Alþýðublaðið - 28.08.1951, Blaðsíða 4

Alþýðublaðið - 28.08.1951, Blaðsíða 4
 ALÞÝ€)UBLAÐIÐ Þriðjudagúr; 2&£rg'SgúsriS H5|sbi Útgefandi: Alþýðuflokkurinn, Ritstjórh Stefán PjetHrsson. Auglýsingástjóri: Emilía Möller Eitstjórnarsími: 4901 og 4902. Auglýsingasími: 4906. Afgréiðslusími: 4900. Hús frainfíSarlniiai SÚ VAR TÍÐIN, að bæjar- stjórnaríhaldið hélt því fram, að húsnæðisskorturinn í Reykjavík væri . mál einstak- linganna, en kæmi ekki samfé laginu við. Nú þykist það hins végar hafa einlægan áhuga á íþvi að vinna bug á húsnæðis- yandræðunum og segir, að eng um aðila sé til þess' trúandi að duga betur í því efni. Um slíkt þarf þó naumast að fjölyrða. Verkin sýna merkin. Húsnæðis Vandræðih4 hafa aldrei verið meiri en nú. Fjöldi heimila er í upplausn vegna þess'að fjöl skyldurnar fá ektri þak yfir hpfuðið. Æskufólk á þess eng- an kost.að stofna heimili vegna hú.snæðisleysis. Þannig mætti halda uppta'ningunni áfram vpn úr viti. En það er óþarft. AJmenningur þekkir þetta vandamál og þarf ekki að fá neina lýsingu á fyrirbærinu. •ÍEn hvað er hægt að gera til þess að leysa húsnæðisvand- raeðin í Reykjavík á viðunandi hátt? Byggingarkostnaði hef- ur stórum fleygt fram að und- aníörnu. Lánsfé til húsabygg- inga er ófáanlegt. Eru ekki öll sund að lokast, nema fyrir stór e|gnamennina, sem naumast exu í húsnæðisvandræðum, þó a$ þeir vilji gjarna fá sér vand a|ra og dýrara húsnæði á svo sem tíu ára fresti? * Svarið við þessum spurn- ingum hlýtur að vera það, að húsnæðisvandræði almennings í Jfleykjavík verður að leysa með sámeiginlegu átaki. Bygg ingarfélag yerkamanna og önn ur samvinnubyggingarfélög eru líklegust til að hafa á hendi forustu farsælla úrbóta í :þessu efni. Þess vegna verð- ,jur að leggja áherzlu á að styrkja þau til nauðsynlegra íramkvæmda. Samtímis verð- ur sjálft bæjarfélagið sífellt að halda áfram að hafa bygging- arframkvæmdir á hendi, með- an. verið er að koma þessum TOálum í viðunanlegt horf. Þær ^yfa að verða miklum mun "stíSrfelldari en tíðkazt hefur til þessa. Og framkvæmdinni verður að breyta--1. mikilsverð um atriðum. Milliliðakostnað- urinn í byggingariðnaðinum jpr, orðinn óheyrilega hár, og hann verður að lækka til mik- illa muna. Og sú stefna að dreifa byggðinni' sem mest út um nes og tanga, holt og móa getur ekki gengið lengur. Reykjavík er sennilega furðu legust í lögun af.ör.um borg- um heimsins með áþekkan í- búafjölda. Með tilliti til víð- áttunnar gæti maður haldið, að íþúata"af hennar myndi marg- föld á við það, sem hún er í raun ,og veru. Og ástæðan ligg ur í augum uppi: Hér hefur, ;ejkJri verið hafizt. handa, urn byggingarframkvæmdir í lík- irigu við þær, er tíðkast í flest um erlendum borgum. Hér er lögð ^herzla á að byggja ein- býlishús, en samþyggingar eru .atrú^ega sjaldgæfar. Gömlu borgarhlutarnir eru með líkii sniði -Qg, þeir' voru fýrir fyrri heimsstyrjöldina, og það er éins og ráðámenn bæjarins telji, að ekki komi til álita að hreyfa við hjöllunum fyrr en þeir verði eMsvoða að bráð. Raunar hefur árum. saman verið rætt og ritað um nauð- syn þess að endurbyggja gamla bæinn, en ráðamenn Reykja- víkur virðast ekki hafa gefið. því mikinn gaum. Að minnsta kosti halda þeir áfram að grafa hendurnar í buxnavasana í stað þess að láta þær standa fram úr ermum. bæjarins á að vera þáttur i baráttunni gegn húsnæðisskort inum í Reykjavík. Þetta er tækifæri, sem Reykvíkingar niega ekki- láta frámhjá sér fara. Það nær vægast sagt engri átt að ætla að Iáta endurbygg- ingu gömlu bæjarhverfanna i Reykjavík . bíða eftir því, að timburhjararnir fjúki eða brenni. Útþensla höfuðstaðar- ins 'er orðin allt of mikil. Hún er kómin út í hlægilegar öfg- ar. Þess vegna er löngu tíma- bært að stöðva.hana, en hefj- ,ast-handa um að byggja upp Sambyggmgar eru husfram |bæinn meg það fyrir augum a3 tíðarinnar. Þær draga stórkost lega úr byggingarkostnaðinum auka þægindi borgaranna og spara þeim og samfélaginu ó- bæði fyrir einstaklmgana og !börf útgjöM. Sambvggingam bæjarfelagið og koma í veg \ r eru Ms framtíðarinrar hér fyrir oþarfa fjarsoun eftir að |eins og annars ^^ þvf &g samastaðunnn^er^fenginn. Og |þær eru hagkvæmasta oa skyn samlegasta fyrirkomulag bj^gg ingarmálanna. það er alger misskilningur, að sambyggingarnar séu lakari bústaðir en einbýlishúsin. ís- lendingar eru ekki svo ólíkir öðrum þjóðum, að þeir sætti sig ekki við sambýli eins og þær, ef risið er upp gegn göml- um vana og teknir • upp nýir hættir. Verkamannabústaðirn- ir hafa ekki goldið sambýlis- ins nema í örfáum tilfellum, og sama er að segja um bæj- arhúsin á Mejinum og við Skúlagötu. Og satt að segja er furðulegt, að Reykjavíkurbær skuli ekki hafa stefnt að því að einskorða byggingarfram- kvæmdir sínar við sama fyrir- komulag. Bæjarfélaginu á sem sé að vera mikil þægð í því, að íbúarnir,velji sambygging- ár og þéttbýli í stað einbýlis- húsa og dreifbýlis. Þeir, sem leggja leið sína um elztu götur Reykjavíkur, hljóta að gefa því gaum, hvað bygg- ingarstefna núverandi -ráða- manna höfuðstaðarins er frá-, leit. Gömlu timburhjallana á þessum slóðum ætti að rífa sem aMra fyrst á skipulagðan hátt og reisa á grunni þeirra ný- tízku sambyggíngar. Víða gætu með því móti hundruð manna búið í sambyggingum á lóð- um, þar sem nú húka báru- járnskofar með örfáar sálir innan veggja. Og sannleikurinn er sá, að endurbygging gamla Dálnn sjúklingur vafcínn lil Iffs á Litið heim íil sveitabæja. — Sáðar í sveit. — Landbúnaðarvéiamar sjá um sig alveg eins gv útigangsklárarnir. VIÐ ÓKUM um fjölfarinn veg á sunnudaginn og þutum fram hjá mörgum sveitabæjum. Þetta var leiðin úr Reykjavík og til Borgarfjarðar. Okkur varð tíð- rættnm það hve mikill munur væri á því hvernig frág-angur væri utanbæjai' á bændabýlun um og við vorum sammáía um það, að ekki væri síður ástæða til þess að skammast út í sóð- ana í sveitununf" en í bæjunum, að 'alveg eins mætti miníiast á. ið að tala um þetta, en bænd« síóffaskapinn og hirðuleysið hjá: ur eru fastheldnir bæði á það bændunum eins og rífast út í, sem gott er, og það sem vont aðkciman ef þar á hlaðinu, en. það er ekki eins dæmi, því mið ur. Só'ðaskapur og hirðuleysi blasir við i öllum sveitum. Ég held að Búnaðarfélagið ætti að veita verðlaun fyrir hirðusemi- á sveitabæjum. I>Á. 'ER EKKI úr vegi að minnast enn einij sinni á það, hvernig bændur fara með jarð ræktarverkfæri. Það er oft bú Er kominrc heím og taSion aSbata. eigendur kolriðguðu húsanna í Reykjavík. . ÞAÐ ER FAGURT heim að að líta sums staðar til sveita, tök um til dæmis Móa á Kjalarngsi, Þyril í Hvalfirði — og jafnvel Háls í Kjós ef þar væri ekki er. Það er erfitt, að því er virð ist, að fá þá til þess að hirða hin dýru landbúnaðarverkfæri sín. Þau liggja yfirgefin út um hvippinn og hvappinn frá slætti til sláttar, ryðga og skem'mast svo að næsta vor standa bænd- urnir bölvandi við að ryðberja TVEIR ameffcJdr læknao- skýra frá því í tímaritinu ..Journal of Sureery", sem fjallar um læknisfræði, að þeim hafi tekizt að vekja aftur til lífsins 25 ára konu, er háfði verið dáin í 16 mímitiir, með- an á uppskurði stóð; : ¦ ' , Uppskurðurinn ' var mjög erfiður, og allt í einu hætti hjarta konunnar að slá. Upp- skurðinum var þq. haldið á- fram, en jafnframt reynt að fá hjartáð í gang aftur. Þegar öll von virtist úti, hófst hjartslátt urinn allt í einu á ný. Nú er sjúklingurinn komínn héim úr sjúkrahúsinu og búinn að, ná fullri heilsu. : v. Læknarnir, sem heita Harry S. Ivory og Harvey Brinzler; í gang aftur, ef.liðið háfi méira skýra frá því, að hingað til en fimm mínútur. frá því að hafi ekki tekizt að koma hjarta það hætti áð slá. þak að riga til stórra lýta af einu j þau til þess að reyna að komá húsinu. Ekki nefni ég þó Háls, þeim í gang. vegna þess að það taki því að finna að þessu þaki. Það mætti nefna aðra bæi við þessa leið, sem eru forsmán að ytra útliti* hvernig svo sem út lítur 'inni. En ég geri það ekki og getur hver og einn skoðað heima hjá sér. ¦ ... ÉG FULLYRÐI, Sð.-það- Ær ekki af f átækt, sem ' svo illa lít ur út við marga bæi. Þar er fyrst. og frémst" um ' hirðuleýsi að 'ræða. Frægt er það,- sém skrifað hefur verið uin -hinn fagra stað Ásólfsstaði,'hvernig Listasafn ríkisins* SÁ MERKI ATBURÐUR í menningármálum þjóðarihn- ar gerðist hér í Reykjavík í gær, að listasafn ríkisins var opnað í Þjóðminjasafnsbygg ingunni nýju á Melunum. Þar verður listasafnið til húsa, að minnsta kosti fyrst ' um sinn, og f ær til umráða efri hæð byggingarinnar. Hefur meginhlutanum af málvérkasafni ríkisins verið komið þar .Syrir í mörgum deildum,¦¦¦ og gefst almenningi nú í fyrsta sinn kostur á því. að njóta þess. , M^LVERKIN, sem komið hef ur verið fyrir í hinu nýja húsnæði, eru flest eftír ís- lenzka lisfamenn, en í einhi deild, sem er tvö herbergi, verða listaverk frá Norður- löndum, og annarri norsk svartlist. í því er einnig merkt Æafn íslenzkra lista- verka, er erfingjar Markús- ar ívarssonar hafa gefið, og fyllir það sérstaka deild .í safninu. EN ÞÖTT OPNAÐ hafi nú ver ið listasafn ríkisins, er,ekki í því að finna eina einustu höggmynd, og mun þfiim ekki verða komið fyrir' í hús- næði safnsins, þar eð ekki veitir af rúminu*fyrir mál- verkin.! Nú er það og vitað mál, að listasafni ríkisins bætast a'ltaf smátt og smátt fleiri listaverk, bæði mál- verk, höggmyndir og annað, þannig að safnið mun stækka ¦ með hverju ári eins og hing- að til, og er því bersýnrlégt. að þetta húsnæði, Sém það nú XISTASAFN, RÍKÍSINS er hefur fengið til umráða,verð éi^n allrar þjóðarinnaí.-ög; til úr allsendis ófullnægjandi þess stófnað, að öll þjóðin til frambúðar, enda þótt rn-ik- ' giéti notið þess. Hvef sa ein- iH sé munurinh frá því, sem' - s.táklihgur, serri áriægju Kef- hinir, sem láta sér nægja ,að njóta listaverka, er aðfir hafa gert. Verður því listasafnið vafalaust mikið sótt, eftir á- stæðum og miðað yið fámenni þjóðarinnar,. og einnig er tví .mælaíítið, að almennur áhugi vakni á því að reisa, þ.vf við- : unanlega byggingu, ,¦ áður en langir tímar líða. : ... áðUr var, er fela varð lista-^ verkiní lokUðum^geymslum, eðaÆéhgja þau öþp hingað og þangað. ÞAÐ HLÝTUR ÞVÍ að yerðá eitt af verkefnum næstu ára að reisa viðunanlegt frambúð arhúsnæði fyrir listasafn rík isins. Um það ættu allir að' geta orðið sámmála. Unnend ur myndlistar eru margir hér^ á landi, bæði þeir, er stunda hana að nokkru í tómstund- um sínum, sér til. ánægju og andlegs^'þrös rto? og emmg ur'; af að skoða fögúr list'á- verk þg á' þéss kost, þroskar3 listrænan ''s'mekk 'sinn," og stvj.ð'af jafnffamt að áukinni Íistmenrit *' þj óðarinnar beint ; og óbeint. Einnig er vítan- legt, áð þyí auðveldara sem er að kynriast , Iistavérkuiri,r því almennari verður áhug- inn, og feiri og fléiri táka að venja kómur síriar þang- að, sem listaverk eru' til'> sýn- ¦ís,- í söfn og á"tírnabtindhar sýningar. Éf það : þvf¦^riíikið fagriaðárefni; "¦ áð lístaverka- saf n, ríkisins skúli háfa verið^. öpnáð' fyrir almenhingí.' EN ÞETR HAFA EKKI fram tak í sér til þess að byggja skúr ræksni y'fir þau eða þó ékki væri annað en að grafa þau inn í einhyern hólinn. Að vísu fara margir bændur vel nieð þessi verkfæri, en hínir éru""alTf of margir, sem sinna þeim í engu. Einhver sagði við mig, að'þetta væri arfur kynslóðanna, fslend ingar hefðu. allt af farið illa með hestirin, látíð 'hann gahga úti í öllum veðrum og þeir litu á vél arnar síhár alveg söriiu áugum o.g útigangsjálkinn. Þær sæju um sig. v ' ".ÉG.VEIT EKKI hvort þetta er rétt, en gaman þætti mér að" fá einhverntíma að skygnast inn í • hiigsk'ot bóridans,'_ sém stendu'r "á s'ama um allt útlit við boejardýrnar og' lætur landbún aðary.élarnar sína ryðga úti. kannske eirihver slíkur bóndi yilji :skrifa mér bréf um sín sjónarriiið. Það gæti verið fróð legt;að^kynriást þéim. 4 ~ • Ilannes á horninu.... tj ára pilfiir hrapar í kletfum ^Á j SUNNUDAGINN vildl þá'ð;. slys-til, að ungur piltur, \Óláf ur'; Pétuf Triðþjóf sson, Kirkj utofgi -4, > Reykj avík, féll fram \ af'•¦ fjeéra .metra háum klett.um við Lögberg og slas- 'aðist mikið. Var Ólafur fluttur 'á -Landsspítalann. Við ramiT sókn komí-í'- -Ijós að annar hand leggur hans .hafði. brotnað og hafði i hann fengið heilahrist- ing. Ólafur var auk þess mik- ið skrámaður í andliti. Ólafur var á berjamo ásamt félagá sínum og hvorf hann hö'rium urá .sturidarsakir. Vissu mérirí ekki glöggt hvernig slys ið bar til, en á þessumslóðum: er djúpur árfarvegurog.kletta stallar umliverfis. Berjafólk fann Ólaf meðvituhdarlausan fyrir.neðan klettana og hjúkr- aði- það hórium'iþar til bíll kom Qgl flutti hanH'til Raykjavíkur. Ólaf urí-er ,ht ára að aldri. - v off

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.