar, en að þeim slepptum er sjálfsagt nóg neyð hér fyrjr vegn« atvinnuleysis og dýrtíðar, og það ætti eltthvað að geta heft tryllt gjálífi og eyðslu. Héraðsmótin eiga vist að heita tízka. Mér finnst ekki nema gott um það að segja, og' jafnvel gæti verið þarft að hafa kynningarkvöld og þá kaffi- ; drykkju, en átveizlur eru hneyksli frá mínu sjónarmiði séð. Dýrar át- veizlur í dýrtíðinni, það á nú viS, eða hitt þó heldur! Eða hvað finnst ykkur nú, hálsar góðir? Hér er fólk, sem líður neyð, vantar bæði fæði og klæði, það heyrir og veit af þessum urmul af skemmtunum og hófum víðs vegar um borgina. Það veit, segi ég enn, af þessum heimskulegu átveizlum og alls lags óhófi. Eða því t. d. þegar frum- sýning er á leikhúsunum, — það veit, að aðgöngumiðinn er 10 kr. og, svona má lengl telja. Er ekki von,.-að. hugur myrkvist, þegar hinn fátæki hugsar um þetta og horfir svo í kringum síg og sér skortinn skína út úr ástvinum síii- um og yfirleitt hvar sem litið er sést eitthvað ömurlegt. Satt er það, að hér á enginn eins bágt, saman- borið. við hinar hræðilegu hörm- ungar úti í heimi, en það, sannar- lega afsakar ekki kærleiksleysi þeirra, sem eyða óþarflega og vita af bróður sínum líða." Hannes á hornimi. Útbreiðið Alþýðublaðið! an um gamaldags fólk og hún fyrirlítur þessa stirnuðu gam- aldagssiði. Hún er ekkert hrifin af frásögnum um. það> að Martelsættin hafi aldrei verið við neitt hneykslismál riðin frá upphafi vega. Henni leiðist að hlusta á þetta á hverjum degi. Hún vill dansa, dansa alla nóttina í Chatcau de Madrid og sjá sólina koma upp yfir skóginum. Hana langar til að trylla sig með vínum í skrautlegum næturknæpum og eiga elskhuga. Og hún kemst að raun um, að foreldrar hennar gæta hennar ekki vel. Þegar hún er komin út fyrir veggi heimilisins, þá er henni óhætt að láta eins og hana lystir, svo lengi sem ekki kemst upp um hana. % Hann þagnaði. Svo leit hann á ungfrú Augustin, og hann virtist halda niðri í sér hlátrinum, Svo yppti hann öxlum. — Jæja, við skiljum þetta, er ekki svo? Hún grípur fegins- hendi allt nýtt',- sem verður á vegi hennar. En hún er neydd til þess að lifa tvennskonar lífi. Hún verður alltaf óánægðari og óánægðari með heimili sitt. Og þar kemur, að hún hatar for- eldra sína. Hún á vinkonu, það er ungfrú Prévost. Hún tekur þátt í kjörum hennar. Þær sjá vinkonu þeirra, ungfrú Duchéne, s&m er alin upp á þann hátt, sem þær áttu að alast upp. Ég þarf ekki að lýsa þessu nánar. Samkvæmt upplýsingum herra Chaumonts er sannað, að ungfrú Duchéne var göbbuð til samkomuhússins — og þar dó hún. En Martel liðsforingi. Það er nú annað mál. Hvernig komst hann að því, hvernig dóttir hans hagaði sér? Ég ætla að segja ykkur, hvers vegna þvi að liðsforinginn sagði mér það. Hún hagaði sér þannig, að kerra Btieant ©alant fékk KÓg

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.