Tíminn - 21.09.1963, Blaðsíða 9

Tíminn - 21.09.1963, Blaðsíða 9
B ¦ Skutu bjarndýr inni í kofa - fengu 50 kr. fyrir f eldinn SÚ KYNSLÓÐ, sem nú er aS fær- ast á efri ár, hefur lifaS meiri breytingatfma en noklcur önnur — og aS vlS höldum meirf breyt. Ingar en næstu kynslóSir eiga eft- Ir aS lifa í þessu landi. Því er aS ýmsu leytl forvltntlegt, aS heyra þetta fóllc rif|a upp atburSi frá liSnum dögum. Og ekkl endilega þá, sem framámenn hafa talizt f stnum byggSarlögum, ekki endi- lega forustumennfna í félags- at- vinnu og menningarmálum, held ur og ekki síSur hina, þá óbreyttu . alþýSumenn þetrrar vösku sveit- ar, er meS elju sinni, atorku og ódrepandi selglu, byggSu grunn þetrra lífskjara, er viS lifum viS f dag. Og af þessum sSkum geng- um viS Jón T6masson frá Hrúta- tungu og Þorbjórn Bjarnason, kennarl á BorSeyrt, a vtt etns þessara alþýSumanna hlnn 4. ág- úst s. I. — Sá heitir EINAR ELÍESERSSON, búsettur é BorS- eyrl, og stoS þann dag á sjötugu. ÞaS viStal fer hér á eftir, ef verSa maafti elnhverjum af lesend um Tímans tll nokkurrar ánægju. — Þú ert fæddur í Bæjar- hreppnum. — Ég er fæddur á Valdasteins- stöðum 4. ágúst 1893. Foreldrar mínir voru þau Elíeser Eiriksson og Þuríður Einarsdóttir. Ég ólst upp I Hrútafirðinum, á ýmsum bæjum hjá foreldrum mínum, en þau bjuggu síðast í Óspaksstaða- seli. — Manstu nokkuð sérstakt frá þínum æskuárum? — Ég man ekki eftir neinu sér- stöku frá þeim tíma. Min seskuár hafa að sjálfsögðu verið svipuð æskuárum annarra á þeim tíma. Mér er minnisstæðast, að ég var 13 ára, er ég fór fyrst í göngur. — Já, snemma hefurðu byrjað, en segðu mér, faðir þinn var lengi póstur norður á Strandir. Þegar hann fór í póstferðirnar, annaðist þú þá ekki búið heima fyrir? — Jú, faðir minn mun hafa ver- ið Strandapóstur alls i 25 ár. — Hann fór frá Stað í Hrútafirði, fyrst norður i Árnes og síðan norður í Ófeigsfjörð. — En fórstu aldrei póstferðir fyrir hann? — Ég fór póstferðirnar fyrir hann frostaveturinn 1918. — Hvað varstu lengi í hverri póstferð? — Þrjár vikur. Ég fór alltaí gangandi, en hafði með mér baggahest til Hólmavíkur, en bar síðan póstinu þaðan og norður og ég mátti halda vel á til að komast á viku' frá Stað norður ' Ófeigsfjörð. — Þurftirðu ekki stundum að bera þunga bagga? EINAR ELÍESERSSON á hostbakl. — Skylduflutningurinn var 60 pund og fyrir það voru greiddar 40 kr., en fyrir hvert pund þar fram yfir voru greiddir 20 aurar. Þetta fluttum við á hestinum til Hólmavíkur, en það, sem norður átti að fara, lagði ég á bakið. — Hvað heldurðu, að þú hafir fengið' fyrir ferðina? — Næði flutningurinn 100 pund um, voru greiddar fyrir hann 48 krónur, en af því varð ég að borga fyrir hestinn eina krónu yfir nóttina og þá vax nú ekki orðið mikið eftir. Sjálfur þurfti ég hvergi að borga. — Manstu eftir nokkru sér- þeirra var einn bær, Ðrangavík. Segir nú efcki af ferSum mínum fyrr en ég kem á móts við Dranga vik. Ég sé þá þar í fjörunni ein- hverja skepnu á hreyfingu og held ( fyrstu, að þetta muni vera kind. Sá ég þó, að svo var ekki og kenndi brátt, að þar var bjarn dýr á f erð. Varð mér þá ekki um sel, sneri frá fjörunni og upp í hlíðina fyrir ofan og herti göng- una, stytztu leið til bæjar. Bjarn- dýrið mun hafa haft veður af mín um ferðum, heldur- það i humátt á eftir mér, og þegar ég kveð dyra í Drangavík, stöðvast það við kofa, er stóð skammt frá bæn ?:W&:-. 'J' stöku atviki úr póstferðunum þennan vetur? — Við máttum ekki fara frá Hólmavík á undan ísafjarðarpóst- inum og urðum stundum að bíða nokkra daga eftir honum. Eitt sinn, er þannig stóð á, ákvað ég að fara norður að Dröngum að hitta föðursystur mína, er þar bjó. Þennan vetur var, eins og kunnugt er, hafís fýrir öllu Norðurlandi. Geng ég nú eins og leið liggur, meðfram sjónum, frá Ófeigsfirði að Dröngum. Fór ég meðfram sjónum, að ráði föður míns, til að viilast ekki, en bær- inn Drangar stendur rétt við sjó. Var mér sagt, að þetta væri fimm tíma gangur, en á milli um. Þar inni stóð grútarkaggi. Hefur dýrið sennilega fundið lykt ina af grútnum, því að það fór inn í kofann. Hiupu þá tveir menn, vopnaðir byssum, heiman frá bænum, skelltu aftur hurð- inni, en hún opnaðist út, og skutu síðan dýrið gegnum gat á kofan- um og fyrir skinnið fengu þeir 50 krónur. Nú ég var vopnlaus, með ein broddstaf og hvernig farið hefði ef okkar fundum hefði bor- íð saman, kann ég ekki frá að segja, en. trúlega sæti ég þá ekki hér núna. — Þú munt lfklega einu nú- lifandi Hrútfirðingurinn, sem séð hefur lifandi bjarndýr, en segðu okkur, á þessum ferðum þínum hefur þú séjj margar álitlegar ungar meyjar. — Já, svo sannarlega, og vel leizt mér á þær, en þá mátti mað- ur ekki neitt, því þá var maður kvæntur. — Hvenær kvæntist þú? — í apríl 1917, fyrri konu minni, Pálínu Björnsdóttur, og árið eftir byrjuðum við búskap i Óspaksstaðaseli. 1933 missti ég konuna, en móðir mín var hjá mér tU 1935. — Hvað áttuð þið Pálína heit- in mörg börn? — Við eignuðumst átta börn, en þegar konan mín dó lifðu að- eins fjögur, þar af þrjú ófermd og þau eru öll enn á lifi. Þau eru Björn, starfar hjá Vegagerð ríkisins, Halla, býr í Reyfcjavík, Jónas, kaupfélagsstjóri á Borð- eyri og Ingimar, bifreiðarstjóri í Reykjavík. Þau eru öll gift og barnabörnin mín eru nú 10. — Þú hefur verið fátækur, þeg ar þú varst i selinu. — Já, ég man það. Ég gleymi því aldrei og ég finn til með þeim fátæku, þó ég hafi nóg í dag. Ég man þá tíð, að mig vantaði heldur en hitt. — En aldrei barðirðu þér. — Ég kurini það ekki og hef aldroi lært það. — Búið hefur verið lltið. — Ég var oftast með um 30 kindur og kýr til heimilisins. Eitt vorið drap tófan hjá mér 16 lömb, en það var um helmingur lambanna. — Varstu í sjálfsábuð eða leigu liði í Óspaksstaðaseli? — Fyrst sem leiguliði Ingþórs heitins á Óspaksstöðum, fóstur- föður konu minnar. Eftirgjardið var tvær vetrarfóðraðar ær og 1 gemlingur, en þess er skylt að geta, að oftást kom ég með aðra ána heim aftur. Þau Óspaksstaða hjón, Ingþór og Hallbera gáfu Pálínu sálugu hana. — Hafðirðu ekki einhverjar tekjur utan búsins? — Ég var í vegavinnu á vorin, fram á slátt og i sláturhúsinu á Borðeyri á haustin. Uppskipunar vinnu reyndi ég lika að stunda, eftir því sem ég gat, en var erfitt um vik, enginn sími nema á Óspaksstöðum og um eða yfir 20 kílómetra leið úr Selinu og til Borðeyrar og oftast varð ég að fara þetta gangandi. — Vinnubrögð hafa verið með ólfkum hætti þá og nú. — Já, það er óhætt um það. Fyrst, þegar ég var í vegagerð, bárum við möl'ina í pokum á bak inu. Ég man það enn, hvar það var, það var í moldarbrú norðan i Grunnavatnshæðum. Síðan feng um við hjólbörur og ókum möl- inni í þeim og þótti mikill munur, siðan hestvagninn og það jaðraði við byltingu, nú svo öll tæknin, sem við þekkjum allir. Þetta er mikil breyting, sem betur fer. Eins var með uppskipun og slátr- un. Þá var öll vara, sem skipað var á land eða út i skip, borin á bakinu, hvaða nafni sem hún nefndist. Það er að visu engin bryggja komin hér enn, en þessi burður er þó með öllu horfinn, • bílarair komnir í staðinn. — Já, breytingarnar eru miklar og við vonum flestar til hins betra, en þú sagðir áðan, að þú hefðir hætt búskap árlð 1935. Þá verða þáttaskil á þinni ævi, og það ár varstu fyrir stóru happi að þeirra tima mati, ekki satt? — Jú, þá hætti ég búskap og þá vinn ég í happdrætti. Ég keypti þá um vorið miða í Háskóla happdrættinu, var staddur á Borðeyri og átti 15 krónur í vas anum, fer inn til Magnúsar Rich ardssonar, sem þá var stöðvar- stjóri og póstafgreiðslumaður á Borðeyri og umboðsmaður happ- drættisins. Ég kaupl einn fjórð- ungsmiða og borga hann, hefði keypt fleiri, ef ég hefði átt fyrlr þeim. í næst. úrdrætti kcmur hæsti vinningurinn 10.000 kr. á miðann og af því fékk ég y4 eða 2500 kr. Þetta voru miklir peningar þá. Á þennan miða vinn ég svo alls fjórum sinnum þetta ár. Ég á hann enn og fl'eiri, hef oft unnið, en aldrei eins stórt og fyrst. Tvö síðustu árin hef ég ekkert unnið. Það er vist af því, að ég er orðinn svo ríkur. — Þessi stóri vinningur hefur komið sér vel fyrir þig? - — Já, hann kom sér vel. Ég var skuldugur, bæði vegna lang varandi veikinda á heimilinu og eins eftir búskaparbaslið. Ég greiddi skuldirnar allar um þetta leyti og síðan hef ég, held ég, ekki skuldað ncinum neitt. — Og nú f erðu að vinna hingað og þangað? — Ég var í vegavinnu hjá J6- hanni heitnum Hjörleifssyni í mörg sumur, átta vetur var ég við fjárgæzlu hingað og þangað. — Og svo kvæntistu aftur. — Hvaða ár var það? — Það var árið 1942. Þá kvænt ist ég núliíandi konu minnl, Guð Framhaid á 13. síou. J TIMINN, laugardagtnn 21. september 1963 9

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.