Alþýðublaðið - 18.12.1942, Blaðsíða 5

Alþýðublaðið - 18.12.1942, Blaðsíða 5
Föstwdagur 18. desemfeer 1942, WtiiiB^ ¦¦' 8"^^tmF4MP¦¦BfiP^Iwmw B flwF Hakkavélar nr. 10 nýkomnar. ^ HJÖRTXJR HJABTABSON * Bræðraiborgarsifcíg 1. Sámkvæmis- j og eftixmiðdaigslkjóiar, aiHtaf ? fyrirliggjandi. ^ S Saumastofan Uppsölum. S \ Símá 2744 Hvítar Silkiblússnr fallegt snið, nýkomnatr. S Saumastofan Uppsölum. S Símá 2744 $ Karlmannasloppar teknir anp eftir bádlegi. Verzlun H.; T O FT SbólavðrfiDSífo 5. Sími 1035 Vaxdúkur \ í f jölbreyttu úrvaíí ? er nú ikománn ! l Veggfóðurverzlun $ ) VICTORS HÉLCÍAÍSONAE S l Hverfisg. 37. Sími 5949. ^ \ Stúlha óskast á kaffistofn íiér í bænum. L v. á. Teppaffltí, Sergstaðastræti 61. Símí 14891. ••^¦•^"•-^"•^- Amerisku glerbeltin komin- Verzl. Disafoss, Grettisoötn 441 Japanskans .* t Flókið tungumál EFTIRFARANDI grein, semer þýdd úr tímarit- inu Readers Digest og er eftir Francis Sill Wickware, f jall- ar um japanska tungu og það hversu erfið hún er og flókin að læra hana. p INHVER hin tilfinnanleg- ¦¦ astá vöritun í þessari styrj- öld er skortur Aimeríkumanna á mönnum, sem skilja japanska tungu. Stjórn Bandarikjanna iþurfti að fá inenn til þess að túlka og geta lesið japönsk leyniskeyti, en hún gat ekki fundið'fleiri en 100. Fraim að þessu hefir japanska verið kennd i fáum skólum, og þar sem hún var kennd, voru fáir nemendur. Nú orðið hafa f lestir stærsfcu háskólarnix nám- skeið í japönsku, og um þessar mundir eru um 500 nemendur að pæla í gegn um þetta erfið- asta tungumál í 'heiminum. En viðbúið er, að stríðinu verði löngu lokið áður en þeir eru orðnir fleygir og færir í jap- önskunni. Ágætur nemandi ætti að vera fær um það eftir árið að lesa venjulega grein í dagblaði á japönskú. Eftir tíu ára nám ætti hann að hafa vald á málinu á við meðal Japana. En það segir ekki mikið, því að jafnvel inn- bornir Japanir eiga örðugt imeð að skilja hver annan. Margir menn eru læsdr í Japan, en opin- berir bréfritarar hafa mikið að gera, og flestir vilja heidur leigja séx ibréfritara en sveitast 'blóðinu við að rita bréf sín sjálfir. Höfuoerfáðfleikinn við málið er :hinn geysilegi stafafjöldi. Englendingar látta sér nægja tuttugu og sex stafa stafrof. En japanska stafrófið telur hvorki meira né iminna en 25000 stafi eða tákn, sem tekin eru að láni frá kínversku. Sérhver mynd taknar hlut eða hugmynd. Færustu kennarar Japana hafa á takteinum um 20 000 orð. Japönsk dagblöð hafa um 8000 itákn, og venjulegt fólk verður að hafa á hraðbergi um 6000 orð og tákn, til þess að geta gert sig skiljanlegt. Ástæðan tdl þess að svo margir Japanar nota gleraugu er sú, að þeir ofþreyta augu sín í æsiku á því að rýna í tákn sín. Framburður getur verið á allt að f jóirtán, vegu, og eru allar að- ferðirnar réttar, og sömu setn- ingu) má segja á alit að tíu mis- muniandi yegu. Japöhsk máifræði er hlutur, seím ilesendur ættu að forðast sem mest þeir geta. Hún er flókin og þvæld. Þar eru engar forsetningar og persónuforinöfn eru sjaldan notuð. Segjum svo að þér þurfið að segja: — Nú ætlum við að fara. Japanirnir myndu segja þetta á eftirfarandi hátt: — Yuku hoga ú, en það þýðir: — Brottför er góð. Það er erfitt að koma orð- um að því, sem á að gerast a ó- komnum t'íma. Ef menn ætla að segja: — Ég ætla á knattleik á morgun, verður að segja: — Ef ítil vill verð ég á knattleiknum, þegar knattleikarárnir safnast samian næst, ef þeir hafa það í. hyggiu. Mörg japönsk orð taka með sér viðbótarendingu. Ef verið er að tala um blýant-,staf eða svipu t. d., verður að nota orðið hon (semi þýðir bókstaflega talað „trjábolur"). Endingin viðvíki- andi 'bílum er dai (sem þýðir í raun og veru „flötur"). Dýr hafa endinguna hiki (sem þýðir „fótur"). Ef menn villast á end- ingum, gerbreytir. það merkingu setningarinnar. Japönskunem- andi einn ætlaði með hiálp orða- bókar að segja: — En hve musterisklukkan er.gömul, sem þú ert að hringja þarna hinum megin við tjörnina. En hann fór endingavilit og sagði: — Hundar, haldið áfram að gelta, þangað til viQ erum búnir að drakkja móður okkar. Svona er japanskan hættulegt tungumál. Strangar kurteisisvenjur gera málið enn þá erfiðara. Það þykir mikil kulteisi í Japan að gera lítið úr sjálfum sér eta hrósa þeim, sem við er ta'lað. Þegar þeir vilja vera kurteisir, enda þeir hveja setningu á hsst, og þykir það m]ög fágað tal. Þeif bera það fram eins og þeir séu að gleypa í sig heita súpu. En ef þeir ætla að móðga' ein- hvern, þá sleppa þeir þessu orði, hsst, enn fremur orðinu san og gefa í skyn, að maður standi honum jafnfætis að öllu leyti. Þetta' þykir mjög ókurteist. Mjög kurteisir og fágaðir Jap- anir nota orðið hsst og san belm- ingi oftar en venjulega í 'hverri setningu og hefja smjaðrið og skjallið á það stig, sem, nálgast kaldhæðni. Mjög er það miklum vand- kvæðum bundiði að svara spurn- ingum á iapönsku. Setjum svo, að Japani sé spurður: ^— Ætlar þú ekki að vinna'í dag? Hann mlun segja nei, ef hann ætiar að vinna, en já,, ef hann ætlar ekki að vinna. Hugsunin í þessu er sú, að ef hann ætlar að vinna og svarar nei, þá á ihann við: — Spurningin, sem þú barst fram í neitunarformii er ekki rétt, Ég ætla að vinna. Og ef hann segir já, á hann við: — Þú Ihefir spurt, hvort ég ætli ekki að vinna. Það er rétt hja þér. Sökum iþess, hve iaipönsk tunga er loðin og f lókið hugsuð, er hún mjtög óheppileg sem vís- indamáil, og málhugsunin er mjög ónákvæm. Þess vegna eru japanskir vísindamenn neyddir til þess að tala saman og rita einungis á kínversku, en f orðast sitt eigið tungumál. í stað þess að reyna'að gera tungu sína einfaldari og auð- Velda hana, eru Japanir hreykn- ir af því, hversu mál þeirra er flókið. Þeirlíta á það sem eins konar þjóðlega duhnálsskrift og verða gapandi af undrun ef ein- hver útlendingur dettur niður á að leggja rétt út eina setningu. Japanskir embættismenn full- yrða, að ókleift sé að gera rétta þýðingu á ýmsum skjölum og skilríkjum. Þeir fullyrða, að iþegar þeir segja svartur, myndi það líta út í þýðingurini, sem þar ætti að standa hvítur eða eitt- hvað þar á milli — en það er mjög 'iþörf 'leiðbeining fyrir japanska stjórnmálamenn. Máfurinn fæst í afgr. Alþýðublaðsins. ¦.^¦.^-.^••^••^¦•^•»^-»j"v^-.^«^,»^»V»^-«^-.^«<"'^'.^-.. í stækkunargleri. Um stjórnmálaöngþveitið. — Hafa íslendingar lært nokkuð af því? Nokkur orð um jóiagjafir handa börn- unum okkar. — Gefið þeim ekki skran heldur hækur! EG HEFI orðið að þoka nú í í nokkra daga fyrir auglýs- endum. Þó hefði ég viljað þessa dagana miimast á stjórnmálaöng- þveitið. Eg bað um að átta manna manna nefndin gæfi út opinbera yfirlýsingu um störf sín, en það var ekki gert. ÞaS var illa fariS. Eg vona þó, áð allmeimmgi í landinu skiljist nú betur en áSur, hvernig ástandiS er og hvaS þaS í raun og veru er, sem allt strand- ar á. KOMMÚNISTAR HAFA nú fengið sína stjórn. En þið skulið ekki halda að þeir vilji viður- kenna þetta afkvæmi sitt. Það vilja þeir aldrei gera, þeir sparka í sín eigin egg og er slík ónáttúra óalgeng, en ónáttúran er svo marg vísleg. Kommúnistar hafa nú sann- að öllum landslýðnum, að þeir vilja ekki 4 flokka stjórn, ekki vinstri stjórn — ekki þingræðis- stjórn. Hinir skynsamari menn í þeim flokki voru bornir ofurliði og verkamennirnir og millistéttar- fólkið, sem ;kaus þá, voru svikn- ir. Kommabroddarmr' ííafa aðeins eina Hrú og eina skoðun: að bylt- ing brjótist út í stríðslokin og að hún færi þeim völdin. Þess vegna vilja þeir ekki leggja virka, hönd að neinu, aðeins áróður og uppi- vöðslu. • HALLDÓR *KILJAN segir' í Þjóðviljanum-, að stjörnmálaþroski íslendinga sé ekki á marga fiska. Kommabroddarnir éru á sömu skoðun bg starfa samkvæmt því.- Það þarf ekki mikinn stjórnmála- þroska til að koma af stað óeirð- um, upþhlaupum og- byltingatil- raunu mmeðal fólks, sem óttast um framtíð sína. Þess vegna beita kommúnistabroddarnir hinum kunnu aðferðum sínum. EF, ÍSLENZKA ÞJÓÖIN skilur ekki hvað á seyði er, er hún glöt- uð! Ef hún tekur ekki í taumana fast óg ákveðið eftir stuttan tíma þá brennir hún sín eig^n heim- Ui til grunna, afkomu sína og framtíð sína, arfur íslendinga ferst í því báli og menning þeirra. EG HEF ALLTAF fyrir jólin minnst á barnabækurnar. Eg veit að bezta jólagjöfin, sem barn get-x ur fengið er góð bók. Þétta eru líka ódýrustu og hagkvæmustu jólagjafirnar handa börnum. fs- lenzk litabók er ágæt. Hún bætir úr brýnni þörf. Börnum þykir gaman að litabókum. Þæx þroska, fegurðartilfinningu þeirra og hugmyndaflug þeirra. En við höf- um aldrei fyrr enn nú átt völ á íslenzkri litabók. Við höfum alltaf orðið að kaupa útlendar bækur. íslenzk litabók er góð, með íslenzk- iim myndum og teksta í ljóðum. ÞÁ ERU ÞAö barnabækurnar. Stefán Jónsson kennari hefir sent frá sér nýja barnasöngbók: „ÞaS er gaman að syngja." Hann bjó til Guttavísurnar, sem fyrir löngu eru orðnar landsfrægar og hygg ég að kvæðin í þessari nýju bók — kvæðið um Stjána, sem hékk af tan í bíl og um smalasöguna hans Jóns, Skjóna og Dóna — verði ekki síður frægar. Þá eru það bækur „Æskunnar": Æfintýrið í kastalanum. Góðir vinir, eftir Ragnheiði, Gullnir draumar og Milýónasnáðinn. „Æskan" er vin- sælasta barnablaðið og útgefend- ur hennar kunna að velja barna- bækur. Þær eru líka ódýrar og því viðráðartlegar. Gefið börnun- um ,ykkar heldur bók en eitthvert skran! ,. BREFIN, sem ég hefi fengið að undanförnu, vérða að bíða dálítið enn. Verð ég að biðja höfundana aðvera svolítið þolinmóða. Listmálara Olítilitir, Léreft, Vatnslitir, ' Pappír. laggivegl 4. Sini 2131.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.