Alþýðublaðið - 21.01.1955, Blaðsíða 4

Alþýðublaðið - 21.01.1955, Blaðsíða 4
ALÞÝÐUBLAÐIÐ Föstudagur 21. jan. 1955 Útgefandi: Alþýðuflof?%urínn. Ritstjóri: Helgi Scemundsson. Fréttastjóri: Sigvaldi Hjálmarsson. Blaðamenn: Björgvin Guðmundsson og Loftur Guðmundsson. Auglýsingastjóri: Emma Möller. Ritstjárnarsímar: 4901 og 4902. Auglýsingasími: 4906. Afgreiðslusími: 4900. Alþýðuprentsmiðjan, Hverfisgötu 8—10. As\riftarverð 15,00 á mánuði. I lausasölu lfiO. Kaupgjmldið og Benjamín DR. BENJAMÍN EIRÍKS SON skrifaði nýlega tvær greinar í stjórnarblöðin um kaupgjaldlð og þjóðina. Af greinum þessum mátti ráða, að hið eina, er hagfræð ingurinn hefði áhyggjur af varðandi efnahagsmál þjóð- arinnar, væri: ef kaupgjald kynni að hækka á næst- unni. Þess vegna þar það að alefni greinarinnar að sýna mönnum fram á, að almenn ar kauphækkanir væru eng um til gagns, en öllum til tjóns. f Dr. Benjamín tók meira að segja svo djúpt í ár- inni, að hann fordæmdi alla kaupgjaldsbaráttu verkalýðsfélaga og taldi hana hafa verið og hljóta að vera gagnslausa. Rökin voru aðallega þau, að hvergi væru raunveruleg kjör verkamanna í heimin- um betri en éinm-tt í því landi. þar sem slarfs verka- lýðsfélaga hefði gætt hvað minnst til skamms tíma, þ. e. í Bandaríkjuhum. Það er eins og hagfræðingnum hafi ekki hugkvæmzt. að neitt annað hafi getað valdið hín- um miklu framförum í Bandaríkjunum á síðustu öld og framan af þessari annað en það; að verkalýðs- félög voru ekki sérlega öfl- S ug! Það er alkunna, að framleiðsluaukning þar í landi hefur orðið gífurleg síðan 1940, en á þeim tíma hafa verkalýðsfélög verið voldug í landinu. Eru þá kannske þær framfarir þeim að þakka? Það eitt er sait og rétt í greinum dr. Benjamíns, að þjóðin bætir að sjálfsögðu ekki hag sinn á því einu saman. að hækka allt kaup- gjald um ákveðna hundraðs tölu. Hinar ýmsu stéttir taka þá kauphækkunina hver af annarri. menn fá fleiri krónur, en verðminni. Þctta er engin speki, sem nauðsynlegt sé að átlista fyrir verkalýðs- og laun þegasamtökum í umvönd- unartón. Kaupgjaldsbar- átta þeirra á undanförn- um áratugum hefur ávallt miðað að því að rétía hlut ákvefBinna sté»tía eða starfshópa, sem sýna hef- ur mátt fram á, að borið hafi skarðan hluí frá borði miðag við a'ðra í þjóðfélag inu. Orsök þess, er slíkar kaup- gjaldshækkanir einstakra stétta hafa breiðzt út og or.ð ið almennar, hefur yfirleitt. verlð sú, að ríkisvaldið héf- ur brugðizt því hlutverki sínu að halda verðlagi í skefjum og viðhalda sóma- samlegu félagsiegu réttlæti í þjóðfélaginu. Alls konar. gróðalindir hafa verið látn- ar streyma án aíláts, e'.nk- um í vasa margs konar milli liða. Það hefur verið undir- rót þeirrar ókyrrðar, sem yfirleitt hefur verið í kaup g j aldsm álunum. Annars er það me'ra en líirið spaugilegt, að lesa á ár inu 1955 langar útlistanir á því eftir dr. Benjamín Ei- ríksson. hve almennar kaup hækkanir séu skaðlegar. Hann getur Jbe'ss, að síðan 1950 hafi kaupgjaid hækk- að um nálægt þv'í 60%. En hann gleymir að geía hins, að langmestur hluti þessarar kauphækkunar — og meira að segja sá hluti hennar, sem orðið hefur sjálfkrafa og verið almcnnur — hefur átt sér istað samkvæmjt tillögum dr. Benjamíns Eiríkssonar sjálfs. í gengislækkunartlllögum hans var nefniiega svo ráð fyrir gert, að kaupgjald allt skyldi hækka í fullu sam- ræmi við breytingar á verð lagsvísitölu. Svo hefur átt sér stað síðan. Verðlagið hefur hækkað og dregið kaupið á eftir sér. Grunn- kaupshækkanir þær, sem átt hafa. sér stað á þessu tímabili, eru litlar. Aðal- hækkunins sem hefur orðið á almennu kaupgjaldi á þessum tíma, hefur sem sagt átt sér stað s.amkvæmt t'.llögum þess hagfræðings, sem nú skrifar langar grein ar til þess að vara þjóðina við almennum kauphækk- unum! Kannske menn eígi von á því, að hann skrifi aðrar greinar tíl þess að sýna fram á skaðsemi ein- hverra annarra þátta í til- lögum sínum frá 1950? Bezt væri auðvitað, að hann skrifaði, þótt ekki væri nema örfá orðt þar sem hann játaði fyrir þjóð- inni, að læknisaðgerðin frá 1950 hafi mistekizt í heild. Endurminningar Emanuels Shinwells - V. - ÍJthreiðið Alþýðublaðið - EKKI var ég búinn að vera nema tvo til þrjá daga í her- málaráðuneytinu, þegar Mont gomery marskálkur kom að, heimsækja mig. Damon Run- yon hefði lýat kveðjl'l hans sem „heljarmiklu hallói". Ég svar- áði jafn-vingjarnlega. Ég vissi^ að menn velu því mJög fyrir sér hvernig okkur mundl koma saman, og sumir aðilar voru með áhyggjur í þá átt, að yfirmaður herráðs heimsveldisins mundi nota hina þekktu hremskilnl sína til þess að koma mér í bobba. Rétt áður en Monty kom birtist Browning hershöfðingi, | rltari hersins, og kynnti sig. Hann var ánægjulega hrein- •skilinn og sagðí glaðklakka- lega við mig, að herforingjarn ir ætluðu að se.<|ia af sér. ,,Þeir vilja ekki hafa yður hér," sagði hann. „Viðsegjum aí okkur" Ég hló kurteislega, þar eð ég vissi ekki hve mikill sann- leikur lá að baki bessum orð- um, er voru svo léttllega fram setf. Samkvæmt því; sem seinni reynsla sýndi, held ég, að meira hafi verið í þessu en ég hélt þá. Daginn, sem ég lét af emb- ætti, tveimur og hálfu ári síð- ar, til þess að taka v:'ð varnar- málaráðuneytinu; endurtók Sir James Sfeel hershöíðingi sög- una og bætti v^ð: . Nú látum við verða af því að.segja af okkur, vegna þess að þér eruð að yfirgefa okkur." Eins og gamlir vinir í lok samtals míns við Mont gomery vorum við orðnir eins og gamlir vinlr. Þegar hann fór sagðist ég n\undu kalla hann Monty, þar eð aðrir titl- ar væru of formlegir. Hann var sammála. Þannig hófst vinátta, sem ég er stoltur af. Hann hafði skemmtllega kímnigáfui sem stundum gat létt skapið í minni háttar mótlæti. Það var einn hershöfðingi, sem .,fór í taugarnar" á mér með svartsýnni og dapurlegri framkomu. Monty gaf mér þetta ráð: ,,Bjóddu honum út eltt kvöld og fylltu hann. Það breytir honum." Ég notaði aldrei þetta ráð. Mér fannst Monty ekki stíf- ur eða alvarlegur. Þvert á móti virtist mér hann gæfur, glaðlyndur og víðsýnn. Þótt hann, sem bindindls- maður á vín og tóbak, fyrirlíti þá, er drekka óhóflega og sé illa við tóbakslykt,. er það varla næg ástæða til að kalla hann skírlífissaman þröngsýn- ismann. Hófun, sem hreif. Vlð urðum — og erum enn — beztu vinir. þótt ég yrði stundum að brýna fyrir hon- um, að hermenn ættu ekki að ræða stjórnmál. Það komu fram kvartanir bæði í þinginu og stjórn'.nrii, er hann hafði haldið eina eða tvær af ákveðnustu ræðunum sínum. Tvisvar sogðu þekktir samstarfsmenn mínír vlð mig, að ég ætti að kalla hann fyrir og ávíta hann. EMANUEL SHINWELL OG MONTGOMERY. Ég svaraði því, að hver sá, sem vildi taka þetta a'ði sér, gæti fengið jskrifstofuna mína láriaða. Svo hélt hann ú ivarpsræðu, sem jafnvel hann hlaut að skllja,- að ekki var hægt að láta sem vind um eyruri þjóta. Eg sagði honum, að hann hefði brotið reglurnar. Hann neitaði . því, en þó ekki mjög ákaft. Eg bandaði fingr num að- varandi að honum: ,,Ef þú ger ir þetta aftur, veiztu þá hvað ég geri?" Hann varð skelídur á svip. ,,Nei," sagði hann. ;.Þá held ég ræðu um her- fræðl," sagði ég. Þefta réði fram úr vandan- um. Monty ætlaði rér ekki að hætta á, að þióðin neyddiit til að hlusta á Shinwell-afbrigðið af nvrr; El Alamein orustu. Mér virtust hinir æðri her- foringjar mjö°" gáfaðir og af- kastamikilr. Ég naut fullrar samvinnu og ho'llustu þe'rra manna, er máli skiptu. Von Bevins í varnarmálaráðuneytinu hafði ég mikið sam&ii við Ern- est Bevin að sælda. Þau mörgu ár, sem vlð höfð um þekkzt, höfðu samskipti okkar ekki alltaf verið sem vingjarnlegust. Hann sagði við mig. strax í byrjun: „Jæja, við verðum að v!nna saman, svo að það er bezt, að við reynum að láta það ganga." Það gekk. AHan þann ííma, sem ég var í ráðuneytinu, gerði hann allt. sem hann gat til þess að hjálpa. og gamlar erjur voru gleymdar. Hann var auðvitað þá þegar hræðilega ve'ikur maður. Hann hélt áfram af skyldurækni og einn'g vegna þeirrar þrákelkn islegu vonar, að hann gæti með eigin störfum íært heim- inum frið. , Hann hlýtur að hafa vitað, að hann mund! ekki ná tak- markinu. Einu sinni gekk ég hægt við hliðina á honum niður stiga, er hann sagð'.: „'Jæja, ég-hef barizt í fiörutíu ár og nú er því að ljúka." Siðasti metnaður hans náði ekki fram að ganga. NÆSTA GREIN OG SÍÐASTA Horft inn í framtíðina. Narilyn Monroe rekín frá Fox Vill ekki leika konu, er dansar hálf nakin. KVIKMYND/iFÉLAGIÐ 20th Century Fox rak leikkonuna Marilyn Monroe s.l. laugardag, þar eð hún mætti ekki til vinnu við töku á nýrri mynd, þar sem Marilyn átti að leika konu, er dansar nakin. Marilyn Monroa hefur lýst því yfir, að hún vilji 'ekki halda áfram að vera „kynorku bomba", heldur vill hún fá hlutverk í alvarlegum, listræn um myndum. Fox hefur hins vegar ekki viljað fallast á það sjónarm'.ð hennar. Hefur.hún því stofnað eigin kvikmynda- félag og látið. í ljósi ósk. um að leika aðalhlutverkið í hinu fræga leikriti Dostojevskis „Karamazon bræðurnir". Flokksstarfið EFTIRLEIÐIS mun verða greint frá fréttum í þessum dálkum um starfsemi flokksfé- laganna í Reykjavik og ná- grenni. KVENFÉLAG ALÞÝÐU- FLOKKSINS f RVIK. Árshátíð félagsins verður í kvöld kl. 8;30 í Alþýðuhúsinu við Hverflsgötu. Mjög vandað er til skemmtiatriða og er flokksfólk eindregið hvatt til að sækja árshátíðina. ALÞÝÐUFLOKKSFÉLAG REYKJAVÍKUR. Hverfisstjórafundur verður haldinn n. k. mánudagskvöld í Iðnó (uppi) H. 8,30. Fundar- efni: Leítað eftir uppástung- um í stjórn félagsins 'fyrir næsta kjörtímabil. F.U.J., REYKJAVÍK. Málfundur verður í kvöld kl. 8,30 í skrifstofu félagsins, Alþýðuhúslnu. Umræðuefni verður um áfengismál. Félags menn eru hvattir til að mæta. STJÓRNMÁLASKÓLI ALÞÝDUFLOKKSFÉ- LAGANNA í REYKJAVÍK. Skólinn kemur saman hvert mánudagskvöld í skrifstofu Alþýðuflokksins kl. 8..30. Al- þýðuflokksfólk eldra og yngra er velkomið. . ;

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.