Alþýðublaðið - 13.08.1942, Blaðsíða 4

Alþýðublaðið - 13.08.1942, Blaðsíða 4
n*^r ALÞÝOUBLAÐIÐ Fimmtudagur 13. ágost 1942. í|5ttí>lo5i5 Útcttfandi: Alþýðuflokkwriiiii Bttstjóri: Stefán FJeturssoa Eltstjórn og afgreíCsla i Al- þýðuhúsinu viS Hverfisgöta Símar ritstjórnar: 4901 og 4802 Simar afgreiðslu: 4980 og 4800 Verð 1 lausasölu 25 aura. AlþýSaprentsmiffján h. f. Hið misheppnaða makt vio_FramsókD ÞAÐ er eins og kömmúnist- ar séu eitthvað órólegir yfir þeim áhrifum, sem makk þeirra "við Framsóknarf lokkinn. flokk Jónasar frá Hriflu og Hermanns Jónassonar, í sam- bandi við forsetakjörið á alþingi og kosninguna til efri deildar hefir haft á almenning. Því að í gær var blað þeirra að reyna að breiða yfir þau spor, sem þetta makk þeirra við Hriflu- flokkinn hefir skilið eftir. Segir Þjóðviljinn í því sambandí, að Alþýðuflokkurinn og SjáHstæð- isflokkurinn hafi vitað, „að Sósíalistaflokkurinn hefði aldr- ei notað sér það, þó gengið væri fram hjá horium, til þess að ná þeim rétti, er honum bar, með samvinnu við Framsókn". Það vantar ekki, að'þetta lít- ur sakleysislega út. Fyrst gefur Þjóðviljinn með þessum orðum í skyn, að kommúnistar hafi verið beittir ranglæti með því, að gengið hafi verið fram hjá þeim. En því næst hyggst hann að sýna, hviMkir öðhngar kom- múnistar séu, með því að full- vissa menn um það, að komm- únistum hefði þrátt fyrir það aldrei dottið í hug að reyna að rétta hlut sirin „með samvinnu við Framsókn"! Um f yrra atriðið í þessu falsi er óþarfi að eyða mörgum örð- um. Það eru helber ósannindi, að á nokkurn hátt „væri gengið fram hjá" kommúnistum við forsetakjörið. Þeim var þvert á móti boðin samvinna um það. En þeir gerðu það bara^að skil- ýrði, að Framsókn yrði með — og neituðu sjálfir, eftir að hún var búin að neita! En hvernig er það þá með síðara atriðið? Eru kommúnist- ar máske, þrátt fyrir þetta, al- veg saklausir af því, eins og Þjóðviljinn segir, áð hafa haft nokkra samvinnu við Framsókn fyrir augum. í sambandi við þessi mál? Við skulum athuga, hvað Þjóðviljinn sagði sjálfur þ. 7. ágúst um kosninguna til efri deildar, sem fram fór strax á eftir forsetakjörinu og skýrt var frá í blöðunum samtímis því. Þá kallaði Þjóðviljinn það „hneyksli", alveg eins og Tím- inn, að Framsókn skyldi ekki hafa fengið 7 fulltrúa í efri deild, og skrifaði, að það hefði verið „framið" vegna þess, að — þannig komst Þjóðviljinn að orði — „með þessu móti fá Al- þýðuflokkurinn og Sjálfstæðis- flokkurinn 8 menn í efri deild og þar með stöðvunarváld, en annars hefðu þeir haft 7 sam- HNMUR JÓNSSON: Kommúiilstar ern á móti útflsitn- ingsgjalcH á stríosgróðasöliar! Þeir eru alit i einu f ariiir að kalla það ,nef skatt4 FRÁ því fyrsta að stríðsgróð irm fór að streyma í mMljónatali í vasa einstakra manna (hér á landi, hefir Al- þýðuíflokkurinn varað við þeirri stórkostlegu hættu, er af þessu stafaði og krafiat jþess að miMj- önagróðinn yrði tekinn til al- menningsþarfa. Alþýðuflokkur- inri hefir, einn iaDira flokka, lagt fram á aiþingi tillögur sem voru í serin, raunhæfar og róttækar um hvernig þessu skyldi komið í framkvæmd. Tillögur þessar eru: 1. Tekjusfcattur, eignaskattur og stríðsgróðaskattur. 2. Hækkun é gengi krónunn- ar . 3. ÚtÆkitaingsgjald á stríðs- gróðasölur. TiMögur Alþýðuf lokksins um álagningu tekjuskatts, eigna- skatts og strúðsgroðaskatts voru þanrúg, að jþær gáf u rúma mögu leika fyrir að auka efnahag al- mennings og milMstéttanna, en tóku gróða miMgiónejranna að miklu leyti. Hið fyrnefnda n'áð- ist í skattalöggjöfinni en hið síðarnefnda ekki, vegna samn- inga, sem Fraimsóknarflokikur- inn gerði við SjaMistæðisfiokk- inn um að hlífa hinum allrá stærstu gróðamönmim. Hinar réttlátu og sjáifsögðu tillögur Alþýðuflokksins um l^ækkun' á ^angp, kronujnnar, íengú heldur engan byr hjé hin um fiokkunum, sennilega af sömu astæðu og áður greinir. ' iÞriðja ieiðin, sem Aljþýðu- flokkurinn tíafði sttungdð upp á, um úíbElutningsgjald á vörur, sem seldar voru með stríðs- gróða, 'var að vísu lögfest, sem heimild handa ríkisstjóminni, með iögum frá 16. júní 1941, en sú heinrild var eigi notuð, þang- að til mwerandi ríkisstjórn loks leggur gjald þetta á með reglu gerð dags 31. júM 1942. Lögin uni útflutningsgjaldið. voru sett einu ári of seint, síð- an dró Sjálfstæðisflokkurinn í 'heilt ár að nota 'heimiildina og þegar hún loks var notuð, var iþað á annan veg en fyrir er mælt í sjíáMum Oiögunum og á allt annan hátt en Aiþýðuftokk urinn ætlaðdst til. Alþýðuflokfcurinn lagði á- heKzilu á, að úttflutningsgjald yrði aðeins lagt ávörur, sem seldar væru með stríðsgróða. Virtist það einnig álit annara þingflokka og í 5. gr. laganna er hehniid fyrir ríkisstjórnina til þess að undariþiggja út- flutrángsgjaldi ,^æv útflutn- ii^ng^vörur, serii seliast ,lægra tverði en 'hún telur, að fram- 'leiðslukostnaði nemi". Þetta taldi Aiþýðufiokkurinn eigi inógu skýrt og laigði þyí Erlend- iur Þorsteinsson fram í efri deild <víðtæka breytingaritillögu við 5. gr. lagafrumwarpsins. Er til- 'laga þessi á þingskjali nr. 768 <sjá Alþt. A-deild bls. 957— 1941) og segir iþar m. a.: „Ríkisstjórninni er heimilt að ákveða á mismunandi hátt gjald af hinum ýmsu útflutningsvör um, á ýmsum tímum árs, miðað við f ramieiðslukostnað og vöru- verð. . \ Útflutniingsgjald þetta má aldrei nema hærri hundraðs- íhluta en svo, að samanlagt út- tfiutningsgiald og framleiðslu- 'kostnaður, að dómi ríkisstjórn- arinnar, nemi (hærri upphæð en sölu/verði afurðanna". Tiöaga þessi niáði eigi fram að ganga en þáverandi forsætis ráðherra gaf yfirlýsingu um að lögin yrðu framkvæmd á þá lund er í tillögimni segir. , Núverandi riíkisst|órn lagði hinsvegar útflutningsgjald á all an ísaðan fisk, sem Bandaríkin eigi kaupa fyrir brezka matvæla raðunieytið án tiillits til þiess hvernig hann selst. í uimræðum á aljþingi var ég fyrstur tii þess f. h. Alþýðuilokksins að behda á hve hættulegt þetta gæti verið fyrir smáútgerðina á Norður- og Austurlanidi og að þetta væri (hvorki samkvæmit lögunum sjólfum, né heldur kröfum Al- þýðutfiokksins, óg að nauðsyn- legt væri að fiokka skipin eftir iburðarmagni. Ennfremur væri óviðkunnanlegt að slegið væri föstu, í greinargerð fyrir tillög unni um síldarmjölsverð til bænda, að útfluitningsgjaíldinu skyldi varið til þess að jafna halla ríkissjóðs af þeim ráðstöf- unum. Það væri þó vitanlegt að smáútgerðin. hefði verið rekin með tapi suma tíma ársins 1941. -Hið sama gæti komið fyrir aft- ur og væri það í alla staði rétt- táls, Framsókn 7 og sósíalistar 2." Nú spyrja menn: Felst ekki í þessúm orðum Þjóðviljans full- komin viðurkenning á því, að kommúnistar hafi hugsað sér samvinnu við Framsókn í efri deild? Eða móti hyerju er það „stöðvunarvald" Alþýðuflokks- ins og Sjálfstæðisflokksins í efri deild, sem hann er að tala um, nema á moti fyriríhuguðu banda lagi Framsóknar og kommún- ista^? Þó að Alþýðuflokkurinn og Sjálfstæðisflokkurinn hbfðu ekki fengið nema samtals 7 full- trúa í efri deild, í stað 8, og Framsókn 7, í stað 6, þá hefðu þeir þó engu að síður haft stöðv- unarvald í deildinni á móti Framsóknarflokknum einum- Það er því ekki stöðvunarvald á móti Framsóknarflokknum einum, sem kommúnistablaðið er að kvarta yfir að Alþýðu- flokkurinn og Sjálfstæðisflokk- urinn hafi fengið, heldur stöðv- unarvald á móti Framsóknar- mönnum — og kommúnistum, sameinuðum! Eða hvað gat kommúnistablaðið annars átt við? „Út með sprokið!" ara að nota útElutningsgjaldið til verðjöfnunar á fiski ef með þyrfti, heldur en til annara ráð stafana. Þessi afstaða AJiþýðuflokksins til útflutningsgjaldsins er al- 'kunn, en þrátt fyrir það reyna kommúnistar að gera hana tor- tryggilega, með því að segja rangt og villandi frá • málinu. Þéir látast vilja taka stríðsgróð ann en mótmæ'la þó skynsamleg um og sjiáljfsögðum tiiliogum, sem fram 'koma til þess að ná því marki. Tvöfeldni kommún- istaforsprakkanna gagnvart stóðsgróðanqm kemur giogg- lega fram í grein, sem birtist í tolaði þeirra „Þjóðviljanum" 8. þ. m. Þar segir: „Aliþýðan f agnar þvi að stríðs gróðamennirnir verði iátnir skila sem mestu af 'gróða sínum til þjóðarininar og að því leyti er þetta 10% gjald tii góðs. En þessi tollur eins og allir aðrir nefskattar hafa sín almennu á- hrif." Leturbr. mán F. J. Tafcið nú eftir! Útflutnings- gjald á strí"ðsgróðasöiu heitir, nú orðið, á máli kommúnista- forsprakkanna .. „nefskattur"! Þeir eru orðnir eitthvað undar lega hugsandi ihiriir „baráittu- fúsu öreigar", sem stjóma ,^»jóð viljanum". Þessi nýja „Mna" er þó tæplega fengin frá Moskva heldur er Mklegra að einihverj- um háttstandandi í flokknum ttiaf i fundið lyktiina af stríðsgróð anum og sé sjáMur farinn að njóta hennar og þessvegna kalli .„Þjiððvilj!in(n" úitflutningsgjald á stríðsgróðasölurnar „nef- skatt". Það er t. d. vitað að einn hinna nýju þingmanna kommún ista Áki Jafcobsson hefir undan farið átt fiskkaupaskip í förum til Bretlands og á þann hátt fengið álitlegan skerf í eigin vasa af hinu iága fiskverði til sjomanna. Útflutningsgjaid á stríðsgróðasölur (hefði sfcert verulega þennan gróða, og það virðist ráða aÆstöðu forsprakk- anna í þessu rnáM. 4 Þrátt fyrir aMt, sem fyrir Mggur opinlberlega í þessu mláli, svo sem þingskjal það, sem vitn að er tM hér að framan og rit- stjiórum Þjóðviljans ivitaniega var kunnugt um, vMl „Þjöðvilj- inn" kenna AiþýðuÆl. um að rfkisstjórnin leggur útílutnings gjald á fiskinn, eins og hun igerði í upphafi, og skýrir þann- ig frá gangi iriálsins: „Þegar heimildin um þetta út flutningsgjald var veitt fyrir rösku ári síðan, en það'var gert fyrir forgöngu Aiþýðufiokksins, að því er Alþýðuiblaðið segir, skeytti flokkurinn ekfci um að ganga svo frá útíiUtninsgjald- (Frh. á 6. síðu.) "¥ TÍSIR birtir í gær viðtal við " Jóhann Sveinsson frá Flögu um alþýðukveðskap og vísnasöfnun, en Jóhann hefir fengizt við lausavísnasöfnun undanfarið, og haft til þess dá- lítinn opinberan styrk. Skýrir Jóhann frá þessu starfi sínu í viðtalinu. Um almennt gildi lausavísna segir hann: „í fyrsta lagi hafa margar lausa- vísur mikið fagurfræðilegt gildi. Ein einasta vísa getur á sinn hátt haft jafnmikið gildi og heilt kvæði. •Hún hefir að vísu ekki jafnmikið umtak, þar má ekkert vera of eða van, og' sé hún þannig meitluð og snjöll getur hún verið hið mesta listaverk á sinn hátt. Lausavísur gefa einnig ágæta hugmynd um hugsunarhátt almennings, og hin misjöfnu geðbrigði við ýms tæki- færi. f lausavísunum hefir íslenzk alþýða túlkað lífsviðhorf sín, að- dáun sína og fyrirlitningu, ást og hatur og yfirleitt hefir stakan tjáð þær hræringar mannlegrar sálar, sem látnar eru í ljós í ljóðformi. Þess vegna hefir stakan orðið vin- sæl bg langlíf í landinu, og hún er svo samgróin sál þjóðarinnar og svo mikið hold af hennar holdi, að mjög erfitt er að þekkja sérstök höfundareinkenni á ýmsum lausa-í vísum. Auk þess má geta þess, að þegar farið væri að rannsaka slíkt safn, þegar út væri gefið, mundi koma í ljós að það hefði bæði bók- menntalegt og málsögulegt gildi." * Ólafur hagfræðingur BjörnsT son heldur áfram að fræða les- endur Morgunblaðsins um sós- íaMsma. í grein hans, sem birt- ist í gær, standa þessi prð: ,..... atvmnurekendur hafa' ná aðstöðu til þess að velta kaup- hækkununum, hver í sinni grein, tafarlaust yfir á almenning með hækkuðu vöruverði. Atvinnurekendur eru .. sú stétt- in^ sem einna líklegust er til þess að græða á verðubólgunni ef nokk- ur stétt gerir það, þeir eiga sín framleiðslutæki óskert, en hafa losað sig við allar áhvílandi skuld- ir. Skynsamleg hagsmunapólitík frá hálfu launþegastéttanna er því engan veginn fólgin í því að gera ábyrgðarlausar kaupkröfur, heldur í hinu, að krefjast fórna af öðrum stéttum, með sköttum eða á annan hátt." i Alveg rétt, Ólafur Björnsson, og launastéttirnar hafa líka ósk að þess, að aðrar stéttir færðu fórnir, og þá fyrst og fremst stétt stríðsgróðamannanna og foraskarannia, — eignastéttin En hún hefir ekki svarað með öðru. en, því, að velta byrðunum yfir á al- menning. Þess er skammt að minnast, að útsvör hafa stór*- hækkað á launastéttunum hér, meðan ekki er tekinn nema allra hæsti kúfurinn af stríðsgróð- anum. Það skyldi þó aldrei vera að eignastéttin hefði hagsmuna samtök eftir allt saman, eftir fullyrðingu ÓL Bj. um, að sMkt fyrirfinnist ekki?

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.