Alþýðublaðið - 26.08.1942, Blaðsíða 5

Alþýðublaðið - 26.08.1942, Blaðsíða 5
Miðvikudagur 26. ágúst 1942. ALÞÝÐUBLAÐIÐ Sjómannaskólinn í Annapolis. Frægasti skóli ameríkska flotans er í Anhapolis og hafa margir þekktustu flotaforingjar Am- eríkumanna hlotið menntun sína þar. Fyrir nokkru voru útskrifaðir frá skólanum 600 ný- liðar og sýnir myndin hersýningu, sem þeir héldu. I VOPNAíffluÉSSKHJdAL- ARiNIR, sem Vichystjórnin .gekk að í júní 1940, lögðu Frakklandi erfiðan fjötur um fót. í iþeim voru t. d. iþessi á- kvæði: 1) Þjóðverjar skyldu hafa í ihaldi verulegan hluta vopnfærra karlmanna á her- skyldualdri — nærri því lYz jaailljón manns — þangað til .stríðinu við Breta væri lokið. 2) iFrakklandi var skipt í tvo hluta, stjórnarfarslega og fjár- 'hagslega, og er ógreiðara um samgöngúr og sambönd milli þeirra heldur en tveggja sjálf- stæðra ríkja. 3) Frakkar skyldu taka á sig allan kostnað við her- námið og greiða óheyrilega háar .skaðabætur. Fyrsta atriðið, sem hér er minnzt á, er iþungbærara fyrir Frakka en orð fá lýst. Franski herinn, sem er í haldi hjá Þjóð- verjum, gerir þeim enn betur Meift að mergsjúga frönsku þjóðina. Hvað eftir annað hefir Hitler kvalið franskar mæður og eiginkonur með því, að lofa því, 'að föngunum verði sleppt, <en það hefir alltaf verið svikið. Vegna þessa er Frakkland svipt %J££ «r —: Þrælatak Hitlers á Frakklandi. framleiðslan hefir af sömu á- stæðum minnkað um 16 af hundraði. Við það, að talsvert á aðra milljón franskra karlmanna á foezta aldri eru fjarri heimilum sínum, dregur enn fremur að verulegum mun ur f ólksf jölgun- inni í landinu. Var jþó hin lága tala barnsfæðiínga í Frakklandi þegar orðið mikið áhyggjuefni :fyrir stríðið. Mun láta nærrí, að tbarnsfæðingum fækki af þess- um sökum nálægt 100 000 ár- lega, og. er það mjög alvarlegt atriði. Og það er enginn efi á §>ví, að iþetta er ein ástæðan fyrir . því, að Hitler heldur frönsku föngunum í iÞýzkalandi. Hin umrædda skipting Frakk- lands hafði lamandi áhrif á allt athafnalíf. í Frakklandi ríkti fyrir stfíð fjárhagslegt jafn- vægi, sem var til fyrirmyndar fyrir aðrar iþjóðir^ og var vel og viturlega hagað hlutfallinu milli landbúnaðarins og iðnað- arins. Franskur iðnaður getur |>ví að eins folómgazt, að frjáls viðskipti ríki þjóða á milli, því að Frakkar þurfa að flytja inn mikið af hráefnum. Hins vegar hafa þeir verið sjálfum sér því mær nógir um matvælafram- leiðslu, því að fyrir stríð fram- leiddu þeir yfir níutíu af hundr- aði af öllum matvælum sínum. Og ef Viohystjórninni hefði ver- íð leyft að stjórna öllu landinu fjárhagslega, þá hefði fram- leiðsla og dreifing matvæla verið mjög svo viðráðanlegt við- f angsefni, iþrátt fyrir það, að svo margir landlbúnaðarverkamenn séu stríðsfangar hjá Hitler. Þá hafði iþað og mikla truflun í för með sér, að fjórar eða fimm milljónir manna flýðu frá hin- um hernumda hluta til hins frjálsa hluta landsins. Enn f rem- ur þurfti að slátra miklu af kvikfénaðinum og eyðileggja uppskeru vegna iþess, að foarizt var í landinu, en það hefði ékki valdi^ nema stundaróþægind- um, sem hefði fljótlega mátt ráða fram úr að mestu leyti, ef landinu hefði ekki verið skipt í tvo hluta, sem voru stranglega einangraðir, eins og áður er lýst. Þessi skipting lahdsins hindraði ekki, aðeins, að það næði sér aftur að mestu leyti, iheldur kom hún á fjárhagslegu öngþveiti og hallærisástandi í landinu. Nú skulum við líta á rökin fyrir þessu. .Hínn hernumdi hluti Frakk- lands nær yfir tvo þriðju hluta landsins. Þar er framleiddur meginhlutinn af kvikfjárafurð- unum, korni, grænmeti og ann- arri uppskeru. Við skulum hafa í hyggju, að í vopnahlésskilmál- unum var 'bannað að flytja af- urðir og vörur frá hernumda hlutanum til hins óhernumda. „Með þessu er átt við," segir í einni grein vopnahlésskilmál- anna, „að þýzka stjónnin mun taka tillit til lífsnauðsynja íbú- anna í hinum óhernumda hluta landsins." OEf til vill er nauðsyn- legt að bæta iþví við, að iþetta tillit hefir ekki verið tekið. Lifstykkfabúðiii Hsifnarstræti 11 tilkynnir: Nýkomið mikið og gott útval af enskum lífstykkjum. Teygjubelti og korselett. Nýjasta tízka. LÍFSTYKKJABÚÐIN, HAFNAESTRÆTI 11. Sími 4473. Fyrir utan þessa afarkosti, sem nú hefir verið rætt um, iþurf a Frakkar að bera kostnað- inn af setuliðinu í landiriu og auk^ þess kostnaðinn af iþeim her, sem Hitler hugðist að senda til innrásar inn í England. Þýzka setuliðið var vel birgt að papp- írspeningum — svo kölluðum „hernámsmörkum". Og með þeim tæmdu hermennimir búð- irnar að vörum. Ráðamenn þýzka hersins lögðu hald á matvæli, sem framleidd voru í hinum óhernunida hluta lands- ins og ráðstöfuðu þeim í þágu hersins eða sendu þau heim til Þýzkalands. Tollar voru lagðir á korn og kjöt og enn fremur á sykur og kartöflur, þó að Iþýzk yfirvöld hefðu skuldbundið sig til þess að leggja engar hömlur á tvennt hið síðast nefnda. Fyr- ir aðrar vörur var jgreitt með iþeim upphæðum, sem iþeir kúg- uðu Frakka til að greiða sér í skaðabætur. Til viðbótar við þetta allt saman fengu Þjóðverjar og ítalir mikið af vörum frá hin- um óhernumda hiuta Frakkl- eða um 70—80 af hundraði af þeim vörum, sem fluttar eru til Marseilles frá Norður-Afríku.' Þá urðu Frakkar að fá Þjóð- verjum í hendur yfirráðin yfir járnbrautunum. Og loks voru lögð á þá skaðabótagjöld, sem námu 400 milljónum franka á dag, það er að segja 144 millj- örðum franka á ári, og er það helmingi hærri upphæð en tekj- urnar á frönsku fjárlögunum voru árið 1&39. Eru þannig skaðalbótagjöldin á einum máh- uði hærri én allir áætlaðir beinir skattar til franska ríkis- ins árið 1039. Til þess að verða við þessum gífurlegu kröfum hefir stjórnin orðið að grípa til stóraukinnar seðlaútgáfu, og við það hef ir verðgildi pening- anna farið ört lækkandi. Það er greinilegt, að þessir örðugleikar eru 'beinar afíeið- ingar af vopnahlésskiJmálunum. Þeir standa ekki í neinu sam- bandi við haínbann Breta. En er það hugsanlegt, að Vichy- stjórnin mundi hafa verið svo fús á að ganga að þessum afar- kostum, ef hiún hefði gert sér fulla grein fyrir því, að Bretar mundu halda baráttunni áfram? Mjög fljótt eftir að Vichystjórn- inni var komið á laggirnar f ull- vissuðu hernaðarsérfræðingar henoícar hana um það, að Bretar mundu neyðast til að semja um uppgjöf eftir hálfan mánuð til þrjár vikur eða í hæsta lagi eft- ir nokkra mánuði. Og vafalaust var það í sömu trú, að Þjóðverj- ar kröfðust ekki, að Frakkar af- hentu þeim flota sinn og yfir- ráð yfir frönskum höfnum í Norður-Afríku til þess að nota þær sem f lotastöðvar. Enn frem- ur hétu þeir Frökkum því, að iþeir skyldu „fljótlega" verða burtu af Atlantshafsströndifnni, og sögðust skyldu leyfa þeim, hvenær sem væri, „að flytja að- setur ríkisstjórnarinnar til Pa- rís, ef jþess er óskað". Þessum loforðum hélt Hitler sem agni fyrir Vióhystjórnina, meðan hann gerði sér miklar vonir um það, að þýzkar hersveitir mundu taka London innan skamms. í fjórá mánuði beið Vichy- stjórnin og stuðningsmenn hennar árangurslaust eftir hruni Bretlands. Þegar hver vikan leið af annarri og Bretar börðust alltaf af sama kappinu, urðu Vichymennirnir stöðugt kvíðafyllri. Hvenær ætluðu Þjóðverjar að láta verða af inn- r'ásinni? Og eftir því sem lengra leið höfðu Frakkar alltaf minna og minna að híta og brenma, og atvinnuleysið varð æ tiKinnan- legra. í lok septemlbermánaðar 1940 var útlitið mjög ískyggilegt Þess vegna ákvað Petain mar- skálkur að leita annarra ráða til 'þess að losa um kverkatök vopnahléssamninganna á frönsku þjóðinni. Hann valdi samstarf við Þjóðverja. í októ- bermánuði 1940 átti hann fund með Hitler í Montoire. Þegar marskálkurinn kom frá þeim viðræðum, þá skýrði hann fyrir frönsku þjóðinni, hvaða hagn- aðar hann vænti af hinni nýju stjórnarstefnu sinni. Hann fór samstarfsleiðina, sagði hann, „til þess að létta þjáningarbyrð- unum af landi yoru, til þess að bæta hlutskipti fanga vorra, til Iþess að draga úr útgjöldunum við hernámið, til þess að fá hag- kvæmari landamærasamninga og til þess að auðveldara verði að stjórna landi yoru og birgja Frh. á 6. síðu. IBÚ-I VIÐ SKEKJAFJÖRB skrif- ar mér eftirfarandi: „Nýlega fékk ég tilkynningu frá Pósthúsinu um aS ég ætti þar ábyrgðarbréf. Átti ég vitanlega að fara með til- kynninguna í Pósthúsið til að fá bréfið afhent. Ég brá fljótt við, fór í Pósthúsið og afhenti tjlkynning- una. Bjóst ég nú við að fá.bréfið. Maðurinn tók við tilkynningunni og leitaði að bréfinu. Var leitað í öllum hillum, en ekki fannst bréf- ið. Töluðu póstmennirnir hver við annan, hristu höfuðin og skildu eitthvað illa." „KOM NÚ SÁ, er ég hafði af- hent tilkýnninguna og sagði mér með mikilli kurteisi að bréfið fyr- irfyndist ekki. Sagði hann að lík- ast til væri það annaðhvort suður á Grímsstaðaholti eða suður í Skerjafirði. Ég spurði þá hvort ég Igæti ekki fengið að vita hvar póst- húsið hefði útibú, en maðurinn svaraði því neitandi. Sagði hann að því miður gæti hann ekki orðið við bón minni, því að haiin vissi það ekki sjálfur." „ÉG FÓR VIB SVO BÚIÐ. Ég hóf þegar leit að bréfinu. Ég leit- aði um allt Grímsstaðaholt og síð- an í byggðkmi við Skerjafiörð. Hvergi fann ég posthús á þessum slóðum. Elís kaupmaður hafði pósthús hér'við Skerjafjörð. Skyldi hann hafa flutt það með sér inn á „Sand"? —Ennú spyr ég: Hvaða stjórn er þeta eiginlega á póstmál- unum? Er sama óstjórnin á þess- um málum hér í bæiium og er víða um land?" „VERKAMABUR" skrifar: „f útvarpsumræðunum nýlega talaði Eysteinn Jónsson mjög um lúxus- íbúðir, sem verið væri að byggja hér í bænum. Ég_ játa að til eru hús, sem verið er að byggja, sem kalla má lúxusíbúðir. En þetta er aðeins örlítill hluti af þeim bygg- ingum, sem nú eru í smíðum. Að- albyggingarnar, sem nú er verið að vinna að, eru verkamannabú- staðirnir í Rauðarárholti, stórbygg- ingar hlutafélagsins við Hring- braut og stórbyggingar bæjarins á Melunum. Kallar E. J. þetta „lúx- us"-byggingar? Ég geri það ekki. En er þetta þá aðeins viðleitni þessa Framsóknarmanns til að ljúga að sveitamönnum og sverta okkur Reykvíkinga?" „OPINBER STARFSMAÐUR" skrifár: Mér telst svo til, að um nsestu mánaðamót eigi kaúp mitt, (Frh. á 6. síðuu)

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.