Alþýðublaðið - 11.08.1942, Blaðsíða 4

Alþýðublaðið - 11.08.1942, Blaðsíða 4
ALÞÝÐUBLAÐH) Þriðjudagur 11. ágúst 1942. tftíefmidl: AlþýSafiokkwiiui Eitetjóri: Steíáa Pjetmrasoa Rltetjórn og afgreiðsla f Al- þýðmMsinu við Hverfisgðtu Símu ritstjórnar: 4««1 og 4t02 Símar afgreiðslu: 4900 og 4090 VerS í lausasðlu 25 aura. Aljiýðupreatsmiðjan a. f. Indland. ÞEGAiE taláð er um sjálf- . stæðismál Indlands, gera víst fœstir úti um heim sér full Ikomlega Ijóst, hvílákum vand- kvæðum lausn þeirra mála 'er toundin. Allt of oft hættir mönn um til þess að líta á þau mál, sem einhliða togstreitu milli Breta annars vegar og f ndverja hinsvegar. Að hinu gæta menn Bjaldnast, að Indverjar eru langt frá því, að vera heilsteypt þjóð, og að málin eru hvergi nærri leyst^ þó að Bretar yrðu á brott aneð embættismenn sína og faer menn úr Indlandi. Þvert á móti er ástæða til að ætla, áð vand- ánn byrjaði þá fyrst að gera vart-við sig í fullri alvöru. Því saf þeim 350—400 milljónum maanna, sem lifa á Indlandi, er um f jórði partur Múbameðstrú- armenn, sem ekki mega heyra það nefnt að verða ofurseldir yfirráðum Hindúa, og gæti því vel farið svo, eins og haldið er ' fram af Bretum, að sjálfstæðið yrði Indverjum hefndargjöf, að minnsta kosti til að byrja með, og að fyrsta afleiðing þess, að Bretar yrðu á brott frá Indlandi, ;yrði borgarastyrjöld milli Máha meðstrúarmanna og Hindúa; og væri vart hægt að hugsa sér aneiri sorgarleik þar eystra eins og nú er ástatt í heiminum, þeg ar Japanir og Þjóðverjar bíða þess eins að geta inotalð sér hvern veikleika, sem fram kem- <ur í röðum Bandamanna. Af þessum ástæðum haf a kröf tir hins indverska sjálfstæðis- flokks, Kongressflokksins, á Jþessu augnatoliki, vakið megna andúð meðal lýðræðisþjóðanna um allan heim, enda þótt mikil samúð hafi á öllum öðrum tím- um komið fram á meðal þeirra með sjálfstæðishreyfingu Ind- lands. Mönnum skilst, að hér sé af stað farið af meira kappi en forsjá — og að foringjár Kon- gressflokksins geri sér ekki Ijóst, að þeir séu með hinum einstrengingslegu kröfum sín- um um að Bretar sleppi hendi sinni af Indlandi á þessari stundu, að reka erindi öxulrákj- anna, sem Indverjum getur þó sannarlega ekki verið neinn akk ur í að verði voldugri í heimin- um en þau eru þegar orðin. Qg það er máske einn aug- ljósasti votturinn um það, hve óheppilegan tíma indverski sjálfstæðisflokkurinn hefir val- ið til þess að hefjast handa, að jafnvel blöð þau, sém gerð eru út af Rússlandi úti um allan heim ög aldrei hafa sleppt neinu tækifæri til þess að ráð- Framh. á 6. síðu. Önnur grein Qunnars Stefánssonar; Um húsnæðisleysið i Reykja vik og ráðstaf anir til úrbóta. MÉR finnst næst liggja fyrir að atlhuga, hvort, í þessu tilfelli, Reykjavíkurbæ er skylt að sjá þessu'fólki farborða á sviði húsnæðismálanna. Og er þá að athuga einn spurningalið inn, sem hljóðaði á þá leið, hve- nær skýrslugefandi hefði flutt til bæjarins. Þetta leiddi í ljós, að ein kona fluttist til bæjarins 1895, önnur 1896, þriðji, sem er karlmaður, 1897 og síðan einn 'aldamótaárið., Á fyrsta tug aldarinnar flytj- ast þá 1.7 þessara fjölskyldu- feðra (mæðra) að meðaltali á ári. Sum árin fluttist enginn, 1902 og 1903 og 1909. Á árun- um 1910—¦'20 flytjast að meðal tah 5,2 í bæinn og þá öll árin einhverjir, flestir 1914 (9). 1920 —'30 flytjast hingað'búferlum 11,9 fólksins að meðaltali á ári, flest 1928 og 1929/19 hvort ár- anna. Úr 19, árið 1929, hækkar talan í 28, 1930, og á f jórða tug aldarinnar koma fleiri til bæj- arins aðeins eitt árið, 1937, en þá telja sig 30 hafa flutt. Talan lækkar árið 1938 og er enn lægri 1939, en hækkar svo skyndilega 1940 upp í 33 og síðan 1941 upp í 44 og það, sem af er þessu ári haf a f lutzt í bæ- inn 14 fjölskyldur, sem telja sig húsnœðislausar. í iþessu sam- bandi má geta þess, að 8. sept. 1941 voru gefin út bráða.birgða lög, sem m. á. lögðu bann við því að að selja utanhéraðsfólki á leigu busnæði, svo allir þeir (14) sem flutt hafa á þessu ári, svo og fjöldinn allur af þeim, sem fluttu í bæinn á síðasta ári, má ekki samkv. áðurnefnd- um lögum, fá husnæði á leigu. 'Þá télja 122 sig vera fædda í Rvík og uppalda, en f allið hef ir niður að tilgreina um 47, eða óvíst, hvort flutt hafa til bæjar ins og þá hvenær eða fæðzt hafa hér. Og 30 töldu sig vera flutta til bæjarins „fyrir löngu síðan" „fyrir mörgum árum" o. þ. h., en nokkra þeirra tel 'ég standa grunsamlega á með, og eflaust einstaka vera flutta nú fyrir mjög skömmu. Einnig kom Hafnfirðingur niokkur tíl skráning|ar. Hanin vildi gjarna flytja sig búferlum til Reykjavíkur, því kærastan hans hefði herbergi hér, en þau hygðu á giftingu mjög bráð- lega. Hver er þá ástæðan til þess, að svo margir eru húsvilltir, sem raun ber vitni? Hvað upp- lýsir fólkið sjáKt um ástæðuna til þess, að það telur sig vera á götunni 1. okt. n. k.? Að sjálfsögðu eru öllum kunn Tilkynning um skotæfingar: Setulið Bandaríkjanna mun halda skotæfingar í nágrenni Reykjavíkur, og verður skotið á skotmörk, sem dregin verða á sjónum. Æfingarnar munu byrja kl. 9 á morgnana. Hættusvæð- in og dagarnir, sem æfingarnar yerða, munu verða eins og að neðan greinir: MÆTTUSVÆÐI. . Dagar Vtastti takmörk. Vestlæg lengd Horðlæg brtidd. Hægrt takmörk. Vestlæg le.ngá Norðlæg breidd 1.1. ág. '42 (1)' 22° 1.9' 64° 10.4' (3) 21° 58.9' 64° 10.4' (2) 22° 5.15' 64° 12.25' (4) 21° 57.25' 64° 12.25' 12,. ág. '42 (1) 22° 10.6' 64° 2.86' (3) 22° 6.55' 64° 5.78' (2) 22° 3.8' 64° . 3.5' (4) 22° 2.32' 64° 4.55' 13. ág. '42 (1) 21° 59.25' 64° 15.92' (3) 21° 56.5' 64° 17.74' (2) 21° 44.7'" 64" 16.27' (4) 21° 53.18' 64° 17.09' 14. ág. '42 (1) 22° 51.2' 64° 18.76' (3) 21° 44.92' 64° 20.75' (2) 21° .47' 64° 19.32' (4) 21° 44.8' 64° .20' 15. ág. '42 (1) 22° 5.2' 64° 13.13' (3) 21° 57.35' 64° 11.75' (2) 22° 2.4' 64° 11.34' (4) 21° 58.7' 64° 10.43' 16. ág. '42 (1) 22° 10.6' 64° 2.86' (3) 22° 6.55' 64° 5.78' (2)- 22° 3.8' 64° 3.5' (4) 22° 2.32' 64° 4.55' 17. ág. '42 (1) 22° 2.95' 64°' 11.15' (3) 21° .56' 64° 14.16' (2) 21° 57.25' 64° 10.67' (4) 21° 55.7' 64° 11.4' 18. ág. '42 (1) 22° 1.7' 64° 15.73' (3) 21° 56.5' 64° 17.75' (2) 21° 57.25' 64° 16.07' (4) 21° 55.9' 64° 17.09' ar ástæðurnar til þess ástands, er hér ríkir á húsnæðismálun- um. Fyrst aðflutningshöft á byggkigaefni; þá skortur á því erlendis, og hefir, af þessum tveimur ástæðum, verið byggt miklu minna íbúðarhúsnæði í ibænum þrjú undanfarin ár þó nú virðist í svipinn vera eitt- hvað lítillega að rofa til hvað snertir byggingar. Mætti í því sambandi minna á sofandahátt bæjaryfirvalda í byggingamál- um íbúanna, en sú vísa hef ir ver ið oft kveðin, og af því að hún hvorki er góð né þeim aðiljum til sóma, þá skal henni sleppt hér. ' / Vegna breyttra atvinnuhátta og batnandi afkómu til sjávar- ins, hefir fólksfjölgun gHurleg átt sér stað hér í bæ. Hef ir þetta taðkomufólk tekið töiuvert af húsnæði bæjarmanna til af nota, og er það að sjálfsögðu eitt af því, sem hinum húsvilltu bæjar mönnum syiður sárast. Einndg hefir aukin átvinna og batnandi fjárhagur yngra fólksins, stóraukið giftingar í bænum og stofnanir nýrra heim ila. Því þótt sumt þetta ný-gi£ta fólk sé húsnæðislaust, þá svar- ar það ekki til aukningarinnar. Pjöldi ungs fólks bíður einnig eftir íbúðum til þess að geta gift sig, að því það telur, og sumt hef ir börn á f ramfæri sínu, eða aðeins ófædd. * Leigutakar 118 að tölu, telja sig husvillta vegna þess, að þeim hefir verið sagt upp, mið- að við 1. oklf. n. k. og þá ein- göngu vegna þess, að leigusali Kri. á 6. dBu. TILLÖGUR þær, sem fram eru komnar á alþingi um launahækku'n til handa opinber- u'm starfsmönnum, snerta að- eins embættismenn og starfs- menn ríkisins, svo og starfs- menn ríkisstofnana, að forminu til. Að sjálfsögðu má þó ganga út frá því, að samþykkt þeirra myndi tafarlaust hafa í för með sér sömu launahækkun til handa starfsmönnum bæjarfé- laganna, sem ekki síður þarfn- ast hennar. En hvernig ástæður starfsmanna Reykjavíkurbæjar eru nú orðnar má' ofurlítið marka af eftirfarandi ummæl- um, sem birtust í nýútkomnu hefti af Starfsmannablaði Reykjavíkur undir stöfunum L. S: „Málum er nú svo komið, að starfsmenn bæjarfélagsins og enda velflestir fastlaunamenn horfa með kvíða fram á vegimi og spyrja: Hvar stöndum við í dag, og hvað um morgundaginn? t>að er svo komið, að launin í Iangflestum launaflokkum hrökkva hvergi nærri fyrir daglegum útgjöldum. Launamaður með fjölskyldu, þó fámenn sé, hlýtur í flestum tilfell- um að safna skuldum, nema hann hafi einhver launuð aukastörf. Á sama tíma hafa ýmsar aðrar stétt- ir þjóðfélagsins fullar hendur fjár. Á þeirri leið, sem farin hefir verið síðan 1939, hefir hagur fast- Íaunamanna farið versnandi. Siðan þá hefir ekki verið að ræða um neinar víðtækar launahækkanir, og verðlagsupþhótin hefir reynzt þeim ófullnægjandi til að vega upp á móti dýrtíðinni á öllum sviöuni. Aðrar stéttir, og þá einkanlega daglaunamenn, komust vandræða- lítið yfirörðugasta hjallann vegna hinnar feiknarlegu eftirspurnar eftir vinnuafli. í þessu sambandi er ekki vert að minnast á stfíðs- gróðamennina,» því við þá þola engir launamenn nokkurn sam- jöfnuð. +i-i Fastíaunamenn gátu ekki og geta ekki, ef allt fer að felldu, selt vinnuafl sitt hæstbjóð- anda eða sett skilyrði um hlunn- indi og ívilnanir fyrir það eitt að koma til vinnu. Og hér er síðasti merkisteiiminn i lei^ vorri. feegar að honum er komið, eru baggarnir snáraðir um þvert. Það eru ekki lengur fastlaunamennirnir, sem geta horft fram' á við í öruggri vissu um það, að laumn hrökkvi fyrir nauðsynjum heimilanna. Pen- ingaflóðið streymif fram hjá þeirra bæjardyrum, en þeir einir eru bundnir í báða skó. Svo að segja allir aðrir þegnar þjóðfélagsins hafa einhverja möguleika til að hagnýta sér peningaflóðið og hinir gætnari menn nota tækifærið ým- ist til að losna úr skuldum eða endurbæta hús og aðrar eignir eða afla sér varanlegra verðmæta. Fastlaunamenn sitja í skuldasúp- unni, eða safna skuldum. Þeir rísa ekki undir viðhaldi húsa sinna, hvað þá að þeir eignist verðmæti til vondu áranna." Það er alveg óhætt að taka undir þessi ummæli Starf s- mannablaðs Reykjavíkur. Og það má sannarlega ekki seinna vera, að ráðstafanir verði gérð- ar af hálfu hins opinbera til að rétta hlut þeirra, sem hér um ræðir. Þormöður" Hleður í dag til Súganda- fjarðar, Bolungavíkur ®g . fsaf jarðar. ¦.— Flutningi veitt \móttaka til hádegis éf rúm leyfir. . • ÍÞAKA Aukafundur í kvöld (þriðjudag) kl. W2. 1. Innsetn- ing embættismanna. 2. sögð ferðasaga frá ýmsum stöðum á landinu. Nauðsynlegt ,að væntanlegir þátttakendur í skemmtiförinni n. k. sunnudag, tilkyimi það á fuíidinum, /

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.