Alþýðublaðið - 26.06.1942, Blaðsíða 4

Alþýðublaðið - 26.06.1942, Blaðsíða 4
ALÞYÐUBLAÐIÐ Föstudagur 26. júní 1942. tftffefandi: Alþýðuflokknrinu Rltstjóri: Stefán PJetnrssoa Ritstjórn og afgreiðsla i Al- þýðuhúsinu við Hverfisgötu Simar ritstjórnar: 4901 og 4902 Sírhar afgreiðslu: 4900 og 4906 Verð 1 lausasölu 25 aura. Aiþýðuprentsmiðjan h. f. Hrjár sparniQgar. SJÁLFSTÆÐISFLOKK- UKINN er í miklum vanda staddur í Reykjavík. Á óþægilegustu stundu, rétt áður en kosningar til alþingis eiga að fara fram, hefir hann orðið að birta nýju útsvörin, hina ó- svífnu, 100% hækkun á út- svörum almennings samtímis því, sem stríðsgróðafélögin fá svo að segja ekkert útsvar — afleiðingarnar af hinum sví- virðilegu hrossakaupum Ólafs Thors og Sjálfstæðisflokksins við Framsóknarvaldið og Hriflumennskuna um skatta- málin á kostnað almennings á þingi í vetur. Það er engin furða, þótt Sjálf- stæðisflokkurinn óttist svar kjósenda í Reykjavík á kjör- degi við þessari ránsherferð hans í vasa almennings. Þess vegna reynir Morgunblaðið í' gær að draga athygliha frá út- svörunum með langri, smeðju- legri grein um kjördæmamálið og sjálfstæðismálið, þar sem því er haldið fram, að kjósa þurfi Sjálfstæðisflokkinn til þess að þau Verði leyst í sumar. Þetta er að því er Reykja- vík og bæina snertir, hrein og bein blekking eins og marg- sinnis hefir verið sýnt fram á hér í Alþýðublaðinu með ó- hrekjandi rökum. Og hún er augsýnilega sett fram í því augnamiði, að rugla kjósendíir í Reykjavík og draga athygli þeirra frá útsvörunum og öðr- um þeim brennandi hagsmuna- málum almennings, gerðardóms málinu og gengismálinu, sem Sjálfstæðisflokkurinn óttast, að verði honum að fótakefli í kosningunum. Það liggur í augum uppi, að aðalmál kosninganna geta kjör- dæmamálið og sjálfstæðismál- ið aðeins orðið í þeim kjör- dæmum, sem Framsóknarf lokk- urinn, eini andstæðingur þess að þau verði leyst í sumar, hef- ir einhverja möguleika til að halda eða vinna. í Reykjavík og bæjunum yfirleitt hefir Framsókn enga' slíka mögu- leika. Þar eru þeir flokkar, — sem keppa um kjördæmin og uppbótarsætin, allir yfirlýstír stuðningsflokkar þess, að kjör- dæmamálið og sjálfstæðismálið verði leyst í sumar. Og það er svo langt frá því, að Sjálfstæð- isflokkurinn hafi haft eða hafi í nokkra forystu í þeim málum. Allir vita, að það var þvert á móti Alþýðuflokkurinn, sem flutti kjördæmabreytingarfrum- varpið og kom einnig með til- löguna um þá lausn sjálfstæð- ismálsins í sumar, sem nú er fyrirhuguð. Sjálfstæðisflokk- inn varð bókstaflega að toga með töngum til fylgis við bæði þessi mál. Svo fast hélt hann í Kveldúlf ssamvinnuna við Fram sókn. Það er því augljóst að bezta tryggingin fyrir því, að kjördæmamálið og sjálfstæðis- málið verði leyst í sumar, er ekki sú, að kjósa Sjálfstæðis- flokkinn — heldur Alþýðu- flokkinn. En sem sagt: í Reykjavík eru kjördæmamálið og sjálfstæðis- málið ekki lengur nein ágrein- ingsmál milli þeirra flokka, — sem þar geta unnið þingsæti. Þess vegha er, kosið þar um önnur mál, aðalágreiningsmál Alþýðuflokksins og Sjálfstæðis- flokksins, átakamálin, sem mest allrá snerta nú hag alls al- mennings í höfuðstaðnum: gerð- ardóminn,, gengi krónunnar og útsvörin. Þær spurningar, sem kjós- endur í Reykjavík verða að svara á kjördegi, eru því þess- ar: 1) 'Vilt þú, að launastéttirn- ar séu áfram sviptar réttinum til þess að bæta kjör sín með því að knýja fram kauphækk- un, samtímis því, sem atvinnu- rekendur raka saman milljóna gróða? Viljir þú það, þá kýst þú Sjálfstæðisflokkinn. En viljir þú það ekki, viljir þú, að gerðar- dómurinn og kúgunarlögin gegn launastéttunum séu brot- in á bak aftur — þá kýst þú Alþýðuflokkinn. 2) Vilt þú, að lággengi krón- unnar haldi áfram til þess að tryggja áframhaldandi millj- ónagróða Kveldúlfs og annarra stríðsgróðafyrirtækja á þinn kostnað? Viljir þú það, þá kýst þú Sjálfstæðisflokkinn. En viljir þú það ekki — viljir þú, að krónan verði aftur hækkuð og útgerðarfyrirtækin knúin til þess að skila aftur því, sem launastéttirnar lögðu fram til hjálpar þeim á tímum neyðar- innár, þá kýst þú Alþýðu- flokkinn. 3) Og vilt þú, að Sjálfstæðis- flokkurinn hafi áfram aðstöðu til þess, að leggja önnur eins útsvör á almenning og þau, sem nú haf a verið birt — til þess að h'ægt sé að hlífa Kveldúlfi og öðrum stríðsgróðaíyrirtækium við útsvari? Villt þá látafé- fletta þig þannig áfram fyrir Kveldúlf? Viljir þú það, þá kýst þú Sjálfstæðisflokkinn. En viljir þú það ekki, viljir þú að útsvars- byrðin á almenningi sé létt, eins og gert var í fyrra, og stríðsgróðafyrirtækin látin greiða það, sem þeim ber, af hinum opinberu gjöldum — þá kýst þú engan annan flokk en Alþýðuflokkinn. Hvaða kjósandi úr launastétt skyldi geta verið í vafa um það, hvorn flokkinn hann ætti að kjósa? Kommúnistaflokkinn er þýð- ingarlaust að kjósa. Hann verð- ur, hvort sem hann fær fleiri eða færri atkvæði, jafnáhrifa- laus á alþingi og hann hefir alltaf verið. Það er eðli þess flokks að geta ekkert nema glamrað, Þeim atkvæðum, sem á hann er kastað, er á glæ kastað. JÓN BLÖNDAL: Mapfis Jónsson gep Ólafi Thors. NÝLEGA gerði ég hér í Al- >ýðublaðinu grein fyrir hinni breyttu afstöðu í gjald- eyris- og gengismáluaium frá því 1939 þegar gengislækkunin fór fram og sýndi fram á hvaða atriði það eru, sem valda því að Alþýðufldkkurinn, sem á- kvað að fylgja gengislækkun, 1939, er nú fylgjandi gengis- hækkun. Árið 1939 skulduðu bankarn- ir erlendis á 15. milljón kr. í lausaskuldum og þær héldu á- fram að hlaðast upp, atvinnu- vegirnir töpuðu og yfirfærslur á erlendum gjaldeyri voru að stöðvast svo að tekið var að vanta margar nauðsynjavörur, sem kaupa varð frá útlöndum, atvinnuleysi var gífurlegt. Nú er ástandið að öllu þessu leyti gjörólíkt, gjaldeyrisvara- sjóður, sem nemur hátt á annað hundrað millj. króna, atvinnu- vegirhir græða meira en nokkru sinni áður og atvinnuleysi er ekkert. Ennfremur voru nýlega rif j- uð upp ummæli Ólafs Thors for sætisráðherra og formanns Sjálf stæðisflokksins, sem hann við- hafði á alþingi 1941 fyrir einu ári síðan. Þá taldi hann sjálf- sagt að hækka krónuna strax og Bretar vildu leyfa það. Sömu afstöðu tóku þá Magnús Jóns- son atvinnumálaráðherra og Gísli Sveinsson, þeir töldu lög- gengi íslenzku krónunnar frum orsök dýrtíðarinnar, sbr. eftir- farandi setningu úr viðtali Magnúsar Jónssonar við Mgbl. 12. júlí 1941: „Ég er Gísla Sveinssyni alveg sammála, þar sem hann, í við- tali sínu við Mgbl. telur rangt' gengi á íslenzku krónunni frum orsök meinsins. í samræmi við það er það fyrsta, sem sú nefnd stakk upp á, það, að stjórnin leitist við að fá þar gerða leið- réttingu á". Snúningar Sjálf stæð~ flpkksins. Þannig töluðu og skrifuðu, fuUtrúar og blöð Sjálfstæðis- flokksins meðan vitað var að gengið var bundið af valdboði Breta. En svo leiðir hervernd Bandaríkjanna til þess að þess- um hömlum er af okkur létt og við fáum leyfi til ajð ráða gengi krónunnar sjálfir. Þetta var kunnugt nokkru eftir síð- ustu áramót og Alþýðuflokkur- inn lét það verða sitt íyrsta verk á þingi, að leggja fram frumvarp um að gengi krón- unnar skyldi hækkað. Það var vitað að ýmsir Framsóknar- menn myndu andvígir gengis- hækkun, en hitt kom mönnum á óvart eftir allt sem á undan var gengið að Sjálfstæðisflokk- urinn myndi algerlega bregðast í þessu máh. Þegar gehgismál-' ið var afgreitt í fjárhagsnefnd neðri deildar lýstu allir full- trúar Sjálfstæðis- og Framsókn arflokksins sig mótfallna frum- varpi Alþýðuflokksins uim hækkun krónunnar. Kommún- istar höfðu vitanlega ekkert annað um málið að segja, frek- ar en önnur hagsmunamál ís- lenzkrar alþýðu, en skæting um Alþýðuflokkinn. Sýndi það hug þeirra til málsins. í viðtali, sem Ólafur Thors átti við Mgbl. s. 1. laugardag tekur hann eindregið afstöðu gegn tillögunum um krpnu- hækkun, svo að ekki verður lengur villzt um afstöðu hans til málsins. Hann tekur meira að segja svo til orða að Alþýðu- flokkurinn vilji ræna framleið- endur um eina krónu af hverj- um fimm með gengisbreyting- Unni. Ef þessi hugsanagangur Ólafs Thors væri réttur mætti alveg eins segja að flokkur Ólafs Thors hefði 1939 stolið einum fimmta af tekjum launþeganna með gengislækkuninni. Auðvit- að er hvorttveggja fáránleg fjarstæða, en svona röksemda- færslu leyfir forsætisráðherra íslands sé að nota í umræðum um örlagaríkustu jnál þjóðar- innar. Skulu nú „rök" Ólafs Thors athuguð lítillega. Hverjir tapa og hver|ir græða A gengishækkan? Það er óneitanlegt að íslenzka þjóðin sem heild hvorki græðir eða tapar á gengisbreytingum, nema að því leyti sem um ó- beinar verkanir hennar er að ræða á framleiðslu þjóðarinn- ar þegar frá' ííður. Hinsvegar valda gengisbreytingar tilfærslu á milli hinna einstöku stétta þjóðfélagsins. „Töpin" í sam- bandi við gengishækkunina, sem talað er um, eru því að sama skapi „gróði" annarra innlendra aðilja. Spurningin er aðeins hvernig á að skifta þessum töp- um og gróða niður á landsins börn. . Tillögur Alþýðuflokksins gera ráð fyrir að töpin séu bor- in af stríðsgróðanum, ,aS tekið sé nokkuð af þeirri eignaaukn- ingu stórstríðsgróðamannanna, sem orðið hefir beinlínis til við það að erlendur gjaldeyrir hef- ir verið keyptur af þeim of háu verði. Þessa peninga vill Al- þýðuflokkurinn nota til þess að bæta bönkunum upp þau töp, sem þeir verða fyrir og geta ekki sjálfir á sig tekið, og þeim fáu framleiðendum, sem fá svo 'lágt verð, fyrir vöru sína að þeir geta ekki borið gengishækk unina. Það er þessi skaítlagning stríðsgróðans, sem Ólafi Thors er svo illa við, að hann fullyrð- ir að hún sanni að frumvarp- Alþýðuflokksins sé aðeins fram foorið til þess að sýnast. Rðksemdir Magnns" ar Jónssonar. Það vill nú svo vel til að í áðurnefnduj viðtali Mgbl. við Magnús Jónsson (meðan Bretar Framh. á 6. síðu. Jwað ,..¦*. BLAÐ KOMiMÚNISTA, Þjóð- viljinn, birti í gær stóra kosningagrein um húsnæðis- vandræðin í Reyjavík. Fyrir- sögn hennar hljóðaði þannig: „Húsnæðisleysið í Reykjavík veldur hörmungum, sem ekki verður við unað. Krefjist tafar- laust róttækra aðgerða í hús- næðismálunum. Mótmælið van^ rækslu þjóðstjórnarflokkanna. Fylkið ykkur um kröfur Sósíal- istaflokksins!" í greininni sjálfri segir meðal annars: „Ástandið í húsnæðismálunum er orðið algerlega óþolandi. Sós- íalistaflokkurinn hefir látlaust barizt gegn þeirra glæpsamlegu vanrækslu, sem átt hefir sér stað í húsnæðismálunum. En það, sem hægt hefir verið að knýja yfir- völdin til að framkvæma í þessum málum, er svo gersamlega ófull- nægjandi, að auðséð er, að fólkið verður sjálft að taka í taumana. • Kröftugustu mótmælin gegn ófremdarástandinu í húsnæðismál- unuraer glæsilegur sigur C-listans við kosningarnar. Það er um leið eitt helzta ráðið til að knýja fram þær aðgerðir gegn húsnæðisleys- inu, sem Sósíalistaflokkurinn hef- ir barizt fyrir: Byggingar íbúðar- húsa, skömmtun húsnæðis og aðr- ai* slíkar." Svo mörg eru þau orð Þjóð- viljans. En í gær, sama daginn og þau birtast, var upplýst, að hlutafélög, skipuð áhrifamönn- um úr flokki kommúnista, eða íSósíalistaflokknum, eins og þeir kalla hann, þar á meðal að minnsta kosti einum manni úr miðstjórn hans, hefðu keypt tvö hús hér í Reykjavík, breytt í- búðarhúsnæði í öðru í skrifstofu þannig, að fjölskylda, sem þar bjó, varð að þrengja sér saman inn í eitt eldhús, en hrakið fjölskyldu, sem bjó í hinu, burt úr því, og leigt það Bretum! Þetta getur maður nú kallað samræmi milli orða og athafná! Þetta , getur maður nú kallað umhyggju fyrir því að leysa húsnæðisvandræði •bæjarbúa! Það er ekki að furða, þótt kom- múnistar skori á þá að fylkja sér um flokk þeirra, „Sósíalista- flokkinn"! * Vísir ber sig í, forystugrein sinni í gær illa yf ir þeim „post- ulum sundrungarinnar", sem nú vinni hér í Reykjavík að óein- ingu og ósigri Sjálfstæðisflokks- Frh. á 6. síðu. it-

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.