Alþýðublaðið - 22.01.1942, Blaðsíða 3

Alþýðublaðið - 22.01.1942, Blaðsíða 3
FDIMTBDAGUB 22. M*i. BUL ^^BSflSaS '^y^^-yf- ¦ ^Mff^^yWF. ALÞÝÐUBláBIÐ Ritstjóri: Stefán Pétasson. Ritstjóra og afgreiðsla 1 Al- þýðuhasinu við Hverfisgðtu. Símar ritstjórnarinnar: 4902 (ritstjóri), 4901 (innlendar- fréttir), 4903 (Vilhjélmur S. Vilfcjálmsson heima) og 5021 (Stefán Pétursson heima). Símar afgreiðslunnar: 4900 og 4906. Álþýðuprentsmiðjan h. f. Pröfessor Seip. IFRÉTTASKEYTI frá Stofcfc- fcöimi var í gærkveldi sagt frá þvi, að föBiurlandssvÆfcairarnir noTsfcu ogþýzku nazistamir þar héfðu na tekið rektor Osloar- hásfcóla, hinn nafnfcurina prófess- ot Seip, úr fangabáðum þeim, sem toinn. befir verfð í að undan- förraa, og dæmt hanm í eins mán- aðair myrkvastofu við vátn og brBUð- Þetta hefði fyriir faum árum þott dtrúlBg frBgn. En nú bðfum vlð vanistt svo frasognum aí Mn- um ómanmáðlegu og glæpsaffn- iegtui kugunaraiðferðum- nazist- anna, a>ð við trúium því vel, að þetta sé sattt. . • \ : En imgslnsn okfcUr það hyidýpi spillingar og mannhatairs, sem hér gin við- ¦ Það nægir ekki að taka hinn aidurhnigna miantt og hegna hoö- ttm fyrir freisisþra hans, föðutr- Lamdsást og sanmleiksást með venjulegri hegníngBirhú'svist:. Nei — þáð skai, kveifa hanm í niða- rrayrfcri I 30 daga. Það skai leynt að slokkvá hatns saLairiJos eða svifta hamn vftfcfu með manaðar- myrkri.;Og dettur'höíkkWm i J»ttg< að hanm verði látinm laús eða !in- «ð hegming hams, þó að mámuðttsr- irm liðii og harai -lá®.'- af þessa eídmun"? Nei — nadistairniir fimna áneiðamiega leiið til þess að haida homum aíraim i fiamgabú'ðí «tm eðai myTkvastofiu Þessi ráðstöiuini, sem er ein- hver hin svívirðilegasta, sem lieyrzt hefir' um frá Norgeí siðan nazistarnir'' lögðu hann undir sig, verður að skrifaBt á réifcning þjéðair, seni einiu Bínmi var imenntSngarþJóð t— ÞJoðveTja. .— Svö djtipt er hún sokkinj hinj þýzkameninángairþíoð, að hán, nfðist á gömhim manni^ sem alila æfi hefiir ellskafe sann- iefenn og bariizt fyrir sigri hans. Hver er ésitæðan fyrix þessarji hnignttffi hins atolta Þýzká'Iands, landsjns, sem öll' Evrópa Teit upp tii fyrrr 10--15 áruim sem braut- ryðjanda í menningarbaráittu mannikynsms? Ástæðan er sú, að þjóðin hefir verið 'btókikit t| fyligis við ofbeldis og öfeastefniU', sem einskiB svífst/ þegaT vöLdunuffn' er nað. Skref fyrir skref hafa nazitsÆartraiir þýzku afnUmið öiT réttiudi fólfcsins og hneppit það í fjöfra- Þeir ^lofuiðu því meirn frelsi, en hafa svift það öllu því fre'S'i,' er þkð áður hafði. Þeir IofuðU' þvi friði, en það hefir fengið sitríð. Þeix loifoðu .því alfe- nægtUffn, en það býr við htengur. Noflegur hefir hfDoitiið þau hörðui öTlög, að verða tílraunaströð naz- ismáns gagnvaft hinwm norrænu þjéðum. I nærfel'lt tvö ár haía' hiniir þýzktt bððlatr og woTskuSftð- urland'ssvSkaTatr reynt að fcúga JÓN BLÖNDAL: i RÁÐHERRARNIR Hermann Jónasson og Jakob MöleT héldu s. 1- sunnudagskvöld háif- tíxna ræðu hvor, sem að því er sfcýn var frá, áttu að vera grein- argerð fyrir ko&riingaffíreslMninni í Reyfcjavífc. Að vísu snerti að- eins öríítið, bKk af ræðunum- mál- ið sjá3ft hið alite niinaista. Ráð- heTrarnir notuðu taeMfæTið, tö þasi| að hélla botnilausuim svír viTðingum yfir pólí'tíska' andstæð- inga með.aðdró1tun«m œn aðþeLr hefðu drýgt sviksamílegt athæfi p. s- frv., og tiíl þess að vaða efiginn um dy^ðarmáililn af fá- dæma vanþekkingu og oheflitíd- um, með blekkingurn um afstöðu politískra andstæðinga málstað síninm til fraTrwtráttar og satrnaira- burði víð önnuf. lönd, sem sum- ^pairt )aru í striðr, sumpart hemrekin af nazistum, samanburðii, sem að v«rur.ie®u. leyti var bygðutr á rang- fæTSCum, en var að ððru leyti f|arstæðuT, þar sem það, sem samain var borSð, var að engu leytið sviipað. Þessar ræður mu«u um iangai? aWar stánda fyrir hugskotssjiói*- um manina, sem hérnark isilenzkav air ömeniniirigair í stjoitntrnáilMm é 20. öldininflt, þair sem þær voiu í senn ósvifið brot á hiuitleysi og ieglum útvarpsms, sem ekki mun eiga sér neifct fordæmi í nokkru: iandiv sem, kaiíast getuiT lýðræðisianö, þar sem þær sýndu einhvéTja þá s^pljiótUBtM mynd, sem sézt hefiT, af mönnum i æðstu tígnaTstöðum ístenzkn þjóð hina vamarlaiuisu, iitlM norsku þjóö. En hún harðnar við hverja Taun. MeðfieTðin a pröfessOT Seip er táknræn fyrjBr baíráttuna miiJfi hins fyrirlátlega nazistaoifbelidis og-.'hins. frjálsborna noirræna anda. AnnaTs vegar stenidur ofr be'Jdið og kúgunin grá fyrir Járn- umi með öil ^10^61' menningar- innaT í fuLlri notkuin. Hins vegair stenduT hinn aldraði norski vís- rndamaður, vopnlaus og aliltsi'.aus; haoin ber höfuðið hátt, því hann veit, að'hann er fuLLtrúi þeirra þjóða og manna, sem ,jekki viija krjtípa og kyssa kúgarans ,bönd." Haran er takn b,innaT sfcoltu nóTjijkiu þjótðar, sem nú, sit- ur í myrkvastofu þýzka nazism- ans. . * Við hér á íslandi höfum því VbetUT ekki Mngað til orðið að po'la neitt slfifct". En — hvar stöndum við pú í dag? Er ekki þegar orðið svo svart í lofti hvað sneTtir almenn mann- Téttindii héT í landi, afo við höf- Um fyHstu ástæðu til að búast við að jeliið kbmi þá og þegaT? Hve langt verður þar til hérlendís verður baninað að hafa 'skoíðanir, sem Jíomia í bág við vilrja og stefnu vaLdhafaninaj? Er ékki vís- vitandi stetot út í santa svart- íiættið og núvgrufir yfir Niotregi? HveTju rná ekki buast við, þeg- ar hér eru tiL rnenn, Jafnvel í þýðingarmlcluffn embættUm, sem Öá og dýrfcai starfsaðferðir úg ,^ugsliorliT'• sllkar sem þær,' er birtast í meðferðinni á hin.um noiTsákai hósfcölairektor? * arinnar, sem heitiu sér rræðstoomm um og brigslyrðum yfir pdLitíska andstæðinga, sem vamað var máils á sama vettvangj, og allt þetta nndiir því yfilrskyni að þeir væru hiniir sormiu verjiandBir hins frjáisa orðs. og riddamr LýðTæðisánis i landirai. Ef þessir menn hafá ékM sjáfiiialr kveðið upp sinn póiMtíska dauðadommeð s-líku framferði, þá, er erffitt að sjá að siðT©rðiskend og péliftískur þroski 'hirmar íslenzku. þ|óðar sé á hóu stigí. * Hver vom bvo rökin fyrir kosn- ÍT^fresturáninA, að svo rniklu leyti, sem gerð var tsiiraun tffl að rökstyðja hana? ¦' Þau einu rök, sem erttbvað var niark á takandi voitu þessk Það er eitt af gnundvaLlairat- riðum lýðraíðísirns að kjósendur geti kynnt sér máilln frá baðurn hliðum og að aWir aöiiar hafí tækrfæiri tií þess áð Lásta skoðaniT sínar í ljósi. AlþýðUfioikkuTHin(!) hrndraðii með pirentara^^rkfaiílinu að siLikt gætí 'áot sér stað, þess \T6gna yrði að frestai kosniingtim til þess að '6/lium stjðrhmáSiafÍK>kk- um gæf^ist aðstaða ti<] þess að túQka máLstað sirm. Ég ætla að gera nokkrar 'at- hugasemdir við þessi einu rök, sem róðherrBrniir höfðu fram að færa, en sem eru rrauh og veru auðvirðiLeg tyl'Liáisitæða^ og ekk- ert annað; hki sawna ástæða var su að þeir þorðu ekM að koma'fyrir þann dórnstö} kjós- endanna, þar sem Alþýðuflokfc- urinn hafði aðstöðu ta þess að skýrai sinn máfctað. 1. Þoð eru í fyrsta iagi ósvífin ósannándii að Alþýðuftokkuriínn hafi átt nokkra mirinstu sök á pientaraverkfaLLiniu, Alþýðufiokk- urjran gat ekki — og viHdá að sjáifsögðu ekki 'heldair eins og í 'pottinm var búið — ráðið nieinu Um það hvað prentairafé'iagið, £«ro er hið eJsta og eiltt thið ali'ra þroskaðasta lOg.sjaifstæðasta fag- félag Landsins, , gerði' í deitoni við atvirmurekendur. RíkisvaMið átti að sjáLfsögðU eins og lögin um vinnudeiilur gem ráð fyrii,, að beita áhriftim síraum til þess að sætta aðiDana, enda aiLlar lík- ur tiL að það hefði verið auð- unnið verk. í sitað pess var af- staða meirffliMtavríkiss'tjom^ sfflc, að af henni hlau't að ileiiða virarauistððvun og ríikisstjórniin ber þvf 'höpfuðábiirgðina á þvi að tíl hennaT kom. Hún vissi þvi hver myndi verða afleiðing verfcasínna og 'hefir því ekki rttinnsta sið- feTðilegan rétí til'þess að skjota sér undan dómi kjosendapna, und ir því yfoirskyni að Alþýðuflbkk- urinn hafi komið verkfa,1(Ilinu af stað. Þessi ásöfcuin er þvert á rhióti Dualeg umlhveTSng á ðlOUrn staðreynduni- 2. HveTnig uppfyLla bliöðin þau sfcilyirðl að kjósendur kynnist mál- unum frá öJLum Miðum? Hvergi nærri vejj, þar sem vitað er að lamgflestir kauipa aðeíns — og hafa aiðeins efni fi að kaupa eitt bjLað og s/já því ven ju'lega mál- staðinn fra sJðnaTmiði einB fjokks. Þarr sem bloð Sjélfsta3ðisflbkks- ins, sem hefir innan stana vé» band,a ftostaia kaupsýsiliuniíBnn og auðmenn landsiins, fa margfait meiri auglýsingar cn hin blöðán, sfcapar það þeim mðguleika tij fjöibreyttni og utbreíðsíiu tengt umfiram, bloð hinna flökkanna. Bjöðin uppfyLLa þvi hvergi aærri ein það skiiyrði, sem, um er rætt áb traman, að allir hafi Jaifna að- stöðu tíi að tölka rnáisitað sinn. 3 SJálfstæðisiflokkuirinn hefir mjög fjölþættan telagsskap þair sem'hann gat komið má'li sínu a framfæri og hairn gat halriiðeins marga optinbera fundi um málin og hann óskaði. 4. Otvarpið ér hið Langfull- komnasta . tæki, sem til er, táa þess^að gera öllum kíeift að heyra málin rötorædd, af öllusn f lokkum og frá öllum sjtónarmið Um, þ. e. a. s. eí þvi er beitt í þessu skyni og hins strangasta htUtleys'is gætt. Þegar' prenituh bfliéðarana féll niður, gat ríkis sijáTnín i stað þess að nota þaið sem átyllu tíl að skjota sér und- an diómi kjósendanna i Reyfcja- viiflc, ákveðið að nota útvarpið tfl þeas að gefa öSum aðiíum rikuSegt tækifaíri til þess að léta skoðaniT sfoar í IJosi og tuika malstaið sánn frá ðl'lum hkiðum; það gait aldrei orðiið brot á hlut- leysi utvarpsins í stað þess að nota þetítá bezta vopn atýðTæðisin& í þjónustu þess og tryggja þannig aageriega iýð- ræðiisilegar kosningar 5 allstóíter á landinu, tekur rikisstjiórnin einok- Un á útvaTpinu i þjonustu sina a'ð dæmi verstu einræðisflokka, nákvæmiega á sama hétt og Hitl er og Gœbbels notá þýzka út- varpið. Og meiiriMuti útvarps- ráðsiins, sem Jcosið er af þingi þjóðaTinnaT til þess að varðveita eitt Mð dýmætasta hnoss iýð- Tæðjsins, ihlutLeyisi* útvarpsfes, .beygir sig í auðmýlct fyrir ein- ræðtóherrunum. Þeir raelta' raðherra Aiþýðu- fkikksiins um að fá að gera grein fyrir afstöðu sinni gegn Ykugunar- tögunuan og bera af sér iygar amdisrtæðimgainina. ( * Þeir 'haÍKÍa' saimtaiis 5 (með ám- mótaræðu HeTmannis) ósvífnár á- róðursræður fyrir kúgunttrstefhu sinni og gegn. Alþýðufiokknum og meina honum að svara', Þeip neita útvarpsuniræðun) allra flofcka wtí bæiarmáíltefni Reykjavíkur. Þeir neita ú'tvarþsuimræðum fyr ir alLt landið fyrir ailiLa ftofcka eft- ir að hafa haltíið 5 kosningaræð- uir fyrir þá staðii þar sem á að kjósa. I»B(r, sem A)þýðuflokknum er meiinað aið tuflka málstað samn tíj jaffnis við hina flokkana, má kjósá, þar, sem AlþýðuflökfcUTáran, þrátt fyrir misnotfcun útvarpsíiiis, sem nær m hvers ednasta heúoiMs & m\u tendins^ heíSr nokkm a&stöðu tíi þess að túdka málstað skm i bLaði sinu, þar eru. kosndngar bnnnaðar. v Hvað er Jíægt að katta menn, sem segjast gera slikt í nafrá lyðræðisiins, airanað er hræsnaaB. '5. Pé þurm þessir menn endi- lega að, misbjóða aiikm rökrétö'í hiugsun með því áð ákveða að banna kosningar i Reykjavik en ekki í HafnB)rfilrði,! — Þeir heiðu eins \fe getað bannað koaningar í Austurbænum, en teyft þær í VesMrba^nwm. — Vitaníiega er sjálfsagt að4áta kösningBr fara fram í Hafnaifirði. En það veir . jafnsjálfsagt, að' láta þaáT fara fram í Reykjavft. 6. Það er vitaið.máa að Sjáá- stæðisfflokkwránn' hefði með að- stoð meistaTa) og sveina getað komið út blöðum 1 Reykjavik, rf hum haíði cMá vftjAð nota stöðvUn þeirm sem átyllu tíi kosningafrestttnarmnar, enda, hef- ir SjáMstæðasflookkUirinn geHð út biaið* í Reyfc:Jav4k — fyrir Keflavík. Sjá merin ekki í 'gegnum svika- vef þessara eftinapara Hstíeris. í ríkisstjðrninini, sjá þeir ekki hræMU- og angístarsvfcp pessarQ! manna^ sem vita að þtíir hafa fyr- irgert aliri1 samáð þjóðarinnar rneð afbtídisiverkuni sinuni,'"ofao á alt það tjon, sem þeðr erm búnir að baka þjððánni undan- farin ár með dýrtiðarpóiitSk sirmi? Þessir menn, sem aflíit hafa gert til' þess áð auka dýrtíðinfa í lantí- inu, Og svikijft Vutii alít sem í þeirm vafldi s0ð tfl þess að fcoma í \«g fyrir hana, þeir réttJæta nú ofbéldislöggjöf sína roeð því að þeiT ætE að ráða niðwrlðgum dýrtíðarinnar. En ráði'&. «r bönn- un grunnkaupshækkana, sem ber- sýnilega er gert í þeárn einum tilgangi að stTÍðsgToðamennármr getí tvöfaildað gróða sfen, þvl aðalsiríðsgróðinn á að ;,VBrá 6- Mndralður eftir s«m áðux! Fulltruar sttíðsgrððaniannatmar dýrtíðarfrömuðirniT i rikisstjió'ni- innd' vita að Reykvikingalf sjá i gegn uim þennan svikar og blekk- ingavef þeirra, þrátt fyrir þaið þó þeiff hafi einokað útvas^>ið tiS -þess að spua ðlyfjan sinni yfír bvert heÍTniíli á landinu, þess vegraa frestttðui þeir kosningunum í þeirrj vesælu von, að timinn' gæti bjargað þeim fra réttlártunj dómi, að Teiði * kjósendanna myndi sjatna, aið eitthvað það gæti körnið fyrix, sem gætí b'jarg- að MnUmvonlausamalstáðþeirra, - að þeir gætu fengið ný tsækáfæri til. þess aö gefa lofoffð, sem þeir gætu síðar hLaupið firá, að þeír gætU' lagt út nýja táilbeitu þeg- ar þeun.ynnist tcjm til að upp- hugsa eitthvað, sern þeir. teLje boblegt af þvi tagi. Bn þeim sfcjátlast, ístenzka þjoð m mun áður en langt um líður sýraa þeim að húri, eT ekki heimsk- urog skaplaus lýður. Hún mun strýk}a þá rneð hraútaBvipu rétt- -•.- látmr reiði' sSnraair. Sferif stof«r vorar verða lokaðar föstudaginn '23. þ. ra. til kl. 1 e. h., vegna jarðariarár. * Vélsmiðlan Héðiea h. I

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.