Alþýðublaðið - 05.12.1942, Blaðsíða 5

Alþýðublaðið - 05.12.1942, Blaðsíða 5
:iAwgaxési.gtiT 5. desetnber 1942» ALPYÐUBLAeiCi Innrásin i Morður«Afríkii: r Baniflameiin tóku itlgiei8 EFTIBFABANpi GBEIN um feað, hvernig foanda. tnénn íóku Algier, brutust þar inn-á böfnina, sendu vík- iœgasveitir á land til bess að taka strandvirkin og settu sí8- an lið á land, án nkkurs telj- andi ijóns, er þýdd úr The Listener og er eftir Anthony Kimmms, herforingja, sem var einn af yfirmönnum | landgönguiiðsins. I______ __ AFI nokkurntíma verið gert sameiginlegt og sam- stillt átak í þess orðs sönnustu laerkingu, þá var það í þetta sinn. Ekki einungis þarfnaðist tíáiinrtar samvHin-u milli hinna briggja greina hersins: land- hers, f lota og f lughers, heldur .sást og á þessum aðgerðum, hvaða árangur næst með-sam- vinnu Bandamanna. Þarna voru bæði brezkar og amerískar her- sveitir, brezkar og amerískar ílugvélar og til viðbótar bæði hrezkur og amerískur floti, . sem lét ekki sitt eftir liggja. Á fánunum var ba^ði hvítur og rauður litur, stjörnur og rand- ir og hér og þar hollenzkur, pólskur, belgiskur og norskur fáni. , A fánaskiplnu, sem ber fána Sir Harold Burrough flotafor- inga, voru elztu og reyndustu foringjarnir úr hinu virðulega sjóforingjaliði en yfirmaðurinn var hár . maður vexti, að .minrista kosti sex fet og þrír bumlungar, gráhærður með arn arnef,'mikill persónuleiki. Þetta var Ryder hershöfðingi, yfir- maður amerísku hernaðarað- gerðanna í Austuiiöndum. Hann er maður, sem þegar í stað vekur traust á sér og virð- ingu og það er óhætt að trúa því, að samvinna hinna mörgu aðila, sem þarna voru að verki, hefði ekki tekizt jafn yel, ef Ihans hefði ekki notið við, jafn- vel þótt við hefðum allir verið í samskonar einkennisbúning- um. Eftir furðulega rólegt og við- iairðasnautt f erðalag yfir Atlantshafið, fórum við gegn- um Gíbraltarsund um lygna nótt, og daginn eftir vorum.við komnir vel inn í Miðjarðar- hafið og sáum snævi þakta tinda Spánarfjalla í norðurátt. Um nóttina hafði okkur, á éin- hvern leyndardómsfullan hátt, Ihæfet álitlegur liðsstyrkuír og allt tfar að íullu undirbúið sam- kvæmt fyrirfram gerðri áætl- un. Eftir svalviðrin á Atlants- hafinu, var-.Miðjarðarhafssólin okkur kærkomin. En annað var okkur þó enn þá kærkomnara — fréttirnar um afrek áttunda hersins í Libyu. Næsta kvöld vorum við komnir í færi við sprengjuflugvélar óvinanna frá Sardiniu og undir rökkur kom fyrsta árásin. Henni var aðal- lega beint á birgðaskip okkar, en olli engum skemmdum eða tjóni, en flugvélar frá flugvéla- móðurskipum okkar skutu nið- ur margar af flugvélum óvin- anna. Skömmu eftir myrkur sner- um við loks í suðurátt og skömmu seinna sáuim' við fram- undan okkur ljós i myrkrinu, ljósin í Algier. Eeyndar var okkur öllum einkennilega inn- anbrjósts. Við höfðum allir bú- izt við því að verða fyrir tjóni af árásum óvinanna, en þannig hafði nú farið, að allt virtist auðveldara en víð var búizt. Annars virðast hlutirnir alltaf vera auðveldir, þegar allt geng- ur að óskum, og það var ekki fyrr en við komum til Algier, og náð tali áf skipstjórum flutn- ingaskipanna og flugmönnum flugvélanna, sem höfðu varið okkur, sem mér varð ljóst, hvað hafði gerzt á bak við tjöldin. Ég frétti um kafbát, sem hafði verið sokfct um það bil, er ihann hafði verið að skjóta tundur- skeyti á skipalestina. Éf honum hefði ekki verið komið fyrir kattarnef nægilega snemma, hefði hann getað ráðið niður- lögum fjögurra eða fimm flutn- in'gaskipa og margra 'hersveita. Margir kafbátar höfðu verið reknir burtu, en aðrir skutu út í loftið í ráðleysisfálmi. Ef við hefðum ekki haft herskipafylgd og flugvéla, hefði allt getað far- ið á annan hátt. A ráðstefnunní^ áður en lagt var af stað, hafði Burrough flotaforingi sagt, að þegar sú stund kæmi er við nálguðumst staðinn, þar sem ætti að setja landgönguliðið á bátana, myndi hann þeyta þokulúðurinn, svo að öll skipin gætu stöðvað véL ar sínar í einu. Þetta var mörg- um dögum áður, og síðan höfð- um við siglt hundruð mílna. Nú, þegar stundin . nálgaðist, vissum við, að að undanteknu einu flutningaskipi, sem hafði skemmKt af tundurskeyti og var lítið eitt á eftir, voru öll skipin komin á staðinn. Þegar heyrð- ist allt í einu í þokulúðrinum, greip Ryder herforingi allt í einu á handlegginn á mér, leit á úrið siti og sagði: •— Sjáðu til! Við erum fjórum mínútum fyrir tímann. Um leið og skipin í 5 s s s s s læst í afgr'. Alþýðublaðsins. ^•*f"9*sp,***n*-j*-*» vamtar tfl aH teera á pý®ía»Ja©IH til kaapenéa. — Liíil tj góo „werSI. Ck?>t kanp. !falið við af«* Í gyeidsli:;-"^. Blm* ~m©« ^ höfðu verið stöðvuð, voru bát- arnir, sém þegar vcru orðnir ftilUr af hermönnum, iátnir fyrn: borð og þeir lögðu af stað í náttmyrkrinu í áttina til strandarihnar. A ströndinni voru þrír aðal- lendingarstaðir, en víkinga- sveitir áttu að krafsa sig í land á klettunum fyrir neðan og ná á sitt vald helztu virkjunum. Þar eð hættumerki yrði gefið strax og liðið kæmi á land og langt var til morguns, var nauð synlegí að koma í veg fyrir, að nóttin yrði notuð til þess að sökkvá kaupskipunum, sem lágu á höfninni og eyðileggja hofnina. Okkur var nauðsyn- legt að koma í veg fyrir skemmdárverk, svo að við gæt- um notað höfnina fyrir skip okkar, þegar búið væi*i að taka borgina. Þar eð við vissum, að mynni hafnarinnar var varið með sterkum sprengjum gegn kafbátum, var þetta ekki auð- velt starf. En tveir tundurspill- ar höfðu verið búnir þannig út, að þeir gætu brotizt í gegnum þessar hindranir. Því næst áttu amerískar hersveitir að hlaupa á land og ná á vald sitt þýðing- armestu stöðunum, þar sem mest var hætta á, að skemmd- arverk yrðu unnin, en á meðan áttu brezkar hersveitir að hlaupa um borð í kaupskipin og sjá um, að þeim yrði ekki sökkt. Meðan þessu færi frdm átti flugsveit flotans að svífa yfir, gera árásir og varpa sprengjum þar sem þess þurfti með, en herskip nálguðust ströndina, reiðubúih að skjóta á standvirkin — ef mótspyrna yrði mjög sterk. Loks sáust fyrstu merkin frá landi. Tveir stáðir höfðu verið teknir, áh verulegrar mót- spyrnu. Hermenn vorir höfðu sýnilega komið óvinunum á ó- vart. Þriðji staðurinn var Sidi Feruchkastalinn. í sumum strandvirkjunum mættu vík- ingasveitirnar talsverðri mót- 'spyrnu, en af sjónum sáust eng. fn merki um mótspyrnu. Alls- staðar var niðamyrkur, nema þar sem þýzk flugvél var að reyna að varpa niðiu- blysum, til þess að reyna að finna skip okkar og gera árás á þau. Allt í einu sáust. eldblossar frá fall- byssu nálægt höfninni í Algier, og það var sýnilegt, að tundur- spillarnir okkar voru að ráðast á kafbátavarnirnar. Á þilförun- um lágu hermenn með byssur bak við skotheldar skífur. Það var dauðaþögn, nema þegar for ingjarnir hvísluðu skipanir sín- ar um stefnuna. Jafnvel um há- bjartan daginn hefði orðið erf- itt að finna hliðið á duflabelt- inu, en um hánótt var það ein- uingis tilvi'ljun, ef það fyndist Fyrri tundurspillirinn, sem ekki var öruggur, hvarf frá aft- ur, heldur en að fara ónýtisför. Hinn tundursj)illirinn lagði að, og um leið o'g hann komst að Hiðinu, vát rkotið frá strand- virkjunuí' og kúla lenti í fremra ketilrúminu og eyði- lagði tvo kaíla. Þar eð nú var ekki hægt að hafa öægilégáh hraða til þess að komast í gsgn, var ekki um annað að ræða en hverfa frá. Sá fyrri lagði nú aftur til atl ?u, hitti á hliðið og komst í gegn. Örfáum mín- útum seinna var hann kominn að bryggju og hermennímir komnir á larid. Þrátt fyrir allt hifði þá þetta heppnast, og þeg- ar.Algier var að lokum tekin ög sMp okkar komin inn á hðfn in.i, hafði engu kaupskipi verið sökkt og hafnarmannvirkin öll %'oru notlwef, til þess að skipa ;i land |)ungum 'iriðdrekum, | brynvörGum vög. m pg fall- i byssum;-'.! ^Mi^ ilvúg á morgun) Þrátt fyrir veturinn.. Mýjar það i .skapi að sjá sóLskinsbros og blómafegurð. Myndím sýnir.ameríksku leikkonuna Kathleen Tumer sem suðurameríska dansmey í sól og sumri undir cedrustrjám. Er ekki hægt aS fá allt leikritið Skálfcolt leikið í út- varpið'? — Um brej^tingar á ioftvarnamerkjum. — Um Þorgils gjailanda og útgáfuna á verkum hans. EG HEFI FENGIÐ beiSni um að vekja máls á því við Bík- isútvatpiS, að það athugi mögu- leika á því aö' leikrlt Kambans: Skálholt verði leikið í útvarpið hið allra fyrsta. Ég hefÍNorðið var við, að fólki þótti slæmt að fá ekki að heyra r.ema ehm þátt þess á kvölái leikaraímá. ÉG SPURÐI Harald Björnsson að því nýlega, hvort ekki myndi vera hægt að fá þetta leikrit allt í útvarpið — og raér fannst einhver efasvipur koma á hann. Eg vil að þettajsé athugað nú þegar og ég fullyrði að útvarpshlustendur myndu fagna þvíimjög, ef hægt væri að fá þetta fram núna um hátíðarnar. „VELyAKANDI" skrifai-. „Þeg- ar ég las tilkynningu -loftvarna- nefndar í Alþýðublaðinu, rak mig í rogastanz. Ég las frásöguina oft, svo ótrúleg þótti mér hún:1 Að vegna gáleysis og vanþroska Reyk- víldnga (þa5 er ástæðan, ef þeir hafa ekki fylgt settum reglum þegar hættúmerki hafa verið gef- in) hafi yerið ákveðið að draga úr öryggisráðsfófunum, þegar hætta getur verið eða er á ferðuia, því það að hætta að gefa merki, ef ekki nema, ein óvinflugvél nálgast bæinn, er stór afturför frá því, sem verið hefir." „ÞAÖ, SEM MÉE ög ég veii mörgum fleiri bæjarbúunn ! áfir þótt sérstaklega gott, er það hvað ameríkska retuliðið hefir veriS fljótt að láta vita þegar flugvélar hafa u:'lga-it. Nú raunu cinhverjk' segjai t. d. þeir óvarkáru, og þeir, sem telja töf og tap að tíðum hættumerkjum, að ráð þau, sem gefiiTi en: nú, veiti jammikið ör- yggi. En g- segi nei, og f jöldi fólks rriun vera mér sammála, því I fyrsta iagi er engití trygging fyrii þvi, áé þeir, sem óhlýðnazt hafa geri þ#já ekki líka með þessu fyrir- komulagi þar til illt hefir af hlot- izt. Það er furðu djarft, og óaf- sakanlega glaimalegt, að ætlast íil að skólabörn á öllum aldri, sem þúsundum saman fara víðs vegar um bæinn, athugi það, hvort skot- hríð er hafin úr loftvarnabyssum. eða þau heyra einhver önnur sKot eða sprengingar." . „VILL LOFTVARNANEFNB* eða uokkrar aðrar ábyrgar nefnd- ir bæjarins bera ábyrgð á því, sem af þessari ráðabreytni getur leitt? Eða vita þeir ekki að hér í þessura bæ fara börn ein sins liðs víðs vegar um bæinn- frá 4—7 ára aldri? Og hvernig eiga þáu a£f varast hætíu, þegar því eina víð- vörunarmerki, sem þau skilja, er sieppt? " „ÞAÐ ER ÞESS VEGNA áskor- un þeirra bæjarbúa, sem börn eiga, að áfrarn verði haldið aS gefa bættumerki eftir söriiu i-eglum r>g verið' hefir frá byrjiui. Að því verði ekki breytt vegna tómlætis þeirra, er engu eiga um þetta að ráða, eða vegna stundarhags einhverra iðn- fyrirtækja. Það veröur a'ilt a5 víkja fyrir því öryggi og þeirri vernd, sem hægt er að veita börn- um bæjarins." „ÞÖKK SÉ ->EIM' MANNI, eem skrifaði ;".m þa hér í dálkum bíu-' um fyrir i,'.:'im,:..x, að rétt væri ""» gefa „Þúsuni og ;ina ndtt" f.t & ', Jiý.' ÞýSing Steingrims 'i 'ho •• •' oins- | ¦ ndurnýjast. í sambandi við þeita l'vii. ég spyrja hvað tefji GuSrá- | Gamalíelsson við að gefa út fram- h'ald af nýju útgáfunni á Ander- sen-æfintýra þýðingum Stgr. Th., 4 sem hann byrj-ði á árið 1937," | Þetta segir Poítbrota-Hallur og I heldur 'áfram: „.,D.ÝRASÖGUR" I->rgilsaP gjallanaá þarf a»- gefa t"::. áftur, pg bæta þá viö öllum e "í>: m,, JMÚ&Mk'&iiiF?'-

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.