Alþýðublaðið - 25.08.1942, Blaðsíða 5

Alþýðublaðið - 25.08.1942, Blaðsíða 5
Þriðjudagur 25. águst 1942. ALÞYÐUBLAÐIÐ ERNST BEVIN UM Fram óðfé GREININ, sem jer hér á eftir, er útvarpsræða, sem brezki jafnaðarmaðurinn Emest Bevin, hinn frægi núverandi vinnumálaráðherra Churchillstjórnarinnar, flutti 30. janúar 1934, réttu ári eftir að Hitler brauzt til valda. Þessi ræða hins mikja brezka verkalýðsleiðtoga er enn í fullu gildi og verður það ekki hvað sízt eftir stríðið. Enda hefir hún nú nýlega verið endurprentuð bæði í merkilegri bók um vanda- mál tímanna, sem út er komin á Englandi, svo og í ýmsum límaritum og blöðum. Meðal annars birtist hún í tímaritinu „World Digest", og er hér þýdd upp úr því. Hv^ER var leiðin, sem þjóð- j irnar völdu éftír síðasta stríð? Endurreisn, stríðsskuldir, ] refsingarkvaðir á hinar sigruðu i 'þjóðir og sköpun ótraustra ríkja j ¦eins og Austurríkis. Þetta leiddi j til öryggisleysis Evrópu, inni- i lokunarstefnu í fjármálum, hálfgerðrar eyðileggingar á j verzlunarf lota Breta og brasks og f jármálaspillingar af verstu tegund. Með þessu hófst hreint paradísarlíf fyrir ófyrirleitna og glæpahneigða braakara, þá versíu, sem nokkru sinni hafa upp komið. ÍÞað voru menn, sem létu sig iþjóðina engu skipta, né heiður hennar, var sama um hvern iþeir féflettu ög hvaða uppiausn þeir kæmu af stað í alþjóðamálum. Margir þeirra urðu frægir rnenn, náðu miklum álhrifum í fjármálum og stjórn- málum. Þeir sköpuðu sundrungu og glundroða í alþjóðaf jármál- um í stað iþess' sem friður þurfti að komast á. Það kom iþ'eirri Jiugsun inn hjá mörgum þjóð- um, að þær gætu því að eins lifað sæmilega, að þær gætu haldið öðrum iþjóðum ni^ri. í þessum hrunadansi náði fas- isminn tökum á Mið-Evrópu. Fasisminn hefir enga lausn að bjóða á f járhagsvandamálu'm þjóðanna. Hungur og atvrnnu- leysi vaxa undir stjórn hans. Aðalvopn hans eru harðstjórn, spilling og iþrenging lífskjar- anna, hefting f ólksins, eyðilegg- ing frelsisms og aukning stétta- mismunarins Slík stefna ihlýtur að leiða til glöturíar * En getiir iþjóð, sem byggir á lýðræðisskipulagi, hafið sig upp úr þessu eymdarástandi? Eg, er sannfærður um, að ef lýðræðið fær. að rei^a réttlæti'- sitt á traustum'grundvelli, án flaust- urs, munum vér ekki eínasta finná ráð til bjargar, heldur og ' leiða heiminn til frjálsra stjórn- Ernest Bevin. arhátta Þess vegna er það fyrir mestu, að halda rígfast við lýð- ræðið í öllum myndum Það verður að gefa ríkinu traust og, stoð^ sem er ómetanleg Ég trúi ekki á ofurmennið. Ég hefi lifað meðal venjulegra verkamanna og er einn þeirra. Ég hefi séð þá standa andspænis erfiðustu viðfangsefnum. Segið þeim sannleikann, vondan eða goðan, og þá munu þeir sýna skilning, hæfni og hugrekki, sem er undirstaða vizku mikil- mennanna svo kölluðu. Það er þarflaust. að viðhafa nokkpa leynd. Ég tel, að þjóðaleiðtog- arnir ættu hiklaust að leggja markmið og viðfangsefni utan- ríkisstjórnmálanna fyrir þjóð- ina. Sama á að gilda um milli- ríkjafjármál. Þjóðin á heimt- ingu á því, að vita hvað gert er gagnvart öðrum þjóðum með peningum hennar sjálfrar og í nafni hennar. Burt með leynd- ina í f jármálunum og alla skrif- stofumennskuna, setjum s]tjórn- málin undir eðlilegt og opinbert eftirlit. Menn gera sér leik að því að varpa hulu yfir fjár- málin. * Eg mundi, 3F sálfræðilegum og hagrænum ástæðum vilja leggja milli Bretlands og ílslands halda áfram, eihs og aS undanförnu. Höfum 3—4 skip í förum. Tilkynningar um vöru- sendingar sendist Gnlliford's Associateá Lftiei Lti 26 LONDON STREET, FLEETWOOD fyrir þjóðina þá tillögu, að hún Ibeitti sér fyrir því að afnuminn yrði mismunur sterlingspunds- ins, dollarsins, frankans og yensins, en öllum myntum heimsins yrði skipt í, tvo flokka — annar flokkurinn alþjóðleg- ur, hinn flokkurinn til notkun- ar innanlands. Alþjóðamynt sé notuð í milliríkjafjármálum og fjalli alþjóðaJbanki þar um. Inn- lenda;myntin sé notuð í innan- landsviðskiptum og þannig, að kaupgetan vaxi með aukinni framleiðslugetu. Þá kem ég að hráefnunum. Ég er viss um, að tilraunirnar til að einoka hráefnin eru ein aðalorsök ágreinings mi]liþjóða. Gera ætti djarfa tilraun til að setja traustar reglur^ sem allar þjóðir viðurkenni, og sé þar svo ákveðið, að öll hráefni séu ríkis- eign í hverju landi, en alþjóða- stofnun hafi eftirlit méð allri hráefnavinnslu, og verði sam- þykkt, að hver þjóð, sem greiða vill fyrir iðnaði sínum, skuli fá nægilegan aðgang að hráefnum, gegn sanngjörnu gjaldi. Þá er að minnast á fram- leiðslu og neyzlu. Auk allra framfaraskrefa, sem hægt er að stíga hér 'heima, vil ég æskja þess, að Bretland gangi á undan með djörfu íordæmi, fyrir milli- göngu alþjóða verkamálaskrif- stofunnar, um að ibæta lífskjör- in um allan heim. Launakjör verkalýðsins eru mikilsverður iþáttur í framleiðslunni. Veru- legar Ibætur á lífskjörum um all- an iheim mundu greiða götu þjóðanna út úr ógöngunum. Ef t. d. kaupgeta milljónanna í Ind- landi ykist sem svaraði tveim penningum á mann vikulega mundu örðugleikar indverska markaðarins hverfa að mestu. Vér, eins og aðrar iðnaðarþjóð- ir, virðumst hafa verið að svip- ast um eftir einhverjum dular- fullum mörkuðum fyrir fram- leiðslu vora. Eini varanlegi markaðurinn er hjá f jöldanum, sem framleiðir. Söfnun auðsins á einstakra manna hendur eyk- ur ekki framleiðsluna. Þá víkur sögunni heim. í landsmálum vorum ber að setja jafnaðarhugsjónina efst. Ég við- urkenni, að mismunur hlýtur að vera á gáfum og hæfni, en vísindamaðurinn, sem leggur nýjan skerf tií menningarinnar, og verkamaðurinn, seni fram- leiðir vörurnar, eiga að mínum dómi meiri heiður skilinn en f jármálamaðurinn, sem einungis notfærir sér gáfur og fram- leiðslu annarra. Þessarar jafn- aðarhugsjónar vil ég að gæti í allri löggjöf vorri og þjóðlífi. 1 Ég vil, að mannúðin sé hvar- vetna í öndvegi á Ðretlandi. Stór bæjarfélög verða að hafa möguleika til að sjá sér farborða til þess að auka iðnað sinn og rækta jörðina umhverfis, fá lífs- möguleika fyrir fólk sitt. Þau mega ekki bera nein höft ein- staklingshagsmuna og sérrétt- inda, auðjarlarnir mega ekki draga úr lífsmöguleikum fjöld- Drötning flotans. Bandaríkjaflotinn er nýlega búinn að kjósa sér fegurðar- drottningu. Þessi varð fyrir valinu: Það er leikkonan Marta Scott. ans. Með því að taka tillit til krafna auðjarlanna sviptum vér oss stórtekjum í skattlagningu. Vér höfum ekki efni á því. Þá eru það uppeldismálih frá því sjónarmiði að jöfnuður ríki og börnum fjöldans séu gefnir þeir ibeztu lífsmöguleikar, sem hægt er að ná, og hvað sjáum vér þá? Vér sjáunVþað, að iþjóð- in hefir — með linkind í skatta- Frh. á 6. síðu. Bréfið frá ungfrú „L" og skoðanir annara. - glefsur úr bréfakörfunni minni. Nokkrar UNGFRÚ, sem skrifaði mér ný- lega og kallaði sig „L", hefir vakið stsrm og stríð. Ég hefi feng- ið sand af bréfum út af bréfi henn- ar. Henni er í þessum bréfum bent á margt og hún er sett í gapastokk. Hún er sökuð um landráð, um undirlægjuhátt við útlendinga, um níð um landa sína og þjóð, um ó- sannindi og róg og ótal margt fleira, EINN BRÉFRITARINN, tekur málið svo alvarlega að tileinka henni vísu Jóns Ólafssonar^ „. . . . þeir fólar, sem frelsi vort svíkja .... daprásta formæling ý]i þeim strá . . . ." Hann segir henni að ís- i lenzkir karlmenn muni hvorki | blikna né blána fyrir níði hennar og sami bréfritari lýsir viðskiptum sínum við hina hreinu, vellyktandi „heiðursmenn". ANNAR BRÉFRITARI segist ekki skilja a? mikil samkeppni muni verða milli íslenzkra karl- . manna og erlendra um ungfrú „L". Þar muni íslenzkir karlmenn draga ^ig í hlé og láta hana eftir hinurn erlendu gestum. Svona eru bréfin — enginn vill viðurkenna til fulls þá ágalla, sem „L" taldi vera í fari íslenzkra karlmanna og það tel ég galla á bréfunum. Reiðin sýður í möonum, svo að þeir gæta ekki orða sinna eins og skyldi. ÉG GET EKKI BIRT öll þessi bréf, enda er innihald þeirra líkt þó að orðbragðið sé dálítið ólíkt. Ég ætla að birta eitt bréf núna fyrst. Það er kurteislega orðað og hefir þann kost, að fela í sér að- alatriðin úr öllum hinum bréfun- um. Hinir bréfritararnir verða að gera sér að góðu þær glefsur, sem ég hefi birt úr bréfum þeirra F.-SON skrifar eftirfarandi „Ég var að lesa smáklausu eftir unga ,,ástands"-mey, serr nefnir sig ,*,L", í pistlum þínum. Yar hún með þessum línum sínum aS vanda um yið „minnihluta" íslenzkra fcarl- manna, eins og skýrt kom fram í grein hennar. Þessi óhamingju- sami minnihluti hafði unnið sér það til foráttu, að drekka, reykja, taka í nefið og upp í sig og anga allur af óþrifnaði, með sorgarrend- ur undir nöglunum o. s. frv. (Já, nú er það svart, maður!)" „ÞAö ER ábyggilega þjóðrækin stúlka, sem setur sig svona í fram- línu til þess að vanda um viS þennan minnihluta íslenzkra karl- manna og á hún þakkir skilið fyrir það. En! Því reynir þessi „þjóð- rækna" íslenzka stúlká ekki að ná sér í einhvern íslenzkan karlmann af betra taginu, úr því svo mikið er til af því, heldur en að vera að bregða sér í ástandið, og það bará með „hiv og sving". Hún þekkir sem' sagt alveg nýrakaða Englend- inga, ameríkska yfirmenn og verka menn!" „HAFA ALLIR þessir siSprúðu íslendingar, sem hún hælir svo mjög, farið fýrir ofan garð og neð- an, eða kannske að telputetrið sé ekki alveg eins þjóðrækin og máður skyldi halda við fyrstu at- hugun? Þetta er þá bara „púður", sem hún reynir að púðra með yfir svörtustu bletti sálar sinnar, svo vel líti út í fjarlægð. Væri ekki reynandi fyrir hana sjálfa að fara í bað, ég meina andlegt bað, áður en hún kemur aftur til Hannesar með heilræði um þrifnað?"

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.