Alþýðublaðið - 30.05.1942, Blaðsíða 6

Alþýðublaðið - 30.05.1942, Blaðsíða 6
6 JUj»VQlJBtAP*f» LM*$a*ikigiur 3§. gnai iMM. hamfarasjöðnr -: £ ,Framh* af 4. síðu. vextir og vaxtavextir, sem sjóðnum áskotnast, eru afleið- ing þeirra fjárupphæða, sem •honum eru nánast gelnéf. Þá vil ég fara nokkrum orð- um um hugmyn^ina, að Fram- farasjóður skuli aídrei verða. eyðslueyrir, heldura? og eilíf- lega hrúga upp peningum, sem raunverulega eru einskis eign, þ. e. eignarrétturinn er tapaður jþeim, sem. leggur upphæðirnar fram. Slíkt sem þetta.eir alveg óhugsanlegt, og á sér enga stoð í veruleikanum, það að einhver svipti sjálfan sig eignarréttinum yíir. sínu eigin fé, er sama sem að neita sér um að lifa, og þetta verður útkoman með Framf ara- sjóðinn gagnvart bæjarfélaginu. Skal ég' skýra þetta nokkru nánar og kem ég þá að síðara at- riðinu, jem Ó. B. Ó. reynir að hnekkja grein minni með. Hann segir svo: „Annars er nærtæk- asta dæmið nægjanlegt og ó- ^éfengjanleg rök á moti málstað Árnmundarj, og má spyrja: Hefði Akranesi. ekki verið hagkvæmara, 'a'ð haía átt á s. 1. áril þær 250 þusujnd krónur* í; sííkum framfárasjóði, sem fengnar voru að'láhitil yatns- veitunnar hj á. ; einstaklingum, ög hafa þannigj nánast greitt 'sjálfum sér vexti og afborganir af slíkri fjárfúlgu, óg þannig raunverulega- áft'. vátnsveituna skuldlausa? .Hvort hefði verið ' meiri hagsýni? O jæja: Ég held það hefði verið meiri hagsýni að bæjarsjóður hefði átt þessa upphæð sjálfur. Það er augljós blekking að halda því fram, að við hefðum • raunverulega átt vatnsveituna skuldlausa, og nánast borgað -okkur sjálfum yexti og afborga&ir af þessari úpphæð, ef bún hefðl verið f^ngin úr Frámfarasjóði. Framfarasjóður hefði veitt þessa upphæð sem lán, sem orðið hefði að endurgreiða honum eins og hverjum öðrum lánveit- anda, með álögðum vatnsskatti, og það hefði orðíð: nákvæmlega sama gagnvart húseigendum hvort þettá lán var~, tekið hjá Framfarasjóði eða einhverri annari lánstofnun. Nú ætla ég að sýna þann eðlis mun, sem er á Framfarasjóði og bæjarsjóði, og jafnframt að sanna það sem ég *hef ði 'sagt hér að framan um Framf ara- sjóð. Ég vil þá taka sem dæmi vatnsveituna. í>að sýnist að vísu vafasamt að Akranesingar hefðu verið búnir að safna í sjóð 250 þúsund krónum, jafnvel þó þeir hefðu byrjað fyrir 40—50 árum, að minnsta kosti hefðu þeir þurft áð leggja hart að S#r til þess, og fullnægingu lifs-. þarfa þeirra héfði orðið mjög stilhVtil lágmarks, ef þeir hefðu gert þetta, En setjum svo, að búið hefði verið að safna þessari upphæð á s. 1. ári og hún. verið í Framfarasjóði, þá ér ég búinn hér að framan að lýsa gagni hehnar eða öllu heldur gagn- leysi, við hefðutti staðið ná- kvæml. eins að vígi og þótt upp- : hæð jþessi hefði ekki' veiið tiL Hefði aftur á moti þessi upp- hæð verið eign haéjársíóðs,'—- þá -— og aðeins vegha þess, hefði verið hægt að koma upp vattts- veitimni sem skuldlausri ieign okkar, og pa hefði ekki þurft að ^eggja á neintt vatnsskatt. Annað mál er það, að sjálf- sagt hefði verið í nefndu tilfelii að leggja á einhvern vatnsskatt, því það er ekki nema réttlátt að greiða gjöld fyrir afnot gagn- legra framkvæmda. En hitt er annað, sá skattur hefði getað verið mun lægri, og íbúunum ekki eins þung byrði, eins og hann verður nú, og hefði orðið, ef lánið hefði verið tekið í marg- umræddum, hugsuðum Fram- farasjóði. Og þá kem ég að þessu alveg „sérstaka og áður ðþekkta" með Framfarasjóðinn, sem er dauði punkturinn í honum, það/ er: Að ef ekkert fjárhagslegt upp- gangstímabil hefði komið yfir okkur, en kannske þvert 4|*nóti verið mjög örðugir tímar, já þá hefðum. við alls ekki getað komið upp vatnsveituhni, þói' við hefðum átt alveg fyrir henni- í Framfarasjóðnum. iJÞví á þeim; tímum, sem þarf að reyta menn;- sem\ sagt inn að skyrtunni tilí þess að fá til allra nauðsyn-; legustu útgjalda bæjarfélagsins,; svo sem fátækraframf æris, \ heilbrigðismála, menntamála og! þess háttar, þá,er,ekki hægt aði leggja' í neinar framkvæmdir, i sem auka byrðar fólksins, hvað;| mikil nauðsyn, sem það annars' Aann að vera, ekki einu siiini þó, að til séu peningar.í ein- hverjum „Framfarasjóði" við- komandi bæjarfélaginu. Það væri bara nafn á lánsáttífnun, seni vill hafa sitt tryggt. < feæj- arsjóður gæti á vissum tímum. verið illa stæður, og geta bæjar- 'búa til að taka lán alls engin,; og þa ræki að því sama, að ætíð; þegar mest lægi á að-bjarga sér, þá væri þessi farsæla stofnun lokuð bæjarbuum, og þarna er þó fé, sem tekið er úr bæjar- sjóði og ráðstafað á þenna skyn- samlega hátt, eða hitt þó heldur, Fé sem talið er vera eign bæjar- ins. . .... ¦. . •Eg sagði í grein minni 2.; maí að í þessu framfarasjóðsfrum- frumvarpi værU ljósir punktar, þá var ég ekki búinn að ígrimda frumvarpið nægilega^ en éftir að hafa kynnt mér það nahar; sé ég að þetta er ofmælt. Ég'¦'¦'léit' í fljótu bragði svo á, að ef lán úr þessum sjóði væru ¦ aðéins tekin til arðbærra framkvæinda og með því að faonum fálla' til vextir, sem færu til annara láE- stofnana, sem lánin armars ýrðU tekin hjá gæti þetta orðið bæn- um eihhver upplyfting þegar fram í sækti. En þetta er líka' sínum tákmörkum bundið. Framkvæmdir verður i þó altaf að miða við fólkið, en fólkið ekki við framkvæmdirnar, og þar sem það verður að standa fjárhagslega straum af fram- kvæmdunum með því að greiða afnotagjald, þá er f járaukning Framfarasjóðs til þessara hiuta einskis virði, því of miklar framkvæmdir verða byrði á fólkinu, sem það rís ekki undir. Fjárhagslegt öryggi bæjarins eykur sjóðurinn heldur ekki, ;1,'*«í r'Jéiiji ''.'.">*',. x'f.y-ik'^-K'fl.-- íJi'T.Í. til úfgerðarmanna Ofi skipaeigenda. Þeir útgerðarmenn sem hafa í hvggju að gera út skip á sOdveiðar til söltunaí í sumar, eru beðnir að tilkyrma Síldarútvegsnefnd töhi skipanna tilgreina nöfn þeirra einkennistölu og stærð og gefa uþplýsmgar tuá hvers konar veiðarfæirí, rek- net, herpinót) eigi að notast til veiðanna. Ef fleiri én eitt skip ætla að véra saman um eina herpinót óskast það tekið fram sérstaklega.; f Tilkynning þessi sendist Síldarútvegsnefnd Siglufirði fyrir 20. júní 1942. Það athugist að skip, sém ekki sækja um veiðileyfi fyrir þann tíma, sem að ofan er tiltekirm (20. jún 1942) eða ekki fullnægja beim réglum, sém sett kumiá að verða um meðferð síldar um borð í skipi,^méga búasi við að þeim verði ekki veitt leyfi til söltunar. i Siglufirði 23. Maí 1942. SÍLDARÚTVEGS&5FHB-. því hann er í raun og veru sín eigineigni ,Ég þykist nú hafa.fært rok fyrir því, að stofnun nefnds Framfarasjóðs sé hin mesta fjar- stæða, ög síður en svo að hann geti orðið bænum tíliiokktirrar uppbyggingar. En þar sem mér er ekki grunlaust um a,ð, for- mælendum nefnds frumvarps sé það nokkurskonar sáluhjálp- ;aratriði að koma því í gegn, og -¦aðþeir"inuni gera allt serh hægt 'er til þeSs, þá iangar mig til áð gera frumvarpinú ehnþá nokkur !skil; i • \if-') " Éingrein frumvarpsins hljóð- iar um þáð að lána megi í^.af^ ; handbæru fé sjóðsins til út- gerðar svo sem byggingar eða kaups á vélibátum eða öðrum skipum, og má lána í þessu augnamiði/' til einstaklinga og félaga: ÐáMtið finst mér það ein- kennilegt að eitt ¦bæjarfélag- skuli ætla að sétja á laggirnar lánstofnun til slíkra hluta/Eru ekki til nógar lánstofnanir, sem ; anhast um þéttá? Og ekki virð- ist það bæjarfélag hafa mikla þörf fyrir tekjur sínar, að það skuli ætla að leggja faluta af þeim fram til slíks, og ég vil spyrja: Hefir bæjarstjórnin leyfi til þess að taka fé úr bæj- arsjóði, og stofna því í áhættu með svona lánum til eins og annars manns eða félags? En hún er ef til vill ekki að fást um það. Trygging sjóðsins á lánum til útgerðar er víst lík og itíðkast hjá öðrum lánsstofnun-: íim. En benda máá það að.tölu- verð áhætta er alltaf við' shk lán, því eins og við vitum hirða útgerðarmenn yfirleitt í eigin vasa arð góðu áranna, borga að- eins af lánum sínum það, sem þeim ber, en sv6""á aflaleysis- árum og^^erfiðleikatímum.verða lánsstofnanirnar að taka við, méiri og minni töpum. Kannske Framfarasjóður eigi iíka að hafa það hlutverk að létta á bönkun- um í þessu efni — verða bjarg- ráðasjóður fyrir þá? i>að eitt er ' víst að ekki ætiast formælendur frumvarpsins. til að sjó'ður þessi leggi til lán í útgerð fyrir bæ- inh, þó þeir vissu svo fyrirfram að það Íærði honúm meiri arð á einu ári, en sem næmi þéirri uþpihæð sem'a.,að stofna Fram- farasjóð með, það væru þö pen- ingar, sem væru frá engum teknir. En.slíkar tekjur ei*u eit- ur í beinum þeirra, það verður að vera ejtthvað, sem pressað er út af fólkinu, hluti af láunum þess. 'i-i', 'i,:';; , i\' i i;,.'i..' ..,¦;. Að lokum þefta: Þaðer lík- lega alveg einstætt fyrirbrigði, * að bæj arstj órnarmeirihiuti skuli' vegna 'þess'að bæjarfélagið héf- ir nú í góðærinu yfir alhhiklum tekjum að ráða, berá slíkt dauö- lamandi vantraust til sjálfs sín um það, að fara méð fé þétta á skynsamlegan og hagkvæman hátt, — að hann hm'gur niður á afturendann og fer í ofboði að leggja heila sína í bleyti til að finna einhver ráð, til þess að hann fleygiiekki fé bæjarsjóðs í éyðslu éða^vitleysu, því hug- íonyndin uhi stofnun Framfara- sjóðs Akranes virðist vera sprott in af þessu eftir því, sem ttæst verður komizt. En mín trú er — að ef þessir menn ekki kuttna fötum sínum forráð í fyrsta tilfellinu kúnni þeir það ekki fremur í hinu síðara. A G. HVAÐ SEGJA HIN?.'SLÖÐIN? Frarnh.;• af 4. .síðu." hoíurKlar NjáIu".,.KÍjns ,,yegar.. var hoaaum svo fávizkúíegt skjall ekkt. nóg'. Hanai gekk alltaf með þá tii- finningu, að hann; skorti eitöivaS af iþeirri menntun, sém hannvildi fyrirlíta, og viðurkeniöiigu Mnnaa skólagengnu, sem h§nn( var að gera lítið'úrV' '. ¦ """" ':'¦" ¦¦IJér . kemur ¦! ..-ifram-,.. næstai; merkilégúr dráttur-'v pólítískri-' ásjöriU • Jönasar • Jóhssöttár'r'séhi': rtúnha' 'héfif'' Borið""a a. -"jþeim. ¦myndum, sém okkurihafa verið sýndar af honum hingað til. .Mun enginn lá Jónasi, þÓtt hon- 'ium: i'sié'' lítt ' um þeösar i in^ndir., ^ : teknar., ur^dir,, .smás^nni.-rtiÞæ^rv eru ekki eins „flatterattdi''i og.-, ýmsaf aðrar,rsvo seitt-'við-'hölétti' átt að venjast í dálkum Tímans'.*' Látið mig pressa fatnað yðar Tek einnig í kemiska hreinsun. Fatapressun P. W. Biering iSmiðjustíg 12. Sími 4713. Kanpi gull Lang bæsta verði. Slgurpér, 'Hafnarstrætí HANNES Á HORNINU" .%^}B Framh. af, 5: saðuri ¦•¦.•.';; •¦-. verði að, lögum fyrir rtæsta stimar.:V AF' 'rilÆFNI þéssa bré£^i( vildi ég segja bétta við vérkamenh: Ég ' veit að þið fæðið fnargt samáh í vihnuflökkunum. Eg éf feess albu- . irm að syara fyrifspúfhiim frá ykkur eftir beztu gétu: Skfifið mér um áhugamál ykkár. „KARTL," SKRIFAB: „Geturöu sagt mér, hvort það i sé í raun og ; veru n°kkur æfing fyrir loftvama- | nefnd að halda fólki tímum sam- an í loftvarnabyrgjum. Á æfing- ; itt ekki fyrst og fremst að vera æf- ing fyrir starfssveitir , loftvam- anna. Ég get ekki séð að nein nauð- syn beri til þess að æfa alrhenn- ing í því að hanga í lóf tvarnabyrgj- unum. Eg er alveg sannfærður um að fólk þyrptist af sjálfu sér í byrgin, éf lóftárás er gerð."v EG EB Á SÖMU skoðun. Það virðist ekki þurfa að reka fólk í loftvarnabyrgin eins og ákveðið er og gert hefir verið, bó að æfingar séu. Hins vegar er alyeg nauð- synlegt að fólk sé ekki að flækj- ast á götum úti. Það gæti tafið starf sveitanna. Þegar æfingamar eru, verða göturnar að vera frjálsar. Hann«s á bonxlaa. iBilf m S IIMMlaMii

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.